Πέμπτη, 22 Αυγούστου 2013

Γκάνγκστερς

Όταν πρωτοεμφανίστηκε στη γερμανική σκηνή η Όπερα της Πεντάρας, ο γκάνγκστερ ήταν ακόμα κάτι ξένο εκεί. Στο μεταξύ, έχει εξοικειωθεί πλήρως με το περιβάλλον του κι έχει μετατρέψει τη βαρβαρότητα σε τρόπο ζωής. Γιατί η δραστική εκείνη και ακραία ποιότητα που χαρακτηρίζει την αθλιότητα των εκμεταλλευμένων στις απαρχές του καπιταλισμού φανερώνεται στους εκμεταλλευτές μόνο σε ύστερο στάδιο.

Ο Μπρεχτ ενδιαφέρεται τόσο για τους εκμεταλλευτές όσο και για τους εκμεταλλευόμενους. Γι αυτό και συμπτύσσει διαφορετικές ιστορικές εποχές, τοποθετώντας τους γκάνγκστερς του σ' ένα Λονδίνο που έχει τον ρυθμό και την εξωτερική εμφάνιση των ντικενσιανών καιρών. Οι συνθήκες της ιδιωτικής ζωής είναι οι παλιές, αυτές της ταξικής πάλης ανήκουν στους δικούς μας καιρούς. Το σημερινό Λονδίνο, λέγεται, δείχνει πως είναι καλό για τον καπιταλισμό να συντηρεί μια κάποια οπισθοδρόμηση.

[...]

Δεν είναι αρκετή η πρόσβαση στη βία για την συντήρηση των σχέσεων ιδιοκτησίας. Δεν είναι αρκετό να υποθάλπτεις τη βία ανάμεσα στους ίδιους τους απαλλοτριωμένους. Αυτά είναι πρακτικά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Όμως όπως μια χορεύτρια μπαλέτου δεν αρκεί απλώς να χορεύει αλλά πρέπει και να είναι όμορφη, έτσι και ο φασισμός δεν απαιτεί απλώς έναν σωτήρα του κεφαλαίου αλλά θέλει να είναι και άνθρωπος εξαιρετικής ηθικής αξίας. Γι αυτό είναι τόσο ανεκτίμητος στους καιρούς μας ένας τύπος σαν τον Μακχίθ.

Ο Μακχίθ έχει την ικανότητα να επιδεικνύει αυτό που ο παραλυμένος μικροαστός κατανοεί με τον όρο "προσωπικότητα." Έχοντας εκατοντάδες διαφορετικές ενσαρκώσεις της εξουσίας πάνω απ' το κεφάλι του, όντας το παιχνιδάκι περιοδικών αυξήσεων στις τιμές, το θύμα των κρίσεων, αυτό το κρυπτόγραμμα της στατιστικής, ο μικροαστός, αναζητά έναν άνθρωπο να εμπιστευτεί. Κανείς δεν θέλει να δώσει λογαριασμό στον μικροαστό. Αλλά υπάρχει ένας που θα το κάνει, και που μπορεί να το κάνει. Η διαλεκτική που εμπλέκεται εδώ είναι η εξής: αν κάποιος δεχτεί να φέρει την ευθύνη, ο μικροαστός θα του δείξει την ευγνωμοσύνη του υποσχόμενος να μην απαιτήσει κανενός είδους λογαριασμό απ' αυτόν. Θα αρνηθεί να έχει απαιτήσεις "επειδή αυτό θα έδειχνε στον κύριο Μακχίθ πως χάσαμε την εμπιστοσύνη μας σ' αυτόν."
Walter Benjamin, "Το Μυθιστόρημα της πεντάρας του Μπρεχτ", 1935.




Oh, the shark has pretty teeth, dear
And he shows them, pearly white
Just a jackknife has MacHeath, dear
And he keeps it out of sight

When the shark bites with his teeth, dear
Scarlet billows start to spread
Fancy gloves though wears MacHeath, dear
So theres not a trace, mmm of red

On the sidewalk, Sunday mornin', baby
Lies a body, oozin' life
Someone sneakin' around the corner
Is the someone, Mack the Knife?

From a tugboat, by the river
A cement bag's drooppin' down
Yeah, the cement's just for the weight, dear
Bet you Mack, he's back in town

Looky here Louie Miller, disappeared, dear
After drawing out his cash
And MacHeath spends like a sailor
Did our boy do somethin' rash?

Sukey Tawdry, Jenny Diver
Lotte Lenya, Sweet Lucy Brown
Oh, the line forms on the right, dears
Now that Mack, he's back in town

Take it, Satch

1 σχόλιο: