Τρίτη, 22 Οκτωβρίου 2013

Ιδεολογική Επιτροπή της ΚΕ του ΚΚΕ-Το ζήτημα της εξουσίας. Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει κοινοβουλευτικός δρόμος στο σοσιαλισμό; (ΙI)

Το ζήτημα της εξουσίας. Το τσάκισμα του αστικού κράτους. Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει κοινοβουλευτικός δρόμος στο σοσιαλισμό;
Από το Θεωρητικά ζητήματα στο Πρόγραμμα του ΚΚΕ, Ιδεολογική Επιτροπή της ΚΕ του ΚΚΕ, Σύγχρονη Εποχή, 2013, σελ. 77-80.
Σήμανση με έντονα στοιχεία: Lenin Reloaded


Γι' αυτούς τους λόγους είναι δεδομένο ότι η επαναστατική πλειοψηφία μπορεί να διαμορφωθεί μόνο έξω από τους θεσμούς αυτής της δημοκρατίας και μόνο όταν ωριμάζει η αμφισβήτησή τους, όταν γκρεμίζονται οι αυταπάτες και οι ψευδαισθήσεις για λύσεις προς όφελος του λαού από αυτούς τους θεσμούς, μόνο στο βαθμό που η εργατική τάξη οργανώνεται μέσα στις παραγωγικές μονάδες όχι μόνο σε οικονομική βάση αλλά σε πολιτική κατεύθυνση, δηλαδή στην πάλη για τη δική της εξουσία. Ο Λένιν, απαντώντας στην αυταπάτη ότι το προλεαριάτο και τα φτωχά λαϊκά στρώματα μπορούν μέσα από τις αστικές εκλογές να συγκροτήσουν πλειοψηφία που να εκφράζει τη διάθεση και να δίνει τη δυνατότητα κατάληψης της πολιτικής εξουσίας, έγραφε ενάντια στους οπορτουνιστές:
Μόνο η αυταπάτη των μικροαστών δημοκρατών, των "σοσιαλιστών" και των "σοσιαλδημοκρατών", των κυριότερων σημερινών εκπροσώπων τους, μπορεί να δημιουργεί την αντίληψη ότι στον καπιταλισμό οι εργαζόμενες μάζες μπορούν να αποκτήσουν μια τόσο μεγάλη συνειδητότητα, σταθερότητα χαρακτήρα, διορατικότητα και τόσο ευρύ πολιτικό ορίζοντα, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να αποφασίσουν μόνο με την ψηφοφορία ή γενικά να αποφασίσουν από τα πριν κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, δίχως τη μακρόχρονη πείρα της πάλης, ότι θα ακολουθήσουν την τάδε τάξη ή το τάδε κόμμα. [1]
Όσες φορές έπεσε το εργατικό κίνημα στο λάθος ότι μπορεί η εργατική τάξη να πάρει την εξουσία μέσω των αστικών θεσμών, εξασφαλίζοντας την κοινοβουλευτική πλειοψηφία ή σε συμβιβασμό με αυτούς τους θεσμούς, το αποτέλεσμα ήταν να γίνει ουρά της αστικής τάξης ή τμημάτων της, να ενσωματωθεί στη στήριξη της κυριαρχίας των μονοπωλίων, με απώλεια στην πορεία και οικονομικών κατακτήσεων. Δεν είναι επίσης λίγες οι φορές που οι αυταπάτες για τμήματα της αστικής τάξης, για θεσμούς του αστικού κράτους και τον αστικό κοινοβουλευτισμό διαμόρφωσαν τη δυνατότητα η εργατική τάξη να είναι αφοπλισμένη μπροστά στην κρατική καταστολή, έδωσαν το περιθώριο να χτυπηθεί μαζικά (π.χ., στη Χιλή το 1973 κ.α.).

Όταν η όξυνση της ταξικής πάλης διαμορφώσει έστω και την παραμικρή πιθανότητα να κινδυνεύσουν οι καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, τότε οι υποστηρικτές της κεφαλαιοκρατικής δημοκρατίας περνούν σε μορφές ανοιχτής τρομοκρατικής βίας απέναντι στο εργατικό κίνημα, όπως έχει αποδειχτεί τόσο από την πείρα της Ελλάδας όσο και από τη διεθνή πείρα. Βέβαια επιδιώκουν να μη φτάσουν μέχρι εκεί. Γι' αυτό το λόγο ακόμα και σε συνθήκες "ειρηνικής εξέλιξης" παίρνονται μια σειρά μέτρα, τόσο τεχνητά (π.χ., εκλογικοί νόμοι), όσο και ιδεολογικής τρομοκρατίας, χειραγώγησης, φτάνοντας ακόμη και στην απαγόρευση της δράσης των κομμουνιστικών κομμάτων (π.χ., απαγορεύσεις κομμουνιστικών κομμάτων και της κομμουνιστικής ιδεολογίας, συμβόλων, κλπ. σε μια σειρά κράτη-μέλη της ΕΕ κυρίως σε πρώην σοσιαλιστικά κράτη). Παράλληλα χρησιμοποιούνται σταθερά μέθοδοι προεκλογικής εξαπάτησης των εκλογέων ή αποξένωσης και αποχής τους από την εκλογική διαδικασία.

Τη λαϊκή κυριαρχία, τη λαϊκή εντολή, τη λαϊκή θέληση, την επικαλούνται μόνο όταν ο λαός αποδέχεται τα ισχύοντα. Όταν αποφασίσει τα αντίθετα, τότε η λαϊκή θέληση καρατομείται. Είναι χαρακτηριστική η τύχη δημοψηφισμάτων για την επικύρωση συνθηκών της ΕΕ που είχαν αρνητικό αποτέλεσμα (π.χ., Ιρλανδικό δημοψήφισμα του 2008 για την έγκριση της Συνθήκης της Λισαβόνας. Στη συνέχεια, το 2009 μετά από μεγάλες πιέσεις και όξυνση της ενδοαστικής αντιπαράθεσης πραγματοποιήθηκε και δεύτερο δημοψήφισμα όπου τελικά επικυρώθηκε. Η Ιρλανδία ήταν η μόνη χώρα ανάμεσα στις 27 της ΕΕ που έθεσε το ζήτημα της έγκρισης σε δημοψήφισμα).

Στην Πολιτική Απόφαση του 19ου Συνεδρίου γίνεται η εξής επισήμανση:
Οι εξελίξεις προμηνύουν ότι η ένταση της κρατικής βίας και καταστολής, της περιστολής πολιτικών και συνδικαλιστικών ελευθεριών, θα αποκρυσταλλωθούν σε αντιδραστική συνταγματική αναθεώρηση, στην οποία θα ενσωματωθούν οι σχετικοί νόμοι και περιορισμοί της ΕΕ. Η αστική τάξη και τα κόμματά της δεν συμβιβάζονται ούτε με την αστική δημοκρατία που οι ίδιοι καθιέρωσαν. Η επιλογή να τσακίσουν το εργατικό κίνημα, να παρεμποδίσουν και την παραμικρή ριζοσπαστικοποίηση της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, συνδέεται αναπόσπαστα με τον περιορισμό της δράσης του ΚΚΕ και με την ανακήρυξη του αντικομμουνισμού ως και επίσημης κρατικής ιδεολογίας, με αξιοποίηση της γνωστής θεωρίας των "δύο άκρων."[2]

Σημειώσεις
[1] Β.Ι. Λένιν, Άπαντα, τομ. 540, σε. 15, εκδ. Σύγχρονη Εποχή.
[2] "Πολιτική Απόφαση του 19ου Συνεδρίου του ΚΚΕ", Κομμουνιστική Επιθεώρηση, τευχ. 3/2013, σελ. 73.

4 σχόλια:

  1. Όχι πολύ σχετικό, αλλά πιστεύω θα σε ενδιαφέρει!
    Σήμερα διάβασα για έναν αστό φιλόσοφο ονόματι Sir Karl Raimund Popper!
    Αυτός λέει είναι κορυφαίος επιστημολόγος, και τέλος πάντων έχει κάνει και κριτική στον Μαρξισμό όσων αφορά την ταξική πάλη αλλά και γενικότερα σε επέκταση, με τον εξής τρόπο ο οποίος συνοπτικά αναφέρεται από την wikipedia:
    "If the superstructure influences the base then there is no need for Marx's constant assertions that the history of society is one of economic class conflict. This then becomes a classic chicken or the egg argument as to whether the base or the superstructure comes first."
    Αυτό που μου κάνει εντύπωση εδώ, είναι πώς ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους (όπως τον παρουσιάζει η wiki) του 20ου αιώνα, δεν μπήκε καν στον κόπο να διαβάσει κάτι το οποίο κριτίκαρε! Όχι τίποτα απλά φαίνεται ακόμα και σε εμένα, πόσο ανεπεξέργαστη και άθλια είναι αυτή η προσέγγιση!
    Το κερασάκι είναι ότι αυτή η κριτική, λένε ότι ακυρώνει την μαρξιστική σκέψη γιατί της προσδίδει αναποδειξιμότητα και άρα έλλειψη επιστημονικότητας!
    Καστοριαδίζει ή μου φαίνεται;

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πόππερ;

      Κι εγώ θα κινηθώ εκτός του θέματος της ανάρτησης και θα αναφερθώ σε κάτι που πρόσφατα έμαθα και δεδομένου ότι γύρω μας διεξάγεται «αντισυνωμοσιολογικός αγώνας», αξίζει να το αναφέρω.

      Μέσω αντισυνωμοσιολόγου γνωστής μου έφτασε στα χέρια μου αυτό το άρθρο: "Conspiracy Accounts as Intergroup Theories: Challenging Dominant Understandings of Social Power and Political Legitimacy". Δεν είχα σκοπό να το διαβάσω αλλά το άνοιξα για να ρίξω μια ματιά. Και τότε έγινε η αποκάλυψη! Στην πρώτη παράγραφό του έγραφε ότι ο όρος «θεωρία συνωμοσίας» (conspiracy theory) πρωτοεισήχθη (was first conied) από τον Πόππερ. Σύμφωνα με το άρθρο η θεωρία συνωμοσίας περιγράφεται ως η άποψη ότι:

      whatever happens in society—including things which people as a rule dislike, such as war, poverty, shortages—are the results of direct design by some powerful individuals or groups. This view is very widespread . . . and in its modern form, it is the typical result of the
      secularization of religious superstitions . . . the place of the gods on Homer’s Olympus is
      now taken by the Learned Elders of Zion, or the monopolists, or the capitalists, or the
      imperialists
      .


      Πήγα αμέσως στη βιβλιογραφία και βρήκα ότι το απόσπασμα είναι από το: Popper, K. R. (1949). Prediction and prophesy and their significance for social theory. In E. W. Beth, H. J. Pos, & J. H. A. Hollack (Eds.), Proceedings of the Tenth International Congress of Philosophy (pp. 82–91). Amsterdam: North- Holland Publishing Company

      Αυτό το διάβασα. Χοντρικά, ο Πόππερ λέει ότι προσπαθεί να αντιπαρατεθεί με την έννοια του «ιστορικισμού», αλλά αντιπαρατίθεται με το μαρξισμό ώστε να μην του πούνε ότι επιτίθεται στο Μαρξισμό δια της πλαγίας οδού ονομάζοντάς τον ιστορικισμό. Συνεχίζει λέγοντας ότι, δεδομένου ότι συμφωνεί με του μαρξιστές φιλοσόφους ότι τα κοινωνικά προβλήματα είναι πολύ επείγοντα, το καλύτερο τρόπος που μπορεί να κάνει σαν φιλόσοφος είναι να προσεγγίσει τα προβλήματα οπλισμένος με όπλα "of a critic of methods".

      Tους ισχυρισμούς του για τις θεωρίες συνωμοσίας τους αναπτύσσει από το σημείο 7 και πιο κάτω. Εκτός από τον ορισμό της θεωρίας συνωμοσίας με τον τόπο που (αντ)έγραψα πιο πάνω, επισημαίνει ότι η συνωμοσιολογία προηγείται του ιστορικισμού, που μπορεί να ειπωθεί πως είναι παράγωγο της θεωρίας συνωμοσίας. Ξεχωρίζω από το σημείο 8 το ακόλουθο αποκαλυπτικό απόσπασμα:

      "It should be mentioned in this connection that Karl Marx himself was one of the
      first to emphasize the importance, for the social sciences, of these unintended
      consequences. In his more mature utterances; he says that we are all caught in the
      net of the social system. The capitalist is not a demoniac conspirator, but a man
      who is forced by circumstances to act as he does; he is no more responsible for the
      state of affairs than the proletarian.
      This view of Marx’s has been abandoned—perhaps for propagandist reasons,
      perhaps because people did not understand it—and a Vulgar Marxist Conspiracy
      theory has very largely replaced it. It is a come-down—the come-down from Marx
      to Goebbels. But it is clear that the adoption of the conspiracy theory can hardly be
      avoided by those who believe that they know how to make heaven on earth. The
      only explanation for their failure to produce heaven are the evil intentions of the
      devil who has a vested interest in hell
      .
      "

      Διαγραφή
    2. 1. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που διάβασα Πόππερ. Τον περίμενα λίγο καλύτερο. Αυτός είναι μόλις ένα κλικ πιο πάνω από τον Μανδραβέλη. Υπεραπλούστευε διαρκώς και τεκμηρίωνε σπάνια. Έγραφε ένα "I assert" και ξεμπέρδευε. Αντίστοιχου επιπέδου είναι και «η Ανοιχτή Κοινωνία και οι εχθροί της»;

      2. Το "It completely overlooks the fact that these so-called social wholes are very largely postulates of popular social theories rather than empirical objects; and that while there are, admittedly, such empirical objects as the crowd of people here assembled, it is quite untrue that names like “the middle-class” stand for any such empirical groups. What they stand for is a kind of ideal object whose existence depends upon theoretical assumptions.", το αρχειοθετώ για μελλοντική χρήση απέναντι αρκετούς που θρηνούν για τη «μεσαία τάξη». Το όνομα του Πόππερ θα τους αποδιοργανώσει. ;-)

      3. Δεν είναι καταπληκτικό που και αυτή η έννοια προέρχεται από τον Ψυχρό Πόλεμο και μάλιστα από μία κορυφαία μορφή του Αντικομμουνισμού, τον Πόππερ, Και ακόμη περισσότερο καταπληκτικό ότι η έννοια προέκυψε σε μία προσπάθειά του να πολεμήσει τον Μαρξισμό, χρησιμοποιώντας και λίγη «θεωρία των 2 άκρων» (βλ. αναφορές σε Γκέμπελς, Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών); Και υπέρτατα καταπληκτικό ότι αυτή η έννοια σημερα χρησιμοποιείται από τις δυνάμεις της Αριστεράς της Προόδου και της Αντιεξουσίας;

      Διαγραφή
    3. Ενδιαφέροντα όλα αυτά, και ευχαριστώ για τον χρόνο που αφιέρωσες στο να απαντήσεις!

      Εμένα αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν το υπογραμμισμένο σημείο. Δηλαδή ο τύπος θέλει να μας πει ότι ο αυθεντικός μαρξισμός είναι καλή θεωρία, αλλά έχει εξελιχθεί σε θεωρία συνωμοσίας; Από ποιόν, γιατί και πώς δεν λέει. Έτσι φαίνεται όμως και αυτό που είπες, ότι τεκμηρίωνε σπάνια.
      Εκεί που καταλήγω από όλα αυτά, είναι ότι ο αντικομμουνισμός έχει και είχε πολλά πρόσωπα. Από την μία πας να τον πιάσεις και από την άλλη σου φεύγει!
      Εδώ έχουμε το πρόσωπο της "συνωμοσίας των καπιταλιστών", που κάνουν τα πάντα για να εμποδίσουν τους προλετάριους να φτιάξουν τον παράδεισο για να τους κάνει σαν πιστούς σε άλλη μία θρησκεία. Λες και δεν μπορεί να αποδειχτεί ιστορικά η ταξική πάλη! Δεν μιλάω καν την απόσταση που έχει αυτή η διατύπωση από τον πραγματικό μαρξισμό!

      Όσο για τον ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να μιλάς για τις υποκλοπές, ε σόου να γίνεται! Λες και δεν ξέρουν που πάνε να μπλέξουν...

      Κώστας

      Διαγραφή