Σάββατο, 23 Φεβρουαρίου 2013

Περί βλακείας

Σε όντως κραυγαλέα αντίθεση με την έντιμη βλακεία βρίσκεται όμως η άλλη, η εξεζητημένη, η ανώτερη. Δεν πρόκειται τόσο για μια έλλειψη της ευφυϊας όσο μάλλον για την αποτυχία της λόγω του ότι διεκδικεί επιδόσεις που δεν της ταιριάζουν. Μπορεί να έχει όλες τις αρνητικές ιδιότητες του αδύνατου μυαλού, επιπλέον όμως και όλα όσα προκαλεί ένας ψυχισμός  ανισόρροπος, ανάπηρος, ασταθής, εν ολίγοις κάθε ψυχισμός που αποκλίνει του υγιούς. [...] Ήδη πριν κάποια χρόνια έγραψα σχετικά: Ασφαλώς δεν υπάρχει καμία σημαντική σκέψη, την οποία η βλακεία δεν θα ήξερε πώς να χρησιμοποιήσει: είναι ευκίνητη προς όλες τις κατευθύνσεις και μπορεί αν φορέσει όλα τα φορέματα της αλήθειας. [...] Η εν λόγω βλακεία δεν είναι ψυχασθένεια και ωστόσο είναι η πιο επικίνδυνη αρρώστια του πνεύματος, ακόμα και για την ίδια τη ζωή.
Ρόμπερτ Μούζιλ, Περί βλακείας

Αλλά θα πρέπει να συγκρατήσουμε τη χαρά μας. Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: αν η Ευρώπη είναι σε σταδιακή παρακμή, τι αντικαθιστά την ηγεμονία της; Η απάντηση είναι: "καπιταλισμός με ασιατικές αξίες» - το οποίο, φυσικά, δεν έχει τίποτα να κάνει με τους ίδιους τους Ασιάτες και αλλά έχει να κάνει με τη σαφή τάση του σύγχρονου καπιταλισμού να περιορίσει ή ακόμα και να αναστείλει τη δημοκρατία.

Η τάση αυτή σε καμία περίπτωση δεν έρχεται σε αντίθεση με την περίφημη πρόοδο της ανθρωπότητας - είναι εγγενές χαρακτηριστικό της. Όλοι οι ριζοσπάστες στοχαστές, από τον Μαρξ έως τους ευφυείς συντηρητικούς, είχαν εμμονή με το ερώτημα: ποιο είναι το κόστος της προόδου; Ο Μαρξ ήταν γοητευμένος από τον καπιταλισμό, με την πρωτοφανή παραγωγικότητα που απελευθέρωσε. Αλλά επέμενε ότι αυτή η επιτυχία προκαλεί ανταγωνισμούς. Θα πρέπει να κάνουμε το ίδιο σήμερα: να έχουμε υπόψιν μας ότι η σκοτεινή πλευρά του παγκόσμιου καπιταλισμού υποδαυλίζει εξεγέρσεις.
Slavoj Zizek

20 σχόλια:

  1. "καπιταλισμός με ασιατικές αξίες», να σου δώσω και τη γενεαλογία τής έννοιας. Το μεσοπόλεμο, οι Δυτικοί [μαζί με τους Ναζί (!)] κατηγορούσαν την ΕΣΣΔ για «κοινωνικό ντάμπιν»: πρακτικές αθέμιτου «εμπορικού» ανταγωνισμού, που αποσταθεροποιούσε τις προσπάθειες για την ανάκαμψη από την κρίση συμβάλλοντας στον κίνδυνο κοινωνικής έκρηξης. Η λύση ... συμπίεση των μισθών, δημοσιονομική πειθαρχία, ... εκφασισμός τής δημοκρατίας για να σωθεί ... η δημοκρατία ... η άρνηση σύναψης διμερών εμπορικών συμφωνιών με την ΕΣΣΔ έναντι προσπαθειών επίτευξης συνεννόησης μεταξύ των δυτικών κρατών, ενοποίησης και ... εναρμόνισης των πρακτικών στον τομέα των εμπορικών συναλλαγών [μπίζνες, μπίζνες, πολλές μπίζνες με το Ράιχ ...] ...

    « Au lieu d'être hypnotisé sur des dangers de guerre qui n'existent pas, l'opinion publique française devrait être orientée dans les directions où il est possible d'apporter un peu de calme et de sang-froid tant à l'intérieur qu'au dehors. Plus je réfléchis à la situation, plus je suis convaincu que le danger actuel n'est pas un danger de guerre internationale, mais un immense danger social: l'Europe s'entendra, s'organisera, collaborera, ou notre présente civilisation disparaîtra. Dans le premier cas, nous sommes à Bâle l'instrument de coopération financière ; dans le second, ce n'est pas seulement nous qui sautons, mais c'est inévitablement une révolution mondiale à laquelle le dumping russe, le rapprochement des nationaux-socialistes et des communistes, l'isolement financier de la France se repliant sur elle-même, l'évolution des esprits depuis trois mois et bien d'autres éléments travaillent avec rapidité.»

    Πιέρ Κενέ, 1930, διευθυντής τής BIS [Τράπεζα Διεθνών Διακν.]

    Από «Η επιλογή τής Ήττας», Lacroix-Riz, όπου ξεχωριστό κεφάλαιο για «Εκστρατεία κατά τού σοβιετικού ντάμπινκ και εμπορικό βέτο», ελπίζω κάποτε να το μεταφράσω κι αυτό. Για τις πανελλαδικές, «Ζίζεκ, Σύριζα και εθνοσοσιαλισμός»

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. σου δώσω και τη γενεαλογία τής έννοιας-->μια λίγο διαφορετική γενεαλογία από εκείνη της ανάρτησης στις 5/1/13

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "κοινωνικό ντάμπιν" "ντάμπιν"=?

      Διαγραφή
    2. http://www.eurofound.europa.eu/areas/industrialrelations/dictionary/definitions/SOCIALDUMPING.htm

      Ο όρος ή συναφείς χρησιμοποιούνταν ήδη από τον μεσοπόλεμο.

      Διαγραφή
    3. Το απόσπασμα από το κείμενο τού Σερζ που είχες μεταφράσει έχει ως σημείο αναφοράς αυτό το ιδεολογικό κλίμα/εκστρατεία κατά τής ΕΣΣΔ. ΜΕ άλλα λόγια, το ιδεολόγημα τής «απειλής εξ ανατολών» είχε και άλλες πιο εκλεπτυσμένες «τεχνοκρατικές», ψευδο-ορθολογικές εκφάνσεις, όπως φαίνεται στο κείμενο Κενέ και στις «οικονομικές» αναλύσεις τής εποχής για την επίπτωση στο διεθνές εμπόριο τού σοσιαλιστικού τρόπου παραγωγής. Ο Ζίζεκ, όπως και τα όργανα τής ΕΕ, αντλούν από αυτή την οικονομολογίστικη παράδοση.

      Διαγραφή
    4. "Notes sur la grandeur et decadence de l'Europe" (τού φασίστα) Valéry και Ντεριντά «L'autre cap», επίσης μέρος τής ίδιας συγκυρίας. Αυτό το τελευταίο πρέπει να ξαναδιαβαστεί σε σχέση με το «κοινωνικό ντάμπινγκ».

      Διαγραφή
    5. Το χω διαβάσει το L' autre cap, το θυμάμαι σαν Ντεριντά με ρούχα Χάμπερμας. Το αναφέρω αυτό κάπου στο Ghosts of the Future, μου είχε φανεί εντελώς τετριμμένη ευρωλαγνεία.

      Διαγραφή
    6. "Το απόσπασμα από το κείμενο τού Σερζ που είχες μεταφράσει έχει ως σημείο αναφοράς αυτό το ιδεολογικό κλίμα/εκστρατεία κατά τής ΕΣΣΔ. ΜΕ άλλα λόγια, το ιδεολόγημα τής «απειλής εξ ανατολών» είχε και άλλες πιο εκλεπτυσμένες «τεχνοκρατικές», ψευδο-ορθολογικές εκφάνσεις"

      Κατανοητό και ενδιαφέρον. Δεν γνώριζα αυτή τη διάσταση.

      Διαγραφή
    7. «Δεν μπορείς, για παράδειγμα, να χαρακτηρίζεις «ρετάλι της ταξικής πάλης» τον μεγαλύτερο ίσως σήμερα παγκοσμίως εν ζωή, μαρξιστή φιλόσοφο στο τομέα διαλεκτικής της φύσης, τον Ευτύχη Μπιτσάκη, έστω κι αν διαφωνείς πολιτικά. Δεν μπορεί σήμερα για μια απλή ανταλλαγή απόψεων με συντρόφους άλλων πολιτικών χώρων να κυνηγάμε τις ...παρουσιάσεις βιβλίων.»

      ---> ναυάγιο, λύμα και απόβλητο, βλήτο και απολειφάδι, τσιτσίκος, τάπα, κουβάς, γυαλαμπούκας, πινέζα τής ταξικής πάλης ... Παρακαλώ επιλέξτε

      Διαγραφή
    8. Μάλλον πλαστογραφήθηκε πάλι το νικνέιμ.

      Διαγραφή
  3. "Αλλά επέμενε ότι αυτή η επιτυχία προκαλεί ανταγωνισμούς"
    Για τον Ζίζεκ, ο Μαρξ προφανώς ήταν κάποιος του οποίου το πολιτικό, φιλοσοφικό, επιστημονικό βεληνεκές ήταν στα επίπεδα ενός Παπαδημούλη...

    "να έχουμε υπόψιν μας ότι η σκοτεινή πλευρά του παγκόσμιου καπιταλισμού υποδαυλίζει εξεγέρσεις"
    Τι κρίμα να μην μπορούμε να ζούμε ειρηνικά, αφεντικά και δούλοι όλοι μαζί...για όλα φταίνε αυτές οι καταραμένες οι σκοτεινές πλευρές. Κρίμα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Φεβρουάριος 2013 (από το παρόν ποστ)
    Αλλά θα πρέπει να συγκρατήσουμε τη χαρά μας. Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: αν η Ευρώπη είναι σε σταδιακή παρακμή, τι αντικαθιστά την ηγεμονία της; Η απάντηση είναι: "καπιταλισμός με ασιατικές αξίες» - το οποίο, φυσικά, δεν έχει τίποτα να κάνει με τους ίδιους τους Ασιάτες και αλλά έχει να κάνει με τη σαφή τάση του σύγχρονου καπιταλισμού να περιορίσει ή ακόμα και να αναστείλει τη δημοκρατία.

    30/05/2012
    Η Ευρώπη με την οποία θα καταλήξουμε αν ο ΣΥΡΙΖΑ ηττηθεί είναι μια «Ευρώπη με Ασιατικές αρχές» – οι οποίες βέβαια δεν έχουν καμία σχέση με την Ασία αλλά κάθε ομοιότητα με την τάση του σύγχρονου καπιταλισμού να αναστέλλει την δημοκρατία.
    Ζίζεκ, "Σώστε μας από τους σωτήρες"
    http://leninreloaded.blogspot.gr/2013/01/blog-post_8762.html


    Από εκείνη την ανάρτηση επίσης είναι και τα ακόλουθα αποσπάσματα:

    «…από τι ακριβώς θέλει να σώσει την "Ευρώπη" ο Σλοβένος όταν λέει ότι η Ευρώπη κινδυνεύει αν δει ως "εναλλακτική" στην κρίση του καπιταλισμού "τον μπρατσωμένο Τσαρισμό του Πούτιν ή τον αυταρχικό καπιταλισμό της Κίνας", ή όταν προκρίνει, ως μέσο σωτηρίας από την διάλυση και "ασιατοποίηση" της "ευρωπαϊκής κληρονομιάς", τον θαρραλέα πραγματιστικό ρεφορμισμό και την "αιρετική ορθοδοξία" του Σύριζα;

    Θέλει να σώσει την Ευρώπη (την ευρω-ιμπεριαλιστική σύνθεση δυνάμεων της ΕΕ) ακριβώς από τις χώρες που ονομάζονται Ρωσία και Κίνα, είναι η απάντηση.

    Κατά διαβολική εντελώς σύμπτωση, αυτές ακριβώς οι χώρες εμποδίζουν την "αξιοποίηση" των ενεργειακών πόρων χωρών όπως η Συρία και το Ιράν....»


    «…το πραγματικό μέλημα του Ζίζεκ, που είναι ακριβώς η Ρωσία και η Κίνα ως μορφές κινδύνου για την "Ευρώπη." Οι μη κομμουνιστικές Ρωσία και Κίνα. Όπως μη κομμουνιστικές ήταν και στην περίοδο της πανδυτικής ιμπεριαλιστικής φρενίτιδας για την "κίτρινη απειλή." Δεν είναι καθόλου ο "κομμουνισμός" που διακυβεύεται στις παρεμβάσεις του Ζίζεκ και που αποτελεί την προϋπόθεσή τους.
    Είναι, απλά, ο ιμπεριαλισμός, οι ενδο-ιμπεριαλιστικές αντιθέσεις και οι ισορροπίες τους. Γιατί; Για τους λόγους που ήδη αποκαλύπτει ο Serge στην πιο πάνω ανάλυση: η κρίση της Δύσης εγκυμονεί ανεξέλεγκτους κινδύνους από την μεριά της Ανατολής--κινδύνους "ασιατοποίησης", με το οποίο ο Ζίζεκ δεν εννοεί "προλεταριοποίηση" (αλλιώς δεν θα βασιζόνταν σ' έναν δεξιό ως και φασίστα κριτικό του πολιτισμού {T.S. Eliot}, αλλά σε μαρξιστικές μελέτες της οικονομίας) αλλά απώλεια του κυρίαρχου, πολιτικά και οικονομικά, ρόλου της Ευρώπης στο παγκόσμιο imperium. Για αυτή την πολιτική και οικονομική κυριαρχία εργάζεται ακούραστα και ακατάπαυστα ο Σλοβένος…»

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. “…Υπάρχει ψήγμα αλήθειας στην δήλωσή του ότι όταν μιλά για "Ευρώπη με Ασιατικές αρχές" αυτό δεν έχει "καμία σχέση με την Ασία αλλά κάθε ομοιότητα με την τάση του σύγχρονου καπιταλισμού να αναστέλλει την δημοκρατία";

    Όχι. Το παραπάνω είναι ένα ωμό ψέμμα. Για δύο βασικούς, βασικότατους λόγους:

    α) Μεταπολεμικά, η περιστολή της δημοκρατίας και των δημοκρατικών ελευθεριών στην ευρύτερη δυτική Ευρώπη ξεκινά ήδη από τη δεκαετία του 1970 και αφορά "αναγκαιότητες" που επιβάλλει ο φρενήρης ενδιοιμπεριαλιστικός ανταγωνισμός που ξεκινά εκ νέου με τη λήξη του Β' Παγκοσμίου. Ο Πουλαντζάς θέτει το θέμα της κρίσης του κράτους και του μετασχηματισμού του σε "αυταρχικό κράτος" στην ίδια δεκαετία. Ο Φουκώ εξερευνά την διάχυση τεχνολογιών ελέγχου στις δυτικές κοινωνίες επίσης στην ίδια δεκαετία. Το δικαιϊκό και νομοθετικό πλαίσιο περιστολής ελευθεριών όπως το δικαίωμα στο συνδικαλίζεσθαι και στην απεργία για χάρη των ελευθεριών που αφορούν το κεφάλαιο έχει χτιστεί συστηματικά εδώ και πάνω από 15 χρόνια. Τίποτε από όλα όσα έγιναν στην Ευρώπη μετά το 2008 δεν αφορά λοιπόν σε τίποτα την Ασία και τις "αξίες" της, και συνεπώς η χρήση του όρου είναι απόλυτα καταχρηστική και δεν δικαιολογείται με κανέναν τρόπο από την δήθεν "μεταφορική" σημασία που έχει. Με απλά λόγια, αν οι "Ασιατικές αξίες" δεν έχουν καμία σχέση με την Ασία, όπως διατείνεται ο κουτοπόνηρος ψευδοφιλόσοφος, τότε δεν θα είχε και κανένα λόγο απολύτως να τσιρίζει όπου σταθεί και βρεθεί ότι κινδυνεύουμε από τον "καπιταλισμό με Ασιατικές αξίες", μιας και ο καπιταλισμός από τον οποίο κινδυνεύουμε πράγματι δεν αφορά σε τίποτα τέτοιες αξίες, αλλά γνήσιες, bona fide, ευρωπαϊκές.

    β) Αν υπήρχε ψήγμα αλήθειας στη δήλωση του Σλοβένου ότι δεν εννοεί τον όρο "Ασιατικές αξίες" ως όρο που αφορά την Ασία, τότε είναι μέγα μυστήριο γιατί αναφέρεται στον "μπρατσωμένο Τσαρισμό του Πούτιν ή τον αυταρχικό καπιταλισμό της Κίνας." Γιατί φυσικά η αναφορά αυτή είναι αναφορά ακριβώς σε "αξίες" συγκεκριμένα Ασιατικών χωρών.”

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΜΕ ΑΣΙΑΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ, ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΜΕ ΑΣΙΑΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ, ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΜΕ ΑΣΙΑΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ, ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΜΕ ΑΣΙΑΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ
    (να μην ξεχάσω να «διευκρινίσω» ότι δεν έχει σχέση με την Ασία όπως ακριβώς είπε και η Charlotte Perkins Gilman, που είναι και φεμινίστρια υπερ των Πούσι Ράϊοτ yeah)

    "…η Charlotte Perkins Gilman, η αμερικανίδα πρωτοφεμινίστρια-ρατσίστρια που έγραψε εκτεταμένα για την "κίτρινη απειλή" στα δικαιώματα των αμερικανίδων γυναικών:

    Και να που τώρα, η Ρωσία μας προσφέρει ακόμα μία εκδοχή [βλασφημίας], αυτή την φορά με την μορφή κρατικής εξουσίας: τί είναι μία μικρής εμβέλειας άσεμνη πρόκληση των Pussy Riot μέσα σε μία εκκλησία μπροστά στην γιγαντιαία αισχρή πρόκληση που συνιστά η δίωξή τους από ένα κράτος που γελοιοποιεί κάθε έννοια νόμου και τάξης;

    [...] Το 1905 ο Λέων Τρότσκι χαρακτήρισε την τσαρική Ρωσσία σαν έναν σατανικό συνδυασμό Ασιατικού δεσποτισμού και Ευρωπαϊκής χρηματιστηριακής αγοράς. Μήπως δε γίνεται ολοένα και πιο επίκαιρη αυτή η περιγραφή όταν αναφέρεται στην σύγχρονη Ρωσία; Μοιάζει άλλωστε να αναγγέλλει την ανάδυξη μίας νέας φάσης του καπιταλισμού, του καπιταλισμού με Ασιατικές αξίες (που ασφαλώς δεν αφορούν την Ασία, αλλά τις αντιδημοκρατικές τάσεις του σύγχρονου παγκόσμιου καπιταλισμού). Αν δούμε τον κυνισμό σαν τον αδίστακτο πραγματισμό της εξουσίας, η οποία και κοροϊδεύει τις ίδιες της τις αξίες, τότε οι Pussy Riot αναδεικνύονται ως η ενσάρκωση του αντί-κυνισμού.»

    Οι "Ασιατικές αξίες" λοιπόν δεν αφορούν την "Ασία". Μπα. Απλώς έχουν μια διαβολική τάση να είναι πάντα ταυτόσημες με αναφορές στα ασιατικά κράτη, και να αναπαράγουν όλους τους ρητορικούς τόπους του αντι-ασιατικού ιμπεριαλιστικού λόγου, από τον γερμανικό, γαλλικό και αγγλο-αμερικανικό ιμπεριαλισμό στα τέλη του 19ου αιώνα ως τους Ναζί: Ρωσία (και Κίνα) ίσον προαιώνιος αυταρχισμός του μη δυτικού κράτους, δεσποτισμός, κυνικός πραγματισμός της εξουσίας, καταπίεση δικαιωμάτων των γυναικών, κλπ."

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Και για να συνοψίσουμε γιατί ενδεχομένως να σας κούρασα, επαναλαμβάνω τα λόγια του Αντώνη:

    «Με απλά λόγια, αν οι "Ασιατικές αξίες" δεν έχουν καμία σχέση με την Ασία, όπως διατείνεται ο κουτοπόνηρος ψευδοφιλόσοφος, τότε δεν θα είχε και κανένα λόγο απολύτως να τσιρίζει όπου σταθεί και βρεθεί ότι κινδυνεύουμε από τον "καπιταλισμό με Ασιατικές αξίες", μιας και ο καπιταλισμός από τον οποίο κινδυνεύουμε πράγματι δεν αφορά σε τίποτα τέτοιες αξίες, αλλά γνήσιες, bona fide, ευρωπαϊκές.»

    Οπότε μετά απ’ όλα αυτά που έχεις γράψει εσύ Αντώνη, εγώ έχω μείνει με την απορία γιατί τον έχεις βάλει σε ένα ποστ που ο τίτλος του είναι Περί βλακείας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Οπότε μετά απ’ όλα αυτά που έχεις γράψει εσύ Αντώνη, εγώ έχω μείνει με την απορία γιατί τον έχεις βάλει σε ένα ποστ που ο τίτλος του είναι Περί βλακείας."

      Επειδή διάβασα το βιβλιαράκι του Μούζιλ και όταν διάβασα "Σε όντως κραυγαλέα αντίθεση με την έντιμη βλακεία βρίσκεται όμως η άλλη, η εξεζητημένη, η ανώτερη" σκέφτηκα ποιον θεωρώ σύμβολο της μη έντιμης βλακείας σήμερα.

      Διαγραφή
    2. Απλά θεωρώ ότι του δίνεις ελαφρυντικά και τον υποτιμάς σε όλη αυτή την αντισυμβατική διανοητική-διαβρωτική προσπάθειά του, που μπορεί να σε κάνει ταυτόχρονα ΚΑΙ επαναστάτη ΚΑΙ εφευρέτη του άλλου, του καλού κομμουνισμού, του δημοκρατικού ΚΑΙ συμμέτοχο στην διάσωση της Ευρώπης και τα πάντα όλα.

      Γιατί οι άνθρωποι της αγοράς, οι μη διανοούμενοι δες πόσο άχαρα τα λένε και αυτά είναι γνωστό ότι δεν συγκινούν τους αριστερούς-δεν θα αναφέρω το ευαίσθητους γιατί κατέληξα ότι είναι ταυτολογία:

      α) Ο Μπάμπης του ΣΚΑΪ την Παρασκευή το βράδυ είπε στο δελτίο ειδήσεων ότι για να ορθοποδήσουμε θα πρέπει να ακολουθήσουμε την τακτική της Ρωσσίας των τελευταίων χρόνων, που μπορεί η κοινωνία να γ@μήθηκε λίγο, αλλά τώρα είναι σε εντυπωσιακά καλό δρόμο και του έτρεξαν τα σάλια

      και β) ο Τζορτζ Σόρος, που σε αντίστιξη με την κακιά, μη-δημοκρατική κομμουνιστική Ρωσσία, που κατέρρευσε-- αυτό πάει να κάνει και η κακιά Μέρκελ στην Ευρώπη των λαών και του πολιτισμού, που χτίστηκε με τόσο κόπο—αναγνώρισε εμμέσως την κραταιά Ρωσσία του Πούτιν, που δεν έχει κανένα φόβο κατάρρευσης σαν χάρτινος πύργος.
      http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=10957:soros&catid=80:koin-dikaiomata&Itemid=180

      Οπότε νομίζω, περισσότερο χαρακτηρίζεις τους αναγνώστες του κυρίου αυτού, παρά τον ίδιο.

      Διαγραφή
    3. Μπορεί. Αλλά το Περί βλακείας του Μούζιλ γράφτηκε το 1937. Νομίζω ότι ξέρεις τι γινόταν στη Γερμανία το 1937. Κι έχω την εντύπωση ότι ο Μούζιλ δεν είχε έτσι γενικώς και αφηρημένως τη βλακεία κατά νου, αλλά τη βλακεία που ζούσε στην γειτονική Αυστρία με τον Χίτλερ να ετοιμάζεται. Ούτε νομίζω τυχαίο ότι ο Κράους ήταν τόσο εξοργισμένος με την αυστριακή βλακεία λίγα χρόνια πριν.

      Οπότε, κάτι πολιτικό έχω κατά νου όταν χρησιμοποιώ τον Μούζιλ για να μιλήσω για τον Ζίζεκ, κάτι αρκετά συγκεκριμένο, και κάτι καθόλου άσχετο με το πού τον εντάσσω πολιτικά.

      Διαγραφή