Παρασκευή, 12 Απριλίου 2013

"Ο Θεός είναι νεκρός"

Ο Θεός είναι νεκρός. Ο Θεός παραμένει νεκρός. Και τον έχουμε σκοτώσει εμείς.
Friedrich Nietzsche, Χαρούμενη επιστήμη, #125, "Ο τρελός"

Πριν μιλήσει κανείς για το τι σημαίνει η διάσημη φράση "ο Θεός είναι νεκρός" είναι αναγκασμένος να αποσαφηνίσει πώς αντιλαμβάνεται τη λέξη "Θεός". Τι εννοεί ο Νίτσε με τη λέξη; Η απάντηση "τον Θεό, όπως καταλαβαίνουμε όλοι την έννοια Θεός, τον Θεό ως δημιουργό του κόσμου, αιώνιο, παντογνώστη, παντοδύναμο, πανταχού παρόντα" είναι εμφανώς ανεπαρκής. Αν ο "Θεός" του Νίτσε ήταν παντοδύναμος, δεν θα μπορούσαμε να τον σκοτώσουμε. Αν ήταν αιώνιος, δεν θα ήταν νεκρός. Αν ήταν πανταχού παρών, δεν θα ήταν τώρα απών. Αν ήταν παντογνώστης, θα γνώριζε τον κίνδυνο που διατρέχει από εμάς. Αν ήταν ο δημιουργός του κόσμου, ο κόσμος δεν θα μπορούσε να συνεχίσει να υπάρχει χωρίς αυτόν εφόσον αυτή η δημιουργία ήταν η αφετηρία και πηγή κάθε δημιουργίας, η μοναδική, κατ' εξαίρεση πράξη ενός μοναδικού και κατ' εξαίρεση όντος, κάτι εξ ορισμού αδύνατο να επαναληφθεί, κάτι που δεν έχει νόημα χωρίς την ύπαρξη του όντος αυτού.

Όλοι αυτοί οι κατηγορικοί προσδιορισμού του Θεού αδυνατούν λοιπόν να προσδιορίσουν το τι σημαίνει "Θεός" μέσα στην πρόταση "ο Θεός είναι νεκρός."


Υπάρχει όμως μια διαφορετική προσέγγιση στο θείο, η οποία δεν συνίσταται τόσο στις ιδιότητές του όσο στη δομική λειτουργία του μέσα στον κόσμο. Ο Θεός, από αυτή την οπτική, είναι απλώς το όνομα της αρχής διαμεσολάβησης της ύπαρξης. Η ύπαρξη δεν είναι τυχαία, οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και των πλασμάτων δεν είναι χαώδεις και χωρίς σχέδιο, επειδή διαμεσολαβούνται από μια ανώτερη αρχή. Ο "Θεός" είναι η εγγύηση, το εγγυητικό θεμέλιο των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων και μεταξύ ανθρώπων και φύσης. Είναι η αόρατη κόλλα που συγκροτεί μια τάξη στον κόσμο, δομεί μια ιεραρχία, καθορίζει θέσεις για τα υποκείμενα και για τα πράγματα. Είναι αυτό που εγγυάται ότι υπάρχουν καν υποκείμενα ως κάτι διαφορετικό από τα πράγματα. Είναι επομένως αυτό που ταυτόχρονα διαχωρίζει τα όντα (όπως κάνει ο μυθικός Θεός στη Γένεση, διαχωρίζοντας γη και θάλασσα, γη και ουρανό, φώς και σκοτάδι, κλπ) και τα συνδέει, που τα συνδέει διαχωρίζοντάς τα, καθώς τα όντα δεν θα μπορούσαν να συνδέονται αν πρώτα δεν διαχωρίζοντουσαν. Ο Θεός είναι αυτό που εγγυάται ότι τα όντα δεν αντικρίζουν το ένα το άλλο απευθείας, γυμνά και αδιαμεσολάβητα, αλλά κοιτούν το ένα το άλλο όντας και τα δύο κάτω από ένα τρίτο βλέμμα. Χωρίς αυτό το τρίτο, το έδαφος μιας σχέσης δεν θα μπορούσε να συγκροτηθεί, καθώς η σχέση δεν θα είχε καμία συγκροτητική αρχή, καμία δυνατότητα επιδιαιτησίας, και κανένα σημείο από το οποίο να μπορεί να αναπαρασταθεί ως σχέση. Και αυτό δεν αφορά απλώς τη σχέση ανάμεσα σε έναν και κάποιον άλλο (αλλά τι θα ήταν ο "ένας" και ο "κάποιος άλλος" χωρίς ένα τρίτο σημείο αναφοράς;) αλλά και τη σχέση ανάμεσα στον ένα και τον εαυτό του, όπως δείχνει ξεκάθαρα ο Ροβινσώνας Κρούσος του Ντεφό, που "ανακαλύπτει" ή ακριβέστερα εφευρίσκει το Θεό ακριβώς όταν μένει μόνος του στον κόσμο, και άρα όταν αναγκάζεται από τις περιστάσεις να δομήσει και να συντηρήσει μια σχέση με τον εαυτό του που να μην οδηγεί στην τρέλα.

Αυτός λοιπόν είναι ο Θεός που "είναι νεκρός" και "παραμένει νεκρός" γιατί ήταν πάντα θνητός -- και ήταν τέτοιος επειδή ήταν, φυσικά, δημιούργημα του νου, λογικό εύρημα. Ο Θεός ήταν --αυτό είναι κρίσιμο-- λογικό εύρημα, αποτύπωση μιας λογικής αναγκαιότητας. Τα μυθολογικά του στοιχεία --η γενειάδα του, τα αποκαθαρκτικά του εγκλήματα, η εκδικητικότητά του, οι μικρές του ή μεγάλες του αντιφάσεις, η ακατανόητη βιογραφία του, όλα τούτα αποτελούν στοιχεία συσκότισης της κρυστάλλινης λογικής της αναγκαιότητάς του ως προϋπόθεσης της κοινωνικής οργάνωσης της ζωής, που με τη σειρά της προϋποθέτει μια αρχή εδραίωσης ή θεμελίωσης των κοινωνικών σχέσεων -- εξισωτικών ή άνισων, αυτό ήταν ιστορικά αδιάφορο για τον Θεό ή τους θεούς που προηγήθηκαν αυτού, και που δεν έτυχε ποτέ στην διάρκεια της ζωής τους να κάνουν άλλο από το να συντηρούν τη μορφή των σχέσεων που υποτίθεται πως δημιούργησαν.

Πώς πέθανε ο Θεός; Από τι σκοτώθηκε; Τι θα έδειχνε μια βιοψία στο άψυχο κορμί του για τα αίτια και τα μέσα του θανάτου του; Η απάντηση ότι ο Θεός πέθανε εξαιτίας της ανάπτυξης και αυτονόμησης της τεχνολογίας είναι συσκοτιστική αν δεν εκτεθεί στο φως της ανάλυσης μια πολύ συγκεκριμένη αντίληψη για το τι είναι "τεχνολογία." Ο Θεός δεν πέθανε επειδή ανακαλύφθηκε η ατμομηχανή. Δεν τον σκότωσε ο ηλεκτρισμός. Ούτε καν η θεωρία της εξέλιξης των ειδών. Ο Θεός πέθανε επειδή δεν ήταν πια αναγκαίος ως διαμεσολαβητική αρχή, εγγύηση της σταθερότητας των ανθρώπινων σχέσεων και των σχέσεων των ανθρώπων με τα ζώα και με τη φύση. Ο Θεός πέθανε επειδή αντικαταστάθηκε από κάτι άλλο, κάτι που ο ίδιος ο Νίτσε δεν μπορεί να δει καθαρά ή να ονομάσει με το όνομά του.

Από τι αντικαταστάθηκε ο Θεός; Αντικαταστάθηκε από τις συμβασιακές σχέσεις ως αποκρυσταλλώσεις των σχέσεων που απορρέουν από την κεφαλαιοκρατική παραγωγή. Οι σχέσεις αυτές είναι πάνω από όλα αυτοματικές: καθορίζουν δικαιώματα και υποχρεώσεις, επιβάλλουν συνέπειες, ενσαρκώνουν μια νέα εξουσία της μοίρας χωρίς να είναι απαραίτητη η προσφυγή σε μια υποκειμενική μορφή της απόφασης. Μόνο με αυτή την έννοια είναι η "τεχνολογία" το αίτιο του θανάτου του Θεού: μόνο στο βαθμό που "τεχνολογία" σημαίνει "αυτοματισμός", και μόνο στον βαθμό που ο "αυτοματισμός" είναι συνώνυμος με την α-νόητη, απάνθρωπη αλλά και υπεράνθρωπη (Übermensch!) λειτουργικότητα του κόσμου, τη λειτουργικότητα χωρίς προσφυγή --και χωρίς καν τη δυνατότητα προσφυγής-- στην απόφαση, στην ηθική, στη σφαίρα του καλού και του κακού (Πέρα απ' το καλό και το κακό!)

Στον βαθμό που ξεριζώνει και καταστρέφει κάθε μυθικό στοιχείο, κάθε μυθικό μέσο εκλογίκευσης του χαρακτήρα των ανθρώπινων σχέσεων και των σχέσεων ανθρώπου και φύσης, ο καπιταλισμός αναλαμβάνει το ρόλο του ριζοσπαστικού μηδενισμού: ξεγυμνώνει την βία που εκλογίκευε ο διαμεσολάβηση της θεϊκής αρχής, αναδεικνύει όλη την κρυφή κτηνωδία της εκμετάλλευσης κάτω από την επιφάνεια της ιεροποίησης, αποκαλύπτει το τρομακτικό πρόσωπο της λυκανθρωπίας, το βασίλειο του homo hominis lupus κάτω απ' τις σεπτές τελετουργίες και την ψεύτικη σοφία του κόσμου.

Αλλά στο σημείο ακριβώς αυτό, στο σημείο της μέγιστης έκθεσης της απόλυτης αυθαιρεσίας ως μοναδικού υφιστάμενου θεμελίου του κοινωνικού δεσμού, ο καπιταλισμός υψώνει ένα νέο, εκδικητικά μυθικό είδωλο στη θέση του νεκρού Θεού: τη μηχανή, όχι ως παραγωγικό μέσο αλλά ως αρχή λειτουργίας της κοινωνίας. Η ζωή δεν αυτοματοποιείται με τη γελοία έννοια ότι έχουμε μίξερ ή ασανσέρ, αλλά με την έννοια ότι σταματά να υπόκειται στη Θεοδικία, στην απόφανση μιας ανώτερης αρχής που μπορεί να καταστρέφει επειδή μπορεί επίσης να δημιουργεί. Τα παιδιά εξακολουθούν να πεθαίνουν, αλλά αυτό αφορά απρόβλεπτες μεταλλάξεις στην μετοχική αξία κάποιων εταιριών τροφίμων στις αγορές· οι άνθρωποι χάνουν το ψωμί τους, αλλά αυτό αφορά τις επιπτώσεις του αποπληθωρισμού· οι ελευθερίες εξαφανίζονται, αλλά αυτό έχει να κάνει με τις πιέσεις του ανταγωνισμού για αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας. Το όνομα του αυτόματου μηχανισμού που διαμεσολαβεί και ρυθμίζει τις κοινωνικές σχέσεις μετά τον θάνατο του Θεού είναι οικονομία. Αλλά αν και παίρνονται συχνά ανθρώπινες αποφάσεις για την οικονομία, για την οικονομική πολιτική, οι αποφάσεις αυτές είναι ολοκληρωτικά ανίσχυρες μπροστά στις βουλές της ίδιας της οικονομίας, γυρίζουν συχνά μπούμεραγκ, δημιουργούν περισσότερα προβλήματα από όσα λύνουν, κλπ. Υπάρχουν μεν οικονομολόγοι και οικονομικοί αναλυτές όπως υπήρχαν θεολόγοι και ιερείς, αλλά σε τελική ανάλυση είναι κανείς αναγκασμένος να αποδεχτεί ότι οι μηχανισμοί της οικονομίας είναι τόσο πολύπλοκοι, η λειτουργία της καθορίζεται από ένα τέτοιο ασύλληπτο αριθμό παραγόντων, ώστε κανείς να μην μπορεί πραγματικά να τιθασεύσει ή να ελέγξει τον μηχανισμό, ο οποίος είναι αυθεντικά αυτόματος ακριβώς επειδή οι ανθρώπινες παρεμβάσεις δεν τον ελέγχουν πραγματικά, δεν μπορούν να τον στρέψουν στη μία ή την άλλη κατεύθυνση, κλπ.

Ενώ ο σύγχρονός του Φόιερμπαχ ασχολούνταν ακόμη με τη φιλοσοφική αποδόμηση της θρησκείας, ο Μαρξ έγινε αυτό που έγινε εν μέρει γιατί είχε ήδη προχωρήσει στο επόμενο στάδιο, το στάδιο που ο Νίτσε κατέγραψε με αρκετά χρόνια καθυστέρηση: το στάδιο που, γνωρίζοντας ήδη ότι ο Θεός είναι νεκρός, δεν έβλεπε πλέον ως προτεραιότητα της σκέψης την έκδοση των πιστοποιητικών θανάτου του, αλλά την κριτική αποδόμηση αυτού που τον αντικατέστησε. Το Κεφάλαιο, η Κριτική της πολιτικής οικονομίας, είναι ένα εγχειρίδιο αποδόμησης του Θεού μετά τον θάνατο του Θεού: αυτό που ρίχνει από τον θρόνο είναι αυτό που διαδέχτηκε τον Θεό, δηλαδή η ιδέα του υπεράνθρωπου και ανεξέλεγκτου --και συνάμα αναμφισβήτητου και ρυθμιστικού-- αυτοματισμού της πολιτικής οικονομίας. Ο σοσιαλισμός, κατά βάση, είναι η απάντηση στην προκριμένη απάντηση στον θάνατο του Θεού.

Δεν είναι μια απάντηση αντιδραστική, μια απάντηση που συνίσταται στην νοσταλγία για τον Θεό και στην επιθυμία για την παλινόρθωση του Θεού. Αυτό είναι σαφέστατο στην άγρια χαρά με την οποία το Κομμουνιστικό Μανιφέστο περιγράφει τον μηδενιστικό θρίαμβο του κεφαλαίου απέναντι στην παλιά κοινωνική ζωή, την ορμή με την οποία διέλυσε κάθε απομεινάρι παραδοσιακά δομημένων κοινωνικών σχέσεων. Αλλά δεν είναι επίσης μια απάντηση μηδενιστική με την καπιταλιστική έννοια. Ο σοσιαλισμός λέει "ναι" στον θάνατο του Θεού, λέει όμως "όχι" στον θάνατο της Ιδέας. Και βέβαια, αυτό σημαίνει ότι λέει επίσης όχι στον θάνατο του Θεού, στον βαθμό που ο Θεός είναι η Ιδέα (αυτό το κατανοούσε ιδιαίτερα ξεκάθαρα ο Χέγκελ). Το "ζήσε χωρίς Ιδέα" του καπιταλισμού είναι ένα πρόσταγμα που, συντρίβοντας και τα τελευταία απομεινάρια του ανθρωποποιήσιμου θείου (και συγκεκριμένα του θείου ως εγγύησης της δυνατότητας της αυτο-υπέρβασης του ανθρώπου, της δυνατότητας του ανθρώπου να είναι εγχείρημα του εαυτού του -- βλ. ντε λα Μιραντόλα, "Για την αξιοπρέπεια του ανθρώπου"), οδηγεί στην θεοποίηση του αυτόματου, γιατί το να ζεις χωρίς Ιδέα είναι το να ζεις αυτοματικά, χωρίς σκέψη, δηλαδή ως ζώο με την Καρτεσιανή έννοια (για τον Ντεκάρτ, το ζώο είναι ένα αυτόματο, το αυτόματο είναι κατά βάση το ζώο). 

Ο σοσιαλισμός, κατ' αντιπαράθεση, αρνείται τον Θεό διαλεκτικά, τον διατηρεί δηλαδή ζωντανό μέσα από την άρνησή του, υπό τη μορφή ακριβώς της Ιδέας ως δύναμης αποκλειστικά εξαρτώμενης από τον άνθρωπο (τον κάθε άνθρωπο), και άρα ως δύναμης ατέρμονα ευάλωτης, και συνάμα ως δύναμης ατέρμονα υπερ-άνθρωπης, δύναμης που μπορεί να εξυψώσει τον άνθρωπο πάνω απ' το να είναι "απλώς" άνθρωπος (Ανθρώπινο, πολύ ανθρώπινο!), δηλαδή αυτόματο επιβίωσης, lupus homini. Η Ιδέα του σοσιαλισμού, η Ιδέα πάνω στην οποία βασίζεται η ανθρώπινη εξύψωση, είναι η ανθρώπινη ισότητα: ο άνθρωπος παύει να είναι απλώς ζώο από τη στιγμή που αποδέχεται τις συνέπειες που εκπορεύονται από την αξιωματική παραδοχή της ισότητάς του με όλους τους άλλους. Ή αλλιώς (και αντίστροφα), η αποκτήνωση του ανθρώπου είναι συνώνυμη με την αποδοχή των συνεπειών που απορρέουν από την αποδοχή του αυτοματικού χαρακτήρα της ανθρώπινης ανισότητας. "Εκείνος δε που δε μπορεί να ζει μέσα στην κοινωνία με τους άλλους ή αυτός που δεν έχει ανάγκη από τίποτε, αυτός δεν έχει καμιά θέση στην πόλη, γιατί είναι ή θηρίο ή θεός", έγραφε ο Αριστοτέλης (Πολιτικά, 1253a). Ο καπιταλισμός όμως, έχοντας σκοτώσει τον Θεό, δεν μπορεί να κάνει "αυτόν που δεν έχει ανάγκη από τίποτε" (τον κυρίαρχο) παρά μόνο "θηρίο", και από την άλλη, να μετατρέψει το θηρίο αυτό σε ένα ολοκληρωτικά ανήμπορο πλάσμα, φιγούρα της απόλυτης υποτέλειας, της απόλυτης εξάρτησης: το αριστοτελικό "ή θηρίο ή Θεός" έγινε "θηρίο και δούλος" -- θηρίο στον βαθμό που η απόρριψη της Ιδέας της ανθρώπινης ισότητας, της κομμουνιστικής Ιδέας, αυτοματοποιεί, με την αυτοματοποίηση αυτή να είναι σύνωνυμη της βίας απέναντι στον εαυτό και στον άλλο, δούλος στον βαθμό που η αυτοματοποίηση αυτή είναι συνώνυμη επίσης της απόλυτης ενσωμάτωσης της υποτέλειας σε έναν τρίτο, στην μηχανή της κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης ως υπέρτατης ενσάρκωσης του αυτομάτου.

Η κομμουνιστική Ιδέα, είπαμε, είναι ταυτόχρονα ατέρμονα ευάλωτη και ατέρμονα υπερ-άνθρωπη: είναι το διαρκώς επαπειλούμενο θεμέλιο ενός αλλιώς αδιανόητου ηρωϊσμού του υποκειμένου. Επιβιώνει ως κυνηγημένο σκυλί, γιατί ο κόσμος στον οποίο υφίσταται είναι απόλυτα εχθρικός προς αυτή, εχθρικότερος από ό,τι θα μπορούσε να είναι ο κόσμος πριν τον θάνατο του Θεού. Οι φορείς της εμφανίζονται στον κατεστραμμένο κόσμο ως φορείς κάποιου ιού, κάποιας ασθένειας· ως χρήζοντες θεραπείας, απομόνωσης, καραντίνας, βιολογικού καθαρισμού. Η Ιδέα είναι ανάθεμα για τον κόσμο που οργανώνεται πάνω στο θεμέλιο του αυτοματισμού, γιατί η Ιδέα είναι απόλυτη, και ο αυτοματικός κόσμος γνωρίζει μόνο ποσότητες, μετρήσεις, ρυθμίσεις, προσαρμογές. Ο αυτοματικός κόσμος έχει χώρο μόνο για μεταρρύθμιση, γιατί το υπέρτατο αγαθό του είναι η διατήρηση των ισορροπιών ως προϋπόθεση της λειτουργικότητας της κεφαλαιοκρατικής μηχανής. Η Ιδέα είναι επαναστατική. Γι αυτό η Ιδέα διώκεται, όχι μόνο από το Κράτος, όχι μόνο από τους μηχανισμούς του, όχι μόνο από τους άλλους ανθρώπους, αλλά μέσα σε κάθε άνθρωπο. "Ζήσε χωρίς Ιδέα", χωρίς τον ιό που απειλεί τον αυτοματικό κόσμο, είναι μια φράση που ακούγεται μέσα σε κάθε άνθρωπο, σε κάθε στιγμή. "Ζήσε χωρίς Ιδέα" είναι η μόνιμη επωδός της εμπειρίας της ήττας και της απογοήτευσης, της πικρίας, της απόγνωσης και της απελπισίας. "Ζήσε χωρίς Ιδέα" είναι αυτό που τραγουδά μελίρρητα ο "σκεπτικισμός", που είναι βέβαια "σκεπτικιστικός" μόνο απέναντι στην Ιδέα, μόνο απέναντι σε ό,τι ανθίσταται στην παθητική προσαρμογή στον αυτοματισμό, και ποτέ απέναντι στην εύγλωττη προφάνεια της αναγκαιότητας του αυτοματισμού, ποτέ απέναντι σε ό,τι, επειδή δεν μπορεί να ειπωθεί πως είναι το αποτέλεσμα σκέψης, δεν είναι επίσης ευάλωτο και στην καχυποψία απέναντι στην σκέψη. "Ζήσε χωρίς Ιδέα" είναι το τραγούδι ενός θνησιγενούς κόσμου, που γεννοβολά πεθαίνοντας, που σαπίζει βγάζοντας διαρκώς νέα παρακλάδια, νέες ρίζες, νέα προσωπεία, νέες λέξεις, νέες ιδεολογικές εκλογικεύσεις (αλλά η "ιδεολογία" δεν είναι η Ιδέα, είναι μάλλον το αντίθετο της Ιδέας, ένα Συμβολικό που επιτρέπει την απονεύρωση μπροστά στο Πραγματικό).

Σε τελική ανάλυση, την Ιδέα την υπερασπίζεται κάποιος με τη ζωή του, γιατί δεν μπορεί να την υπερασπιστεί κανείς παρά με τη ζωή του, δεν υπάρχουν άλλα μέσα για την υπεράσπιση της Ιδέας. Αλλά αυτός που υπερασπίζεται την Ιδέα, το κομμάτι του Θεού που δεν πέθανε γιατί επέστρεψε στον άνθρωπο, δεν υπερασπίζεται παρά τη ζωή του, τη ζωή ως διαλεκτική άρνηση και υπέρβαση της επιβίωσης.

63 σχόλια:

  1. Πολύ καλο και σιγουρα χρησιμο κειμενο. Βεβαια, ο Νίτσε θα ειχε κάποιες αντιρρήσεις βλεποντας σκεψεις/εννοιες του να υπηρετουν "αλλότριους σκοπούς", αλλα δεν νομίζω ότι ο στόχος σου ήταν να κανεις φιλοσοφια υψηλου επιπεδου. Το σημαντικο είναι ότι σιγουρα θα δεχόταν την ταυτιση του καπιταλισμού με τον μηδενισμό και (σε μεγαλο βαθμο) του Θεού με την αρχή διαμεσολάβησης της ύπαρξης... Ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι δεν υπάρχει η κλασικη a priori απόρριψη του συγκεκριμενου στοχαστη (τι φταιει ο ταλαιπωρος αν ξαφνικα τον ερωτευτηκαν οι Ναζι, ο Γιάλομ και κάποιοι "εξεγερμενοι" εφηβοι;).

    Νομιζω ότι τετοια κειμενα ειναι εξαιρετικα χρησιμα, επειδη, τον λιγο καιρο που επισκεπτομαι το ιστολόγιό σου, διαπιστωσα (κανοντας και 2-3 "προβοκατσιες") ότι πολλοι φιλοι, ενω εχουν διαβασει αρκετά εργα της μαρξιστικής φιλολογιας, εχουν μαλλον αγνοια απο φιλοσοφια γενικότερα, με αποτελεσμα συχνα να παρερμηνευουν κάποια πραγματα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ο μαρξισμός δεν μπορεί να είναιμια φιλοσοφία ανάμεσα σε άλλες, αλλά πρέπει να είναι ένας τρόπος μετασχηματισμού της φιλοσοφικής παράδοσης, και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να μπορεί να οικειοποιηθεί στοιχεία της για τους δικούς του σκοπούς. Και ακόμα και κόντρα στις στοχεύσεις που υπηρετούσαν αυτά τα στοιχεία σε πρότερα παραδείγματα (αν και του Νίτσε το παράδειγμα έπεται και δεν προηγείται ιστορικά αυτού του Μαρξ).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ακόμα και αν δεν το δεχτουμε αυτο, η ερμηνεια παραμενει μια βιαιη πραξη οικειοποίησης - σε ορισμενες μαλιστα περιπτωσεις φτανει στα/ξεπερναει τα όρια του βιασμου.

      Αλλωστε ο ιδιος ο Νιτσε εγραψε καπου (το γραφω όπως το θυμαμαι - δεν εχω χρόνο να το ψαξω):

      <> [1]

      Πάντως, περα απο τον θανατο του θεου, υπαρχουν, στο Νιτσεϊκό εργο, πολλα σημεια που μπορει να αξιοποιήσει ο μαρξισμος. Ακόμα και "ευκολες" ποιητικες φρασεις της μορφης:
      " one must still have chaos within oneself, to give birth to a dancing star."



      [1]μοιαζει με το πιο γνωστο:
      “there are no facts, only interpretations.”
      http://plato.stanford.edu/entries/nietzsche/

      Διαγραφή
    2. Χρήστο, λείπει το παράθεμα.

      Διευκρινίζω πάντως ότι αυτό που διάβασες ΔΕΝ είναι μια "ερμηνεία" του Νίτσε. Είναι στοχασμός που ΕΚΚΙΝΕΙ από το πρόβλημα του θανάτου του Θεού που τέθηκε από τον Νίτσε. Πρακτικά, η "ερμηνεία" ως άσκηση περιορίζεται μόνο στο εδάφιο για το τι ΔΕΝ μπορεί να σημαίνει το "Ο Θεός πέθανε."

      Από κει και πέρα, υπάρχουν πολλά νήματα σκέψης, περιλαμβανομένου του Χάιντεγκερ περί "τεχνολογίας", Μπαντιού (εμφανώς), Λακάν και Μαρξ, ενώ υπάρχει και μια δεύτερη συστοιχία νημάτων πάνω στο ερώτημα του ζώου και του ανθρώπινου (Ντεκάρτ, Μιραντόλα, Μπαντιού) που συναντούν τον προβληματισμό του Νίτσε για το ανθρώπινο από μια μη κλασικά μαρξιστική (αλλά κατά την κρίση μου όχι ασύμβατη με τον Μαρξ των Φιλοσοφικών Χειρογράφων) οπτική.

      Διαγραφή
    3. (Ντεκάρτ, Μιραντόλα, Μπαντιού)=(Αριστοτέλης, Μιραντόλα, Ντεκάρτ, Μπαντιού),

      Διαγραφή
    4. Τελευταία, έχω την τύχη για πρώτη φορά στην ως τώρα ζωή μου να έχω συχνή επαφή με φιλοσόφους και ευκαιρίες να ξανασκεφθώ πολλά πράγματα. Η φιλοσοφία είναι μια μεγάλη πηγή αντοχής όταν τα πράγματα με την ταξική πάλη παίρνουν άσχημη στροφή, αλλά σημασία έχει να επιστρέφεις εκεί.

      Το κείμενο έχει ένα κρυπτικό σημείο αναφοράς σ' αυτή την επιστροφή στην καρδιά των δυσβάσταχτων υποκειμενικά όψεων της ταξικής πάλης μέσα από την ευκαιρία για νηφαλιότητα που σου δίνει η φιλοσοφία.

      Και αποτελεί, όσο παράξενο και να ακουστεί αυτό, ένα φιλοσοφικό σχόλιο για όσα πολύ άσχημα βιώνουμε τελευταία με μια μερίδα πρώην κομμουνιστών. Από αυτούς εμπνέεται ο δανεισμένος απ' τον Μπαντιού στοχασμός για τις συνέπειες του να ζεις χωρίς ιδέα, και ιδιαίτερα της αποκτήνωσης που ενέχεται σ' αυτή την έκπτωση απ' την Ιδέα, όσο και όσα γράφω για τη λυσσώδη εχθρότητα του κόσμου που αποδέχεται τη ζωή χωρίς Ιδέα στον όποιο άνθρωπο τυχαίνει να υπερασπίζεται την υπεράνθρωπη δυνατότητα της Ιδέας. Η έννοια του θηρίου-δούλου έχει πάρα πολλά να κάνει με τους πρώην συντρόφους.

      Διαγραφή
    5. Το ξαναγραφω (από μνημης):

      << αντιθετα από τον θετικιστη που μπροστα στα φαινόμενα λεει: "υπαρχουν μονον γεγονοτα" (συμβαντα; = faits/facts - δεν θυμαμαι την γερμανικη λεξη), εγω λεω: ειναι ακριβως τα συμβαντα που λειπουν/δεν υπαρχουν. Υπαρχουν μονον ερμηνειες.>>

      Ειναι σαφες ότι το κειμενο σου απλώς εκκινει απο και δεν ειναι μια ερμηνεια του Ν ...
      Απλώς θα ελεγα ότι εκκινει απο μια ερμηνεια της σκεψης του - πραγμα διόλου κακο, αλλωστε. Δεν ήταν κριτική η παρατηρηση μου. Αλλωστε ειπα ότι (και προσθετω: ακόμα και βιασμος της σκεψης του να υπήρχε -που δεν υπαρχει) το κειμενο είναι πολύ καλο και ΚΥΡΙΩΣ εξαιρετικα - εξαιρετικα χρησιμο.

      Διαγραφή
    6. Συμφωνω απόλυτα με όσα λες για τη φιλοσοφια ως
      πηγή αντοχής και δυναμης... Δεν ειναι τυχαίο αλλωστε ότι οι "απλοί" (σαν να υπηρχαν και συνθετοι)= συχνα σοφοι ανθρωποι χρησιμοποιούν την εκφραση "το φιλοσοφω..."

      Πηγη δυναμης ηταν και για τον Ν - που ταλαιπωρηθηκε αρκετα στη ζωή του- η αισθηση ότι συνομιλούσε με τους μεγαλους της σκεψης, ότι ανηκε σε μια "δημοκρατια των στοχαστων" .
      Πάντως αν εχω καταλαβει καλα τον χαρακτηρα του θα τους μισουσε αυτους τους συντρόφους που εννοεις. Ορισμενα πραγματα δεν τα αντεχε καθόλου (πχ την δειλια, την προδοσία, την μνησικακια, το χλιαρό=ξερειςτωραεσυ και πολλα αλλα).

      Ξερεις ότι εχει και ενα σχετικα αξιόλογο μουσικό εργο;

      Διαγραφή
  3. Ο διαλεκτικός υλισμός είναι ειλικρινά το τελειότερο πνευματικό εποικοδόμημα της ανθρώπινης διανόησης. Η μελέτη του και η προώθησή του στον κόσμο πρέπει να είναι μέριμνα όλων μας. Είναι πολύ σημαντικό, όπως λέει και ο Χρήστος να υπάρχουν αντίστοιχα κείμενα και μελέτες μέσα στον κομματικό τύπο και τα συμμαχικά μπλογκς. Δεν είναι τυχαίο που το ΚΚΕ στον οδηγό αυτομόρφωσης του 2006 συστήνει πρώτα απ' όλα τα φιλοσοφικά βιβλία. Είναι απαραίτητο κι εμείς να τα μελετήσουμε καλά και να τα προωθούμε διαρκώς γιατί είναι οι βάσεις μας και είναι η αλήθεια.
    Η 94χρονη πορεία του κόμματος οφείλεται σε αυτές τις βάσεις.
    Και η νίκη μας σε αυτές βασίζεται.

    http://www.kke.gr/ypoloipa/h_gnosh_einai_dynamh_-_mikros_odhgos_gia_to_marksistiko-leninistiko_kai_proodeytiko_biblio?act=2&tab=1

    Συντροφικά...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ο διαλεκτικός υλισμός είναι ειλικρινά το τελειότερο πνευματικό εποικοδόμημα της ανθρώπινης διανόησης. Η μελέτη του και η προώθησή του στον κόσμο πρέπει να είναι μέριμνα όλων μας. Είναι πολύ σημαντικό, όπως λέει και ο Χρήστος να υπάρχουν αντίστοιχα κείμενα και μελέτες μέσα στον κομματικό τύπο και τα συμμαχικά μπλογκς. Δεν είναι τυχαίο που το ΚΚΕ στον οδηγό αυτομόρφωσης του 2006 συστήνει πρώτα απ' όλα τα φιλοσοφικά βιβλία. Είναι απαραίτητο κι εμείς να τα μελετήσουμε καλά και να τα προωθούμε διαρκώς γιατί είναι οι βάσεις μας και είναι η αλήθεια.
    Η 94χρονη πορεία του κόμματος οφείλεται σε αυτές τις βάσεις.
    Και η νίκη μας σε αυτές βασίζεται.

    http://www.kke.gr/ypoloipa/h_gnosh_einai_dynamh_-_mikros_odhgos_gia_to_marksistiko-leninistiko_kai_proodeytiko_biblio?act=2&tab=1

    Συντροφικά...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Έξοχο κείμενο.

    Σαφής αναφορά στη διαμάχη μεταξύ υλιστικής διαλεκτικής και δημοκρατικού υλισμού στον Μπαντιού. Αν δεν κάνω λάθος είχες μεταφράσει εδώ (ή στο RD) τις πρώτες σελίδες από τις Λογικές των Κόσμων, στις οποίες αναφέρεται ακριβώς στη διαμάχη αυτή.

    Η σχέση μαρξιστών και Νίτσε είναι σχέση έντασης, ειδικά στον "ορθόδοξο" μαρξισμό. Σε μια σοβιετική ιστορία της φιλοσοφίας που έχω υπόψη, του 1960 νομίζω, ο Νίτσε παρουσιαζόταν ως ιδεολόγος των πρώσων αριστοκρατών και γιούνκερς (δεν ξέρω τι ακριβώς ήταν αυτοί! γαιοκτήμονες-φεουδάρχες;) που, βλέποντας τον κόσμο της τάξης την οποία εκπροσωπούσε να χάνεται, σπεύδει να συμπεράνει ότι κάθε αξία και νόημα έχει χαθεί μαζί του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και όχι μονο ο "ορθόδοξος" μαρξισμος...
      Αν θυμαμαι καλα και ο Adorno τον... "ψιλοεθαψε" τον ταλαιπωρο τον Ν. Στo "The Concept of the Unconscious..."
      θεωρει ότι (αντιθετα με ότι συμβαινει στη Φροϋδικη σκεψη) στον Ν η εννοια του ασυνειδητου παραπέμπει σε μια μεταφυσικη θεοποίηση του οργανικου, ενω ο ιδιος εχει τονισει αρκετες φορες ότι σιχαινεται αυτη την ιδεα.

      "The modern scientific counterpart to belief in God is the belief in the universe as an organism: this disgusts me. This is to make what is quite rare and extremely derivative, the organic, which we perceive only on the surface of the earth, into something essential, universal, and eternal! This is still an anthropomorphizing of nature!"

      Για πολλούς λόγους και με πολλους τρόπους ή σκεψη του εχει διαστρεβλωθει. Και ειναι κριμα , γιατι πολλα σημεια της εχουν εξαιρετικο ενδιαφερον.

      Διαγραφή
    2. "Αν δεν κάνω λάθος είχες μεταφράσει εδώ (ή στο RD) τις πρώτες σελίδες από τις Λογικές των Κόσμων, στις οποίες αναφέρεται ακριβώς στη διαμάχη αυτή."

      Ναι, πέραν από την εμφανή αναφορά της "ζωής χωρίς ιδέα" στον Μπαντιού, στον Μπαντιού οφείλεται επίσης η αντίστιξη Ιδέας και ιδεολογίας, οι έμμεσες αναφορές στον "ατονικό κόσμο" (Λογικές των κόσμων), στον αυτοματισμό του κεφαλαίου, και τέλος, στον μηδενισμό. Για το τελευταίο βλέπε "Μανιφέστο για τη φιλοσοφία", κεφάλαιο "Μηδενισμός."

      Διαγραφή
  6. Εξαιρετικό!
    Διαβάζοντας το θυμήθηκα αυτό το κομμάτι απ τα χειρόγραφα του 44, αν το έχεις υπόψην σου. ''Atheism, as the denial of this unreality, has no longer any meaning''. Κάποιες απορίες που είχα γι αυτό το κομμάτι, μου λύθηκαν με το κείμενο σου.

    ''Since the real existence of man and nature has become evident in practice, through sense experience, because man has thus become evident for man as the being of nature, and nature for man as the being of man, the question about an alien being, about a being above nature and man – a question which implies the admission of the unreality of nature and of man – has become impossible in practice. Atheism, as the denial of this unreality, has no longer any meaning, for atheism is a negation of God, and postulates the existence of man through this negation; but socialism as socialism no longer stands in any need of such a mediation. It proceeds from the theoretically and practically sensuous consciousness of man and of nature as the essence. Socialism is man’s positive self-consciousness, no longer mediated through the abolition of religion, just as real life is man’s positive reality, no longer mediated through the abolition of private property, through communism.''

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. off topic

    Σαν χτες πριν 11 χρόνια, ήταν η απόπειρια πραξικοπήματος κατά Τσάβες στην Βενεζουέλα. Το πραξικόπημα κράτησε δύο μέρες μέσα στις οποίες πρόλαβε να πάρει τουλάχιστον την "ανοχή" αν όχι τις "ευλογίες" της "δημοκρατίας" της ΕΕ με τον Αθνάρ, Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επί ισπανικής προεδρίας της Ένωσης.

    ( http://www.youtube.com/watch?v=3ZajyVas4Jg )

    Οι "κατσαρολοκρούστες" στην πρώτη γραμμή κατά του Τσάβες. Τα ιδιωτικά ΜΜΕ καλούσαν τον κόσμο σε διαδήλωση εναντίον του Τσάβες. Ιlief

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Αντώνη, σπουδαίο κείμενο. Αλλά και η εκτός κειμένου, επίσης εξαιρετικής διατύπωσης, αποστροφή σου «για τη λυσσώδη εχθρότητα του κόσμου που αποδέχεται τη ζωή χωρίς Ιδέα στον όποιο άνθρωπο τυχαίνει να υπερασπίζεται την υπεράνθρωπη δυνατότητα της Ιδέας».
    Ταξική πάλη. Είναι η βαθιά γνώση του κόσμου. Αν θέλουμε να υπερασπιστούμε τη ζωή μας και την Ιδέα μας (ή αντίστροφα) από αυτούς που «αγγίζουν, εξευτελίζουν και αποκτούν, ή αγγίζουν, αποκτούν και εξευτελίζουν», όπως λέει ο επισκέπτης στον σισυφικό γέρο του Μπέλα Ταρ (το Άλογο του Τορίνου).
    Με την εκτίμησή μου, και πάλη (sic).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. 4. Φασιστική αντίληψη της ιστορίας.

    Οί ερμηνείες της ιστορίας που γνωρίσαμε είναι ρασιοναλιστικές στην ύφη και προοδευτικές στη διάθεση. Παίρνουν σα σύνολο τήν ανθρωπότητα, πιστεύουν στην ανάπτυξη καί στο βάδισμα προς τό καλύτερο.

    Η διανόηση του Hegel είναι ιστορική κι εξελιχτική. Όπως όλοι οι διανοητικότεροι της εποχής του δέχτηκε τήν επίδραση των Ιδεών της γαλλικής επανάστασης. Μαζί με τούς νεαρούς φίλους του, τό Hölderlin και τό Schelling—κι oí τρεις είναι γεννημένοι γύρω στα 1770-χόρεψαν γύρω στο «δέντρο της λευτεριάς» και μ'όλους τούς κλονισμούς , πού δοκίμασε μέ τήν επιδρομή του Ναπολέοντα κι ύστερα μέ τήν παλινόρθωση, κράτησε, όπως όλος ό γερμανικός ιδεαλισμός της αρχής 19ου αιώνα, κάτι άπό τήν ψυχική και διανοητική εκείνη διάθεση. Άπό τό βαρύ, μονολιθικό σύστημά του ξεφεύγει ή νοσταλγία για λευτεριά και για λαϊκά δικαιώματα. Πιο κοφτές και πιο απαιτητικές προβάλλουν οί αξιώσεις αυτές στόν ίστορικό υλισμό.


    (συνεχίζεται)


    Μάνος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. (συνέχεια)

    Όταν λοιπόν οι τάξεις πού αγωνίστηκαν για δικαιώματα έγιναν κυρίαρχες, χρειάστηκαν μιαν ιδεολογία, πού ν` αρνηθεί τήν κοινωνική εξέλιξη και νά δικαιολογεί τις εγωιστικές τους ορέξεις και τις επεχτατικές τους επιδιώξεις. Για να γίνει όμως αύτό έπρεπε να κλονισθεί τό κύρος του λογικού και và πλαστογραφηθεί ή ιστορία. Σε πολλά σημεία του βιβλίου είδαμε τήν απόπειρα να μηδαμινίσουν τό λογικό. Αυτό εγινε συστηματικότερα τό 19ο και τον 20ο αιώνα. Διάφορες τάσεις εχθρικές στο λογικό, του Schelling, του Schopenhauer, του Eduard von Hertmann, του Bergson, του Dilthey κλπ. πού μέ κοινό δνομα τις λέμε «φιλοσοφία της ζωής» πήραν τήν έκδηλη μορφή τους οτήν καθ' αυτό φιλοσοφία του ιμπεριαλισμού, στη φασιστική.

    Κατά την άρχή του 19ου αιώνα, ενώ βαριά κάθουνταν στο της Ευρώπης ό Μέττερνιχ κι ή 'Ιερή Συμμαχία, τό 1819, φάνηκε το έργο του Schopenhauer «Ο κόσμος σα βούληση και παράσταση» που υποστήριζε, πώς ό κόσμος στήν ουσία του είναι βούληση. Ή λογική γνώση περιορίζεται σε κάτι επιφανειακό, στις παραστάσεις, ενώ με την καθαυτό πραγματικότητα μας φέρνει σ' επαφή ή βούληση. Μα ή ουσία αυτής της ζωής, ή βούληση όπως τή λέγει, είναι σκοτεινή, χωρίς vόημα, γεμάτη πόνο. Τή μηδαμινότητα της ζωής τήν περιγράφει ο Σοπενχάουερ με μαύρα χρώματα, πού θυμίζουν τον ορισμό της ζωής από τους υπαρξιστές της εποχής μας. Ό αγνωστικισμός αυτός, της ιστορίας ιδιαίτερα, ήταν καλόδεχτος για τους συντηρητικούς κι ό πόθος της φυγής, ό βυθισμός στή νιρβάνα έρχουνταν ξαλάφρωμα στους πληγωμένους από τήν αποτυχία των κινημάτων του 1848. Ό Σοπενχάουερ έγινε ο φιλόσοφος τής εποχής μ' επίδραση μέσα κι εξω από τή Γερμανία.

    Τή σκοτεινή βούληση του Σοπενχάουερ τήν πλάτυνε σε βούληση για εξουσία ό Friedrich Nietzsche (1844—1900). Η βούληση για δύναμη κι εξουσία τού είχε αποκαλυφτεί στις γερμανικές μεραρχίες πού με σύντομη διαδικασία συγύρισαν τήν επίφοβη ώς τότε δύναμη τής Γαλλίας. Ήταν ενθουσιασμένος με το μπισμαρκικό Ράϊχ, γιατί πανω στη δύναμη αυτή θα τσάκιζε «ο εχθρός αυτός κάθε βαθύτερης φιλοσοφίας κι ανώτερης τέχνη , ή παθολογική κατάσταση, πού βασάνιζε τή γνήσια γερμανική ουσία, ιδιαίτερ` από τή Γαλλική επανάσταση κι εδώ. Αυτή πού ο όχλος τή λέγει «λιμπεραλισμό». Ή αντίθεση στο Διαφωτισμό και στή Γαλλική επανάσταση, στις φιλελεύθερες απόψεις γενικά, είναι ένα από τα κύρια μοτίβα τής νιτσεϊκής πολεμικής.

    Ο Νίτσε δέν είναι άγνωστικιστής. Πάει μάλιστα να εξηγήσει την ιστορία μέ συγκρίσεις και παραλληλισμούς και σαν κλασσικός φιλόλογος πού είναι παίρνει υπόδειγμα τήν ελληνική Αρχαιότητα. Τό πρώτο του πόρισμά του είναι, πώς οί 'Αρχαίοι ήταν μεγάλοι, γιατί είχαν δούλους, εμείς μικροί και γελοίοι γιατί δέν έχουμε. Αυτό κάνει να εχουμε οί ίδιοι δουλικές ψυχές κι αντιλήψεις, όπως δικαιοσύνη, ισότητα, αδελφοσύνη, πού είναι γεννήματά της. Χωρίζει τό αρχαίο ελληνικό σέ διονυσιακό κι απολλώνιο, γιά να δώσει τήν κυρίαρχη θέση στό διονυσιακό, στις άλογες δηλαδή και παράφορες ενστιχτιακές ορμές, αντίθετα στο απολλώνιο, τό ψύχραιμο, τό νηφάλιο και λογικό. Ξεσηκώνεται για κριτής τής αστικής κοινωνίας, γιατί δέν εΐναι αρκετά σκληρή στους αδύνατους κι αφήνει περιθώριο σέ συντάγματα, βουλές και λαϊκά δίκαιώματα. Γι αυτό κάνει τήν εντύπωση του επαναστάτη στους άφώτιστους. Γύρω στο 1890 ό Νίτσε έγινε ό αναγνωρισμένος απολογητής του ιμπεριαλισμού.

    ..........................

    Χαράλαμπος Θεοδωρίδης
    "Εισαγωγή στη Φιλοσοφία", Δευτερη Έκδοση, 1955.
    Βιβλιοπωλείον της "Εστίας"

    σελ. 415-416




    Μάνος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σύντροφε,

      Ολόκληρο το κείμενο που παρέθεσες είναι ουσιαστικά αντιγραφή απ' το τρίτο κεφάλαιο της Καταστροφής του λόγου του Λουκάτς.

      Σε περίπτωση που δεν γνωρίζεις την πρωτότυπη μελέτη, που έχει κυκλοφορήσει ως αυτόνομο βιβλίο στα ελληνικά, εδώ το λινκ: http://www.scribd.com/doc/98720497/Νίτσε-Γκέοργκ-Λούκατς

      Διαγραφή
    2. Όχι, δεν γνώριζα το κείμενο του Λουκατς και σ` ευχαριστώ για την παραπομπή.

      Θα ήθελα και την δική σου συνολική αποτίμηση του έργου του Νίτσε - σε συνάρτηση με την εποχή του, έστω πολύ συνοπτικά...



      Συντροφικά,
      Μάνος

      Διαγραφή
    3. Κατά τη δική μου εκτίμηση, ο Λούκατς έχει μισό δίκαιο για τον Νίτσε, που σημαίνει επίσης ότι έχει μισό άδικο. Όλα τα στοιχεία της ιμπεριαλιστικής ρητορικής της εποχής του είναι παρόντα στο έργο του Νίτσε, αλλά το έργο αυτό είναι α) αναστοχαστικό και β) εμποτισμένο ειρωνεία. Υπάρχουν δεκάδες σημεία, για να πιάσω τη δεύτερη διάσταση, όπου υποσκάπτεται και γελοιοποιείται ο γερμανικός εθνικισμός και η γερμανική αστική κουλτούρα. Για να πιάσω το πρώτο, αυτό το εξάμηνο δίδασκα συγκεκριμένα για το θέμα του πώς ο Νίτσε αποδομεί την περί "εκφυλισμού" ιμπεριαλιστική ρητορική του Μαξ Νορντάου *Εκφυλισμός", ανατρέποντας όλες τις συνδηλώσεις του ιμπεριαλιστικού φόβου του εκφυλισμού της "φυλής", και αποδομώντας επίσης τη ρητορική της "υγείας" και της "ασθένειας" που αποκτά κυρίαρχο χαρακτήρα στα πλαίσια της ευγονικής στο τελευταίο τέταρτο του αιώνα και έχει κεντρική βέβαια θέση στον φασισμό.

      Προσωπικά, θεωρώ ότι από όλα όσα αποδίδονται στον Νίτσε, ο αριστοκρατικός αντισοσιαλισμός είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό που μπορεί να στηριχτεί με βεβαιότητα. Η σκέψη του έχει πολλά κοινά σημεία με τον βιταλισμό που αναπτύσσεται στον πρώιμο εικοστό αιώνα, αλλά ως τέτοια, η διερώτηση της σχέσης αλήθειας και ηθικής με την ισχύ δεν είναι "ιρρασιοναλιστικότερη" από ό,τι είναι η διερώτηση της σχέσης νομικής ηθικής με την ταξική ισχύ στην κριτική του Μαρξ στον Χέγκελ.

      Ο Λούκατς είχε συχνά την τάση, παρά την αδιαμφισβήτητη ευφυία του, να υπεραπλουστεύει φιλοσοφικά ρεύματα και αισθητικά φαινόμενα ως προς το ιδεολογικό τους νόημα. Το ίδιο έκανε και σε ό,τι αφορά την διαβόητη εχθρικότητά του προς τον μοντερνισμό στη λογοτεχνία, τη στιγμή που στην ίδια την ΕΣΣΔ ανθούσε το πνεύμα της αβάν γκαρντ στην πρώιμη μεταναστατική περίοδο, και που κάποιος σαν τον Μπρεχτ στην Γερμανία δεν θα μπορούσε να ιδωθεί με τίποτε ως "ρεαλιστής".

      Διαγραφή
    4. Αντωνη μου,
      πολύ θα ήθελα να δω που ακριβως βρίσκεται το μισο δικαιο του Λουκατς στη συγκεκριμενη περιπτωση. Αν το μισο το κανουμε "κάποιο" θα συμφωνησω.

      Για τον Θεοδωριδη (αγαπητε μου Μανο)το μονο που εχω να πω ειναι ότι καλο ειναι να αποφευγουμε την εισαγωγη του. Ειναι ενα απο τα πιο απλοϊκα και αντιφιλοσοφικα κειμενα που εχω ποτέ διαβασει (Θα ήθελα και τη δική σου αποψη επ αυτου, Αντώνη). Αν δεν με απατα η μνημη μου (πανε πολλα χρόνια απο τοτε που του επέτρεψα να με δηλητηριασει) με τον Χαϊντεγκερ ξεμπλεκει λεγοντας: "δυσκολος φιλοσοφος , κακός φιλοσοφος"... Σκεψου τι θα λεγε σημερα για τις "τρελίτσες" του Λακαν, τη διαφωρα και τα indecidable του Ντεριντά, τα μαθηματικα του Μπαντιου, τους διαφορους της ερμηνευτικής κλπ.

      Τωρα παμε στο θεμα μας:

      "Γύρω στο 1890 ό Νίτσε έγινε ό αναγνωρισμένος απολογητής του ιμπεριαλισμού." λεει ο Θ. Παραδοξως το 1890 ο Ν ειχε ήδη τρελαθει και φυσικα δεν ξαξαγραωε ποτέ...

      "Ήταν ενθουσιασμένος με το μπισμαρκικό Ράϊχ" ... Ο άνθρωπος πρεπει να μην εχει διαβασει ουτε σειρα απο τον Νιτσε για να υποστηριζει τετοιες βλακειες. Από παντου ξεχειλιζει το μίσος και η περιφρόνηση του Ν προς οτιδήποτε Γερμανικό. Ακόμα και σε κειμενα ελαφρα (και ασχετα με το θεμα) όπως "Η περιπτωση Βαγκνερ" μιλα εναντιον της Γερμανικής κουλτουρας και υπερ της "Μεσογειου". Αλλωστε θα ήταν πολύ παραξενος Μπισμαρκικος αυτος που περιγραφει το κρατος ως το πιο "ψυχρό (=froid γαλλικα) από όλα τα τερατα"...

      " οί 'Αρχαίοι ήταν μεγάλοι, γιατί είχαν δούλους, εμείς μικροί και γελοίοι γιατί δέν έχουμε" ... Τι να πει κανεις... Η σχεση δουλου - αφεντη ειναι κάπως πιο περιπλοκη. Γενικα η σκεψη του Ν ειναι πολυ πιο περιπλοκη από ότι φαινεται...

      Κλεινω, λεγοντας ότι και κατα την δική μου αποψη το μονο που μπορει να υποστηριχτει είναι ο αριστοκρατικός αντισοσιαλισμος του, μια και είχε εκφραστει πολύ αρνητικα για τον σοσιαλισμο. Βεβαια, εδω πρεπει να παρατηρησω ότι δεν ξερουμε για ποιον σοσιαλισμο μιλαει - ίσως να αναφερεται σε ενα "σοσιαλισμο" που θα στηριζόταν σε μια Χριστιανικού τυπου ηθικη. Πάντως οφείλω να ομολογησω ότι η αντιληψη του για τον χρόνο και την ιστορια είναι απολύτως αντιεγελιανη και ότι ειναι εχθρός της διαλεκτικής.

      Για τη σχεση του (Αντώνη) με τον βιταλισμο δεν ειμαι καθόλου σιγουρος. Γενικα εγω προσωπικα βλεπω τον Ν καπως εξω απο ρευματα, σαν σημειο καμπης της δυτικης φιλοσοφιας. Σ αυτο το σημειο θα δωσω δικαιο στον Χάιντεγκερ .
      Το πρόβλημα με τον Ν ειναι
      α. ο μη συστηματικος τροπος με τον οποίο εγραφε. (το συστημα ειναι προδοσία, λεει καπου , αλλα υπήρχε και το προβλημα με τα ματια του)
      β. Το γεγονος ότι δεν πρόλαβε να ολοκληρωσει το εργο του. Η σκεψη του ουσιαστικα βρισκεται στα μεταθανατια αποσπασματα τα οποία, ως αποσπασματα, επιτρεπουν στον καθενα να λεει περιπου ότι θελει, αφου μονος φραγμός αναμεσα στην τολμηρη ερμηνεια και τον βιασμο ειναι , όπως θα το εθετε ο ιδιος ο Ν, η "φιλολογική εντιμοτητα". Και ειναι πάτα πολλοί αυτοί που από την αποψη αυτη βρισκονται στον βαθμο μηδεν...

      Διαγραφή
    5. "Αντωνη μου,
      πολύ θα ήθελα να δω που ακριβως βρίσκεται το μισο δικαιο του Λουκατς στη συγκεκριμενη περιπτωση."

      Το εξήγησα ήδη. Πρώτον, για μένα είναι αδιαμφισβήτητο ότι ο Νίτσε είναι αντισοσιαλιστής και γράφει εν μέρει και σε αντίδραση στον σοσιαλισμό, καθώς και ότι η σαρκαστική του κριτική στην γερμανική αστική τάξη προαπαιτεί την κατασκευή μιας αριστοκρατικής θέσης, που βέβαια στον Νίτσε δεν δομείται με ταξικούς όρους αλλά με νοητικούς.

      Δεύτερον, είναι αδιαμβισφήτητο επίσης ότι η ιμπεριαλιστική θεματική είναι παρούσα στο έργο του, ότι το έργο του την εμπλέκει και την κινητοποεί. Πλην όμως όχι στην κατεύθυνση της απλής αναπαραγωγής ή προπαγάνδισης της ιμπεριαλιστικής ιδεολογίας, όπως εξήγησα.

      Για τον βιταλισμό: η έννοια της "θέλησης για δύναμη" ως κινητήρια έννοια της ιστορίας έχει βιταλιστικές απολήξεις εφόσον πριμοδοτεί τη βούληση σε συνάφεια με τη νόηση, τη λογική, την ηθική, την αισθητική. Φυσικά, στον Νίτσε, η "θέληση για δύναμη" δεν αφορά με χυδαίο τρόπο την επιβολή πάνω στον άλλο και μπορεί συχνότατα να καταλήγει στην σύγκρουση με το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, που είναι βασικότατο στοιχείο της φασιστικής ιδεολογίας ως υπέρτατη αρχή (βλ. Αντόρνο εδώ). Παρ' όλα αυτά, είναι αναντίρρητη η νιτσεϊκή επίδραση στην βιταλιστική γενεαλογία Μπεργκσόν-Φουκώ-Ντελέζ κόντρα στην μαρξιστική ανάλυση των σχέσεων ισχύος. Για τον Φουκώ ιδιαίτερα και τον αντιμαρξιστικό χαρακτήρα της νιτσεϊκής έμπνευσης σύλληψης της ισχύος έχω γράψει αναλυτικά στο "Διανοούμενοι και κράτος", Πράξις, τεύχος 2.

      Τέλος, δεν έχω κάποια άποψη για τον Θεοδωρίδη, καθώς δεν τον έχω διαβάσει. Απλώς πρόσεξα από το παράθεμα του συντρόφου ότι όλες οι ιδέες σ' αυτό προέρχονται απευθείας από το κεφάλαιο του Λούκατς για τον Νίτσε στην Καταστροφή του Λόγου.

      Διαγραφή
    6. αλλά με νοητικούς=και κυρίως διαθετικούς (affective).

      Διαγραφή
    7. "η ιμπεριαλιστική θεματική είναι παρούσα στο έργο του"

      Φυσικα, αφου ζει την περιοδο που ζει και αποδομει τη συγκεκριμενη ρητορική (ή τουλαχιατον πολλα σημεια της) . Όταν αντιμετωπιζουμε εναν εχθρο ειμαστε αναγκασμενοι να παταμε στο ιδιο εδαφος με αυτον...
      Για αντισοσιαλισμο (και αντιεγελιανισμο διαλεκτικη κλπ) ειπα ήδη ότι συμφωνω.
      Για την αριστοκρατικη θεση πολύ σωστα.
      Απλώς όλα αυτα δεν κανουν για μενα σε καμια περιπτωση "μισο" δικαιο.

      Αν εννοείς απλώς ότι επηρεασε Φουκώ, Ντελεζ συμφωνω απόλυτα. Όμως υπαρχει και ο Ν του Χαϊντεγκερ και του Ντεριντα (καθως και πολλών αλλων που δεν ειναι βιταλιστες). Νιτσεικής εμπνευσης ειναι τα περι οντοθεολογιας, λογοκεντρισμού, κυριαρχιας της αλήθειας (τα απλοποιώ και τα "τσουβαλιαζω" καπως). Καλα η ασχημα ο Ν επηρεασε ότι και όποιον μπορει κανεις να φανταστει: τους ναζι αλλα και τον Γιάσπερς, μουσικους, συγγραφεις, τον Γιαλομ,τον Γιούνγκ αλλα (ακόμα) και κάποιους λακανικους αναλυτες. Δεν ξερω ποιός ειναι ο "πραγματικός" (αν και ο ιδιος μαλλον θα απέρριπτε την εννοια).
      Παρ' όλα αυτα - ή ίσως θα πρεπε να πω "γι' αυτό"- εχω την εντυπωση ότι πολλά σημεια της σκεψης του δεν τα εχουμε κατανοήσει αρκετα καλα, με αποτελεσμα συχνα να τα απλοποιούμε υπερβολικα...

      Για τον Θεοδωριδη δεν χανεις πολλα. Απο τις πολύ κακες στιγμες της φιλοσοφιας.

      Διαγραφή
    8. Δεν νομίζω ότι είναι εύκολο να περιγράψει κανείς την ακριβή σχέση του Νίτσε με τη ρητορική του ιμπεριαλισμού. Το ότι για παράδειγμα αποδομεί τον περί "εκφυλισμού" λόγο δεν αποκλείει ότι επίσης τον χρησιμοποιεί, για παράδειγμα εναντίον του Βάγκνερ. Υπάρχουν εντάσεις και αμφισημίες σε όλα αυτά, και δεν είναι εφικτό να "κλείσει" κανείς το ζήτημα, αλλά ούτε και να το θέσει σωστά χωρίς μια ολοκληρωμένη μελέτη του έργου του από αυτή τη σκοπιά.

      Ο Λουκάτς αντιλαμβάνεται κάποιες από τις διαστάσεις και τις αρνητικές δυνατότητες που υπάρχουν στο έργο του Νίτσε, δεν τις επινοεί από το τίποτε. Αλλά αποτυγχάνει να καταγράψει την πολυπλοκότητα του στίγματός του, τον καθυποτάσσει σε σχήματα μάλλον προκρούστεια, τον αναγάγει σε καρικατούρα.

      Σαφώς και υπάρχουν πολλοί Νίτσε ερμηνευτικά, εγώ απλώς εξήγησα το γιατί και με ποια βάση μίλησα για επιρροή στο βιταλιστικό ρεύμα. Και ναι μεν ο Ντεριντά δεν είναι βιταλιστής (και απέχει πόρρω της γραμμής Ντελέζ Φουκώ), ο Χάιντεγκερ όμως δεν είναι ακριβώς το καλύτερο παράδειγμα αποκόλλησης της νιτσεϊκής επίδρασης από πολιτικές συνεπαγωγές.

      Στην ιστορία των ιδεών, οι συναντήσεις και οι αποκλίσεις μεταξύ φιλοσόφων είναι τόσες πολλές που κάθε εικόνα που μπορεί κανείς να δημιουργήσει για συγγένειες και αντιθέσεις είναι αναγκαστικά επιλεκτική και δημιουργεί παραδοξότητες. Θυμίζω για παράδειγμα ότι ο αρχισυντηρητικός ιδεολόγος της ΕΕ Χάμπερμας ήταν από τους βασικούς πολέμιους του "νέου συντηρητισμού" της νιτσεϊκής επίδρασης στον Φουκώ και στη διανόηση του γαλλικού Μάη: http://www.amazon.com/The-New-Conservatism-Historians-Contemporary/dp/0262581078

      Σε ό,τι αφορά εμένα, τέλος, επαναλαμβάνω ότι στο πιο πάνω αποπειρώμαι τη χρήση μιας συγκεκριμένης διαπίστωσης του Νίτσε σε ένα πλαίσιο που αντιστρατεύεται τον αντισοσιαλισμό του, καθώς θεωρώ ότι η φιλοσοφική ηγεμονία του Μαρξισμού-Λενινισμού δεν εξαρτάται μόνο από την ικανότητά του να διαψεύδει ή να αποδομεί την αστική θεωρία αλλά και την ικανότητά του να καθυποτάσσει όψεις της στο δικό του ερμηνευτικό πλαίσιο. Αυτό άλλωστε έκανε ο Μαρξ με τον Χέγκελ ή ο Λένιν με τον Χόμπσον στον Ιμπεριαλισμό.

      Διαγραφή
    9. Νομιζω ότι τωρα συμφωνούμε σε όλα (ή σχεδον)

      "δεν είναι εφικτό να "κλείσει" κανείς το ζήτημα, αλλά ούτε και να το θέσει σωστά χωρίς μια ολοκληρωμένη μελέτη του έργου του από αυτή τη σκοπιά." Ετσι ακριβως...

      "Το ότι για παράδειγμα αποδομεί τον περί "εκφυλισμού" λόγο δεν αποκλείει ότι επίσης τον χρησιμοποιεί, για παράδειγμα εναντίον του Βάγκνερ"
      Kατηγορει τον Β = "Μινώταυρο" ακριβως για υπερβολικη "Γερμανικότητα" (και αρκετα άλλα - "βαρος", ενταση της μουσικής του, υστερια -κυριως των ηρωιδων του- Χριστιανισμο κλπ). Καμια σχεση με τη σημασια που εχει η εννοια "εκφ" στη ρητορική της εποχης.

      "τον καθυποτάσσει σε σχήματα μάλλον προκρούστεια, τον αναγάγει σε καρικατούρα." Πολύ σωστα. (μόνο δεν τις βλεπει απλώς ως αρνητικες δυνατοτητες.)


      "Στην ιστορία των ιδεών, οι συναντήσεις και οι αποκλίσεις μεταξύ φιλοσόφων είναι τόσες πολλές που κάθε εικόνα που μπορεί κανείς να δημιουργήσει για συγγένειες και αντιθέσεις είναι αναγκαστικά επιλεκτική και δημιουργεί παραδοξότητες."
      Αψογα... Ας μην ξεχναμε άλλωστε ότι ο μεγας Γιούργκεν υπηρξε, ως μαθητης των Χορκχάιμερ και Αντόρνο, και ψιλομαρξιστης... Ελπιζω ότι δεν θα κατηγορησει κανεις τον Μαρξ γι αυτο...

      Όσο για το δικό σου κειμενο ειπα ήδη ότι είναι πολύ καλο (και, για να σε πειραξω και λίγο, "αυθεντικο" όπως θα λεγε και ο... Μαρτιν). Φυσικα και μπορεις να χρησιμοποιείς τον Ν. Μαλιστα επαναλαμβανω ότι κατα την αποψη μου υπαρχουν παρα πολλα σημεια του Ν.κου εργου τα οποία μπορουν να αξιοποιηθούν από τη Μαρξιστική σκεψη.

      Διαγραφή
    10. Ξέχασα να πω σε προηγούμενη ερώτηση ότι έχω ακούσει κάποια από τα μουσικά έργα του Νίτσε. Οι φίλοι που ενδιαφέρονται μπορούν να δουν εδώ: http://www.thenietzschechannel.com/music/music.htm

      Ήθελα να ρωτήσω αν ξέρετε αν το "Ο μαρξισμός και η φιλοσοφία της γλώσσας" του V.N. Voloshinov (1929) έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά.

      Διαγραφή
    11. Για τον V.N. Voloshinov δεν εχω ιδεα. Δυστυχως διαβαζω ελαχιστα πλεον...

      Το παραξενο με τη μουσική του ειναι ότι δεν εχει καμια σχεση με τη φιλοσοφια του... Ειναι χαμηλοφωνη, συσταλτική, τρυφερη, σχεδον ευθραυστη... Και - εννοειται καμια σχεση με τον Βαγκνερ. Μαλλον με Σούμαν μοιαζει...

      Τα καλυτερα του νομιζω ειναι :
      http://youtu.be/2afrV4f-9EI
      http://youtu.be/Cean25AgYZM
      και δυο τρια εξαιρετικα τραγουδια...


      Διαγραφή
    12. "Ήθελα να ρωτήσω αν ξέρετε αν το "Ο μαρξισμός και η φιλοσοφία της γλώσσας" του V.N. Voloshinov (1929) έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά."

      Αν δεν με απατά η μνήμη μου έχει βγει από τις εκδόσεις Παπαζήση αρκετά χρόνια πριν.

      Διαγραφή
    13. "Ο μαρξισμός και η φιλοσοφία της γλώσσας" του V.N. Voloshinov (1929)
      http://www.perizitito.gr/product.php?productid=125277
      (το βρήκα γκουγκλάροντας)

      ευχαριστώ πολύ για την αναφορά στο συγκεκριμένο βιβλίο, γιατί πρόσφατα άρχισα να παρακολουθώ μάθημα Μεθοδολογίας του Δικαίου (που ασχολείται μεταξύ άλλων και με θεωρίες περί γλώσσας), και προσπαθούσα να βρω στο αντικείμενο κάποια επιπλέον ενδιαφέρουσα διάσταση.

      πίκατσου

      Διαγραφή
    14. @πίκατσου

      Στην ''Πολιτεία'' υπάρχει to ''μαρξισμός και η φιλοσοφία της γλώσσας'', και σε πολύ προσιτή τιμή. Θεωρείται από τα καλύτερα εισαγωγικά, και το μνημονεύει συχνά-πυκνά και ο Jameson. Αξίζει μια συγκριτική αντιπαραβολή με το ''Σκέψη και Γλώσσα'' του Βυγκότσκυ.

      Απ. Τρ

      Διαγραφή
    15. "Ή καινούργια φιλοσοφία του Διαφωτισμού: ή
      παληά είχε τή νοοτροπία τής δημοκρατικής άγέλης,
      έξίσωνε. Ή καινούργια θά δείξει μέ τή φωνή της στις
      κυρίαρχες φύσεις, πώς γι’ αύτές, όπως καί γιά τό
      Κράτος — τά πάντα επιτρέπονται, ενώ απαγορεύονται
      γιά τούς ανθρώπους τής άγέλης"

      "Τίποτα δέν είναι άληθινό, δλα επιτρέπονται. Ό Ζαρα-
      τούστρας λέει: σάς πήρα τά πάντα, τό θεό, τό καθή-
      κον καί τώρα θά πρέπει νά δώσετε τήν υψηλότερη ά-
      απόδειξη μιας ευγενικής πράξης. Γιατί, κοιτάξτε, τώρα
      ανοίγεται, μπροστά μας, ό δρόμος τών χωρίς πίστη
      και χωρίς νόμο ανθρώπων, τώρα αρχίζει ή μάχη γιά
      τήν κυριαρχία, υστερ’ άπό αυτήν ή άγέλη θά γίνει ά-
      κόμη πιό πολύ άγέλη καί ό τύραννος πιό τύραννος
      παρά ποτέ.— Καμιά μυστική επικοινωνία μεταξύ τους !
      Οί συνέπειες τής νέας θεωρίας θά είναι τρομερές, άνα-
      ίθμητοι, δμως, άνθρωποι θά πεθάνουν έξαιτίας αυτής
      τής θεωρίας. Κάνουμε ενα πείραμα πάνω στήν άλή-
      θεια! "Ίσως, νά καταστραφει ή άνθρωπότητα άπ’ αύ-
      τό τό πείραμα! ’Έ, λοιπόν, εστω, άς καταστραφει"

      "Βλέπουμε στον πολιτισμένο μας κόσμο, σχεδόν πάντα, έγκληματιές άδυνάτου τύπου, έγκληματίες συντριμένους άπό τό βάρος τής κατάρας καί τής περιφρόνησης τής Κοινωνίας, έγκληματίες πού δέν έχουν έμπιστοσύνη
      στον εαυτό τους, πού συχνά μειώνουν τις πράξεις τους
      καί συκοφαντούν τον εαυτό τους, μέ μιά λέξη έγκλη-
      ματιές πού ή Κοινωνία τούς φέρεται μέ κάκιστο τρό-
      πο, και δέν τολμούμε νά παραδεχτούμε πώς δλοι οί
      μεγάλοι άνθρωποι υπήρξαν έγκληματίες, έγκληματί-
      ες, δμως, μεγάλου στύλ, καί οχι ένός άξιου οίκτου
      στυλ. Δέν εννοούμε, μ’ άλλα λόγια, νά παραδεχτούμε
      πώς τό έγκλημα είναι άξεχώριστο άπό τό μεγα-
      λ ε ίο ... "


      Είναι αυτά λόγια του Νιτσε ή του τα βάζει στο στόμα ο Λούκατς;

      Εάν είναι, οδηγούν κατευθέιαν στα Άουσβιτς, όποιος το αμφισβητεί αυτό είναι τυφλός...

      Ο μαρξισμός είναι το πιο ολοκληρωμένο, συνεκτικό και ανθρωπιστικό, με την πιο πλατιά έννοια του όρου, φιλοσοφικό σύστημα που έχει δημιουργήσει ο ανθρώπινος πολτισμός.

      Μου είναι αδύνατο να δεχτώ ότι πρέπει να καταφύγουμε ως μαρξιστές στον εκλεκτικισμό, για να εξακολουθεί να μένει με το στάνιό επίκαιρη όλη η αστική-αντιδραστική φιλοσοφία - γι` αυτό φροντίζουν και πασχίζουν ήδη άλλοι- ή για να φανούμε εμείς ως δηθεν ανοιχτόμυαλοι...


      Πόσο μάλλον στους καιρούς αυτούς που ζούμε!



      Μάνος

      Διαγραφή
    16. @ Απ. Τρ
      ευχαριστώ πολύ για τις πληροφορίες

      Διαγραφή
    17. Μερικές απλές ερωτήσεις: Ποια είναι η θέση του Νίτσε απέναντι στον Ζαρατούστρα; Γιατί γράφει ένα βιβλίο όπου αντί να μιλά ο ίδιος ως φιλόσοφος μιλά ένας μυθικός θεός; Είναι το Τάδε Έφη φιλοσοφικό δοκίμιο, λογοτεχνικό έργο, αλληγορία, ή παρωδία;

      "Εάν είναι, οδηγούν κατευθέιαν στα Άουσβιτς, όποιος το αμφισβητεί αυτό είναι τυφλός..."

      Ήρεμα. Ο άνθρωπος πρέπει να μελετά πριν μιλήσει.

      "'Criminal' manipulation of Nietzsche by sister to make him look anti-Semitic
      Friedrich Nietzsche, the German philosopher, was the victim of "criminally scandalous" manipulation by his anti-Semitic sister who condemned him to being considered a forerunner to the Nazis, a new book has claimed.
      Elizabeth Förster-Nietzsche, who went on to become a prominent supporter of Adolf Hitler, systematically falsified her brother's works and letters, according to the Nietzsche Encyclopedia.
      Christian Niemeyer, the publisher, said he wanted to clear the revered thinker's reputation by showing the "criminally scandalous" forgeries by his sister had tainted his reputation ever since.
      "Förster-Nietzsche did everything she could – such as telling stories about Nietzsche, writing false letters in the name of her brother, and so on – to make it seem that Nietzsche had been a right-wing thinker like herself," he told The Daily Telegraph.
      "It was she who created the most destructive myth of all: Nietzsche as the godfather of fascism."
      The Nazis selectively used Nietzsche's writings to bolster their ideology and built a museum in Weimar to celebrate the philosopher, though it is unlikely Hitler himself read much, if any, of Nietzsche's work.
      Elizabeth Förster-Nietzsche edited her brother's writings after his mental breakdown in 1889 and quickly began to add, remove and change passages to align his philosophy with her own beliefs and those of her virulent anti-Semite husband Bernhard Förster.
      Along with her husband, she founded a Utopian "Aryan" colony in the Paraguyan jungle called Nueva Germania in 1887. It was a disaster: her husband committed suicide in 1889 and Förster-Nietzsche returned to Germany. When she died in 1935, Hitler attended her funeral.
      While it has been known to Nietzsche scholars that Förster-Nietzsche meddled with her brother's work, particular after his death, the new encyclopedia – consisting of entries by about 150 scholars – shows the sheer breadth and depth of her forgeries as never before.
      Niemeyer, a psychologist and Nietzsche expert from Dresden University, scoured through Nietzsche's letters to catalogue the extent of the falsifications.
      Of the collection of 505 of her brother's letters that Förster-Nietzsche published in 1909, just 60 were the original versions and 32 of them were entirely made up, he claims.
      She had used a "long list of dirty tricks" to hide Nietzsche's loathing for the leading anti-Semite Theodor Fritsch in letters he wrote in 1887, Niemeyer said.
      At the same time, she fabricated remarks that made Nietzsche appear to endorse the views of the French philosopher Arthur de Gobineau, who advocated the racial superiority of "Aryan" people.
      In her edition of the famous book, The Will to Power, Förster-Nietzsche included only 270 of the 374 aphorisms her brother wrote – and most of them were incorrect.
      She cut out the maxim in which her brother condemned anti-Semitism with the words: "Have nothing to do with a person who takes part in the dishonest race swindle."

      Διαγραφή
    18. Niemeyer also discovered that in her edition of Beyond Good and Evil, Förster-Nietzsche removed the sentence: "The anti-Semites cannot forgive the Jews for the fact that they have 'spirit'."
      He added: "All of her falsifications were held together by the idea that Förster-Nietzsche and her husband Bernhard Förster, who was a Hitler-precursor similar to Theodor Fritsch, thought the same or nearly the same."
      While acknowledging some of Nietzsche's early writings could be interpreted as fascist and he shared an early friendship with the anti-Semitic composer Richard Wagner – a relationship that later broke down – the philosopher was never a fascist or anything like it, Niemeyer said.
      Rather, he was above all an iconoclast who was deeply contemptuous of both anti-Semitism and nationalism.
      Although the falsifications have been largely corrected in later editions, they helped cement Nietzsche's reputation early on as a fascist – a stigma from which he has never fully recovered, Niemeyer said.
      http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/germany/7018535/Criminal-manipulation-of-Nietzsche-by-sister-to-make-him-look-anti-Semitic.html

      Διαγραφή
    19. "Εάν είναι, οδηγούν κατευθειαν στα Άουσβιτς, όποιος το αμφισβητεί αυτό είναι τυφλός..."

      Εαν ειχες ασχοληθει εστω και ελαχιστα με τον Νιτσε θα ήξερες ότι το Αουσβιτς βρίσκεται πολύ εξω απο το πνευμα του. Οχι μονον δεν ήταν αντισημιτης ο Ν αλλα ήταν φανατικός αντι-αντισημιτης. Για το μπλεξιμο του με τον Ναζισμο, όπως ειπε και ο Αντωνης, ευθυνονται αποκλειστικα η αδελφη του και ο γαμπρός του. (Εδω μπαινω στον πειρασμο να πω ότι ο Μουσολινι ήταν Εγελιανος και ειχε διαβασει και Μαρξ... Συμφωνεις υποθετω πως δεν σημαινει κατι αυτο...)

      Επιπλεον το "κοπαδιασμα" των ναζι (το βλεπουμε και σημερα), το μισος τους προς την τεχνη και τον πολιτισμο και γενικα η σταση και η "φιλοσοφια" τους καθε άλλο παρα θα αρεσαν στον Ν. Όσο για την σκληρότητα που προϋποθετουν οι φούρνοι δεν νομιζω ότι θα βρεις εστω και το παραμικρο ιχνος της σε ενα ανθρωπο που εβαλε τα κλαματα και αγκαλιασε ενα άλογο όταν ειδε να το χτυπουν...

      Για εκλεκτικισμο κανεις δεν μιλησε . Το να μπορεις να συναντηθεις με κάποια αλλη σκεψη, για να γραψεις υπερ ή κατα ή εστω να χρησιμοποιήσεις ενα θεμα/μοτιβο της (φιλοσόφημα θα ελεγαν οι Γαλλοι) για να προχωρησεις τη δική σου σκεψη δεν ειναι εκλεκτικισμος.

      Και, όπως και να εχει το πραγμα, πρεπει να κατανοούμε κατι πριν να μιλησουμε γι αυτο. Ο Λουκατς και , πολύ περισσότερο, ο κακιστος Θ δεν φροντισαν καν να διαβασουν τον Ν. Δεν λειτουργησαν ως φιλοσοφοι, αλλα ως προκρουστες ή μεγαλοι ιεροεξεταστες.

      Για να κλεισω. Η σκεψη του Ν ειναι εξαιρετικα δυσκολη. Σχεδον χαοτική. Στηριζόμενος σ αυτον μπορεις να πεις περιπου ότι θελεις. Πανω της εχουν φαει τα μουτρα τους τα καλυτερα μυαλα του 20ου αιωνα. Αυτό ειναι το μονο που ξερουμε με απολυτη βεβαιότητα. Τίποτα άλλο. Θεωρηθηκε ότι μπορεις να φανταστεις: σιωνιστης και αντισιωνιστης, ναζι και αντιναζι...

      Πριν ειπα ότι κρατω μια επιφυλαξη για το αν ειναι ακόμα και αντισοσιαλιστης. Εννοούσα το εξης:
      Είναι γνωστο τοις πασι ότι εχει εκφραστει αρνητικα για τον σοσιαλισμο. Όμως ειναι επισης γνωστο σ αυτους που εχουν ασχοληθει καπως περισσότερο μαζί του ότι δεν ξερουμε για ποιόν "σοσιαλισμο" μιλαει. Το μονο που ξερουμε ειναι ότι θεωρει τον σοσ. συνεχεια του Χριστιανισμου. Ισως αν ξεραμε τι ακριβως εννοει να ειχαμε διαφορετικη αποψη ακομα και γι αυτο το θεμα. Προσοχη: δεν εχω καμια βεβαιότητα. Λεω ισως και το εννοω. (Πάντως κατι ενδιαφερον πανω σ αυτο λεει πιο κατω ο Απ.Τρ...)

      Διαγραφή
    20. Κατά πρώτον, αναφέρθηκα στο Άουσβιτς ως επιτομή ή μετωνυμία της ναζιστικής βαρβαρότητας.

      Οι εβραίοι χρησιμοποιήθηκαν, ως γνωστόν, από τους ναζί ως αποδιοπομπαίοι τράγοι (βλέπε και Μπρεχτ: «Στρογγυλοκέφαλοι και Σουβλοκέφαλοι»).

      Ο πραγματικός εχθρός του ναζιστικού καθεστώτος ήταν εξαρχής οι κομμουνιστές και μόνον οι κομμουνιστές.

      Οπότε όλη η απολογητική για τη διαστρέβλωση του Νίτσε από την αδερφή του αποκλειστικά και μόνο όσον αφορά τους Εβραίους, λίγο με απασχολεί.

      Τώρα για το το Ποια είναι η θέση του Νίτσε απέναντι στον Ζαρατούστρα , και γιατί χρησιμοποιεί μύθους, το απαντάει Ο Λούκατς ικανοποιητικά.
      Είναι εχθρός της συστηματικής φιλοσοφίας, προτιμά τις παραβολές, τους μύθους, τους αφορισμούς, μ` άλλα λόγια αυτό που ονομάζεται ιρασιοναλισμός.


      (συνεχίζεται)



      Μάνος

      Διαγραφή
    21. 1. Ο Νίτσε πέθανε πολύ πριν ανέλθει στην εξουσία το ναζιστικό καθεστώς, οπότε το αν θα ήταν φίλος ή εχθρός του είναι ερώτηση χωρίς απάντηση.
      2. Κακώς δεν σε απασχολεί, η ιστορική ακρίβεια και αλήθεια θα έπρεπε να σε απασχολεί.
      3. Και ο Πλάτωνας δεν μιλά ποτέ απευθείας ως φιλόσοφος αλλά εφευρίσκει μια περσόνα και μιλάει μέσα από αυτή χωρίς να διευκρινίζεται το πού στέκεται ο ίδιος, ενώ χρησιμοποιεί συχνότατα μύθους και παραβολές. Κατά συνέπεια, με τα κριτήρια αυτά είναι ιρρασιοναλιστής. Για την χρήση μύθων και παραβολών από τον Μπρεχτ, που επίσης δεν μιλά απευθείας στα έργα του δεν θέλω καν να σκέφτομαι. Ιρρασιοναλιστής και αυτός.

      Διαγραφή
    22. Αλλά ας αφήσουμε το Ζαρατούστρα.

      Λέει ο Λούκατς:

      ‘Ύστερα, ό Νίτσε δίνει, στη «Γενεαλογία της Ηθικής» , μια περίφημη περιγραφή
      του προτιμώμενου άπό αύτόν τύπου άνθρώπου, καί
      αύτό τό άπόσπασμα, ενώ τά προηγούμενα δέν άφορουσαν
      παρά μόνο τήν ψυχολογία και τήν ήθική, διαφωτίζει εντελώς
      καθαρά τό θεμέλιο τού δυϊσμού του ό όποιος μάς
      οδηγεί, και πάλι, προς την ενότητα μέσω ενός ταξικού
      φαινομένου. Ό Νίτσε, στο απόσπασμα αυτό, αναλύει τα
      αντίθετα ζεύγη της ηθικής. Εξ` αφορμής της αντίθεσης
      «καλός - κακός», πού είναι αριστοκρατική, και της πλη-
      βειακής μορφής της «καλός - μοχθηρός», πού υπαγορεύεται
      από τη μνησικακία. λέει, για να δώσει μια εξήγηση
      στη γέννηση της δεύτερης αντίθεσης:

      "Για να είναι κανείς συνεπής, πρέπει να πει πώς ή καλοσύνη της άλλης
      ηθικής, δεν είναι παρά ή διάκριση, ή δύναμη, ή κυριαρχία,
      ανεστραμμένες, χρωματισμένες μ’ ένα άλλο χρώμα,
      παραμορφωμένες από το δηλητηριασμένο βλέμμα της
      μνησικακίας. Πρόκειται εν πάση περιπτώσει, για κάτι
      πού δε θα προσπαθήσουμε να το αρνηθούμε: αυτός πού
      θα έχει απέναντι του, σαν εχθρούς, αυτούς τούς «κάλους» ανθρώπους, δε θα βρει, σε μια τέτοια περίπτωση,
      παρά μονάχα εχθρούς μοχθηρούς, και οι ίδιοι ανθώ-
      πού που κρατούνται απόμερα εξαιτίας των συνηθειών,
      του σεβασμού, των εθίμων, της ευγνωμοσύνης, ακόμη
      περισσότερο εξαιτίας της αμοιβαίας επαγρύπνησης και
      της ζήλειας ή όποια επικρατεί ανάμεσα τους, οι ίδιοι
      άνθρωποι, οι όποιοι στις μεταξύ τους σχέσεις μπορεί να
      καταγίνονται με την επινόηση διαφόρων περιποιήσεων,
      με εκδηλώσεις αυτοκυριαρχίας, ευγένειας, πίστης, υπερηφάνειας,
      φιλίας, οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι δεν είναι,
      αν τους δούμε στραμμένους προς τα έξω, και από τη
      στιγμή πού θα έρθουν σε επαφή με ό,τι τούς είναι ξένο,
      καθόλου καλύτεροι από τα άγρια ζώα τα όποια έχουνε
      ξεφύγει από το κλουβί τους. : Όταν βρεθούν οι άνθρωποι
      αυτοί σε μια τέτοια κατάσταση, τότε θα αισθανθούν
      τον εαυτό τους απελευθερωμένων από κάθε κοινό-
      νικό καταναγκασμό, η αγριότητα θα γίνει, γ ι’ αυτούς,
      μια αντιστάθμιση της πίεσης πού τούς είχε επιβληθεί
      στη διάρκεια μιας μακρόχρονης κάθειρξης, κατά την ό-
      ποία φυλακισμένοι μέσα στους νόμους μιας ειρηνικής
      κοινωνίας, θα ξαναβρούν, τότε, την αθώα συνείδηση του
      ζώου πού κυνηγά τη λεία του, θα γίνουν, και πάλι, τα
      ζωηρά τέρατα, τα όποια, ίσως, υστέρα από μια φρικώδη σειρά φόνων, πυρπολήσεων, βιασμών και βασανιστήρίων, θα συνεχίσουν το δρόμο τους, με ανάλαφρο βήμα
      και με την ειρήνη μέσα στην ψυχή τους, σαν να ξανά-
      γυρίζουν από καμιάν όμορφη φάρσα σπουδαστών και
      με την πεποίθηση ότι πρόσφεραν αξιόλογο υλικό, για
      πολύν καιρό, στα τραγούδια και τούς ύμνους των ποιητών.
      Κατά βάθος, σε όλες αυτές τις αριστοκρατικές
      φυλές υπάρχει το ζώο πού κυνήγα τη λεία του, ήπαρχει — μπορεί κανείς να το αναγνωρίσει αμέσως -
      το υπέροχο ξανθό κτήνος, το ακόρεστο για λεία και νίκη...
      Πρόκειται για τις αριστοκρατικές ράτσες, οι όποιες, απ’
      όπου και αν πέρασαν, άφησαν την ανάμνηση "βαρβάρων". Οι υψηλές, όμως, μορφές πολιτισμού πού άφησαν,
      δείχνουν πώς έχουν συνείδηση του προορισμού τους και
      γι’ αυτό το λόγο είναι υπερήφανες»

      Και άλλού:

      Λούκατς: Το ότι ή βαρβαρότητα και ή κτηνωδία είναι αξεχόριστες.
      στην ουσία από αυτούς τούς «υπεράνθρωπους», ό Νίτσε
      το λέει, χωρίς περιστροφές και διφορούμενα, στη «Θ έ λ η ση
      γ ι ά δ ύ ν α μ η» :

      "Ο άνθρωπος είναι τέρας και υπέρ-ζώον, ό ανώτερος άνθρωπος θα είναι από-άνθρωπος και υπεράνθρωπος. ‘Όταν ό άνθρωπος αναπτύσσεται σε ύψος και σε μεγαλείο, αναπτύσσεται, ταυτόχρονα, και από άποψη βάθους και φρικαλεότητας: δε μπορούμε να θέλουμε το ένα και να μη θέλουμε το άλλο, ή μάλλον: μπορούμε να πούμε πώς όσο πιο επίμονα ψάχνουμε να βρούμε το ένα, τόσο περισσότερο πετυχαίνοyμε και το άλλο"

      Αλλού:

      Για το Νίτσε ή «επιστροφή στη φύση» δε μπορεί να έχει παρά
      μιά μονάχα έννοια : «ή φύση: δ η λ α δ ή τ ό ν ά ε χ ε ι
      κ α ν ε ί ς τ ό θ ά ρ ρ ο ς ν ά ε ί ν α ι i m m o r a l όπως καί ή φ ύ σ η !»


      Τελικά ο μόνος τρόπος να υπερασπιστεί κανείς το Νίτσε είναι να υποστηρίξει πως ενοούσε τα αντίθετα απ` όσα έγραφε…



      Μάνος

      Διαγραφή
    23. "Τελικά ο μόνος τρόπος να υπερασπιστεί κανείς το Νίτσε είναι να υποστηρίξει πως ενοούσε τα αντίθετα απ` όσα έγραφε…"

      Εγω θα ελεγα:
      "Τελικα ο μονος τρόπος για να εχει κανεις άποψη για τον Νιτσε είναι να εχει διαβασει Νιτσε και όχι καποιον που μιλαει για αυτον..." (η εναλλακτικα να εχει διαβασει πολλούς μελετητες του)
      Τόσο απλα...

      Δεν νομιζω ότι εχει νοημα να συνεχισουμε την κουβεντα... Εχεις πολλες απαντησεις και καθόλου ερωτησεις. Μπόλικη βεβαιότητα, η οποία μαλιστα δεν στηριζεται σε γνωση αλλα σε πιστη σε ενα ανθρωπο (Λουκατς). Τωρα αν αυτο ειναι "ρασιοναλιστικο" ή μη αφηνω εσενα να το κρίνεις.

      Δεν λεω γιατι εγραφε ετσι, ούτε για τα ματια του, ούτε για το ότι ειχε σκοπο να γραψει κατι πιο συστηματικο - δεν εχει κανενα νόημα. Εχεις ήδη αποφασισει. Δε λεω ότι ο Λουκατς αγνοούσε τα αποσπασματα του. Μονο τουτο θα πω: Αν ήταν τοσο απλοϊκα κτηνωδης βλακας δεν θα ειχαν ασχοληθει μαζι του όλοι οι σημαντικοι στοχαστες του 20 αιωνα. Από τον Χαϊντεγκερ μεχρι τον Ντεριντα τον Ντελεζ και τον Μπαντιου. Δεν θα υπήρχε κανενας λόγος...

      Διαγραφή

    24. Bataille, Georges, 1945, On Nietzsche,

      Deleuze, Gilles, 1962, Nietzsche and Philosophy,

      Derrida, Jacques, 1979, Spurs: Nietzsche's Styles.

      Heidegger, Martin, 1936–7a, Nietzsche, Vol. I: The Will to Power as Art, trans. David F. Krell. New York: Harper & Row, 1979.
      –––, 1936–7b, Nietzsche, Vol. II: The Eternal Recurrence of the Same, trans. David F. Krell. San Francisco: Harper & Row, 1984.
      –––, 1939, Nietzsche, Vol. III: Will to Power as Knowledge and as Metaphysics, trans. Joan Stambaugh and Frank Capuzzi. San Francisco: Harper & Row, 1986.
      –––, 1939, Nietzsche, Vol. IV: Nihilism, trans. David F Krell. New York: Harper & Row, 1982.

      Irigaray, Luce, 1980, Marine Lover of Friedrich Nietzsche, trans. Gillian C. Gill. New York: Columbia University Press, 1991.

      Jaspers, Karl, 1936, Nietzsche: An Introduction to the Understanding of His Philosophical Activity, trans. Charles F. Wallraff and Frederick J. Schmitz. South Bend, Indiana: Regentry/Gateway, Inc., 1979.

      Klossowski, Pierre, 1969, Nietzsche and the Vicious Circle, London: Athlone, 1993.

      Kofman, Sarah, 1972, Nietzsche and Metaphor, ed. and trans., Duncan Large. London: Athlone Press; Stanford, CA: Stanford University Press, 1993.

      Löwith, Karl, 1956, Nietzsche's Philosophy of the Eternal Recurrence of the Same, translated by J. Harvey Lomax, foreword by Bernd Magnus. Berkeley: University of California Press, 1997.

      Αλλα και Ρίκερ, Αντόρνο, Μπαντιου,
      ενω επιρροες εχουν αμε γυρευε από τον Σαρτρ μεχρι δεν ξερω ποιόν... και πολλοι πολλοι άλλοι, οι οποίοι φαινεται θα ήταν υπερ των φουρνων...

      Διαγραφή
    25. Κι αν πάλι δεν ήταν τόσο απλοϊκά κτηνώδης (εγώ δεν είπα ότι ήταν βλάκας, αντίθετα ήταν ένας οξυδερκής προφήτης και απολογητής του Ιμπεριαλισμού), δεν θα τον είχαν κάνει σημαία οι Ναζί, διαλέγοντας αυτόν από τόσους και τόσους άλλους μεγάλους γερμανούς ιδεαλιστές φιλοσόφους.

      Το ότι ασχολήθηκε μαζί του ο Χάιντεγκερ, το βρίσκω πολύ φυσικό...

      Αλλά εσένα σε συγκινεί το γεγονός ότι έγραφε μουσική και αγαπούσε τα ζώα. Που πα να πει ευαίσθητη ψυχή!

      Κατά διαβολική όμως σύμπτωση, τις ίδιες αδυναμίες είχαν και οι περισσότεροι δολοφόνοι των Ες-Ες, όπως προκύπτει από πάμπολλες μαρτυρίες μετά τον πόλεμο…

      Ακόμα ότι αγαπούσε την τέχνη.

      Ο Γκαίριγκ ήταν μέγας φιλότεχνος, εάν δεν το ξέρεις.
      Οι Ναζί καταλήστευσαν τις πινακοθήκες των χωρών που κατέκτησαν.

      Επίσης διαπιστώνεις ότι "Η σκέψη του Ν είναι εξαιρετικα δυσκολη. Σχεδον χαοτική. Στηριζόμενος σ αυτον μπορεις να πεις περιπου ότι θελεις".

      Κι αυτό προφανώς είναι για σένα κάτι θελκτικό.

      Έχουμε εντελώς διαφορετική προσέγγιση στο ρόλο που οφείλει να έχει ένας σύγχρονος φιλόσοφος.

      Αλλιως, ας επιστρέψουμε στον Αίσωπο ή στην Αποκάλυψη του Ιωάννη.

      Και το αποκορύφωμα :
      ”Πριν ειπα ότι κρατω μια επιφυλαξη για το αν ειναι ακόμα και αντισοσιαλιστης. Εννοούσα το εξης:
      Είναι γνωστο τοις πασι ότι εχει εκφραστει αρνητικα για τον σοσιαλισμο. Όμως ειναι επισης γνωστο σ αυτους που εχουν ασχοληθει καπως περισσότερο μαζί του ότι δεν ξερουμε για ποιόν "σοσιαλισμο" μιλαει. Το μονο που ξερουμε ειναι ότι θεωρει τον σοσ. συνεχεια του Χριστιανισμου. Ισως αν ξεραμε τι ακριβως εννοει να ειχαμε διαφορετικη αποψη ακομα και γι αυτο το θεμα. Προσοχη: δεν εχω καμια βεβαιότητα. Λεω ισως και το εννοω”

      Το αφήνω ασχολίαστο.

      Κατα τ` άλλα “Ο Λουκατς και , πολύ περισσότερο, ο κακιστος Θ δεν φροντισαν καν να διαβασουν τον Ν”…. “ιεροεξεταστές”…, κλπ,.κλπ.



      Μάνος

      Διαγραφή
    26. Τί μου αραδιάζεις ένα μάτσο αστούς που γράψαν κάτι για το Νίτσε;

      Δε μ` ενδιαφέρει η γνώμη τους.

      Ούτε σκοπεύω να εκπονήσω διατριβή επί του αντικειμένου για να χρειαστώ
      τη βιβλιογραφία σου.

      Βρίσκεσαι σένα blog που προωθεί τη μαρξιστική -λενινιστική κοσμοθεωρία.

      Ο Αντώνης με παρέπεμψε σ` ένα κείμενο ενός κορυφαίου μαρξιστή φιλοσόφου και κριτικού, το οποίο ασχολείται συστηματικά και αποκλειστικά με το έργο του Νίτσε.

      Ίδια άποψη έχει ο σοβιετικός μαρξισμός πάνω σ` αυτό.

      Με ΕΙΚΟΣΙ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΝΕΚΡΟΥΣ πλήρωσαν οι σοβιετικοί τον υπεράνθρωπο συγγραφέα.

      Αν γνωρίζεις κάποιον άλλο μαρξιστή διανοητή που να λεεί κατι διαφορετικό πες μου γι` αυτόν.

      Μόνο μη μου ακούσω για Μαρκούζε σε παρακαλώ...


      Μάνος

      Διαγραφή
    27. Domenico Losurdo, Nietzsche, Ο επαναστάτης αριστοκράτης: http://conjunctural.blogspot.com/2007/10/nietzsche-class-racism-and-fantasies-of.html

      Διαγραφή
    28. Δεν σου αραδιαζω τιποτα απολύτως. Απλώς -ματαια- προσπαθω να σου δειξω ότι τα πραγματα δεν ειναι τοσο απλά όσο φανταζεσαι. Το μονο που σου ειπα ειναι ότι δεν ξερω ποσο "ρασιοναλιστικο" (και ηθικο) ειναι να καταδικαζεις εναν ανθρωπο χωρις να εχεις διαβασει ούτε μια σειρα του.

      Για τον Losurdo, που κι αυτος - εννοειται- αρνητική -αλλα όχι ταυτόσημη με του Λουκατς- θεση εχει για τον Ν , με προλαβε ο Αντωνης. Καποια πραγματα εχουν πει και καποιοι άλλοι. Τον Μπαντιου τον ανεφερα ήδη - δεν ξερω όμως αν τον θεωρεις μαρξιστη. Ίσως θα μπορουσα να αναφερω και Χορκχαϊμερ, Αντόρνο- αλλα προφανως δεν εχει κανενα νοημα. Όπως δεν εχει κανενα νοημα να σου πω για αναρχικους ( το θεμα μας δεν ειναι αν ήταν μαρξιστης ο Ν - φυσικα δεν ήταν- αλλα το αν ήταν ναζι) που αυτοχαρακτηριζονται Νιτσεϊκοι.

      Απλώς θα πω - επειδη αυτη η εντελως ασκοπη κουβεντα κρατησε παρα πολύ- ότι ο Λουκατς [1] είχε τοση διαθεση να καταλαβει τον Ν όση και ο Α Rosenberg (ναζί). Και καταλαβε πανω κατω τα ιδια πραγματα με αυτον. Μονο που ο ενας του τα χρεωνει, ενω ο άλλος τα πιστωνει.

      Επομενως δεν χρειαζεται να ξερεις ούτε ότι κάποια βιβλία του κατασκευαστηκαν ούτε τιποτα. Φτανει που ξερεις ότι δεκαδες εκατομμυρια νεκροι δεν θα ειχαν πεθανει (40 και χρονια μετα τον δικο του θανατο) αν δεν ειχε γραψει τον Ζαρατουστρα και την θέληση για δύναμη (που , βεβαια, ποτε δεν την εγραψε, αλλα δεν πειραζει... δεν εγινε και τιποτα...) και ότι αφου τρελαθηκε και επαψε να γραφει εγινε απολογητης του Μπισμαρκ.

      Αυτα και με συγχωρεις που δεν θελω να συνεχισω την κουβεντα. Απλώς, το βρισκω ελαχιστα ... ας πούμε "θελκτικο" να συζητω με κάποιον που κατηγορει εναν ανθρωπο για τα παντα ενω αγνοει τα πάντα γι αυτον.

      Να σαι καλα.

      [1] Δεν ξερω πόσο συστηματικα ή ψευδοσυστηματικα ασχολειται. Αν εννοεις ότι αφοριζει χωρις να γραφει αφορισμους, δηλαδη αν κριτηριο της συστηματικότητας ειναι για σενα το κλασικο συνεχες κειμενο, τοτε οκ. Βεβαια, στην περιπτωση αυτη θα εχουμε πολύ σοβαρο προβλημα με κάποιους αλλους ((λες να χρειαστει να πεταξουμε και τις Θεσεις;), αλλα τι να κανουμε;


      ΥΓ
      για την ιστορια:

      << Losurdo’s approach is new and productive, not least in the fact that it takes its distance from Lukács’ Destruction of Reason in some decisive respects: according to Losurdo, to assume an immediate connection between Nietzsche and Nazism is a ‘historiographical
      distortion’ ... >>

      Re-Reading Nietzsche with Domenico Losurdo’s Intellectual Biography
      Historical Materialism 15 (2007), σελ 3


      Ειναι φυσικο ο Λοζούρντο να εχει κριτικη σταση απεναντι στον Ν. Ειπαμε ότι ο Ν ειναι αντιεγελιανος, θεωρει φυσικες τις ανισότητες (ότι κι αν σημαινει αυτο -διαφορες;) κλπ. Απλώς ειπαμε ότι δεν ειναι αλλα πραγματα.

      Διαγραφή

    29. Δεν μπορεσα να συγκρατηθω...

      "Yet he (Losurdo) also takes his own cool distance from the impatience of Lukács’s account, in both a philosophical and historiographical register. Lukács, still traumatized by the memory of the 30s, had treated Nietzsche as the penultimate product of a specifically German irrationalist tradition, unfolding from a founding instance in Schelling’s mission to root out the dragonseed of Hegelianism, and necessarily culminating in National Socialism."

      ...

      " Losurdo argues that an accurate historical and political contextualization of Nietzsche’s thought allows us to grasp elements which liberalism and modernity’s self-representations would like to repress. In a certain sense, Nietzsche’s radical-aristocratic critique figures as liberalism’s guilty conscience, exaggerating and thus revealing the hypocrisy of an ideology professing notions of equality, liberty and rights at the same time as it institutes new forms of oppression. Nietzsche’s is thus a demystifying critique, which, despite its rejection of modernity, shares points of contact with those traditions which seek to demystify from the Left, including Marxism, and which have embraced the dynamic of modernity. Transposed into our own time, Losurdo suggests in conclusion,

      Nietzsche offers a critique ante litteram of ‘humanitarian war’ and the ‘imperialism of human rights’.




      As he explained in a subsequent interview:

      In an Italy characterized by a renewed discourse of rights and the search for (neo) liberal elixirs, and in an Occident seemingly intent upon crushing the barbarian hordes in order to found a higher civilization, these are indeed ‘untimely meditations’. "


      New Left Review 31, January-February 2005

      http://marxistupdate.blogspot.gr/2011/07/hammer-for-reactionaries-nietzsche.html

      Διαγραφή
    30. Κατά την άποψή μου, ο Λοζούρντο είναι γενικά εξαιρετικά ικανός στην μαρξιστικά πολιτικοποιημένη γενεαλογία των ιδεών, και πολύ πιο αξιόπιστος οδηγός για την "περίπτωση Νίτσε" από τον Λουκάτς.

      Αυτό χωρίς διάθεση υποτίμησης της Καταστροφής του Λόγου, που είναι ένα μεγάλο επίτευγμα και ένα πρωτοποριακό από πολλές απόψεις έργο, το οποίο έχω σε μεγάλη εκτίμηση ως μια από τις σπουδαιότερες μαρξιστικές γενεαλογίες ιδεών.

      Διαγραφή
    31. Εννοειται ότι δεν θελω να υποτιμησω γενικότερα τον Λουκατς και το -τεραστιο - εργο του. Απλώς ειπα ότι στην περιπτωση του Ν σταθηκε αρκετα προχειρος και πολύ αδικος. Κατα την αποψη μου, δεν θελησε και δεν προσπαθησε αρκετα να τον καταλαβει. Σε κάποια σημεια γραφει λες και δεν εχει διαβασει τον ιδιο τον Ν, αλλα τη ναζιστικη εκδοχη της σκεψης του.
      Ίσως, όπως λεει και το παραπανω αποσπασμα, λογω του τραυματος που του προκαλεσε αυτο που συνεβη εκεινη την εποχη στη Γερμανια. Οι φιλοσοφοι, όμως, πρεπει να φροντιζουν να μενουν -όσο γινεται- νηφαλιοι. Αν και σιγουρα δεν ειναι "υπερανθρωποι"...

      Διαγραφή
    32. Αντωνη, εστειλα αλλο ενα σχόλιο το οποίο μαλλον θα παραπεσε. Σε παρακαλω αναρτησε το, γιατι δεν θελω να εχουμε και αλλες παρερμηνειες αυτων που λεω.

      Ούτε εγω εχω καμια διαθεση να υποτιμησω τον Λούκατς και το -τεραστιο- εργο του. Απλώς λεω ότι στην περιπτωση του Ν υπηρξε αρκετα πρόχειρος και αδικος. Βεβαια πρεπει να αναγνωρισουμε ότι δεν ειχε στα χερια του τα αποσπασματα (τα οποία δεν ειναι απλως εξαιρετικα σημαντικα, αλλα απαραιτητα για να κατανοήσει κανεις το εργο του).
      Νομιζω όμως ότι μαλλον δεν θελησε -και γι αυτο δεν προσπαθησε- να τον κατανοήσει. Αυτο εννοούσα όταν ειπα ότι τον διαβαζει σαν ιεροεξεταστης. Τον διαβαζει, εχοντας ήδη παρει την αποφαση να τον καταδικασει. Σε μερικα σημεια εχει κανεις την εντυπωση ότι ο Λ δεν διαβαζει Νιτσε, αλλα την απλοϊκη ναζιστικη αναγνωση του εργου του. (Προφανως γι αυτο μιλησες και εσυ -Αντωνη- για "προκρούστεια" προσεγγιση.)

      Βεβαια ειναι εξαιρετικα πιθανο να οφειλεται αυτη του η σταση - όπως λεει και το παραπανω απόσπασμα- στο τραυμα που προκαλεσε σε όλους αυτο που συνεβη στην Γερμανια εκεινη την εποχη ( traumatized by the memory of the 30s,). Όμως πιστευω ότι από ενα τοσο μεγαλο φιλόσοφο μπορούμε να εχουμε περισσότερες απαιτησεις. Ειναι υποχρεωση του στοχαστη να παραμενει νηφαλιος. Όσο τουλαχιστον ειναι δυνατον, επειδη κανεις δεν ειναι "υπερανθρωπος...

      Διαγραφή
    33. "...Όπως δεν εχει κανενα νοημα να σου πω για αναρχικους..."


      Ο Νίτσε ήταν πράγματι αναρχικός.

      Με την έννοια που δίνει στον όρο ένας από τους Άρχοντες στο "Σαλό" του Παζολίνι.

      "Τελικά οι μόνοι πραγματικοί αναρχικοί είμαστε εμεις".


      Μανος

      Διαγραφή
  11. [Από το τελευταίο σεμινάριο Μπαντιού, πηγαίνω για ψώνια, το υπόλοιπο για τις τρεις μορφές απείρου [άπειρο-σημείο, άπειρο-τόπος, άπειρο-ως-όριο], όταν γυρίσω]

     Στη βάση αυτών ανακαλύπτουμε ότι δεν περιοριζόμαστε κατ' ανάγκην στο πεπερασμένο και ότι κάθε στιγμή τής «αληθινής ζωής» αποδεικνύεται να είναι μια μορφή απειροποίησης. Η διαδικασία ενσωμάτωσης σε μια αλήθεια συνίσταται από στιγμές απειροποίησης, από υπαρξιακές διαστολές, στιγμές, όπου κατά κάποιο τρόπο η ύπαρξη υπερβαίνει τον εαυτό της. Ο Αριστοτέλης συνόψισε το τέλος τής ηθικής στη φράση «χρὴ ἀθανατίζειν». Για τους Έλληνες, η ζωή εν αθανασία δεν ταυτιζόταν με τη μετά θάνατον ζωή, αλλά με την ανακάλυψη τής ικανότητας τού διάγειν τον βίον ως θεοί. Εν προκειμένω, ο «αθάνατος» θεός δεν είναι μια ύπαρξη που έχει αποσυρθεί σε μια άφατη υπερβατικότητα, αλλά κάποιος όμοιός μας (κάποιος που μοιράζεται τα πάθη μας) — με τη διαφορά ότι είναι «αθάνατος». Ωστόσο, οι Έλληνες — και είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο δεν ήταν μονοθεϊστές — αποστρέφονταν την ιδέα τής καθαυτό ύπαρξης τού άπειρου είναι, θεωρώντας ότι το πεπερασμένο συνιστά απόλυτο νόμο τού είναι.[9] Καθώς δεν διέθεταν την διαλεκτική έννοια τού απείρου, προσανατολίστηκαν στην αναζήτηση τής αθανασίας ως αρχετυπικής μορφής τής, προικισμένης με τη δυνατότητα αυθυπέρβασης, ζωντανής ύπαρξης, τ.έ. ως τη δυνατότητα που έχει η ίδια η ζωή για υπέρβαση των ορίων της. Το «αθάνατο είναι» θα πρέπει επομένως να γίνεται αντιληπτό ως μεταφορά μυθολογικού χαρακτήρα. Ας σημειωθεί ότι, εν τη απουσία [κατάλληλης] έννοιας, οι Έλληνες προσέφευγαν κατά γενικό κανόνα στον μύθο· εν προκειμένω, οι ελληνικοί θεοί είναι η εικόνα τού ελλείποντος απείρου. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η εμφάνιση τού απείρου θα σημάνει την εξαφάνιση των αθανάτων — με την παράπλευρη απώλεια ότι κανείς πλέον δεν γνώριζε τι έστι ζωή εν αθανασία. Πράγματι, στο εξής, η αθανασία, ως υπόσχεση τού επέκεινα τής ζωής, θα τελεί υπό την εγγύηση ενός υπερβατικού απείρου. Ως εκ τούτου, η εμφάνιση τής εμμενούς (τής μη θεολογικής) έννοιας τού απείρου συνοδεύτηκε από την επανανάδυση ενός τρόπο τινά παγανιστικού στοιχείου, καθόσον η εν λόγω έννοια συνίστατο στον επαναπροσανατολισμό και επαναδιάταξη τής δυνατότητας τής ίδια τής ανθρώπινης ζωής προς την κατεύθυνση τής δυνητικής τής απειροσύνης. Από αυτή την άποψη, ο ιστορικός προσδιορισμός τής εποχής μας (ως «νεωτερικής») έγκειται ακριβώς στο έργο τού εμμενούς απείρου. Άλλωστε, η εποχή αυτή αρχίζει με την κριτική των μονοθεϊσμών κατά τον 17ο και 18ο αιώνα, με τον εγκαινισμό τού θανάτου τού Θεού, με το λυκόφως του. Ωστόσο, το λυκόφως των θεών είχε ήδη συντελεστεί: η αντικατάστασή τους από τον έναν Θεό προϋπόθετε ακριβώς την επέλευση τού θανάτου τους.

    Αυτό που εμποδίζει την υποκειμενοποίηση τού ατόμου είναι η έμμονη ιδέα τού πεπερασμένου. Αν ορίσουμε την «καταπίεση» ως το πάγωμα τής διαδικασίας τής ατομικής υποκειμενοποίησης και την παρεπόμενη αδυναμία εμφάνισης νέων μορφών τής εμμενούς απειροσύνης, βλέπουμε ότι το άτομο-δεσμώτης τού πεπερασμένου αποτελεί τη βασική κατηγορία κάθε μορφής καταπίεσης. Προς τούτο, το άπειρο δύναται να ανεγερθεί [ανα-στηθεί] ως υπερβατικότητα, απόμακρο και τυλιγμένο στο μυστήριο (το απόκρυφο έχει εδώ μεγάλη σημασία, γιατί αν το υπερβατικό άπειρο εδύνατο να γνωστεί μετά βεβαιότητος, θα διεγράφετο ορατή η προοπτική τής ζωής εν αθανασία ) — ή ακόμη, κατά την εκκοσμικευμένη μορφή τής καταπίεσης, η καθήλωση δύναται να συντελεστεί εντός τού ίδιου τού πεπερασμένου. Και στις δυο περιπτώσεις, θα υφίσταται απαγόρευση [τής έλευσης] τού καθαυτό άπειρου υποκειμένου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σ' ευχαριστώ θερμά.

      Μάλλον θα ανεβάσω κάτι από το Υποκείμενο της Αλλαγής.

      Διαγραφή
    2. [Συνέχεια] Υπολ. 1200 λέξεις, σε [3] δόσεις:

      Πολύ συχνά, οι μορφές τής καταπίεσης περιγράφονται ως απαγορεύσεις που επιβάλλονται από πεπερασμένες υπάρξεις επί ορισμένων άλλων επίσης πεπερασμένων υπάρξεων: εντοπισμένα προσκόμματα ή παροδικές μορφές ανισότητας (μεταξύ φτωχών και πλουσίων, για παράδειγμα). Ωστόσο, υπό μία έννοια, όλα αυτά δεν είναι παρά συνέπειες των ιδιαιτεροτήτων τού αντίστοιχου καταπιεστικού συστήματος. Και είναι κάτω από αυτό το πρίσμα που πρέπει να κατανοήσουμε το εγχείρημα τού Μαρξ. Το πρόβλημα που απασχολεί τον Μαρξ είναι ποια μορφή απείρου τίθεται υπό απαγόρευση από το γενικό σύστημα τής κοινωνικής οργάνωσης τού καπιταλισμού, το οποίο αναλύει εξονυχιστικά. Η έννοια τού καπιταλισμού έχει εδώ πολιτικό περιεχόμενο, καθόσον είναι οντολογική και συγχρόνως κανονιστική έννοια: συνιστά περιγραφή μιας κατάστασης πραγμάτων, η οποία όμως γίνεται από τη σκοπιά τού εντοπισμού τής συγκεκριμένης μορφής απαγόρευσης που αυτή αντιπροσωπεύει. Ο Μαρξ ξεκινάει από την ανάλυση τού εμπορεύματος, επειδή ακριβώς το εμπόρευμα αποτελεί το κατεξοχήν σύμβολο τού πεπερασμένου που χαρακτηρίζει αυτό το είδος συστήματος. Ποιες, λοιπόν, δυνατότητες τής ανθρωπότητας έχουν τεθεί υπό περιορισμό από το συγκεκριμένο κοινωνικό σύστημα δόμησής της, εντός τού οποίου έχει εγκλωβιστεί; Για τον Μαρξ, η απειροσύνη για την οποία είναι ικανή η ανθρωπότητα και την οποία ο καπιταλισμός γεννά ως απαγόρευση και περιορισμό αντιπροσωπεύεται από τη γενολογικότητα τής εργατικής τάξης, την οποία χαρακτηρίζει με τον όρο «κομμουνισμός». Το επόμενο ζήτημα που θα τον απασχολήσει είναι το εξής: στο πλαίσιο τού εν λόγω πεπερασμένου, ποιος είναι ο συνδυασμός ή η σύνθεση που καθιστά δυνατή την εμφάνιση αυτής τής λανθάνουσας, καταπιεσμένης απειροσύνης ως εγγενούς ανθρώπινης δυνατότητας που η γενική κοινωνική οργάνωση έχει θέσει εκτός των ορίων της; (— η καταπίεση μιας ύπαρξης αποτελεί πάντα μια μορφή απομάκρυνσης [αλλοτρίωσης] από την εν δυνάμει προσίδια απειροσύνη της).

      Αναφέραμε τρεις τύπους απείρου: το άπειρο-σημείο, το άπειρο-τόπος, το άπειρο-όριο.

      Διαγραφή
    3. Όσον αφορά το άπειρο-σημείο, υπενθυμίζω ότι είναι μια τοπική έκλαμψη μη μετρήσιμη ως προς το πεπερασμένο πλαίσιο εμφάνισής της· εδώ ανήκει, όπως θα δούμε, το ενεργειακό ίχνος που αποτίθεται από την εμφάνιση ενός συμβάντος.

      Η έννοια τού απείρου ως τόπου (ή ως θεμελίου) είναι η έννοια που αναφέρεται στο ότι κάθε πεπερασμένη διαδικασία έλκει την ουσία της από μια υποκείμενη απειροσύνη. Εξετάσαμε ήδη το σχετικό παράδειγμα των αριθμών, θα μπορούσαμε όμως να δούμε τη λειτουργία της στο πεδίο τής πράξης, παραδείγματος χάριν όσον αφορά μία εργατική απεργία. Μια απεργία ξεκινά ως αποτέλεσμα μιας τοπικής διαδικασίας που αποτυπώνει έναν συσχετισμό δυνάμεων (αίτημα για αύξηση μισθών, αντίθεση στο κλείσιμο ενός εργαστηρίου, μιας μονάδας, κ.λπ.) και η οποία δεν εξέρχεται από το πλαίσιο τού πεπερασμένου. Ωστόσο, προϋπόθεση τής δυνατότητας υλοποίησης τέτοιων δράσεων είναι η ύπαρξη ενός «υπόβαθρου» ικανοτήτων που παραμένουν λανθάνουσες και απαρατήρητες. Αυτές οι ικανότητες — θα μπορούσαμε να τις αποκαλέσουμε «εργατική δράση», «αλληλεγγύη», «ξεσηκωμός» κ.ο.κ. — θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένες επινοήσεις και καινοτομίες που θα χρησιμοποιηθούν και θα αναπτυχθούν εν συνειδήσει τής υποκείμενης-υποκειμενικής απειροσύνης στην οποία παραπέμπουν. Κατ' αυτόν τον τρόπο, τα άτομα που απεργούν μετατρέπονται σε «απεργούς», προσχωρώντας δηλ. στο «υπόστρωμα» τής δράσης. Και είναι γνωστό τοις πάσι ότι αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί είναι τόσο δύσκολο να τερματιστεί μια πραγματική απεργία. Ο τερματισμός της ισοδυναμεί με τον ενταφιασμό τού απείρου. Ό,τι ήρθε στο φως ως αποτέλεσμα τής δράσης των εργατών-απεργών δεν μπορεί να συγκριθεί στα μάτια τους με τους συγκεκριμένους στόχους που είχαν αρχικά τεθεί.

      Η υποκειμενική συγκρότηση ενός αριθμού εργατών, η ανακάλυψη τής δυνατότητάς τους να αναλάβουν τον ελέγχο τής συγκεκριμένης κατάστασης, ενέχει το στοιχείο τού μεταδοτικού ενθουσιασμού. Όπως πάντα, ο αντίπαλος, που δεν φοβάται τίποτα περισσότερο από την εμφάνιση τού υποκειμένου, θα εργάζεται ακατάπαυστα προκειμένου να αποτραπεί το ενδεχόμενο αυτό. Κατ' αρχάς, θα διατυπώσει, ως είθισται, τις γνωστές αντιρρήσεις: «Βάλτε το σε ψηφοφορία και θα δείτε ότι δεν είστε πλειοψηφία» (όπως και συχνά συμβαίνει, αλλά τούτο ποσώς ενδιαφέρει το υποκείμενο· η πλειοψηφικότητα δεν είναι το κύριο μέλημά του), και θα καταλήξει πάντα στο ίδιο ερώτημα: «Δεν είναι ώρα να στείλουμε την αστυνομία να εκκενώσει τον χώρο;» Και όλα αυτά γιατί απέβησαν άκαρπες οι γνωστές διαδικασίες τής «αναγωγής στο πεπερασμένο» και γιατί είναι προ των θυρών η έλευση μιας ύπαρξης που, υπό το πρίσμα των παραμέτρων που χαρακτηρίζουν την κατάσταση, αντιμετωπίζεται ως άπειρη.

      Διαγραφή
  12. Ο Θεός δηλαδή σαν κύριο σημαίνον, και εγγυητής μιας συμβολικής-ιδεολογικής τάξης...

    Όμως η Ιδέα πρέπει να είναι του κομμουνισμού και όχι του σοσιαλισμού. Ο τελευταίος ως στάδιο επαναλαμβάνει την αλλοτρίωση της εγγυητικής αρχής. Είναι γνωστά όσα λέει ο Μπαντιού για την Σοβιετική Ένωση. Η στάση του είναι επιθετική, και την εξετάζει στα πρότυπα μιας συνήθους κρατικής δομής. Η Ιδέα του κομμουνισμού είναι άπειρη, αλλά ο Μάρξ ΔΕΝ είπε ''όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι''. Είπε

    ''Από τον καθένα ανάλογα με τις ικανότητες, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες''

    Για το όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, ο Μάρξ επισήμανε, κόντρα και στον αφηρημένο ανθρωπισμό του Φόυερμπαχ, πως το ίσο δικαίωμα είναι άνισο δικαίωμα, γιατί ομογενοποιεί ανθρώπους με διαφορετικές ανάγκες και κλίσεις, κ.ο.κ.

    Απ.Τρ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εγώ θα έλεγα ότι η στάση του Μπαντιού απέναντι στην ΕΣΣΔ δεν πατάει σε τίποτε απολύτως εκτός από μαοϊστικά προπαγανδιστικά στερεότυπα και ότι είναι αφηρημένη με την χειρότερη έννοια του όρου. Από τις μεγαλύτερες αδυναμίες της δουλειάς του.

      Διαγραφή
    2. @Αντώνης

      Αυτό μας προκαλεί να αναζητήσουμε κάποιο ''τυφλό σημείο'' στην ίδια τη θεωρία του. Η ΕΣΣΔ δοκίμασε και δοκιμάζει τις αντοχές όλων των αφηρημένων συλλήψεων.

      Το ''από τον καθένα...στον καθένα'' αξιοποιείται καθόλου από τον Μπαντιού; Έχω την εντύπωση ότι είναι εκτός του πλαισίου του.

      Απ.Τρ


      Διαγραφή
    3. Το ''από τον καθένα...στον καθένα'' αξιοποιείται καθόλου από τον Μπαντιού;--->

      Α, ρε, Ρούσης που σας χρειάζεται.

      Διαγραφή
    4. Για το όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, ο Μάρξ επισήμανε, κόντρα--->

      Για τον Μαρξ, η απειροσύνη για την οποία είναι ικανή η ανθρωπότητα και την οποία ο καπιταλισμός γεννά ως απαγόρευση και περιορισμό αντιπροσωπεύεται από τη γενολογικότητα τής εργατικής τάξης, την οποία χαρακτηρίζει με τον όρο «κομμουνισμός».

      Μόνος μου τα γράφω, μόνος μου τα διαβάζω.

      Διαγραφή
    5. @waltendegewalt

      Το ''όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι'' ως πρόταγμα δεν είναι το ίδιο με το ''από τον καθένα ανάλογα με τις ικανότητές του, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του''. Όπου και να ρίξεις τη ''γενολογικότητα''. Για λόγους που έχει εξηγήσει ο Μάρξ. Δεν ξέρω αν υπάρχει κάποια ανάλυση του Μπαντιού για το ''από τον καθένα...στον καθένα''.

      Απ.Τρ

      Διαγραφή
    6. Όπου και να ρίξεις τη ''γενολογικότητα''.---> το ροζ φουλάρι μου, το ρίμελ κι η κολώνια ... σπάστα και ρίχτα ...

      Μύθοι τού Δήμου τού Κυνικού:
      Ρώτησαν τον Λοζούρντο τι γνώμη έχει για την κρίση. Ο Λοζούρντο απάντησε: «είναι καπιταλιστική κρίση, τι άλλο θέλετε να σας πω;» Δίδαγμα: ο φιλόσοφος δεν είναι κόμμα.

      ΥΓ Γενολογικότητα δεν σημαίνει κανονιστική γενικότητα. Το «εξισωτικό» εδώ έχει την έννοια τής υπαρξιακής έξαρσης στοιχείων/μιας τάξης και συνακολούθα την υπαρξιακή απομείωσης κάποιων άλλων.
      -----
      Τι μάθαμε σήμερα: Λυχνίας σβεσθείσης, πάσα φιλοσοφία ομοία

      Διαγραφή
    7. +κάτι ακόμα: Λυχνίας σβεσθείσης παν κόμμα=κράτος (μεγάλο δίδαγμά Του), όλες οι αγελάδες στο συνολοσκοτάδι είναι μαύρες. Εμπρός για την υπαρξιακή έξαρση στοιχείων/τάξης και συνακόλουθα την υπαρξιακή απομείωση κάποιων άλλων.

      Απ.Τρ

      Διαγραφή