Δευτέρα, 21 Οκτωβρίου 2013

Ιδεολογική Επιτροπή της ΚΕ του ΚΚΕ-Το ζήτημα της εξουσίας. Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει κοινοβουλευτικός δρόμος στο σοσιαλισμό; (Ι)

Το ζήτημα της εξουσίας. Το τσάκισμα του αστικού κράτους. Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει κοινοβουλευτικός δρόμος στο σοσιαλισμό;
Από το Θεωρητικά ζητήματα στο Πρόγραμμα του ΚΚΕ, Ιδεολογική Επιτροπή της ΚΕ του ΚΚΕ, Σύγχρονη Εποχή, 2013, σελ. 73-77.
Σήμανση με έντονα στοιχεία: Lenin Reloaded

Το ζήτημα που τέθηκε πολλές φορές με θεωρητικό και πρακτικό τρόπο στο κομμουνιστικό κίνημα είναι αν η εργατική τάξη μπορεί να χρησιμοποιήσει την αστική κρατική μηχανή για να συγκροτήσει τη δικιά της εξουσία.


Οι συγχύσεις σε σχέση με αυτό το ζήτημα προέκυπταν απ' το γεγονός ότι το αστικό κράτος και ιδιαίτερα η κοινοβουλευτική μορφή της αστικής δημοκρατίας εμφανίζεται ως κράτος "υπερταξικό", ως κράτος που στηρίζεται στη δημοκρατικά εκφρασμένη βούληση των μελών της αστικής κοινωνίας ανεξάρτητα από τις τάξεις στις οποίες ανήκουν.

Ο Κ. Μαρξ, στο έργο του Η Γερμανική Ιδεολογία, στο κεφάλαιο "Οι σχέσεις του κράτους του δικαίου με την ιδιοκτησία", αναλύει πώς το αστικό κράτος παρουσιάζεται σαν κάτι έξω από την αστική τάξη:
Σ' αυτή τη σύγχρονη ατομική ιδιοκτησία αντιστοιχεί το νεότερο κράτος, [...] Με τη χειραφέτηση της ατομικής ιδιοκτησία από την κοινότητα, το κράτος έγινε μια ξεχωριστή οντότητα πλάι και έξω από την ιδιωτική κοινωνία (σ.σ.: εννοεί την αστική κοινωνία), αλλά δεν είναι τίποτα περισότερο από τη μορφή οργάνωσης που οι αστοί υιοθετούν αναγκαστικά για την αμοιβαία εξασφάλιση της ιδιοκτησίας τους και των συμφερόντων τους... 
Μια και το κράτος είναι λοιπόν η μορφή με την οποία τα άτομα μιας κυρίαρχης τάξης εξασφαλίζουν τα κοινά τους συμφέροντα και από όπου σε αυτή συνοψίζεται οόκληρη η αστική κοινωνία της εποχής, έπεται ότι όλοι οι κοινοί θεσμοί περνούν μέσα από το κράτος και αποκτούν πολιτική μορφή.[1]
Οι ταξικοί αγώνες της περιόδου 1848-1871 με αποκορύφωμα την Παρισινή Κομμούνα βοήθησαν τους Μαρξ και Ένγκελς να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι το προλεταριάτο δεν μπορεί να "παραλάβει" τον αστικό κρατικό μηχανισμό και να τον χρησιμοποιήσει προς όφελός του, αλλά πρέπει να τον "τσακίσει" και να τον αντικαταστήσει από έναν καινούργιο που να αντιστοιχεί στα δικά του συμφέροντα.

Ο Λένιν στο έργο του Κράτος και Επανάσταση ανέπτυξε ακόμα περισσότερο αυτές τις θέσεις σε αντιπαράθεση με εκείνες του Γερμανού Σοσιαλδημοκράτη Καρλ Κάουτσκι, ανέδειξε την αναγκαιότητα τσακίσματος του αστικού κράτους ως προϋπόθεση για τη νίκη της προλεταριακής επανάστασης.

Ανέδειξε ότι δεν υπάρχει "καθαρή" δημοκρατία, αλλά ταξική δημοκρατία. Στον καπιταλισμό η δημοκρατία είναι ο σφετερισμός της εξουσίας από μια μειοψηφία του πληθυσμού, τους κεφαλαιοκράτες, τους αστούς. Είναι δημοκρατία κεφαλαιοκρατική, δημοκρατία αστική, ουσιαστικά δημοκρατία για τους λίγους και δικτατορία για τους πολλούς. Στο σοσιαλισμό, η επαναστατική εξουσία της εργατικής τάξης δεν είναι επίσης "καθαρή" και "ουδέτερη." Είναι δημοκρατία για τους πολλούς και δικτατορία για τους λίγους, τους πρώην καπιταλιστές.

Ακόμη και η πιο εξελιγμένη μορφή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στη βάση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, δεν μπορεί να ξεπεράσει αυτά τα όρια. Όπως υποστήριξε ο Β.Ι. Λένιν: "ακόμη και η πιο δημοκρατική αστική δημοκρατία δεν είναι τίποτα άλλο, παρά μια μηχανή για την καταστολή της εργατικής τάξης από την αστική τάξη, της μάζας των εργαζομένων από μια χούφτα καπιταλιστές."

Το αστικό κοινοβούλιο προσφέρει σταθερότητα στην αστική εξουσία γιατί έτσι τα γενικά συμφέροντα της μειοψηφίας (καπιταλιστών) εξυπηρετούνται μέσω των πολιτικών εκπροσώπων της με τη στήριξη της πλειοψηφίας (της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων). Γι' αυτό άλλωστε και η αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι τυπική για όλα τα ανεπτυγμένα καπιταλιστικά κράτη, είναι η πιο χρακτηριστική μορφή οργάνωσης της αστικής πολιτικής εξουσίας. Ο Λένιν, επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Ένγκελς, επεσήμανε ότι: 
Στη "ρεπουμπλικανική δημοκρατία", συνεχίζει ο Ένγκελς, "ο πλούτος ασκεί έμμεσα την εξουσία του, αλλά γι' αυτό την ασκεί ασφαλέστερα", και συγκεκριμένα, πρώτο με τη μορφή της "άμεσης εξαγοράς των δημοσίων υπαλλήλων" (Αμερική) και δεύτερο με τη "μορφή της συμμαχίας κυβέρνησης και χρηματιστηρίου" (Γαλλία και Αμερική) [...] 
Η παντοδυναμία του "πλούτου" γι' αυτό ακριβώς είναι η ασφαλέστερη στη ρεπουμπλικανική δημοκρατία, επειδή δεν εξαρτάται από ορισμένες ατέλειες του πολιτικού μηχανισμού, από το κακό πολιτικό περίβλημα του καπιταλισμού. Η ρεπουμπλικανική δημοκρατία είναι το καλύτερο δυνατό περίβλημα του καπιταλισμού.[3]
Στο βαθμό που στη μορφή οργάνωσης της αστικής εξουσίας παραμένουν στοιχεία του παρελθόντος (π.χ, καθυστέρηση στην ανάπτυξη και λειτουργία του εκλογικού αστικού κοινοβουλευτικού πολιτεύματος σε αντίθεση με την μονοπρόσωπη συγκέντρωση δικαιοδοσιών), διαμορφώνονται αστικά κινήματα για την παραμέρισή τους (π.χ., της λεγόμενης "Αραβικής Άνοιξης"). Σε αυτά τα κινήματα πρωτοστατούν μεσαία στρώματα που αναδείχτηκαν μέσα από την ίδια την καπιταλιστική ανάπτυξη, τραβώντας μαζί τους και πλατιά τμήματα της εργατικής τάξης και άλλων φτωχότερων στρωμάτων. Η υποκίνηση ή η στήριξη τέτοιων κινημάτων συχά σχετίζεται με συμφέροντα άλλων ισχυρών καπιταλιστικών κρατών, με ανταγωνισμούς για τον έλεγχο πηγών ενέργειας, υποδομών, διενών μεταφορών, στρατιωτικών βάσεων, κλπ. Ιμπεριαλιστικές δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ, η ΕΕ, με το πρόσχημα του "εκδημοκρατισμού" επεμβαίνουν άμεσα (π.χ., στη Γιουγκοσλαβία, στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, στη Λιβύη), ή έμμεσα (στην Αίγυπτο, τη Συρία).

Το γενικό εκλογικό δικαίωμα στο έδαφος των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής (που δεν παραχωρήθηκε από την αστική τάξη, αλλά κατακτήθηκε με τους αγώνες της εργατικής τάξης), βρίσκεται υπό συνεχείς ανοικτούς ή συγκαλυμμένους περιορισμούς, όταν πρόκειται για την πραγματική λαϊκή-εργατική αντιπροσώπευση. Γιατί είναι πράγματι τέτοια μόνο η αντιπροσωπία ενός Κομμουνιστικού Κόμματος εφόσον βέβαια αυτή δικαιώνει τον τίτλο στην πράξη. Διαφορετικά η εργατική-λαϊκή ψήφος δεν μπορεί να καθορίσει τίποτε περισσότερο από το "ποιο μέλος της άρχουσας τάξης θα εκπροσωπεί και θα τσαλαπατά το λαό στη Βουλή." [4] 

Ανάλογα με την πορεία έκβασης της ταξικής πάλης, υπάρχουν φάσεις όπου η νόθευση της εκλογικής έκφρασης γίνεται με ανοιχτά βίαιο τρόπο, π.χ., στην Ελλάδα τις δεκαετίες του 1950 και 1960 εις βάρος της ΕΔΑ μέσα στην οποία δρούσαν τα μέλη και τα στελέχη του ΚΚΕ.

Βέβαια η "νοθεία" του γενικού εκλογικού δικαιώματος πραγματοποιείται ούτως ή άλλως και στις πιο ομαλές συνθήκες μέσω της ιδεολογικής-πολιτικής χειραγώγησης και εξαγοράς, όταν έχουν εκλείψει μαζικά φαινόμενα μαζικής απειλής, βίας, όταν η εργατική τάξη καλείται ελεύθερα να επιλέξει τους εκπροσώπους της αντίπαλης γι' αυτή τάξης, να ψηφίσει ότι και τα αφεντικά της.

Όσον αφορά τον πολυκομματισμό στα πλαίσια του αστικού συστήματος, εκφράζει διαφορές και αντιθέσεις ανάμεσα στα τμήματα της αστικής τάξης γύρω από ζητήματα διαχείρισης του καπιταλισμού με ιστορικές και ιδεολογικές αφετηρίες, αλλά και την ανάγκη να εναλάσσονται στη διακυβέρνηση. Έτσι συσκοτίζεται ο ταξικός χαρακτήρας τους και η στρατηγική σύμπλευσή τους.

Σημειώσεις
[1] Κ. Μαρξ, Η Γερμανική Ιδεολογία, τομ. 1ος, σελ. 129, εκδ. Gutenberg.
[2] Β.Ι. Λένιν, "Θέσεις και εισήγηση για την αστική δημοκρατία και τη δικτατορία του προλεταριάτου", Άπαντα, τομ. 37, σελ. 492, εκδ. Σύγχρονη Εποχή.
[3] Β.Ι. Λένιν, Κράτος και Επανάσταση, σελ. 20, εκδ. Σύγχρονη Εποχή.
[4] Κ. Μαρξ, Ο Εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία, σελ. 72, εκδ. Σύγχρονη Εποχή.

30 σχόλια:

  1. Πείτε καμιά γνώμη για το βιβλίο της ΙΕ της ΚΕ πώς το βλέπετε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όλα τα κείμενα του κόμματος έχουν αρχή, μέση και τέλος, πόσο μάλλον αυτά της Ιδεολογικής Επιτροπής, ένα χαρακτηριστικό τόσο βασικό και αυτονόητο, που όμως στις μέρες μας έχει φτάσει να είναι σπάνιο.

      Βέβαια για να φτάσει κάποιος να εκτιμήσει αυτό το σπάνιο προτέρημα, θα πρέπει να αφιερώσει ένα ελάχιστο χρόνο, η Dis έγραψε τις προάλλες με αφορμή την παρουσίαση του Δοκιμίου στην Κύπρου– θεωρώ καθόλου αστειευόμενη- ότι αν κάποιος μπορεί να μαζέψει το μυαλό του για 15 λεπτά έχει τις προυποθέσεις να γίνει κομμουνιστής.

      Ο χρόνος αυτός όσο και να φαίνεται γελοία μικρός νομίζω δεν είναι καθόλου εύκολα επιτεύξιμος, γιατί όλοι τρέχουν σαν τρελοί και μετά θέλουν να χαλαρώσουν είτε φτιάχνοντας τα νύχια τους είτε βλέποντας μια σαχλαμάρα στην τηλεόραση ή στο ιντερνετ.

      Από την άλλη είναι κείμενα με πυκνά νοήματα, που αν κρίνω από τον εαυτό μου έκανα κανα χρόνο για να μπορώ να διαβάζω κάτι πχ σε μισή ώρα ενώ πριν χρειαζόμουνα μιάμιση ώρα και μάλιστα σε συνθήκες απομόνωσης για να μην αποσπάται η προσοχή μου.

      Οπότε θέλω να πω ότι πρακτικά δεν είναι καθόλου εύκολο για ένα μέσο άνθρωπο να ασχοληθεί με το διάβασμα καν, πόσο μάλλον το τόσο απαιτητικό.

      Διαγραφή
    2. Την ίδια στιγμή όμως, και εδώ είναι το παράδοξο, το νετ μας δείχνει ότι πάρα πολλοί άνθρωποι ασχολούνται με το γράψιμο. Το νετ είναι γεμάτο γνώμες και απόψεις, και στο facebook, και στο twitter και στα μπλογκ. Πώς γίνεται να έχουν χρόνο να φλυαρούν όλη μέρα κάποιοι (χθες κάποιος επί ώρες έγραφε ενάντια στο ΚΚΕ στο twitter, πάνω 100 tweet για το κόμμα), αλλά όχι να διαβάσουν πχ, πέντε σελίδες από το παραπάνω βιβλίο;

      Διαγραφή
    3. Είδα την «αλληλογραφία» σας στο τουιτερ. Η συγκεκριμένη περίπτωση απεικονίζει αυτό που λέγαμε προχθές «το πάθος για τον αντικομμουνισμό είναι πιο δυνατό απ’ όλα τα κελιά».

      Ναι μιλάμε για πολύ γράψιμο, ατελείωτο. Και τόσο επιμορφωτικό που μετά αρχίζεις να πιστεύεις στους ψεκασμούς, γιατί τουλάχιστον είναι μια εξήγηση της ηλιθιότητάς μας.

      Διαγραφή
    4. "Όλα τα κείμενα του κόμματος έχουν αρχή, μέση και τέλος"
      έτσι όπως το εκφράζω σαν να τα αδικώ λιγάκι τα κείμενα του κόμματος, αλλά τέλος πάντων, δεν μπορώ να βρω καλύτερη έκφραση.

      Διαγραφή
    5. Το βιβλίο είναι μαρξιστικό-λενινιστικότατο, μόνο που απευθύνεται σε γνωρίζοντες καλά σχετικά τη Μ-Λ θεωρία και ιστορία του κινήματος, ελληνική και ευρωπαϊκή. Βασικά απευθύνεται στην πρωτοπορία που θέλει να εμβαθύνει και καταλάβει περισσότερο τις επεξεργασίες του 19ου. Δεν είναι κακό αλλά χρήσιμο. Η μετέπειτα εκλαΐκευση των θέσεων-θεωρητικών ζητημάτων είναι δουλειά της πρωτοπορίας στο χώρο της. Το βιβλίο της ΙΕ της ΚΕ του ΚΚΕ είναι ένα καλό βοήθημα και σημείο αναφοράς σε όποιον δουλεύει στις μάζες. Ενδεχομένως και για τους διανοούμενους σαν εσένα Αντώνη, δε γνωρίζω περισσότερα. Ισχύουν τα παραπάνω και για τη μορφή και για το περιεχόμενο. Τα συγχαρητήρια μου λοιπόν στον Γεράσιμο (Μάκη) Παπαδόπουλο (επικεφαλής) και την ομάδα της ΙΕ της ΚΕ του ΚΚΕ για το "εργαλείο" που μας παρέδωσαν.

      thorpe

      Διαγραφή
  2. Υπάρχουν κάποια λαθάκια στο κείμενο (ορθογραφικά).
    Όπως είπα και στο προηγούμενο post, φαίνεται πολύ καλό, ιδικά για την ποιο εύκολη κατανόηση θεωρητικών εννοιών, όπως για την ταξικότητα του κράτους που λέει και το απόσπασμα!
    Ευχαριστώ για την μεταφορά!

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Πείτε μου πού έχει λάθη να τα διορθώσω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ίσως ο Κώστας να εννοεί αυτές τις 4 λέξεις που έχω σε αγκύλες και που δεν είναι ορθογραφικά αλλά μάλλον "ο δαίμων του τυπογραφείου"!

    Οι συγχύσεις σε σχέση με αυτό το ζήτημα προέκυπταν απ' το γεγονός ότι το αστικό κράτος και [ιδιαίερα] η κοινοβουλευτική μορφή της αστικής δημοκρατίας εμφανίζεται ως κράτος 'υπερταξικό", ως κράτος που [σητρίζεται] στη δημοκρατικά εκφρασμένη βούληση

    Ανέδειξε ότι δεν υπάρχει "καθαρή" δημοκρατία, αλλά ταξική δημοκρατία. Στον καπιταλισμό η δημοκρατία είναι ο σφετερισμός της εξουσίας από μια μειοψηφία του [πηθυσμού], τους κεφαλαιοκράτες, τους αστούς.

    Η παντοδυναμία του "πλούτου" γι' αυτό ακριβώς είναι η ασφαλέστερη στη ρεπουμπλικανική δημοκρατία, επειδή δεν εξαρτάται από ορισμένες ατέλειες του πολιτικού μηχανισμού, [αό] το κακό πολιτικό περίβλημα του καπιταλισμού.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ (1)

    Πάντως πρέπει να πω ότι εγώ δεν διδάχθηκα με αυτόν τον τρόπο τον «κοινοβουλευτικό δρόμο προς τον σοσιαλισμό». Αλλιώς τον εννοούσαν οι κομμουνιστές. Ανεξάρτητα αν συμφωνεί ή όχι κάποιος με αυτό το δρόμο πρέπει να προσέξει πως την κατανοούνταν στη δεκαετία του ΄60.

    Δεν είχαν αυταπάτες οι κομμουνιστές για το τι είναι ειρηνικός δρόμος και κοινοβουλευτικό πέρασμα. Όταν γινόταν λόγος γι αυτό (κοινοβουλευτική - πολιτική εξουσία) γινόταν ταυτόχρονα λόγος και για μια παράλληλη κίνηση στην ταξική εξουσία όπου ανεξαρτήτως μορφής κατάληψης, έλεγαν πάντα ότι θα ήταν αναγκαστικά βίαιη γιατί εκεί δεν υπάρχει καμία δημοκρατική διαδικασία παρά μόνο της βίαιης ανατροπής και κατάληψης.

    Εφόσον συντελούνταν, έλεγαν, μια διαδικασία βίαιης κατάληψης της ταξικής εξουσίας, η παράλληλη διαδικασία πολιτικής εξουσίας ήταν θέμα συνθηκών με ποιόν τρόπο θα καταληφθεί. Έτσι δεν απέκλειαν τον κοινοβουλευτικό δρόμο και την «ειρηνική κατάληψη» της πολιτικής εξουσίας όχι όμως για να λειτουργήσουν οι θεσμοί της αστικής δημοκρατίας και του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής αλλά για να μεταβληθεί σε εποικοδόμημα της ταξικής εξουσίας του προλεταριάτου που είχε καταληφθεί (λαϊκό κοινοβούλιο). Το πως θα καταλαμβάνονταν η ταξική εξουσία ήταν ένα άλλο θέμα που με απλά λόγια παρέπεμπε σε ένα τεράστιο μαζικό κίνημα της εργατικής τάξη που έχει καταλάβει τα πάντα και δεν μπορεί η αστική τάξη να κουνηθεί και να κινήσει τις κατασταλτικές δυνάμεις της. Άλλες μορφές δεν είχε γιατί δεν υπήρχαν. Για να μη γίνει καμία παρανόηση για ανεξάρτητες κινήσεις στη πολιτική και ταξική εξουσία σαν κάτι ξεχωριστά αυτό ήταν σχήμα λόγου γιατί κάθε κίνηση στη μια ήταν προϋπόθεση κίνησης στην άλλη σε μια ενιαία διαδικασία εγκαθίδρυσης του σοσιαλισμού. Αυτή ήταν η καλή εκδοχή και ερμηνεία.

    Αυτές οι θέσεις απείχαν ένα κλικ από την σκόπιμη παρανόηση και ήταν πολύ εύκολο να τις σπρώξουν ένα κλικ δεξιά και να αφαιρεθεί εντέχνως η ουσία της ταξικής ανατροπής και κατάληψης της εξουσίας (η οποία σύμφωνα με τη θεωρία δεν θα γινόταν από το κοινοβούλιο αλλά από την εργατική τάξη) και να αντικατασταθεί από αστικές διαδικασίες ανόδου στην πολιτική εξουσία. Βόλευε πολύ κάθε ρεφορμιστή και ρεβιζιονιστή αυτό και όπως είχε και ούριο άνεμο από την αστική πίεση βρήκε γόνιμο έδαφος στην Αριστερά. Παρόμοιες διολισθήσεις είδαμε σε όλα τα επίπεδα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εξαιρετικά ενδιαφέρον, αλλά δεν κατάλαβα πολύ καθαρά το εξής:

      " Όταν γινόταν λόγος γι αυτό (κοινοβουλευτική - πολιτική εξουσία) γινόταν ταυτόχρονα λόγος και για μια παράλληλη κίνηση στην ταξική εξουσία όπου ανεξαρτήτως μορφής κατάληψης, έλεγαν πάντα ότι θα ήταν αναγκαστικά βίαιη γιατί εκεί δεν υπάρχει καμία δημοκρατική διαδικασία παρά μόνο της βίαιης ανατροπής και κατάληψης.

      Εφόσον συντελούνταν, έλεγαν, μια διαδικασία βίαιης κατάληψης της ταξικής εξουσίας, η παράλληλη διαδικασία πολιτικής εξουσίας ήταν θέμα συνθηκών με ποιόν τρόπο θα καταληφθεί. Έτσι δεν απέκλειαν τον κοινοβουλευτικό δρόμο και την «ειρηνική κατάληψη» της πολιτικής εξουσίας όχι όμως για να λειτουργήσουν οι θεσμοί της αστικής δημοκρατίας και του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής αλλά για να μεταβληθεί σε εποικοδόμημα της ταξικής εξουσίας του προλεταριάτου που είχε καταληφθεί (λαϊκό κοινοβούλιο)".

      Δηλαδή, ποια ήταν η ιδέα; Καταλαβαίνω ότι γινόταν λόγος για παράλληλες διαδικασίες, καταλαβαίνω ότι διαχωριζόταν η ταξική από την πολιτική εξουσία, αλλά δεν καταλαβαίνω ποια ανάγκη θα υπήρχε για βίαιη κατάληψη της ταξικής εξουσίας αν μπορούσε να ευοδωθεί παράλληλα και η ειρηνική κατάληψη της πολιτικής. Δηλαδή, αφενός θα είχαμε την κοινωνική και κοινοβουλευτική πλειοψηφία και αφετέρου θα συγκρουόμασταν με το κράτος στους δρόμους, ώστε να κάνουμε τι; Να ενισχύσουμε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία στο να περάσει νόμους;

      Με μπερδεύει ως σχήμα, δεν το καταλαβαίνω. Αν μπορείς διευκρίνισέ το λίγο.

      Διαγραφή

  6. ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ (2)

    Δεν έχει σημασία σήμερα να αρχίσουμε ότι ήταν αυταπάτη εκείνη η θέση. Δεν ήταν ακριβώς αυταπάτη. Κάποιος θα έλεγε ότι έμοιαζε περισσότερο με απάτη. Στην πραγματικότητα ήταν μια απειροελάχιστη πιθανότητα που αναγορεύτηκε σε άμεση δυνατότητα! Είναι και αυτή μια από τις άπειρες θεωρητικές εκδοχές επαναστατικής διαδικασίας προς τον σοσιαλισμό με μικρές όμως πιθανότητες και κάτω από ισχυρά ειδικές συνθήκες (μεγάλη παγκόσμια δύναμη του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, τεράστια ανατροπή των συσχετισμών δυνάμεων υπέρ της εργατικής τάξης κλπ). Αυτή η απειροελάχιστη πιθανότητα «ειρηνικής ανατροπής» (λογοπαίγνιο, δεν υπάρχει τέτοια αλλά υπονοείται ως μη αιματηρή) αναδείχθηκε, σε συνθήκες εντελώς ανώριμες , δυστυχώς, ως ισότιμη εκδοχή με το βίαιο επαναστατικό ανατρεπτικό πέρασμα. Αυτό είναι το κλειδί της επίλυσης του θέματος.

    Δεν κρίνω τις καλές προθέσεις των κομμουνιστών αλλά μόνο το ποσό εύκολα άφησαν τις κερκόπορτες ανοιχτές για να περάσει ο αναθεωρητισμός.

    Η διαδικασία αυτή, λοιπόν, κρίνεται ως αυταπάτη γιατί αναδείχτηκε σε πρωτεύουσα εκδοχή σε συνθήκες που δεν είχε καμία πιθανότητα εφαρμογής. Και όχι μόνο αυτό. Αποπροσανατόλιζε το επαναστατικό κίνημα σε λεγγαλιστικές αυταπάτες με τις γνωστές συνέπειες του ευνουχισμού του. Όταν αυτό είναι το αποτέλεσμα δεν χρειάζεται να κάνουμε νέες αναλύσεις. Σημειώνω ότι σε παγκόσμιο επίπεδο όλες αυτές οι θεωρίες με πρώτους τον ευρωκομουνισμό (σταδιακή διάβρωση - κατάληψη του κράτους εκ των έσω) και τον ιστορικό συμβιβασμό (αστικός πλουραλισμός, άρνηση της ταξικής εξουσίας της εργατικής τάξης-« μοίρασμα» ταξικής εξουσίας). Γνωστές οι μετέπειτα μεταλλάξεις των κομμάτων τους σε κόμματα της αστικής εξουσίας.

    Σήμερα οι συνθήκες είναι ακόμη χειρότερες για να μιλάει κανείς για ειρηνικό και για κοινοβουλευτικό πέρασμα. Αυτό θα ήταν μια τερατώδη αλλά εντελώς σκόπιμη καλλιέργεια αυταπάτης. Όταν κάτι έχει τόσο πολύ αποκαλυφθεί δεν μπορεί ποτέ να ξαναανακαλυφθεί.


    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Ωραία προσπάθεια αλλά απευθύνεται σε συντρόφους που έχουν ήδη διαβάσει και πειστεί από τους Μαρξ και Λένιν. Θα προτιμούσα από την ΚΕ ένα ιδεολογικό κείμενο που απευθύνεται σε εργάτες και εργαζομένους που έρχονται στο ΠΑΜΕ όχι για τον μαρξισμό λενινισμό αλλά για την αγωνιστικότητά του. Το θέμα του κοινοβουλευτικού δρόμου στο σοσιαλισμό είναι πολύ σημαντικό για να συζητιέται μοναχά από τους διαβασμένους.
    Ιάκωβος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Προβλήματα θεωρία από την Ιδεολογική Επιτροπή του κόμματος είναι. Δεν μπορεί να μην είναι θεωρητικό. Είναι η δουλειά όλων μας αυτά να τα μεταφέρουμε εκλαϊκευμένα και με παραδείγματα στους εργάτες, για αυτό πρέπει να τα διαβάζουμε και να τα συζητάμε.

      Διαγραφή
    2. ΔΕΝ είναι ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ είναι ΖΗΤΗΜΑΤΑ πάνω στα οποία κρίθηκε πως χρειάζεται να επεκταθεί κανείς, να γίνουν ακόμα πιο λιανά.
      Πως λοιπόν μπορεί ο ίδιος ο εργαζόμενος με την πείρα του να κατανοήσει τον ταξικό χαρακτήρα της αστικής δημοκρατίας;
      Γνωρίζει ή δεν γνωρίζει πως οι νόμοι που υπερψηφίζονται από τις πλειοψηφίες στη βουλή είναι πάντα εις βάρος του;
      Γνωρίζει πως ακόμα και αυτό το σύνταγμα τους το κάνουν πατσαβούρι όταν οι ανάγκες των μονοπωλίων το απαιτούν;
      Γνωρίζει πως οι πόρτες των υπουργείων τους είναι πάντα ορθάνοικτες για τους εργοδότες αλλά ποτέ για τα ταξικά σωματεία;
      Γνωρίζει πως η απλή αναλογική είναι το πιο δημοκρατικό εκλογικό σύστημα;
      Γνωρίζει πως τα μμε ανήκουν σε μονοπώλια;
      (ανα)Γνωρίζει πως φοβάται να απεργήσει ή να απαντήσει στην αυθαιρεσία του εργοδότη του ή έστω να μιλήσει πολιτικά στη δουλειά του την ίδια στιγμή που εκείνος μπορεί να λέει ότι θέλει;
      Τι είδους δημοκρατία είναι αυτή λοιπόν; Χρειάζεται τελικά μεγάλη θεωρητική κατάρτιση για να κατανοηθούν αυτά ή μήπως όποιος δεν θέλει να ζυμώσει...
      Τέλος,
      Οσοι συντάσσονται με το ΠΑΜΕ ούτε φως είδαν και μπήκαν ούτε τυχαία περνούσαν. Συνειδητά, έχοντας δηλαδή επίγνωση και των ζητημάτων περί δημοκρατίας που θίκτηκαν εδώ, βάζουν πίσω δισταγμούς και φόβους και είναι τα πιο πρωτοπόρα τμήματα των εργαζομένων τα υπόλοιπα είναι κουτοπονηριές.

      rednready2

      Διαγραφή
    3. Ζητήματα είναι ο τίτλος, σόρι για την αβλεψία.

      Διαγραφή
    4. "Χρειάζεται τελικά μεγάλη θεωρητική κατάρτιση για να κατανοηθούν αυτά ή μήπως όποιος δεν θέλει να ζυμώσει..."

      Θυμίζω όμως Λένιν από το δεύτερο μέρος της ανάρτησης:

      "Μόνο η αυταπάτη των μικροαστών δημοκρατών, των "σοσιαλιστών" και των "σοσιαλδημοκρατών", των κυριότερων σημερινών εκπροσώπων τους, μπορεί να δημιουργεί την αντίληψη ότι στον καπιταλισμό οι εργαζόμενες μάζες μπορούν να αποκτήσουν μια τόσο μεγάλη συνειδητότητα, σταθερότητα χαρακτήρα, διορατικότητα και τόσο ευρύ πολιτικό ορίζοντα, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να αποφασίσουν μόνο με την ψηφοφορία ή γενικά να αποφασίσουν από τα πριν κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, δίχως τη μακρόχρονη πείρα της πάλης, ότι θα ακολουθήσουν την τάδε τάξη ή το τάδε κόμμα."

      Το ζήτημα λοιπόν της δυσκολίας των εργαζόμενων μαζών να φτάσουν στο επίπεδο αντίληψης που περιγράφεις και να κρατηθούν με σταθερότητα σ' αυτό το επίπεδο θεωρείται ανυπέρβλητο μέσα στα πλαίσια της καπιταλιστικής δημοκρατίας.

      Οπότε, μήπως αυτό το οποίο λες αφορά, όπως και στον Λένιν, την εργατική ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ως απαίτηση, και όχι τις πλατιές μάζες;

      Διαγραφή
    5. Το σχόλιο μου αφορούσε το κατα πόσο το σχετικό κείμενο απευθύνεται σε "διαβασμένους" γιαυτό και η κατακλείδα αφορούσε τους εργαζόμενους που "έρχονται στο ΠΑΜΕ για την αγωνιστικότητα του".Στην καλύτερη θα μπορούσε να διατυπωθεί ως εξής:" Ερχονται στο ΠΑΜΕ για τη συνεπή και ξεκάθαρη ΤΑΞΙΚΗ του θέση".
      Αυτό δεν προυποθέτει πως αντιλαμβάνονται περίπλοκα θεωρητικά ζητήματα με την άνεση "διαβασμένου" αλλά πως ανεξάρτητα το επίπεδο ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ, τα βηματάκια που έχει προχωρήσει ο καθένας μας, ορισμένα ζητήματα τα έχει αφομοιώσει, επεξεργαστεί ή ακόμα προβληματιστεί πανω σε αυτά.
      Το κείμενο συντάχθηκε για να εξηγήσει γιατί δεν μπορεί να υπάρξει κοινοβουλευτικός δρόμος στο σοσιαλισμό. Αυτό που καλούνται οι μάζες να πράξουν είναι να χρησιμοποιήσουν εκτός του κειμένου, την ίδια τους την πείρα για το είναι ο κοινοβουλευτισμός κτλ ζητήματα που θίξαμε, ανεξάρτητα από το αν συντάσσονται με το ΠΑΜΕ ή όχι και να βγάλουν συμπεράσματα.Αυτό δεν θεωρώ πως απαιτεί ιδιαίτερη θεωρητική κατάρτιση παρά όπως αναφέρεις στην απάντηση στον επισκέπτη "Ιάκωβο" να τα διαβάζουμε και να τα συζητάμε.

      rednready2

      Διαγραφή
  8. Μόλις χθες το τελείωσα το βιβλίο. Είναι εξαιρετικό, γιατί ξεκινάει απ' το πιο απλό, τον ορισμό του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού, και φτάνει μέχρι την επανάσταση, ενώ πιάνει ζητήματα, σχετικά με το κράτος, τις προϋποθέσεις του σοσιαλισμού και της επανάστασης, τα καθήκοντα του ΚΚ σε επαναστατική κατάσταση και στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, αλλά και την ιστορική ανάλυση του οπορτουνισμού. Χρήσιμο και για διαβασμένους, αλλά και για τις πρώτες γνώσεις σχετικά με την κομμουνιστική θεωρία. Το μόνο, στο οποίο υστερεί λίγο είναι το κεφάλαιο σχετικά με τη Λαϊκή Συμμαχία, το οποίο θα μπορούσε να είναι πιο αναλυτικό και αφορά και άμεσα τα σημερινά μας καθήκοντα, αλλά ίσως ακριβώς επειδή η ΛΣ τώρα οργανώνεται, να είναι νωρίς για μια πιο εμπεριστατωμένη ανάλυσή της.

    Σεβέκ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν ξέρω κατά πόσο κάποια από τα ζητήματα που τίθενται εδώ (πχ, το ζήτημα της πλειοψηφίας που ανέβασα, ή το ζήτημα του κοινοβ. δρόμου προς τον σοσιαλισμό) έχουν αναλυθεί σε ανάλογες εκδόσεις της ΚΕ στο παρελθόν. Εμένα μου φαίνονται ορισμένα πράγματα, ορισμένες διαστάσεις του κειμένου, πρωτόφαντα για την πολιτική συζήτηση στην Ελλάδα και πραγματικά πολύ ρηξικέλευθα. Αλλά δεν γνωρίζω ακριβώς τι λεγόταν, πχ, το 60 ή μετά το 74. Το σχόλιο του Στέργιου πιο πάνω μου έδωσε μια αίσθηση, που επιβεβαιώνει τη διαίσθηση ότι το φετινό κείμενο οριοθετεί μια ριζική διαδικασία αναστοχασμού για την αλφαβήτα της κομμουνιστικής πολιτικής στη χώρα μας.

      Διαγραφή
    2. Κατάλαβα τι εννοείς (..δεν έχουν αναλυθεί σε ανάλογες εκδόσεις της ΚΕ στο παρελθόν..) και όντως, έχεις δίκιο απ' αυτήν την άποψη. Ίσως η εκτεταμένη ανάλυσή τους από την ίδια την ΚΕ να είναι κάτι το νέο, αλλά η ανάλυση αυτή προκύπτει από τη μελέτη (με μια διαφορετική ματιά πλέον) των θεωρητικών, και κυρίως του Λένιν, με συνέπεια κάποιες βασικές αρχές να είναι λίγο-πολύ παγιωμένες από χρόνια. Νομίζω ότι η σαφής ανάλυση των ζητημάτων που παρέθεσες είναι η προσπάθεια για την οριστική διάλυση των κοινοβουλευτικών αυταπατών. Αλλά η "ριζική διαδικασία αναστοχασμού για την αλφαβήτα της κομμουνιστικής πολιτικής στη χώρα μας" δεν είναι λίγο υπερβολικό;

      Σεβέκ

      Διαγραφή
    3. "Ίσως η εκτεταμένη ανάλυσή τους από την ίδια την ΚΕ να είναι κάτι το νέο, αλλά η ανάλυση αυτή προκύπτει από τη μελέτη (με μια διαφορετική ματιά πλέον) των θεωρητικών, και κυρίως του Λένιν, με συνέπεια κάποιες βασικές αρχές να είναι λίγο-πολύ παγιωμένες από χρόνια."

      Σαφώς, σαφέστατα.

      "Αλλά η "ριζική διαδικασία αναστοχασμού για την αλφαβήτα της κομμουνιστικής πολιτικής στη χώρα μας" δεν είναι λίγο υπερβολικό;"

      Δεν ξέρω, αυτό θέλω να μάθω. Κατά πόσο, για παράδειγμα, η ανάλυση που γίνεται εδώ για το κεντρικό ζήτημα του "τι είναι πλειοψηφία" έχει ιστορικό προηγούμενο. Γιατί αν δεν έχει, τότε πρόκειται για ριζικό αναστοχασμό μέσα στα ελληνικά συμφραζόμενα -- στα μπολσεβικικά βεβαίως, πρόκειται για εντελώς γνωστά πράγματα.

      Διαγραφή
    4. Το 'αναστοχασμός" το θεωρώ υπερβολικό και εγώ. Ίσως να το λαμβάνω και εγώ λάθος αλλά παραπέμπει σε αναθεώρηση. Για μένα απλά έχουμε μια αλλαγή στην τακτική λόγω των εξελίξεων. Και όταν αυτά τα θέματα μπαίνουνε με την σφραγίδα της ΚΕ δεν χωρούν παρερμηνείας. Εξάλλου αυτές οι κουβέντες γινόντουσαν πάντα μέσα στο ΚΚΕ.

      Διαγραφή
    5. Αναθεώρηση σαφέστατα υπάρχει. Της αναθεωρητικής πολιτικής περασμένων δεκαετιών. Αυτό είναι σαφές στο Δοκίμιο. Όμως η αναθεώρηση της αναθεώρησης λέγεται απλά "λενινισμός."

      Διαγραφή
    6. Αναστοχασμός σημαίνει απλώς ενσυνείδητη κριτική σκέψη.

      Διαγραφή
    7. Είναι μια μακρόχρονη διαδικασία, που η κρίση και η πίεση του αντίπαλου την έχει επιταχύνει.

      Δυστυχώς όμως η κατάσταση στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα είναι τέτοια, που το ΚΚΕ φαίνεται απελπιστικά μόνο του.

      ημιάγριος

      Διαγραφή
    8. Εμένα μου αρέσει η λέξη αναστοχασμός, δείχνει ότι κάτι είναι ακόμη ζωντανό, ενεργό, μέσα στο τώρα. Όσο για τη κατάσταση στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα θα μου άρεσε επίσης εάν π.χ. ένας φίλος του κόμματος προσέγγιζε π.χ. τον Λοζούρντο ή τον Μπαντιού και του εξηγούσε τι είναι και τι σήμαινει το ΚΚΕ σήμερα...
      Κ.

      Διαγραφή
  9. Κειμενα για "Επιτελεις" και καθοδηγητες της εργ.ταξης πραγματικα υπεροχα και μπουσουλας για δουλεια .Για τον εργατη ειναι πιο απλα τα πραγματα ...."το σοβιετ των Χαλυβουργων εγκρινει και συμφωνει με το σχεδιο της διμηνης παραγωγης αμαξωματων Θεριζοαλωνιστικων μηχανων που προτεινουν οι συντροφοι απο το σοβιετ Μηχανοκατασκευων " ...."το κολχοζ Θεσσαλικου καμπου ευχαριστει τα σοβιετ Μηχανοκατασκευων και Χαλυβουργων για την εγκαιρη παραγωγη των θεριζοαλωνιστικων μηχανων "...."το σοβιετ των Ναυπηγοκατασκευων εγκρινει και συμφωνει με το σχεδιο παραγωγης ποντοπορων πλοιων που προτεινουν τα σοβιετ των Νησιωτων Αιγαιου και Ιονιου καθως και με το σχεδιο επισκευων των ηδη σε χρηση πλοιων τους " .....Οποτε ΤΙ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟΣ ? ...Δειξε στον εργατη τον χαμενο παραδεισο και θα βρει τροπο να τον κατακτησει ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΜΑΘΕΙ ΝΑ ΕΜΠΙΣΤΕΥΕΤΑΙ ΤΟ ..."ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ" που τον καθοδηγει

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Παρεμπιπτόντως είχα στη φυλακή δυο συντρόφους από τη Ραψάνη οι οποίοι, πιστοί στα ιδανικά τους κατά τα άλλα, έπνεαν μένεα κατά της τότε πολιτικής της ηγεσίας του ΚΚΕ περί ειρηνικού δρόμου. Σχεδόν αγράμματοι. Φάνταζαν σαν περιθωριακοί όταν εξοργίζονταν, κυρίως πριν τη 12η Ολομέλεια. Δεν τους αντιμιλούσαν. Τους αντιμετώπιζαν κάτι σαν σιωπηρή φωνή του υποσυνείδητου αλλά από μακριά!
    Δεν ήξερα πόσο δίκαιο είχαν…

    Ανυπότακτες φυσιογνωμίες του αντάρτικου του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ… Ζαμπρακούκος και Μπαντέκος για την μνήμη μας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή