Σάββατο, 25 Μαΐου 2013

The Z Files: Πορτραίτο του καλλιτέχνη το 1999

Svetlana Slapsak
24 Απριλίου 1999

Σε όλες τις πολύ βίαιες κρίσεις απ' τις οποίες έχουμε περάσει εδώ και δέκα χρόνια στην πρώην Γιουγκοσλαβία, εμφανίζονταν στην επιφάνεια φωνές όπως αυτή του Dejan Krsic: φωνές γεμάτες από ξαφνικό οίστρο για να αποκτηθεί κέρδος, χωρίς να υπάρχει ρίσκο, δια της εγκατάλειψης της διανοητικής εντιμότητας και αυτοεξέτασης, ενώ οι υπόλοιποι τρώγονται με τα ρούχα τους επειδή έχουν αμφιβολίες ή απλώς επειδή νιώθουν ντροπή. Το παρελθόν έχει εξαλειφθεί με τρόπο ωμό από νέες ιδεολογικές παρεμβάσεις, και οι προστατευόμενοι και τα παράσιτα του παλιού καθεστώτος μπορούν τώρα να χύσουν τη χολή τους σ' αυτούς που είχαν το θάρρος να μιλήσουν τότε και δεν θα σωπάσουν τώρα. Αυτοί οι τύποι θρέφονται απ' την παραχάραξη της μνήμης και την διάχυση της λήθης ή την άμεση παραπληροφόρηση. Ο Σλαβόι Ζίζεκ, τον οποίο παραθέτει ο Krsic, αποτελεί πράγματι καλό παράδειγμα από αυτή την άποψη: στην Δύση, αυτοπαρουσιάζεται ως μαρξιστής, ενώ στην Σλοβενία από όπου κατάγεται λειτουργεί ως προπαγανδιστής, ελαφρά προς τη δεξιά του, του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος. Για τον έξω κόσμο είναι ένας φτωχός διανοούμενος-εμιγκρές, ενώ στη Σλοβενία είναι "πρεσβευτής της επιστήμης για τον κόσμο." Ενώ εκλαμβάνεται ως ηθική αυθεντία όταν μιλά για τα Βαλκάνια στη Δύση, στη χώρα του θεωρεί ότι μπορεί να απολαμβάνει σεξιστικά και ρατιστικά ξεσπάσματα. Η έμπλεη θαυμασμού συμμορία των παλιόφιλων, περιλαμβανομένου του Dejan Krsic, απαιτεί το ίδιο. Έχουμε να κάνουμε με μια περίπτωση επιτυχίας μέσω ιδεολογικών κοινοτοπιών και κυνισμού, οι οποίες φτάνουν τους πρώην αριστερούς της Ευρώπης σε κατάσταση έκστασης: ο ειδικός απ' την Ανατολή, ο γνώστης των μηχανισμών καταστροφής των δικών τους αριστερών ιδανικών, έχει ένα μήνυμα για αυτούς: καταπιείτε τα δυτικά σκουπίδια που πάντα απεχθανόσασταν, είναι καλά για σας εφόσον είναι καλά για μας. Σε ό,τι αφορά την χειραγώγηση, δεν υπάρχει τίποτε καλύτερο απ' το να συντηρείς χωριστούς, εύκολα ελέγξιμους κόσμους.

1 σχόλιο: