Πέμπτη, 22 Αυγούστου 2013

Κοκτέιλ Μολότωφ #303

Κι αν η προθυμία με την οποία αναλαμβάνουμε την εκ των άνωθεν επιβαλλόμενη ενοχή του επιβιώσαντα δεν είναι παρά το αλάθητο σημάδι ότι, για να ρίξουμε στάχτη στα μάτια των τρίτων, βαφτίζουμε ενοχή την κρυφή μας ελπίδα ότι εμείς τουλάχιστο θα επιβιώσουμε;

21 σχόλια:

  1. Όχι μόνο. Αυτό που επιπλέον βλέπω εγώ τελευταίως να βαφτίζεται ενοχή, είναι ένα είδος αυταρέσκειας για τη μέχρι τώρα αντοχή, συγκριτικά με άλλους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μάλλον μιλάμε για το ίδιο πράγμα. Αυτό που ονομάζεις αυταρέσκεια είναι αυτό που ονομάζω ελπίδα ότι "αφού την έβγαλα ως τώρα, θα τη βγάλω."

      Διαγραφή
    2. Όχι, δεν είναι το ίδιο. Ελπίζοντας (έστω... παρότι εχθρεύομαι την έννοια της ελπίδας) μπορεί κανείς να ενεργεί και για το κοινό συμφέρον μαζί με τους άλλους, κατανοώντας τον εαυτό του σαν ένα μέρος του συνόλου κι επιπλέον να βασίζει την ελπίδα του ακριβώς στο γεγονός ότι είναι κι άλλοι σαν κι αυτόν. Η αυταρέσκεια προϋποθέτει την πεποίθηση ότι η αντοχή οφείλεται π.χ. σε μια ειδική αξία ή σε μεγαλύτερη ευφυΐα.
      Η ελπίδα έτσι όπως την παρουσιάζεις (κρυφή) εμπεριέχει και κάποια ανησυχία. Η αυταρέσκεια όμως, κρύβει μόνο αλαζονεία.

      Διαγραφή
    3. "Ελπίζοντας (έστω... παρότι εχθρεύομαι την έννοια της ελπίδας) μπορεί κανείς να ενεργεί και για το κοινό συμφέρον μαζί με τους άλλους, κατανοώντας τον εαυτό του σαν ένα μέρος του συνόλου"

      Όχι, καθόλου έτσι δεν είναι. Η ελπίδα στην οποία αναφέρομαι ρητά είναι η ΑΤΟΜΙΚΗ επιβίωση, και η ατομική επιβίωση στις παρούσες συνθήκες είναι ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ σε τέτοιο βαθμό ώστε να προϋποθέτει τη μη επιβίωση του άλλου. Η ενοχή, συνεπώς, είναι η άλλη πλευρά της επίγνωσης του χαρακτήρα αυτής της ελπίδας.

      Διαγραφή
    4. εγώ θα έλεγα ότι δεν είναι ούτε μόνο ελπίδα ούτε μόνο αυταρέσκεια, αλλά μάλλον μια αυτάρεσκη παραπαίουσα πίστη σε μια ατομική επιβίωση που επιτυγχάνεται χάρις σε ατομικές δεξιότητες.
      όσο επιβιώνει, σκέφτεται ότι τα καταφέρνει επειδή το αξίζει.
      όταν καταρρεύσει, θα λέει ότι όσοι εξακολουθούν να τα καταφέρνουν είναι λαμόγια ή τυχεροί.

      καλό φθινόπωρο

      πίκατσου

      Διαγραφή
    5. Της κρυφής ελπίδας, δηλαδή, της μη επιβίωσης όλων; Και άρα, της επιβίωσής μας ακριβώς δια της μη επιβίωσης κάποιων άλλων; Ευχή δηλαδή. Εκεί το πας: Άντε, μακάρι να μας αδειάζουν τη γωνιά οι πρωινοί, να ανασάνουμε. Τι λες τώρα; :)) Με αιφνιδίασες. Προφανώς δεν είχα καταλάβει. Κι εγώ έλεγα ότι υπερέβαλα με την "αυταρέσκεια", αλλά εσύ είχες κάνει πολύ βαθύτερη βουτιά στο σκοτεινό ένστικτο του Εγώ. ;)
      (Μπορεί να εθελοτυφλώ, αλλά δεν είμαι καθόλου σίγουρη ότι είναι έτσι, όχι τουλάχιστον σε μεγαλύτερο ποσοστό απ' αυτό που έτσι κι αλλιώς υπάρχει σαν νοοτροπία υπό νορμάλ συνθήκες. Νομίζω ότι το τραβάς πολύ.)

      Διαγραφή
    6. den mπορεί να ισχύει για κάποιους η εκδοχή τού Αντώνη και για άλλους η εκδοχή της Ρίσκι; ανάλογα και με τον βαθμό απελπισίας τού καθένα;

      πίκατσου

      Διαγραφή
    7. Τώρα είσαι πολύ κοντύτερα στο τι λέω, και άρα και στην πραγματική φύση της διαφωνίας μας...

      Από εκεί και πέρα, η αυτοσυντήρηση έχει πάντα σκοτεινές και δύσκολα διαχειρίσιμες διαστάσεις. Και η ενοχή είναι πάντα λιγότερο επώδυνη από την απόφαση να αλλάξω τον νόμο του ο θάνατός σου η ζωή μου ή να χαθώ.

      Διαγραφή
    8. Για μένα όχι, δεν μπορεί. Η αυτοσυντήρηση είναι ενοχή γιατί είναι συντήρηση του εαυτού χωρίς την (ανεξάρτητα από την/σε βάρος της) συντήρηση(ς) του άλλου. Και αν η αυτοσυντήρηση είναι ενοχή, ισχύει και το αντίστροφο: η ενοχή αρθρώνει την επιθυμία της αυτοσυντήρησης. Όπως όμως η ενοχή είναι προκαταβολική, έτσι και η επιθυμία της αυτοσυντήρησης είναι προβολική. Νιώθω ενοχή όχι για το τι έκανα αλλά για το τι ξέρω ότι μπορώ να κάνω για να επιζήσω.

      Διαγραφή
    9. Το νόημα πάντως του συγκεκριμένου είναι πολύ συγκεκριμένο: τίποτε το επαναστατικό δεν πηγάζει από την ενοχή. Η επαναστατική διάθεση προϋποθέτει την υπέρβαση της ενοχής και άρα και του κρυφού κυνισμού της.

      Αντί για "ζω, αλλά ορίστε, αισθάνομαι ένοχα για αυτό", "επαναστατώ επειδή θέλω να ζήσω και θα αισθανόμουν ένοχα μόνο αν αποτύγχανα να επαναστατήσω".

      Διαγραφή
    10. Η διάθεση πάντως που (ξανα)καλλιεργείται έντεχνα τελευταίως, είναι αυτή μιας άτοπης και βλακώδους αισιοδοξίας μεταφυσικού τύπου, που νομίζω ότι έχει σκοπό την αποθάρρυνση της όποιας τάσης για αντίσταση (λέμε τώρα...), οπότε όσο διαρκεί αυτή η βουδιστική νιρβάνα, δεν νομίζω ότι θα φανερωθεί ποιος από τους δυο μας έχει δίκιο.

      Διαγραφή
  2. Εγώ λέω ότι φυσικά και μπορεί (ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία και το επίπεδο συνειδητότητας, θα πρότεινα ωστόσο).

    Εγώ Αντώνη νόμιζα ότι μιλάς για την κυρίαρχη ροπή και σ' αυτό διαφωνούσα. Τώρα διαφωνώ περισσότερο (ή εθελοτυφλώ περισσότερο). :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Εγώ Αντώνη νόμιζα ότι μιλάς για την κυρίαρχη ροπή"

      Αλλίμονο, είναι μέσα σ' όλους μας αυτό που περιγράφω--είναι ο πειρασμός μιας συγκεκριμένης διαχείρισης ψυχικής που ενυπάρχει σε κάθε άνθρωπο.

      Διαγραφή
    2. Ως διαθέσιμο υλικό, ως δυνατότητα, οκ. Δεν εκδηλώνεται όμως απαραίτητα. Εξαρτάται από το αν κανείς το περιλαμβάνει στους πειρασμούς του. Είναι και λίγο θέμα βούλησης, δεν νομίζεις;

      Διαγραφή
    3. Στο δικό μου μυαλό, θέμα βούλησης μπορεί να είναι μόνο η εκτροπή απ' το βιολογικό και άρα και από την συγκεκριμένη λογική της αυτοσυντήρησης. Για μένα, η εκτροπή απ' το βιολογικό ονομάζεται σκέψη.

      Διαγραφή
    4. (Ο καπιταλισμός αποτελεί μια συγκεκριμένη αποκρυστάλλωση της κυριαρχίας του βιολογικού, και άρα της μη σκέψης. Με άλλα λόγια --όχι δικά μου-- είναι "προϊστορία").

      Διαγραφή
    5. Η σκέψη έχει βιολογικές ρίζες (βιοχημικές, νευρολογικές, κλπ), αλλά αποτελεί εξ ορισμού μια δύναμη που δεν μπορεί να αναχθεί στη βιολογία στον βαθμό που δεν εξυπηρετεί ολοκληρωτικά τους σκοπούς της αυτοσυντήρησης του σκεπτόμενου οργανισμού.

      Διαγραφή
  3. "Για μένα, η εκτροπή απ' το βιολογικό ονομάζεται σκέψη."
    Αυτό τώρα μοιάζει σαν να λέει ότι ο εγκέφαλος δεν είναι μέρος του οργανισμού.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σαφώς δεν υποστήριξα κάτι τέτοιο. Υποστήριξα πως είναι το μόνο μέρος του οργανισμού που είναι σε θέση να κάνει κάτι άλλο απ'το να υποστηρίζει την αυτοσυντήρησή του, ή αλλιώς το εγωϊστικό του συμφέρον. Η καρδιά δεν μπορεί να σταματήσει να χτυπά, ο εγκέφαλος όμως μπορεί να αρνηθεί να σου δώσει νομιμοποίηση για αυτό που σε συμφέρει να πιστεύεις.

      Διαγραφή
    2. Πάντα και κάτω από όλες τις συνθήκες ξέρεις αν κάτι το πιστεύεις επειδή σε συμφέρει ή όχι. Το μυαλό σκέφτεται και τα προϊόντα της σκέψης του. Υπό αυτή την έννοια λοιπόν, συμφωνώ. Ούτε διαχώρισα τη βούληση από τη σκέψη. Αυτό που λέω είναι ότι ακριβώς γι' αυτούς τους λόγους "ο πειρασμός μιας συγκεκριμένης διαχείρισης ψυχικής που ενυπάρχει σε κάθε άνθρωπο" μπορεί να μείνει ένας πειρασμός και να μην εκδηλωθεί ποτέ το περιεχόμενό του.

      Διαγραφή
  4. Δεν είχα προλάβει να δω τα επόμενα σχόλια. Έχω χάσει το νήμα. Βάστα λίγο, ντε... :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή