Τρίτη, 18 Δεκεμβρίου 2012

"Εξάρτηση" και "υποτέλεια", μυστικά και ψέμματα: Η κυπριακή περίπτωση

Η παγκόσμια οικονομική κρίση του καπιταλισμού, μια κρίση πρωτοφανής και ολόπλευρη, έπληξε και την Κύπρο αναπόφευκτα. Θα ήταν αφύσικο να μην μας έπληττε ως χώρα, όντας μέλος της Ε.Ε., αλλά και του σκληρού πυρήνα των χωρών της ευρωζώνης. Η κρίση, λοιπόν, δεν είναι κυπριακό φαινόμενο˙ είναι πανευρωπαϊκό, είναι παγκόσμιο, εξ’ ου και οι λύσεις δεν μπορεί να είναι αποσπασματικές και χωρίς κοινούς στόχους. Εάν πράγματι η ανάπτυξη θα φέρει την ανατροπή της υφεσιακής κατάστασης, τότε γι’ αυτή πρέπει να δουλέψουμε και όχι να αναζητούνται συνεχώς νέες συνταγές σκληρών μνημονίων, περικοπών και λιτότητας.

Με τον εύγλωττο τίτλο "Θα 'φτύσει αίμα' η Κύπρος υπό τον γερμανικό ζυγό" εγκαινίασε από το "Ίσκρα" ο Γ. Δελαστίκ την βιοτεχνία εξαγωγής "αναλύσεων" του ιμπεριαλισμού με όρους "Γκαουλάϊτερ", "Κουϊσλινγκ", "Ράλληδων", κλπ, στην οποία ως γνωστόν έχει μονοπώλιο ένα κομμάτι της ελληνικής αριστεράς. Καλό θα ήταν, πριν αρχίσουν τα ανάλογα εμβριθή φωτομοντάζ που απεικονίζουν κυβερνητικά στελέχη με ναζιστικές στολές και άλλες παραλλαγές "μερκελισμού", να θυμήσουμε κάποια πράγματα για την Κύπρο, στα πλαίσια και της συζήτησης που άρχισε περί του τι τελικά εννοούν διάφοροι με την λέξη "ιμπεριαλισμός" , και κατ' επέκταση, της στάσης του ΚΚΕ για το θέμα της θέσης της Ελλάδας (χώρας, ας σημειωθεί, πολλαπλάσια μεγαλύτερης της Κύπρου, χωρίς πρόβλημα διχοτόμησης και χωρίς ξένο στρατό μόνιμα σταθμευμένο στην επικράτεια) στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα και όχι σε θέση νεοαποικιακής υποτέλειας και εξάρτησης.

Σήμερα, ο Ριζοσπάστης δημοσίευσε την ακόλουθη είδηση για την χώρα που "θα φτύσει αίμα υπό τον γερμανικό ζυγό":
ΛΕΥΚΩΣΙΑ.-- Σε διαπραγματεύσεις με τη γαλλική πολυεθνική «Total» βρίσκεται η Κυπριακή Δημοκρατία, για την έναρξη νέων ερευνητικών γεωτρήσεων για φυσικό αέριο σε «οικόπεδα» της κυπριακής ΑΟΖ. Ο υπουργός Εμπορίου της Κύπρου είχε συνάντηση χτες με αξιωματούχους της εταιρείας, ενώ διαβουλεύσεις έχουν ήδη γίνει με την κοινοπραξία της ιταλικής ΕΝΙ και τη νοτιοκορεατική «Κογκάς», για την έναρξη γεωτρήσεων σε δύο άλλα οικόπεδα. Από την πλευρά της η Τουρκική Πετρελαϊκή Εταιρεία ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε τις έρευνες που διεξάγει παράνομα σε συνεργασία με το ψευδοκράτος, σε ένα από τα οικόπεδα της Κυπριακής Αποκλειστικής Ζώνης, στα βόρεια του νησιού.
Στις 20 Νοεμβρίου, αναδημοσιεύσαμε εδώ άρθρο της ίδιας εφημερίδας από τις 10 του μήνα εκείνου, το οποίο και θα θέλαμε να θυμήσουμε σε όσους παίρνουν αναλύσεις τύπου Δελαστίκ στα σοβαρά ως βάσεις αντίληψης του τι είναι ο ιμπεριαλισμός:

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΕΙΣ 
Τριμερής συμφωνία για ηλεκτρισμό - φυσικό αέριο 
Συνεργασία Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ για την προώθηση των απαραίτητων έργων 

Σάββατο 10 Νοέμβρη 2012 
Τη συνεργασία Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ για την προώθηση του μεσογειακού αγωγού φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής διασύνδεσης των τριών χωρών, επισημοποίησαν τα τρία μέρη, χτες στη Λευκωσία, όπου συναντήθηκαν ο υφυπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Μ. Παπαγεωργίου με τους υπουργούς Εμπορίου της Κυπριακής Δημοκρατίας Ν. Συλικιώτη και Ενέργειας και Υδάτινων Πόρων του Ισραήλ Ο. Λαντάου. 
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΚΑ, «κατά τις συνομιλίες, εξετάστηκαν οι δυνατότητες συνεργασίας των τριών κρατών στο θέμα της διασύνδεσής τους με υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς και δημιουργίας του προτεινόμενου μεσογειακού αγωγού φυσικού αερίου που θα διέρχεται από τις τρεις χώρες, στο πλαίσιο του ενεργειακού διαδρόμου της ΝΑ Ευρώπης». Συμφωνήθηκε να δημιουργηθούν άμεσα κοινές ομάδες εργασίας για την προώθηση των δύο έργων, ενώ η ελληνοκυπριακή πλευρά θα παρουσιάσει τα έργα στην Κομισιόν, ζητώντας συγχρηματοδότηση από ευρωπαϊκά κονδύλια.

Το σχέδιο για την κατασκευή του καλωδίου ηλεκτρικής σύνδεσης έχει υιοθετηθεί εδώ και καιρό από την ελληνοκυπριακή πλευρά σε επίπεδο εταιρειών, με τη ΔΕΗ να συμμετέχει στην κυπριακή εταιρεία «ΔΕΗ Quantum Energy», η οποία είχε αναθέσει και τις οικονομικοτεχνικές μελέτες για το έργο. Μάλιστα, υπήρξαν και επίσημες ανακοινώσεις στην Κύπρο τον περασμένο Μάρτη, χωρίς ωστόσο να υπάρξει ανάλογη ενημέρωση στην Ελλάδα από τη ΔΕΗ ή από το ΥΠΕΚΑ. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το κόστος εκτιμάται στο 1,5 δισ. ευρώ, ενώ οι τεχνικές προκλήσεις είναι μεγάλες, αλλά όχι αξεπέραστες. Το καλώδιο θα έχει μήκος 870 χιλιόμετρα με τα 200 να αφορούν τη σύνδεση με το Ισραήλ και θα μπορεί να μεταφέρει έως 2.000 MW ηλεκτρικής ενέργειας από την Κύπρο στην Κρήτη.

Η προώθηση του έργου σχετίστηκε άμεσα με γεωπολιτικά ζητήματα, με τον ακριβή προσδιορισμό των αποθεμάτων φυσικού αερίου στα κοιτάσματα που ερευνήθηκαν πρόσφατα από Ισραήλ και Κύπρο, με τις συμφωνίες για το πώς θα αξιοποιηθεί το φυσικό αέριο, πώς θα μεταφέρεται, πόσο από αυτό θα χρησιμοποιείται για την κάλυψη των αναγκών Κύπρου και Ισραήλ, πόσο θα εξάγεται κ.ά. Η τριμερής διακρατική συνεργασία είχε σχεδόν συμφωνηθεί, αλλά υπήρχαν και αρκετές εκκρεμότητες που άφηναν την κατάσταση μετέωρη.

Το δεδομένο είναι ότι η ηλεκτρική διασύνδεση σχετίζεται σημαντικά και με τη δημιουργία του αγωγού φυσικού αερίου, αλλά και με τις λεπτομέρειες εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου από Ισραήλ και Κύπρο. Επίσης, η σημασία του είναι ανυπολόγιστη για το μεγάλο ενεργειακό κεφάλαιο, καθώς η σύνδεση της Κρήτης με το ελληνικό Ηπειρωτικό Ηλεκτρικό Σύστημα θα ανοίξει το δρόμο της διασύνδεσης με τη δυτική Ευρώπη. Τα κόστη είναι τεράστια, τα κέρδη αναμένονται ακόμη μεγαλύτερα και στην Ελλάδα αναμένεται να εκτιναχθεί η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος σε βάρος των λαϊκών νοικοκυριών...
Στα πλαίσια της ίδιας ανάρτησης (για το θέμα δείτε επίσης εδώ), αναφερθήκαμε σε παλαιότερο ρεπορτάζ, πάλι του Ριζοσπάστη (ποιου άλλου;)  από τον Μάρτιο του 2012:
ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ - ΙΣΡΑΗΛ
Ενεργειακός «κριός» στα χέρια των ΗΠΑ
Τον εκτοπισμό των ρωσικών ενεργειακών πολυεθνικών από τα Βαλκάνια αξιώνουν οι αμερικανικές εταιρείες για να επενδύσουν στα νέα κοιτάσματα
Πέμπτη 29 Μάρτη 2012
Σε «καύσιμα» πολιτικής αποσταθεροποίησης της Ανατολικής Μεσογείου με στόχο το ξαναμοίρασμα της ενεργειακής αγοράς στην περιοχή των Βαλκανίων, όπου σήμερα πρωταγωνιστικό ρόλο παίζουν ρωσικές πολυεθνικές, επιχειρούν να μετατρέψουν οι ΗΠΑ τους υδρογονάνθρακες που βρέθηκαν σε Κύπρο και Ισραήλ, ενώ την ίδια προοπτική επιθυμούν και γι' αυτούς που ενδεχομένως θα βρεθούν στην Ελλάδα.

Τα παραπάνω προκύπτουν από τις εργασίες του ενεργειακού συνεδρίου του «Εκόνομιστ» στην Αθήνα, όπου στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε χτες η τριμερής ενεργειακή συνεργασία Ισραήλ - Κύπρου - Ελλάδας, ενώ, όπως έγινε φανερό, καταλύτης των εξελίξεων και της προώθησης πολλών διαφορετικών οικονομικών συμφερόντων γύρω από την εξόρυξη, επεξεργασία ή τη μεταφορά των υδρογονανθράκων είναι ο αμερικανικός παράγοντας και πολυεθνικές των ΗΠΑ. Είναι ενδεικτικό ότι αντί να υπογραφεί η προαναγγελθείσα συμφωνία ενεργειακής συνεργασίας των τριών μερών, Ελλάδα και Ισραήλ συμφώνησαν απλώς σε συνεργασία για τους ...υδάτινους πόρους. Σε κάθε περίπτωση, Κύπρος και Ισραήλ προσδιορίζουν τις πρώτες εξαγωγές καυσίμων από τα νέα κοιτάσματα σε 7 - 10 χρόνια, ενώ η ελληνική πλευρά φαίνεται να βιάζεται περισσότερο να στήσει τον «τρίτο ενεργειακό διάδρομο», μετά τη διαφαινόμενη αποτυχία εξασφάλισης του αζέρικου φυσικού αερίου για τον αγωγό Τουρκίας - Ελλάδας - Ιταλίας. Η ευρύτερη περιοχή μετατρέπεται ξαφνικά σε ενεργειακή «βόμβα» και οι Αμερικανοί τοποθέτησαν ήδη το «φιτίλι»...

Τους όρους των ΗΠΑ για την προώθηση επενδύσεων στις ακριβές υποδομές μεταφοράς και του «τρίτου ενεργειακού διαδρόμου» έθεσε στο ενεργειακό συνέδριο ο ειδικός απεσταλμένος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την ενέργεια στην Ευρασία, Ρ. Μόρνινγκσταρ. Οι ΗΠΑ θα στηρίξουν τα επενδυτικά προγράμματα «αξιοποίησης» των ενεργειακών κοιτασμάτων της Ανατολικής Ευρώπης αρκεί: Να διοχετευτεί φυσικό αέριο στις χώρες της Βαλκανικής που σήμερα τροφοδοτούνται από τη Ρωσία, να είναι οικονομικά βιώσιμη η λύση που θα επιλεχθεί και να υπάρχουν δυνατότητες επέκτασης της δυναμικότητας. Επίσης: Οι ΗΠΑ ευνοούν και συνακόλουθα προωθούν συνεργασία του αγωγού ΤΑΠ (το σχέδιο που προκρίνεται για μεταφορά του αζέρικου αερίου στην Ευρώπη) με το σύστημα του αγωγού Ελλάδας - Ιταλίας, εφόσον διοχετευτεί αέριο, μέσω της σχεδιαζόμενης σύνδεσης με τη Βουλγαρία, στις χώρες βόρεια της Ελλάδας, οι οποίες σήμερα τροφοδοτούνται με ρωσικό αέριο.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γ. Παπακωνσταντίνου, έκανε λόγο για «χάραξη κοινών πολιτικών» με Ισραήλ και Κύπρο στα ζητήματα ενέργειας, η οποία μπορεί να επαναχαράξει τον παγκόσμιο οικονομικό χάρτη. Θεώρησε ότι η οικονομική κρίση στην Ελλάδα, όσο και οι ερχόμενες εκλογές δεν είναι ικανοί λόγοι ώστε να μη συζητηθεί το θέμα της μακροχρόνιας ενεργειακής συνεργασίας ανάμεσα στις 3 χώρες. Μίλησε και επίσημα πια, με έμφαση, για τον «τρίτο διάδρομο» μεταφοράς φυσικού αερίου από Ισραήλ, Κύπρο και ενδεχομένως Ελλάδα, προς «ώριμες αγορές». Απαντώντας σε ερωτήσεις για τη χάραξη ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), επανέλαβε ότι θα οριοθετηθεί «όταν χρειαστεί» και ότι η Ελλάδα δεν απεμπολεί κυριαρχικά δικαιώματα.

Ο υπουργός Ενέργειας και Υδάτινων Πόρων του Ισραήλ, Ου. Λαντάου, είπε ότι ο άξονας συνεργασίας των τριών χωρών θα μπορούσε να αποτελέσει «άγκυρα σταθερότητας» στην ευρύτερη περιοχή και ότι η παρουσία των τριών μερών στην εκδήλωση δηλώνει βούληση προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, στο θέμα των διασυνδέσεων, είπε ότι εξετάζεται όχι μόνο εάν το αέριο θα μεταφέρεται με αγωγό από Κύπρο προς Ελλάδα, ή υγροποιημένο με πλοία, αλλά και αν θα πάει στην Ευρώπη ή στην Ασία! Περισσότερο συγκεκριμένα είδε το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Κρήτης.

Για «γεωστρατηγική ανατροπή» στην περιοχή από την ανακάλυψη των κοιτασμάτων μίλησε ο Κύπριος υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, Ν. Συλικιώτης, δηλώνοντας ότι στη διαμόρφωση των νέων δεδομένων παίζουν ρόλο τα άμεσα οικονομικά συμφέροντα αμερικανικών και άλλων πετρελαϊκών εταιρειών, όσο και η «στενή συνεργασία Ισραήλ, Ελλάδας, Κύπρου». Περιέγραψε το στόχο για μετατροπή της Κύπρου σε περιφερειακό ενεργειακό κέντρο. Για τις απαραίτητες υποδομές υψηλού κόστους αναζητείται συνεργασία με χώρες και εταιρείες. Δεν απέκλεισε τον αγωγό, αλλά μίλησε και για σταθμό υγροποίησης φυσικού αερίου (για μεταφορά με πλοία) και αποθήκευσης πετρελαίου.

Πάντως, εκδηλώθηκαν και οι πρώτες επιχειρηματικές αντιπαραθέσεις. Η ΔΕΠΑ εκτίμησε ότι η μεταφορά αερίου με υποθαλάσσιο αγωγό είναι φτηνότερη έως και 60% από τη μεταφορά με πλοία. Το ίδρυμα Ωνάση, που έχει τέτοια πλοία, θεωρεί φτηνότερη τη θαλάσσια μεταφορά, αλλά και πιο ασφαλή καθώς η Τουρκία διεκδικεί τη ...διαδρομή διέλευσης. Ενδιαφέρον για τους υδρογονάνθρακες στην Ελλάδα, αλλά και κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου εξέφρασε η εταιρεία DELEK (συνεργάζεται με τη NOBLE ENERGY στην Κύπρο).
Μόνο για τον Οκτώβρη του 2012 --και στα πλαίσια της κυπριακής προεδρίας της ΕΕ--, τα νέα από τη χώρα περιελάμβαναν ακόμα:

Στις 8 του μήνα, την υπογραφή της "Διακήρυξης της Λεμεσού", για την οποία αντιγράφουμε το ρεπορτάζ της "Καθημερινής (Κύπρου)":
Υιοθετήθηκε η Διακήρυξη της Λεμεσού
Ορόσημο για την ενίσχυση της ανάπτυξης μέσω της θάλασσας
Νέα ώθηση δόθηκε στις θαλάσσιες πολιτικές της Ευρωπαϊκές Ενωσης με την υιοθέτηση της "Διακήρυξης της Λεμεσού" κατά τη διάρκεια του άτυπου Συμβουλίου Ναυτιλιακών Υποθέσεων, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια και του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο. 
Το κείμενο της Διακήρυξης αποτελεί ένα έγγραφο πολιτικών κατευθύνσεων για την πορεία της Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Πολιτική τα επόμενα χρόνια και την αντζέντα της Γαλάζιας Ανάπτυξης, δηλαδή της αξιοποίησης του θαλάσσια χώρου για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, μέσω στοχευμένων δράσεων. 
«Η Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική είναι ο δρόμος προς τα μπρος για την πραγματοποίηση της δυναμικής των ευρωπαϊκών θαλασσών και η «Διακήρυξη της Λεμεσού» θα είναι η σημαντικότερη κινητήριος δύναμη σε αυτή τη διαδικασία», ανέφερε στη δήλωσή του ο Υπουργός Συγκοινωνιών, ο οποίος χθες προήδρευσε της Άτυπης Υπουργικής Συνάντησης στη Λευκωσία, η οποία υιοθέτησε το τελικό κείμενο της Διακήρυξης. 
Στο κείμενο της Διακήρυξης τονίζεται η ανάγκη για μια δυναμική θαλάσσια πολιτική που θα προωθεί την ανάπτυξη και την απασχόλησης, αλλά και ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες. 
Οι θάλασσες μας πρέπει να ενώνουν και όχι να χωρίζουν τους λαούς, παρατήρησε στην ομιλία του ο Πρόεδρος Χριστόφιας. 
"Η τρέχουσα οικονομική κρίση και η ύφεση επιβάλλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να βρει έναν γρήγορο και αποτελεσματικό δρόμο για την ανάκαμψη βασισμένο στην έξυπνη, βιώσιμη και περιεκτική ανάπτυξη. Η Ευρώπη διανύει περίοδο δημοσιονομικής περισυλλογής, και συνεπώς είναι καίριας σημασίας η επίτευξη όσο το δυνατόν καλύτερων αποτελεσμάτων με λιγότερα διαθέσιμα μέσα", σημείωσε ο κ. Χριστόφιας. 
"Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. έθεσε ως στρατηγική προτεραιότητα την προώθηση της Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. H «Διακήρυξη της Λεμεσού» που υιοθετούμε σήμερα αποτελεί σημαντικό σημείο εκκίνησης προς την Γαλάζια Ανάπτυξη. Αναμένεται να δώσει νέα ώθηση και δυναμική στην Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική ούτως ώστε να επιτευχθεί μια υγιής θαλάσσια οικονομία βασισμένη στην καινοτομία, στην ανάπτυξη και στην αειφορία", προσέθεσε ο Πρόεδρος. 
"Η Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης γεννήθηκε πριν από πέντε χρόνια στη Λισαβόνα, το δυτικότερο άκρο της Ένωσης μας. Σήμερα στη Λεμεσό, το ανατολικότερο άκρο της Ευρώπης, επαναπροσδιορίζουμε την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική, ανοίγοντας νέους ορίζοντες ανάπτυξης με νέα δυναμική και προοπτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους πολίτες της", κατέληξε ο κ. Χριστόφιας. 
Οι βασικές κατευθύνσεις της Διακήρυξης έχουν ως εξής: 
-Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα της Ναυτιλίας.
-Μεγιστοποίηση των ευκαιριών για καινοτομία στην ευρωπαϊκή βιομηχανία ναυπήγησης και ναυτιλιακού εξοπλισμού.
-Δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης μέσω της παραγωγής και αναζήτησης θαλάσσιων ανανέωσιμων πηγών ενέργειας.
-Εξασφάλιση αδιάλειπτης διαθεσιμότητας ενέργειας.
-Ενθάρρυνση της καλλιέργειας υδρόβιων προϊόντων.
-Στήριξη έρευνας και καινοτομίας για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας στο τομέα της υδατοκαλλιέργειας.
-Ανάπτυξη ενός διαφοροποιημένου και βιώσιμου θαλάσσιου τουρισμού.
-Ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για την ασφαλή και βιώσιμη εκμετάλλευση των θαλάσσιων ορυκτών κοιτασμάτων. 
Σε ότι αφορά τη "Γαλάζια Οικονομία για Εξυπνη Βιώσιμη και χωρίς Αποκλεισμούς Ανάπτυξη", η Διακήρυξη αναφέρεται στην ενίσχυση της καινοτομίας και της θαλάσσιας ναυτιλιακής έρευνας, στη στήριξη της ολοκληρωμένης θαλάσσιας επιτήρησης, στη βέλτίωση της θαλάσσιας διακυβέρνησης, στην ανάπτυξη θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού και ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών, στην ενίσχυση των θαλάσσιων και ναυτικών επαγγελμάτων και στην ανάπτυξη καινοτόμων δραστηριοτήτων μέσω ευρωπαϊκών ναυτιλιακών συνεργατικών σχηματισμών. 
Η Διακήρυξη έρχεται την κατάλληλη στιγμή, ανέφερε στην τοποθέτησή του ο Πρόεδρος της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο.
Κατά τον Οκτώβριο έχουμε ακόμη τη συζήτηση νομοσχεδίου που ενσωματώνει "πρόνοιες της Συνθήκης για τη Σταθερότητα, το Συντονισμό και τη Διακυβέρνηση στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, που υπέγραψαν τα κράτη μέλη της ΕΕ τον Μάρτιο του 2012, καθώς και [την] ευρωπαϊκή Οδηγία του Νοεμβρίου του 2011 για τα αναγκαία χαρακτηριστικά των δημοσιονομικών πλαισίων των κρατών μελών", και τη συναίνεση του ΥΠΕΞ της Κύπρου στην απόφαση της ΕΕ για κυρώσεις κατά του Ιράν. Νωρίτερα, τον Ιούλιο του 2012, είχαμε αναφορές σε συμφωνία με την ΕΕ για την υποδοχή ως 200.000 προσφύγων από την Συρία, δηλαδή των ανθρώπινων "περιττωμάτων" από τις δυτικές επεμβάσεις στη χώρα.

Όσο για τον βαθμό μονοπωλιακής συγκέντρωσης, και αναφερόμενοι μόνο στα ντόπια ιδιωτικά μονοπώλια, αρκεί να θυμίσουμε την τεράστια μονοπωλιακή ισχύ των δύο μεγάλων "κυπριακών" τραπεζών, της Τράπεζας Κύπρου και της Λαϊκής --που έπαιξαν τον δικό τους ρόλο στην κρίση και την έλευση της Τρόϊκα-- και την γνωστή σε όλους τους κατοίκους του νησιού ισχύ των μονοπωλιακών ομίλων Λανίτη, Σιακόλα, Λόρδου (πλαστικά ,  ξενοδοχεία, ακίνητα), της Εκκλησίας της Κύπρου (ιδιοκτήτη, ανάμεσα σε πολλά άλλα, της ζυθοποιίας/οινοποιίας ΚΕΟ, ξενοδοχείων, μετοχών σε τράπεζες, και, μελλοντικά, ιδιωτικού εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής). Θυμίζουμε επίσης την ισχυρότατη παρουσία του ομίλου Luis στην Ελλάδα (βλ. άρθρα του Βήματος 2000, 2002, και την σχετική έρευνα του Radical Desire).

Τέλος, παραπέμπουμε στην διεξαγόμενη συζήτηση, με την πρωτοβουλία του υποψήφιου προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη, για ένταξη της Κύπρου, κάποτε χώρας-μέλους των "Αδεσμεύτων", στην Βορειοατλαντική συμμαχία του ΝΑΤΟ.

Ο αναγνώστης ας κρίνει κατά πόσο το άρθρο Δελαστίκ και η θέση περί "εξάρτησης" αντικατοπτρίζει την θέση της μικρής, διχοτομημένης και υπό στρατιωτική κατοχή Κύπρου στην ιμπεριαλιστική (με την λενινιστική έννοια) αλυσίδα, και ας βγάλει τα ανάλογα συμπεράσματα για την Ελλάδα.

22 σχόλια:

  1. Το κείμενο εμπνεύστηκε από τα κάτωθι σχόλια που μού στάληκαν, και τα οποία δεν δημοσιεύτηκαν ως υβριστικά. Παρατίθενται εδώ για το ιστορικό της ανάρτησης και του είδους "διαλόγου" στον οποίο εκτίθεμαι καθημερινά επειδή δεν αρέσουν σε κάποιους ορισμένα πράγματα που έχω να πω. Τους λόγους για τους οποίους ωθείται κάποιος σε τέτοιου είδους σχόλια δεν μπορώ να τους γνωρίζω, ούτε το τι είδους συμφέροντα υπηρετεί:

    1. μικροϊμπεριαλιστής
    on 12/17/12
    Ψιτ αμπελοφιλόσοφε της συμφοράς που έχεις διαβάσει και Λένιν (ούτε το εξώφυλλο του ιμπεριαλισμού δεν έχεις ανοίξει βρε καψερεεε...), ΠΟΙΟΣ το έγραψε αυτό, γνωρίζεις; "Το ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ για τον ιμπεριαλισμό είναι ο ανταγωνισμός μερικών ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ που τείνουν στην ΗΓΕΜΟΝΙΑ" (Πάρε και κανένα σκονάκι απ' το praxis αν είσαι στα μαύρα σκοτάδια) "Ουσιαστικό" καταλαβαίνεις τι πάει να πει;;; (Όχι, δεν εννοεί το μέρος του λόγου -ουσιαστικό, ρήμα επίθετο κλπ.- ΤΟ ΑΛΛΟ εννοεί!) "Μεγάλων Δυνάμεων", το πιάνεις; (Ξέρεις εσύ....Νησιά Καϋμάν, Άγιος Μαυρίκιος, Κύπρος, νήσος Νέβις, είναι μερικές από αυτές τις...δυνάμεις) "Ηγεμονία;" You know "hegemony"? (gia na to po kai Kypriaka). Είστε και "γνώστες" του μαρξισμού-λενινισμού τρομάρα σας!!!!!!!!!!!!!!! Ρεζίλια των σκυλιών! Δε μου είπες αλήθεια, η Αλβανία είναι ιμπεριαλιστική χώρα; Μα γιατί, αφού........είναι στο ΝΑΤΟ!!!! ΧΑΑΑΑΑΑΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑ Υγ: Η Κύπρος ιμπεριαλιστική χώρα! Μουαχαχαχα...έχω δακρύσει...καλά on Praxis-Τι είναι ο ιμπεριαλισμός

    μικροϊμπεριαλιστής
    on 12/17/12
    Σωστά Γιωργάκη. Την τιμή του να είσαι μαλάκας την έχεις μόνο εσύ. Ιμπεριαλιστική η Κύπρος!!!!! ΑΑΑΑΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑΧΑ (Αυτό το πόνημα θα το βάλω στα αγαπημένα να το βλέπω τουλάχιστο μια φορά την ημέρα) on Εκπληκτικά σύντομες απαντήσεις σε εκπληκτικά πολύπλοκες ερωτήσεις

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μήπως να 'φτιαχνες μια κατηγορία στα θέματα με label σκουπιδοφάγος, κρίμα να μένουν στην αφάνεια τέτοια σχόλια.

      Διαγραφή
    2. Για αμπελοφιλόσοφος της συμφοράς πάντως την ερευνούλα πριν ανοίξω το στόμα μου την κάνω. Πράγμα άκρως ενοχλητικό κατά πώς φαίνεται, διότι αναγκάζονται μετά να κλείσουν τα στοματάκια τους τα ευφραδή παιδάκια...

      Διαγραφή
  2. Α μέρος

    [20 αιώνας]

    [...] following independence the Nehru Congress opted to maintain unaltered the bureaucratic structure of colonial governance, thus not only ensuring administrative continuity, but making capital out of a structure already vested with almost absolute executive power with a view to protecting those segments of the dominant classes with entrenched ‘country-wide’ interests,[44] ... According to Partha Chatterjee:

    The independent state visualized by the Indian big bourgeoisie was not based on a revolutionary transformation of the colonial economy. It was a state which would carry over almost wholesale the framework of colonial government; the changes it would bring about would be in a reformist manner. [It is crucial to understand that] Indian big capital was looking towards changing the political terms on which [their] collaboration [with British monopoly capital] would be made. It was now seeking to collaborate under the aegis of an independent state operating in the world economy.[48]

    [...] As Partha Chatterjee notes, notwithstanding that ‘the avowed objective of the Indian state in the 1950s’ was to promote industrialization without disturbing the ‘local agrarian structures of power’, the underlying ‘logic of accumulation’ could not but have impacted on the “traditional” sector: ‘agrarian property became far more “commoditized”, the forms of extraction of agricultural surplus now combined a variety of “economic” and “extra-economic” power, and a steady erosion of the viability of small-peasant agriculture tended to increase the numbers of landless cultivators’ [...]

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. B μέρος

    [19 αιώνας]
    there is also the more specific question of whether Rammohun Roy may have assumed the position of an ‘organic intellectual’ who sought to articulate the ‘national’ aspirations of a supposedly forward-looking indigenous bourgeoisie.1 As A.Sen, S.Sarkar and others have argued, his agenda of social reform, including the attempt to establish a ‘rational’ religion on the basis of a monotheistic reading of the Vedanta informed by a ‘this-worldly’ orientation and a utilitarian ethic and his numerous campaigns for the abolition of sati and the diffusion of European scientific knowledge, must be placed in the context of the socio-economic conditions imposed by colonial rule.2 According to this critical reading, Rammohun, having embraced unquestioningly the doctrine of free-trade liberalism, inevitably succumbed to the ‘absurd illusion’ that ‘a kind of dependent but still real bourgeois development in Bengal in close collaboration with British expatriates’ presented a feasible prospect3—and this, during a time of general decline in the indigenous cottage industries and handicrafts due to preferential tariff treatment enjoyed by British manufactures,4 massive unemployment, diversion of indigenous capital to unproductive sectors (‘land and rural moneylending’), peasant immiserization through rack-renting and overassessment; in short, a time of ‘complete disruption’ in Bengali socio- economic life.5 It is also worth noting that Rammohun gave his wholehearted support to large-scale European settlement—and even envisioned the eventual success of a type of ‘creole’ national independence movement—and to the expansion of indigo cultivation, and generally export-oriented agriculture, financed through the Agency House system, seemingly oblivious not only to coercive practices common in this type of trade, its vulnerability to world market fluctuations and the precarious position into which peasant cultivators were thus forced, but also to the need ‘to direct resources to lines of [inward] investment conducive to industrial recovery’.6 In brief, as Chatterjee aptly observes with reference to the initiatives taken by early nineteenth-century Indian reformers, ‘the attempt to achieve through education [but also through campaigns for moral regeneration and ‘constitutional liberal’ agitation7] what was denied to the economy by the structure of colonial domination’—namely, the revolutionary transformation of the ‘pre-capitalist’ relations of production—ought to be judged as ‘utterly anomalous’.8

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Γ μέρος

    [1] Θα με ενδιέφερε να ακούσω κάποια γνώμη γαι το Perry Anderson «The Indian Ideology», που δεν έχω διαβάσει.

    [2] Είναι πολύ ωραίες οι κάθε είδους αριστεροδεξιές ρητορείες περί Δ ράιχ, κατοχής, αποικιοποίησης (ΠιΠι), ΕΑμ-μέτωπα, κ.λπ. μόνο που οδηγούν μαθηματικά στην εξής επανάληψη: «indigenous» big capital [is] looking towards changing the political terms on which [their] collaboration [with international monopoly capital] would be made». Τώρα, θεμιτή πολιτική έκφραση μιας τέτοιας διάγνωσης αποτελούν τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και οι ΑνΕλ, η ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, Φρίξη, Τζήμερος, κ.λπ. Διαφοροποιούνται μόνο ως προς τον «πόλο» τού πολυπολικού «κόσμου» στον οποίο δείχνουν προτίμηση, εκφράζοντας αντίστοιχα [και συχνά αντιφατικά] συμφέροντα μερίδων τής εγχώριας αστικής τάξης. Να αναφέρω ότι μεταπολεμικά η πρόσδεση της Γαλλίας στο δυτικό μπλοκ (τελωνειακή ένωση, κεφάλαια Μάρσαλ, αποκομμουνιστικοποίηση) παρουσιάστηκε από το γαλλικό σοσιαλιστικό κόμμα ως λογική συνέπεια του «μαρξισμού» τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Θα ήθελα πολύ να διαβάσω μια κριτική του Ριζοσπάστη στην απόφαση του αδελφού ΑΚΕΛ να υπογράψει το Μνημόνιο με ανάλογη ταξική οπτική με αυτή που ασκεί τόσο αυστηρή κριτική στον οπορτουνισμό στην Ελλάδα. Υπάρχει κάποιο παράδειγμα;

    Μ.Χ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Επέτρεψέ μου μιαν ερώτηση, μιας και κάνεις λόγο για "αδελφό ΑΚΕΛ" και έλλειψη κριτικής:

      Στον Ριζοσπάστη δημοσιεύτηκε αυτό; http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=735377

      Αυτό; http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=734473

      Τέλος πάντων, αν ΔΕΝ δημοσιεύτηκε ούτε το ένα ούτε το άλλο, ούτε ΤΙΠΟΤΕ ΠΑΡΟΜΟΙΟ για το "αδελφό κόμμα" στον Ριζοσπάστη το τελευταίο τρίμηνο, μήπως μπορείς να μου εξηγήσεις

      αυτό: http://www.matrix24.gr/2012/09/ συριζα-καντο-οπωσ-το-ακελ/;

      αυτό: http://www.politis-gr.com/?p=35999;

      αυτό: http://nantiabalabani.blogspot.com/2012/04/36.html;

      και αυτό: http://politischios.gr/parembaseis/akel-os-paradeigma-gia-syriza;

      Διαγραφή
    2. Πάντως, το απολαμβάνω όλο αυτό, να είμαι ειλικρινής. Η ανάρτηση έγινε γιατί πετάχτηκαν διάφορες ευφυίες της πολιτικής θεωρίας (Διεθνιστής, μικροιμπεριαλιστής) να "καγχάσουν" την θέση του ΚΚΕ για Ελλάδα και ιμπεριαλιστική αλυσίδα. Και αφού όλοι κατάπιαν τη γλωσσίτσα τους για το τι δείχνει το παράδειγμα της "ασθενέστερης" και "πιο εξαρτημένης" Κύπρου, ξαφνικά το θέμα μετατοπίστηκε και έγινε "ναι, αλλά γιατί το ΚΚΕ να έχει σχέσεις με το ΑΚΕΛ";

      Ε, ας απαντηθεί μια φορά λοιπόν και μια δική μου ερώτηση για το γιατί το κόμμα το οποίο στηρίζει το ΑΚΕΛ και με το οποίο το ΑΚΕΛ συγκρίνει τον εαυτό του είναι ο ... ΣΥΡΙΖΑ.

      Έχετε σκεφτεί ποτέ πόσο κωμικοί είστε;

      Διαγραφή
    3. Κι από την άλλη λέω εγώ είμαι ΕΝΑΣ και είσαστε τόσοι. Πώς καταφέρνετε κάθε φορά που παίρνετε θάρρος μαζί μου να γίνεστε τόσο ρεζίλι;

      Υπάρχει κάποια σχολή για αυτό;

      Διαγραφή
    4. "είσαστε τόσοi"=και με 50 αρθρογράφους, 100 καθηγητές πανεπιστημίου και έναν ολόκληρο οργανωμένο ιδεολογικό μηχανισμό στη διάθεσή σας. Χώρια την στήριξη της μεγάλης πλειοψηφίας της ευρωπαϊκής αριστεράς.

      Και πάλι ρεντίκολο γίνεστε κάθε φορά.

      Τι πράμα είναι αυτό; Τόση ανικανότητα;

      Διαγραφή
    5. Υπάρχουν και χειρότερα:

      http://mygranma.wordpress.com/2012/12/18/combusinesseurope_attack_in_tandem/#comment-32170

      «Και, βέβαια, ο απομονωτισμός και η εθνική περιχαράκωση, εκτός από το μίζερο εθνικιστικό πνεύμα που φανερώνει, μπορεί να οφείλεται και στο ότι μια ισχυρή ΕΕ και με δικό της στρατό, θα ήταν καρφί στο μάτι διάφορων μεγάλων ιμπεριαλιστικών χωρών.» Σ. Φθίζεκ

      Διαγραφή
  6. Επειδή ο Λαπατσιώρας και ο ΣΥΡΙΖΑ ξερογλύφονται με το μνημόνιο της Κύπρου αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι το ΚΚΕ ασκεί κριτική με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Δεν είσαι εκπρόσωπος του ΚΚΕ ή υπεύθυνος για κάθε παράλειψη απλά το επισημαίνω.

    Μ.Χ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σόρι που δεν το έβαλα από πάνω σαν απάντηση στα σχόλια. Τώρα κατάλαβα πως λειτουργεί.

      Μ.Χ

      Διαγραφή
    2. Μπορείς να είσαι βέβαιος ότι το τακτ που επιδεικνύει το ΚΚΕ δεν έχει να κάνει με "πλάτες" στο ΑΚΕΛ. Αυτό σου το υπογράφω μετά λόγου γνώσεως. Πολύ βασικό για το ΚΚΕ αυτή τη στιγμή είναι ο κίνδυνος ΝΑΤΟποίησης της Κύπρου, ο οποίος θα δημιουργήσει εφιαλτικές καταστάσεις στην περιοχή. Και μπορείς να είσαι βέβαιος ότι όταν κρίνει ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να μιλήσει ανοιχτά (αν και σπόντες ρίχνει ουκ ολίγες) το ΚΚΕ για την κατάσταση στην Κύπρο, θα το κάνει.

      Την γνωρίζει άλλωστε πολύ καλά.

      Λίγη εμπιστοσύνη σε ένα κόμμα που δεν μάσησε καθόλου τα λόγια του με την Νότιο Αφρική δεν βλάπτει.

      Διαγραφή
    3. Όσο για την αρθρογραφία της "Αυγής", καθόλου "ξερογλείψιμο" με το Μνημόνιο της Κύπρου δεν εκφράζει. Εκφράζει ειλημμένη κομματική γραμμή που αφορά ελληνο-κυπριακο-ισραηλινές συμφωνίες μέσα στα πλαίσια ιμπεριαλιστικών συμμαχιών με ΕΕ και ΝΑΤΟ. Δεν του ρθε έτσι του Λαπατσιώρα μια έμπνευση. Κομματική γραμμή εκφράζει ο άνθρωπος, τη δουλειά που τον έβαλαν να κάνει έκανε.

      Διαγραφή
  7. 1) Δηλαδή το Κυπριακό Μνημόνιο που δεν είναι μνημόνιο σαν τα άλλα τα "κακά Μνημόνια" κατά την Αυγή θα είναι το Μνημόνιο που θα διαπραγματευτεί και ο ΣΥΡ όταν με το καλό κυβερνήσει? Αντε και ένα βετζετάριαν Μνημόνιο, για να είμαστε ολλ ινκλούσιβ.

    2) Η κυπριακή αστική πολιτική ελίτ ανακάλυψε την "πολιτική προληπτικής αυτοκτονίας" χωρίς καν να διαβάσει για αυτήν σε κανένα βιβλίο από φωστήρα του LSE.

    ΑΧΠ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. 3) Τι σημαίνει το γεγονός ότι ο Χριστόφιας ψήφισε αυτό το πράμα 2 μήνες πριν την λήξη της θητείας του? Και όπως φάνηκε λεφτά (για να πάνε στις τράπεζες) δεν ήρθαν (και ζητά τώρα από τα ασφ.ταμεία των κυπριακών ΔΕΚΟ για μισθούς) αλλά οι νόμοι ψηφίστηκαν μια χαρά. Το πρώτο είναι ότι η επόμενη κυβέρνηση όπως επισημαίνεται και εδώ είναι καραδεξιά. Το δεύτερο είναι ότι η κάθε κυβέρνηση διαρκεί 5 χρόνια, το σύστημα είναι προεδρικό η κυβέρνηση πέφτει δυσκολότερα (ίσως και καθόλου) από το κοινοβουλ. σύστημα, τελευταία φορά το 1985 προκηρύκτηκαν πρόωρες βουλευτικές εκλογές, αλλά ο πρόεδρος έμεινε πρόεδρος. Το τρίτο είναι ότι το ΑΚΕΛ έγινε το πρώτο μνημονιακό κόμμα, μελλοντικές αντιμνημονιακές κινητοποιήσεις θα το διχάσουν, θα το σπάσουν ή θα το ... κάνουν πάλι ΚΚΚ. Μα υπάρχει μαγικό ραβδάκι για αυτό? Οχι βέβαια και έτσι πάλι θα σπάσει στα βράχια αφού κομμουνιστής σε αυτό το κόμμα δεν υπάρχει (ιδεολόγοι πολλοί όμως. Α! και ένας ποιητής, ο οποίος είναι και βουλευτής).

    4) Πριν τον φεβράρη (εκλογές) νομίζω θα έχουμε τέτοια γεγονότα που θα δέσουν παραπάνω το ΑΚΕΛ σε μνημονιακές πολιτικές, κάνοντας έτσι μετά τις εκλογές την διάσπαση του πιό εύκολη. Μετά που το ίδιο ψήφισε τους νόμους που σκοτώσανε τα εργατικά δικαιώματα που το ίδιο διεκδίκησε την δεκαετία του 40 μαζί με τους τουρκοκυπρίους σε απεργίες μεσούσης της αποικιοκρατίας και κέρδισε, π.χ. 8ωρο, ΑΤΑ κτλ. τώρα ήρθε και έβαλε ταφόπλακα σε αυτά, πολιτική πατροκτονία!

    5) Το πανεπιστήμιο Κύπρου έχει ένα εξαιρετικά μεγάλο μείγμα από υπερεθνικιστές, νεοφιλελεύθερους και αριστερίζοντες-φιλελεύθερους, τίποτε δεν μπορεί να περιμένει κανένας από εκεί.

    6) Εργατική τάξη: ??? Η συνειδητοποίηση της είναι μηδαμινή αλλά και τα στοιχεία λούμπεν κατά την γνώμη μου είναι λίγα. ΚΚΕ και ΠΑΜΕ δεν υπάρχουν στην Κύπρο!

    7) Τουρκοκύπριοι: ένα μικρό παράδειγμα, χάος χωρίζει τους ε/κ δασκάλους από τους τ/κ: οι πρώτοι εθνικιστές, οι δεύτεροι είναι οι μεγαλύτεροι υπέρμαχοι της ε/τ/κ φιλίας. οι ε/κ είναι από θρήσκοι εώς θρησκόληπτοι με διασύνδεση με εκκλησία, οι
    τ/κ αντίδρασαν δυναμικά όταν η θρησκεία προσπάθησε να μπει στα σχολεία τελευταία.

    ΑΧΠ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Το πανεπιστήμιο Κύπρου έχει ένα εξαιρετικά μεγάλο μείγμα από υπερεθνικιστές, νεοφιλελεύθερους και αριστερίζοντες-φιλελεύθερους, τίποτε δεν μπορεί να περιμένει κανένας από εκεί."

      Λάθος, μπορεί να περιμένει κανείς τα χειρότερα. Η εμπειρία μου είναι μάλλον μιξ λυσσωδών αντικομμουνιστών νεοφιλελεύθερης και ακροδεξιάς κοπής, με τους αριστερίζοντες-φιλελεύθερους άφαντους από τα υψηλά ιστάμενα σώματα.

      Διαγραφή
    2. Δύσκολα θα γλιτώσει τη διάσπαση το ΑΚΕΛ μέχρι το 2014, ακόμα δυσκολότερα θα βγει κομμουνιστικός πυρήνας σώος από κει. Συμφωνώ κατά βάση σε όλα.

      Διαγραφή
    3. Υπολογίζει βέβαια να συσπειρώσει ... αντιμνημονιακά, αλλά υπολογίζει χωρίς τον ξενοδόχο. Ελάχιστα έχει καταλάβει την πραγματικότητα, παρ' όλη του την λατρεία για Realpolitik.

      Διαγραφή
  9. 8) το μεγαλύτερο καλώδιο δια-θαλάσσιας ηλεκτροδότησης σήμερα στον κόσμο είναι περίπου 580 χλμ. (αυτοί λένε για 700+ χλμ. κύπρος-κρήτη) πολλά άλλα σχεδιάζονται με μεγαλύτερο μήκος αλλά είναι μόνο στα χαρτιά. Οι απώλειες από μεταφορά ηλεκτρισμού (DC) είναι περίπου 3, 4% για 1000 χλμ. Τα καλώδια κοστίζουν...

    9) Την μεγαλύτερη απομόνωση στην αλυσίδα Ισραήλ, Κύπρος, Ελλάδα, την έχει ο κρίκος Ισραήλ, αυτό το κόφτει τόσο πολύ το καλώδιο.

    ΑΧΠ

    ΑπάντησηΔιαγραφή