V.I. Lenin
Ο Ιμπεριαλισμός: Ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού
Σύγχρονη Εποχή, 2009
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Τη μπροσούρα αυτή που υποβάλλεται στην κρίση του αναγνώστη, την έγραψα στη Ζυρίχη την άνοιξη του 1916. Με τις συνθήκες δουλειάς που επικρατούσαν εκεί έπρεπε, φυσικά, να υποφέρω από κάποια έλλειψη γαλλικής και αγγλικής βιβλιογραφίας* και πολύ μεγάλη έλλειψη ρωσικής βιβλιογραφίας.** Παρ' όλα αυτά όμως, χρησιμοποίησα το κυριότερο αγγλικό έργο για τον ιμπεριαλισμό, το βιβλίο του Τζ. Α. Χόμπσον, με την προσοχή που, κατά τη γνώμη μου, αξίζει αυτό το έργο.
Την μπροσούρα την έγραψα έχοντας υπόψη την τσαρική λογοκρισία. Γι' αυτό όχι μόνο αναγκάστηκα να περιοριστώ αυστηρά σε μια αποκλειστικά θεωρητική --ιδίως οικονομική-- ανάλυση, μα και να διατυπώσω τις λίγες απαραίτητες παρατηρήσεις που αφορούν την πολιτική με την μεγαλύτερη προσοχή, με υπαινιγμούς, μ' εκείνη την αισώπεια --την καταραμένη αισώπεια-- γλώσσα, στην οποία ο τσαρισμός ανάγκαζε να καταφεύγουν όλοι οι επαναστάτες, όταν έπαιρναν στο χέρι την πένα για να γράψουν ένα "νόμιμο" έργο.
Σου έρχεται βαρύ να ξαναδιαβάζεις τώρα, στις μέρες της ελευθερίας, τα μέρη της μπροσούρας που με τη σκέψη της τσαρικής λογοκρισίας παραμορφώθηκαν, πνίχτηκαν, σφίχτηκαν σε σιδερένιες τανάλιες. Για να πω ότι ο ιμπεριαλισμός είναι η παραμονή της σοσιαλιστικής επανάστασης, ότι ο σοσιαλσοβινισμός (σοσιαλισμός στα λόγια, σοβινισμός στην πράξη), είναι πέρα για πέρα προδοσία του σοσιαλισμού, ολοκληρωτικό πέρασμα με το μέρος της αστικής τάξης, ότι αυτή η διάσπαση του εργατικού κινήματος συνδέεται με τις αντικειμενικές συνθήκες του ιμπεριαλισμού κλπ., χρειάστηκε να μιλήσω με γλώσσα "δούλου", και ήμουν αναγκασμένος να παραπέμψω τον αναγνώστη, που ενδιαφερόταν για αυτό το ζήτημα, στα άρθρα που έγραψα στο εξωτερικό το 1914-1917 και που πρόκειται να επανεκδοθούν σύντομα. Αξίζει να σημειώσουμε ιδιαίτερα ένα μέρος στη σελίδα 112 [119-20 στην έκδοση των Απάντων]: για να εξηγήσω στον αναγνώστη, σε μορφή που να την επιτρέπει η λογοκρισία, πόσο ξεδιάντροπα ψεύδονται οι καπιταλιστές και οι σοσιαλσοβινιστές που πέρασαν με το μέρος τους (που με τόση συνέπεια τους καταπολεμάει ο Κάουτσκι) στο ζήτημα των προσαρτήσεων, αναγκάστηκα να φέρω για παράδειγμα την...Ιαπωνία! Ο προσεκτικός αναγνώστης μπορεί εύκολα να βάλει στη θέση της Ιαπωνίας τη Ρωσία, και στη θέση της Κορέας τη Φιλανδία, την Πολωνία, την Κουρλανδία, την Ουκρανία, τη Χιβά, την Μπουχαρά, την Εσθονία και άλλες περιοχές που δεν κατοικούνται από μεγαλορώσους.