Τρίτη, 21 Μαΐου 2013

Ο λαγός ΙΙ: Με τα μάτια του λαγού/Χωρίς τα μάτια του λαγού

Με τα μάτια του λαγού

Ο κόσμος της εργασίας είναι σε απόγνωση. Αρκεί πράγματι μια σπίθα για να βάλει φωτιά σ’ όλο τον κάμπο. Η κατάσταση αποδίδεται έξοχα κινηματογραφικά από μια σκηνή του αριστουργήματος του Τσάρλι Τσάπλιν «Μοντέρνοι Καιροί».

Στο 18.00 του βίντεο που παραθέτουμε, ο Σαρλώ παρατηρεί να πέφτει από ένα φορτηγό που κουβαλάει μεγάλα δοκάρια, η προειδοποιητική κόκκινη σημαιούλα. Τη σηκώνει και την κουνάει κάνοντας νοήματα στον οδηγό να σταματήσει. Από παρεξήγηση, αμέσως σχηματίζεται ολόκληρη διαδήλωση πίσω του!

Χωρίς τα μάτια του λαγού:

18:03
Ο ήρωάς μας, έχοντας βγει απ' την ψυχιατρική κλινική, πηγαίνει περίπατο στο λιμάνι σε αναζήτηση ησυχίας. Στο βάθος, οι γερανοί του λιμανιού.
18:12
Τον προσπερνά το φορτηγό με την περίφημη κόκκινη σημαία στο πίσω μέρος

18: 17
Η σημαία πέφτει από το φορτηγό
18: 23
Από τον δρόμο αριστερά, και καθώς ο Σαρλώ κουνάει τη σημαία προσπαθώντας να ειδοποιήσει το φορτηγό ότι έπεσε, εισέρχεται στον δρόμο που τυχαία βρίσκεται ο ήρωάς μας μια διαδήλωση
18:25
Πρόκειται βέβαια για οργανωμένη και ήδη υφιστάμενη διαδήλωση. Οι εργάτες, για παράδειγμα, έχουν πλακάτ. Και δεν συγκεντρώνονται εξαιτίας του τυχαίου γεγονότος που αφορά τον ήρωά μας, έρχονται ξεκάθαρα από κάπου αλλού.
Ακολουθεί η γνωστή σκηνή, με τον ήρωά μας να βαδίζει μπροστά με την κόκκινη σημαία χωρίς να αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει πίσω του και να συλλαμβάνεται όταν καταφτάσουν οι μπάτσοι για να διαλύσουν τη διαδήλωση των εργατών.

Ψυχαναλυτικό πόρισμα:
Μπροστά στην απλή αυτή και εύληπτη σκηνή, ο αριστεριστής ζει το δικό του ψυχοσωματικό δράμα. Αδυνατώντας να δεχτεί νοητικά την έννοια της οργάνωσης, όντας πεπεισμένος ότι τα πάντα γίνονται αυθόρμητα και έτσι στην τρέλα πάνω, λογοκρίνει τα οπτικά ερεθίσματα που του λένε τι συμβαίνει και ανακατασκευάζει τη σκηνή σύμφωνα με την φαντασίωσή του: Δεν υπάρχει διαδήλωση στην οποία ο ήρωας κατά τύχη βρίσκεται μπροστά (και βρίσκει τον μπελά του), αλλά ο ήρωας, ο λαγός που περπατάει μόνος του χωρίς κανένα σχέδιο --και με τον οποίο ο ασθενής μας ταυτίζεται ψυχικά-- δημιουργεί τη διαδήλωση εκ του μη όντος. Ο ασθενής μας έχει επιβεβαιώσει έτσι το φαντασιακό αφήγημα που επικυρώνει την πραγματική του συμπεριφορά εκτός κινηματογράφου, στο κίνημα. Ο δυστυχής αυτός είναι ένας Σαρλώ που γυρνά τους δρόμους άσκοπα κοιτώντας κάθε τόσο πίσω απ' τις πλάτες του μήπως και έχει δημιουργηθεί μαζικό κίνημα, όπως θεωρεί ότι απέδειξε ότι συμβαίνει η ταινία.

Στη θεραπεία του ασθενούς, πρέπει να του δοθούν --με τρόπο και με κατανόηση--  αποδείξεις ότι έχει οπτικά λογοκρίνει το ερέθισμα λόγω ψυχοπαθολογικής εκδήλωσης σκοτόματος. Ο θεράπων ιατρός να εξηγήσει υπομονετικά στον ασθενή ότι τα κινήματα δεν αυτοφύονται --ούτε καν στα πλαίσια της κωμικής μυθοπλασίας-- και ότι ο ηθοποιός Τσάρλι Τσάπλιν ουδεμία ευθύνη φέρει για την δική του πεποίθηση ότι σχηματίζονται από παρεξήγηση, απ' την ακαταμάχητη επιθυμία του πλήθους να ακολουθήσει το λαγό χωρίς να ξέρει γιατί.

Addendum:
Σε πιο ώριμο στάδιο της θεραπείας απ' τον ενδογενή αριστερισμό, ο ιατρός πρέπει να παρακολουθήσει μαζί με τον ασθενή την υπόλοιπη σεκάνς, την οποία ο ασθενής δεν έχει ανακατασκευάσει φαντασιακά αλλά διαγράψει απ' τη μνήμη του ολότελα.

18: 30
Στην πορεία, ο ήρωάς μας είναι ο μόνος που κρατά την "προκλητική" κόκκινη σημαία -- χωρίς βέβαια να έχει καμία σχέση με τη διαδήλωση, και άρα χωρίς οι υπόλοιποι να έχουν δώσει την έγκρισή τους και να είναι αναλόγως προετοιμασμένοι.
18: 37
Πλακώνουν οι μπάτσοι και η διαδήλωση διαλύεται άμεσα και άδοξα
18: 42
Το ξύλο πέφτει σύννεφο στους εργάτες
18: 53
Ο ήρωάς μας συλλαμβάνεται ως αρχηγός
...στη φυλακή όμως βοηθά τους μπάτσους να καταπνίξουν μια απόπειρα απόδρασης των φυλακισμένων κι έτσι ξαναποκτά την ελευθερία του.

12 σχόλια:

  1. http://www.youtube.com/watch?v=3ykdb8Zen-o

    Στο φιλμ ο Τ.Τσ. δραματοποιεί τον χαρακτήρα τού «κατά τυχή προβοκάτορα». Είναι επομένως φυσικό οι συνειδήτοι μας προβοκάτορες να αισθάνονται ταύτιση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σωστότατο, μιας και η κόκκινη σημαία που κρατά μόνο αυτός λειτουργεί ως το "κόκκινο πανί" για την επιδρομή της αστυνομίας.

      Βεβαίως, ο Σαρλώ είναι ασυνείδητος προβοκάτορας και ο μόνος που μπουζουριάζεται. Οι δικοί μας καταφέρνουν να μπουζουριάζονται οι άλλοι.

      Διαγραφή
    2. Και σε άλλα επεισόδια, με το τούβλο στη σανίδα που εκτοξεύεται στο κεφάλι τού αστυνομικού έξω από το εργοστάσιο, έναυσμα για την επίθεση στους απεργούς, και το επεισόδιο τής κοκαΐνης που καταλήγει στην αποτυχία της απόδρασης και τη συνεργασία με τους δεσμοφύλακες.



      Διαγραφή
  2. Αντιγράφω από 902.gr

    "Τι είπε ο Ζίζεκ στον Τσίπρα:

    «Πρόκειται για ένα ζήτημα έξυπνων συμμαχιών… δεν πρόκειται μόνο για την παλιά γνωστή αναδιανομή. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί εδώ, μια που θα ζούμε, τουλάχιστον για μερικές ακόμα δεκαετίες, στα πλαίσια του καπιταλισμού… συγγνώμη που θα χρησιμοποιήσω μια απαίσια έννοια, αυτό που στις παλιές εποχές του κομμουνισμού ονομαζόταν με τη μυστηριακή κατηγορία της πατριωτικής αστικής τάξης.

    Οι καπιταλιστές λόγω της κατάστασής τους δεν είναι απλά τμήμα μιας διεθνούς εκμεταλλευτικής μαφίας, αλλά έχουν ειλικρινές συμφέρον να παράγουν για τους λαούς κτλ. Επομένως, είναι κρίσιμο ζήτημα αυτή η αναδιανεμητική πολιτική που (ο ΣΥΡΙΖΑ) οριοθετεί να μην έχει μόνο το στοιχείο της "επίθεσης στους πλούσιους", αλλά να συνίσταται σε μια προσεκτικά σχεδιασμένη στρατηγική που… πώς να το θέσουμε αθώα… υπάρχουν πράγματα που λειτουργούν στον καπιταλισμό, αν εφαρμόζονται σωστά: ανταγωνισμός, ιδιαίτερα η μικρής κλίμακας παραγωγή καταναλωτικών αγαθών κτλ.…

    Για μένα το όνειρο αυτού που πρέπει να είναι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μέσα στα πλαίσια αυτής της παγκόσμιας αναδιανομής, θα πρέπει να κάνει τη ζωή εύκολη ακόμα και για τους πραγματικά παραγωγικούς καπιταλιστές.

    Το πρόβλημα της Ελλάδας είναι πιο συγκεκριμένο: η διασύνδεση της κρατικής πελατειακής σχέσης με τις διεθνείς τράπεζες κτλ. που, όπως κάθε έξυπνος οικονομολόγος μπορεί να μας πει, είναι πολύ άσχημο και για την πραγματικά παραγωγική ντόπια καπιταλιστική τάξη.

    Αυτή είναι… η πραγματική δοκιμασία του ΣΥΡΙΖΑ: να μην κάνει τα πράγματα ευκολότερα μόνο για τους εργάτες, αλλά αν είσαι ένας πραγματικά τίμιος καπιταλιστής τότε πρέπει να μας ψηφίσεις. Και είμαι έτοιμος να έρθω σε σένα (στον Τσίπρα και να λειτουργήσω ως η φωνή των «καπιταλιστών υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ). Αυτό είναι το όνειρό μου»."

    Εδώ το παραλήρημα του ήρωά μας λίγο πριν μπει στην ψυχιατρική κλινική. Ρυθμίζει ρολόγια για να γυρίσει τον καπιταλισμό 200 χρόνια πίσω. Τότε στις παλιές καλές εποχές, των μικρών παραγωγικών μονάδων, των τίμιων και έντιμων καπιταλιστών. Τότε που δεν είχαν ακόμα εμφανιστεί τα κουμμούνια που μιλούσαν για τη μυστηριακή κατηγορία της πατριωτικής αστικής τάξης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μου κάνει η εντύπωση η επιλογή τού όρου «πατριωτική» από Ζίζεκ. «στις παλιές εποχές του κομμουνισμού ονομαζόταν με τη μυστηριακή κατηγορία» εθνική αστική. Πότε επικράτησε σε αυτό τον χώρο ο όρος «πατριωτική»;

      "πατριωτική αστική τάξη" μου βγάζει 480 hits, «patriotic bourgeoisie» 4,220 [«national bourgeoisie» 63,400]. Έχω την εντύπωση ότι πρόκειται για «αντιδάνειο» από τον Ρ. Κάποιος στο επιτελείο τού ΣΥΡΙΖΑ μίλησε στον Ζ. για την κριτική περί «εθνικής αστικής τάξης» και μετέφερε τον όρο ως «πατριωτική» όπως εμφανίστηκε πρόσφατα στον Ρ. Ίσως τραβηγμένη υπόθεση.

      Το βρίσκω ενδιαφέρον γιατί «εθνική αστική» προϋποθέτει τη συμβολή στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων στα όρια ενός [σοσιαλιστικού] κράτους.

      Όμως ο Ζίζεκ:

      «Οι καπιταλιστές λόγω της κατάστασής τους δεν είναι απλά τμήμα μιας διεθνούς εκμεταλλευτικής μαφίας, αλλά έχουν ειλικρινές συμφέρον να παράγουν για τους λαούςκτλ» ... συλλήβδην, για όλους τους λαούς;!!!!

      Νομίζω ότι μόλις γίναμε μάρτυρες τής γέννησης τής έννοιας τής «διεθνο-πατριωτικής αστικής τάξης».

      Διαγραφή
    2. Εγώ πάντως έχω ξεκινήσει να διαβάζω για τους σαμουράι στη βικιπαίδεια και συγκεκριμένα έχω εστιάσει στην παράγραφο "σέπουκου, η τελετουργική αυτοκτονία". Δεν παλεύονται με τίποτα...

      Διαγραφή
    3. "Για μένα το όνειρο αυτού που πρέπει να είναι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μέσα στα πλαίσια αυτής της παγκόσμιας αναδιανομής, θα πρέπει να κάνει τη ζωή εύκολη ακόμα και για ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΕΣ."

      η διασύνδεση της κρατικής πελατειακής σχέσης με τις διεθνείς τράπεζες κτλ. που, όπως κάθε έξυπνος οικονομολόγος μπορεί να μας πει, είναι πολύ άσχημο και για ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΝΤΟΠΙΑ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΤΑΞΗ."

      Πουτάνα Όλ(γ)α:

      Η ιδεολογία του «παραγωγικού» και «παρασιτικού» καπιταλισμού έχει περισσότερο σχέση με την αστική ιδεολογία παρά με τον μαρξισμό. Από μαρξιστική άποψη, παραγωγική στον καπιταλισμό είναι η εργασία κάθε εργαζόμενου ο οποίος είναι υπαγμένος, και μη παραγωγική η εργασία κάθε εργαζόμενου ο οποίος δεν είναι υπαγμένος στο κεφάλαιο. Μη παραγωγική είναι π.χ. η εργασία της νοικοκυράς, της οικιακής βοηθού, του αυτοαπασχολούμενου γεωργού ή του όποιου άλλου αυτοαπασχολούμενου, του δημοσίου υπαλλήλου, του υπαλλήλου δημοσίου οργανισμού και του υπαλλήλου ιδιωτικού οργανισμού μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

      Το είδος της αξίας χρήσης που παράγει η εκάστοτε συγκεκριμένη χρήσιμη εργασία δεν παίζει κανέναν ρόλο για τον χαρακτηρισμό της ως παραγωγικής ή μη παραγωγικής εργασίας. Συνεπώς παραγωγική ή, αντιστοίχως, μη παραγωγική εργασία δεν είναι ένα συγκεκριμένο είδος χρήσιμης εργασίας, δηλ. ένα είδος συγκεκριμένης χρήσιμης εργασίας. Ο προσδιορισμός «παραγωγική» ή «μη παραγωγική» δεν αφορά την αξία χρήσης που παράγει η εργασία στην οποία προσδίδεται αυτός ο προσδιορισμός, κι επομένως ούτε το συγκεκριμένο είδος αξίας χρήσης που παράγει αυτή η εργασία και, τέλος, κατά συνέπεια ούτε το συγκεκριμένο είδος εργασίας, τη συγκεκριμένη δηλ. εργασία, η οποία παράγει αυτό το συγκεκριμένο είδος αξίας χρήσης.

      Άρα το κριτήριο, στη μαρξιστική θεωρία, για τον «παραγωγικό» ή όχι χαρακτήρα δεν είναι απλά η υλική παραγωγή, αλλά ο χαρακτήρας των κοινωνικών σχέσεων στην παραγωγή. Το ιδεολόγημα περί «παρασιτικού» κεφαλαίου έχει την καταγωγή του στις αστικές ρεφορμιστικές θεωρίες και κυρίως στη θεωρία του Κάουτσκι ο οποίος από το 1910, χτίζοντας τη θεωρία του «υπεριμπεριαλισμού», περιέγραφε το χρηματιστικό κεφάλαιο ως «παρασιτικό» και το βιομηχανικό ως «παραγωγικό», και πρότεινε μια απατηλή συμμαχία του εργατικού και σοσιαλιστικού κινήματος με τους βιομήχανους ενάντια στους χρηματιστές.

      Αυτές οι ιδεολογίες επανεμφανίστηκαν, με άλλη μορφή, στο εσωτερικό του εργατικού κινήματος τα επόμενα χρόνια. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα πήραν τη μορφή της φιλολογίας της «κομπραδόρικης», «μεταπρατικής» κλπ. αστικής τάξης και καπιταλισμού. Αυτές οι θεωρίες, που ουσιαστικά κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι δεν έχουμε καπιταλισμό στην Ελλάδα ή ότι έχουμε κάποιον άλλο, δήθεν «στρεβλό» καπιταλισμό, τροφοδότησαν στη μεταπολίτευση ένα ευρύτατο ρεύμα «αριστερής» διανόησης που, με μαρξιστικό μανδύα, υποστήριζε το αίτημα του αστικού-καπιταλιστικού εκσυγχρονισμού. Το ρεύμα αυτό αξιοποιήθηκε από το ΠΑΣΟΚ και στην «σοσιαλιστική» φάση του ’81 αλλά και αργότερα στην «εκσυγχρονιστική» περίοδο της πρωθυπουργίας Σημίτη.
      http://leninreloaded.blogspot.com/2013/04/b.html

      Διαγραφή
    4. @Αντώνης

      Επομένως θα μπορούσαμε να πούμε ότι παραγωγικός καπιταλιστής είναι αυτός ο οποίος αγοράζει εργατική δύναμη, παρέχοντας στους εργάτες τα μέσα παραγωγής που είναι ιδιοκτησία του. Ένας χρηματιστής-κερδοσκόπος κατα ποια έννοια είναι "παραγωγικός"?

      (προφανώς, ό,τι και να είναι ο τελευταίος, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί ή πρέπει κανείς να κάνει πολιτική διάκριση μεταξύ αυτού και του πρώτου)

      JKL

      Διαγραφή
    5. Ωχ, πάλι η συζήτηση για την "παραγωγικότητα"; Ρε παιδιά, η παραγωγικότητα αφορά το κατά πόσο η εργασία είναι υπαγμένη στον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής και παράγει αξίες (και όχι απλώς αξίες χρήσης) και υπεραξία.



      Share:
      On this page
      Word Browser


      Advertisement (Bad banner? Please let us know)


      Warning! The following article is from The Great Soviet Encyclopedia (1979). It might be outdated or ideologically biased.
      Productive Capital
      a functional form constituting the second stage of the circulation of industrial capital (seeCIRCULATION OF CAPITAL).

      Unlike monetary capital and commodity capital, which are involved in the sphere of circulation, productive capital is involved in the sphere of production. The main function of productive capital is the creation of value and surplus value. Monetary capital and commodity capital modify the form of value.

      In its natural form, productive capital consists of the means of production and labor power, which play unequal roles in the growth of value—a fact that underlies the division of productive capital into constant capital and variable capital. The real source of new value, including surplus value, is human labor, and in this sense, variable capital (payment for labor power). Variable capital increases in value in the process of production; constant capital (represented by the means of production) does not increase in value. From the standpoint of the character of the circulation of its various elements, productive capital may be divided into fixed capital and circulating capital (see).

      Labor power and the means of production are the necessary factors in any social form of production. Productive capital reflects the capitalist mode of combining labor power and the means of production. K. Marx wrote: “The various economic epochs through which society has passed are differentiated by the special character of this combination and by the mode of achieving it” (in K. Marx and F. Engels, Soch., 2nd. ed., vol. 24, pp. 43–44).

      Under capitalism, labor power and the means of production are characteristically combined through the purchase of both by the capitalist for productive consumption. By purchasing the means of production, the capitalist acquires property rights over the material conditions of production. By purchasing labor power, the capitalist acquires the right to use it and to extract surplus labor for the duration of the contract. The means of production and labor power become the material carriers of advanced capital and a form of existence of industrial capital.

      Capitalist production creates new commodities with a higher value than the originally advanced capital. The difference between the advanced capital and the value of the newly produced commodities is the surplus value. Productive capital is transformed into commodity capital. Thus, the capitalist production of commodities is simultaneously the process of exploiting wage laborers.

      REFERENCE
      Marx, K. Kapital, vol. 2. In K. Marx and F. Engels, Soch., 2nd ed., vol. 24, chs. 1,2.
      http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Productive+Capital

      Διαγραφή
  3. ..ρε σεις για αυτό είναι εξοργισμένοι οι "αριστεριστές" με το ΚΚΕ..μην πω ολάκερη η κοινωνία δηλαδή..σου λέει "μα γιατί δεν ξεσηκώνεται ο κόσμος?" (ρωτάει ο καθένας για τους άλλους), αφού είναι απλό, αρκεί να βγεις με μια κόκκινη σημαία και να την ανεμίσεις στο Σύνταγμα και τσουπ! να σου η παλλαϊκή διαδήλωση που θα σαρώσει μπάτσους και βουλευτές και θα φέρει πίσω την ευημερία!" Το ΚΚΕ καλεί και διοργανώνει βεβαία απεργίες, συλλαλητήρια, δράσεις στις γειτονίες κτλ αλλά αφού δεν ανταποκρίνεται συνολικά ο λαός κάτι δεν πάει καλά πχ δεν την κουνάει καλά την σημαία, η σημαία είναι υπερβολικά κόκκινη και ενοχλει στα μάτια κτλ..οι πιο έξυπνοι μάλιστα αντιλαμβάνονται ότι αυτό γίνεται εξ επίτηδες, τέτοιο είναι το ΚΚΕ προδοτικό, συστημικο κτλ. Θα την κουνάγαν αυτήν την σημαία αλλά περαν όλων των άλλων, ούτε αυτό τους αφήνει να κάνουν το ΚΚΕ (αλλη μια φορά προδοτικο, συστημικο κτλ)..

    ΑπάντησηΔιαγραφή