Κυριακή, 25 Νοεμβρίου 2012

Προκρούστεια κλίνη (Dies Brumalis)

ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΕΙΑ ΚΛΙΝΗ
Η ολιγόλογη αναφορά του Ριζοσπάστη στο θάνατο του Χρόνη Μίσσιου πυροδότησε αντιδράσεις και κατηγορίες από όψιμους και παλιούς αριστερούς για την εμπάθεια του ΚΚΕ, ενώ ο ίδιος ο θάνατός του στάθηκε αφορμή σε όλους, από την αριστερά έως τη δεξιά να μη φεισθούν επαίνων και επιδοκιμασιών για τους αγώνες που έγιναν, πάντα στο όνομα κάποιας αόριστης νεφελώδους ιδεολογίας, εκείνα τα σκληρά χρόνια.

Η αρνητική κριτική στο ΚΚΕ για το μονόστηλο στο Ριζοσπάστη και οι αγωνιστικές κορώνες, που αναφέρονται όμως σε άλλες εποχές, είναι η αρνητική και η θετική έκφραση της ίδιας αντίληψης, η οποία στοχεύει από τη μια στη συναίνεση και παραδοχή του τωρινού καθεστώτος, η οποία στηρίζεται στην εμπιστοσύνη που πρέπει να απολαμβάνει η κυρίαρχη τάξη εξαιτίας της θέσης της και της λειτουργίας της στον κόσμο της παραγωγής, κι από την άλλη στην επιβολή του γοήτρου της, το οποίο το αντλεί από το σφετερισμό των αγώνων άλλων, που βέβαια έγιναν σε άλλες συγκυρίες.

Στην επίσημη εκδοχή που καθιερώθηκε μετά τη μεταπολίτευση μιλάμε για εθνική αντίσταση και εμφύλιο και αποσιωπάται η ταξική βάση αυτής της σύγκρουσης και ο επαναστατικός της χαρακτήρας που ήθελε να καταλύσει το ίδιο το καθεστώς. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι όλοι όσοι συμμετείχαν ήθελαν την κατάλυσή του. Κάποιοι στόχευαν μόνο στη μεταρρύθμισή του, αλλά από τη μια η ανικανότητα και η απροθυμία των αστών για μαζική αντίσταση στο γερμανό κατακτητή και από την άλλη η αγριότητα στους αγωνιστές από την μεριά του κυρίαρχου κράτους, μετά την απελευθέρωση, οδήγησε πολλούς στο ΚΚΕ, χωρίς όμως να ονειρεύονται κατ’ ανάγκη όλοι τον κομμουνιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας. Γι’ αυτό και πολλοί αγωνιστές, που στρατεύθηκαν στα σκληρά χρόνια της δεκαετίας του ’40 με το ΚΚΕ, τράβηξαν αργότερα διαφορετικούς δρόμους μέσα από διαφωνίες, έντονες συγκρούσεις κλπ. Ιδιαίτερα μετά την κατοχή, όπου επικρατεί ο νόμος της ζούγκλας και δεν υπάρχει ούτε θεσμικό ούτε νομικό ούτε άλλου είδους καταφύγιο για την αριστερά και τους αριστερούς, μόνο το ΚΚΕ στη σκέψη πολλών ήταν βασική πολιτική δύναμη και μια πραγματική πρόταση εναλλακτικής πορείας.


Από τη δεκαετία του ‘60, με παράνομο το ΚΚΕ, η κριτική για το καθεστώς από την αριστερά δεν γίνεται πια γι’ αυτό που είναι πραγματικά, δηλ. καπιταλιστικό, αλλά για την καθυστερημένη κι αναχρονιστική του μορφή. Μεγάλο μέρος του χώρου που χαρακτηρίζεται αριστερά και δεν περιλαμβάνει μόνο κομμουνιστές, κι ας τους ενοποιεί όλους σαν συνοδοιπόρους ο κυρίαρχος λόγος, γίνεται φορέας των αστικοδημοκρατικών αιτημάτων και η γενίκευση της επίθεσης ενάντια στο καθυστερημένο ελληνικό κράτος εξαπλώνεται σιγά σιγά σε όλο το ονομαζόμενο προοδευτικό στρατόπεδο, που αγκαλιάζει όλο και μεγαλύτερα στρώματα και της ελληνικής αστικής τάξης, τα οποία σκοπεύουν στην ανάπτυξη και τον εκδημοκρατισμό που όμως αρνιόταν να πραγματώσει ένα τμήμα της άρχουσας τάξης και το κράτος.

Μετά τη δικτατορία όλα αυτά τα αιτήματα δεν ήταν πια τέτοια που να οδηγήσουν σε πτώση ή βαθειά κρίση το καθεστώς, αλλά σε καπιταλιστική ολοκλήρωση, και η αστική τάξη ήταν έτοιμη να τα δεχτεί. Κι έτσι τα περισσότερα αιτήματα με τα οποία ο αριστερός μεταρρυθμιστής πολέμαγε το καθεστώς, με τη μεταπολίτευση βρέθηκαν ενσωματωμένα και αποδεκτά από το σύστημα. Πολλοί από τους παλιούς αγωνιστές θεώρησαν ότι έστω και εν μέρει οι αγώνες τους δικαιώθηκαν και πολλοί άλλοι πείστηκαν ότι πια οι μεταρρυθμίσεις του συστήματος μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και σε μετασχηματισμό της κοινωνίας, ενώ ακόμη περισσότεροι ενσωματώθηκαν ασμένως στο σύστημα. Μη ξεχνάμε πώς λειτούργησαν η αναγνώριση της εθνικής αντίστασης, η συμφιλίωση των αντιπάλων του εμφυλίου, Βαφειάδη και Τσακαλώτου, το κάψιμο των φακέλων κλπ. Μέσα σ’ εκείνη την διεθνή συγκυρία και στην Ελλάδα η ονομαζόμενη σοσιαλιστική πολιτική, αφήνοντας άθικτη την οικονομική δομή, προσπάθησε μια μερική αναδιανομή του εισοδήματος και γενικότερα την εφαρμογή κοινωνικής πρόνοιας μέσω του κράτους. Θριάμβευαν οι σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις που διέγραψαν το πρόβλημα της ταξικής σκοπιάς με την οποία πολιτεύονταν. Οι κομμουνιστές δεν έπαιζαν και σημαντικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις, λόγω της εμπιστοσύνης των μαζών στο σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο πολιτικής, αλλά και της αρνητικής εικόνας που είχε πια το σοβιετικό μοντέλο, μετά την κατάρρευσή του, η αίγλη τους όμως και οι αγώνες τους χρησιμοποιήθηκαν από όλα τα υπόλοιπα κόμματα … κατά το δοκούν. Εξάλλου, η κυρίαρχη ερμηνεία για τα γεγονότα εκείνης της ματωμένης δεκαετίας κλήθηκε να αποδείξει θεωρήματα που εξυπηρετούσαν τη σύγχρονη κυρίαρχη ιδεολογία κι έτσι να νομιμοποιήσει μεταγενέστερες θέσεις και αποφάσεις. Φτάσαμε να θεωρούμε ότι οι ισχυροί μετά την απελευθέρωση ήταν οι κομμουνιστές και ήταν στο χέρι τους να επιβάλουν την επιλογή τους, σαν το αντίπαλο στρατόπεδο να ήταν αδύναμο και να μην είχε τη βοήθεια μιας αυτοκρατορίας. Αν δεν επέλεξαν λοιπόν σωστά οι αριστεροί αυτό δεν είχε να κάνει με πολύπλοκες διεργασίες, συσχετισμούς κλπ. αλλά με την ποιότητα της ηγεσίας του κινήματος.

Και στην εδραίωση αυτής της πεποίθησης πολλοί παλιοί αγωνιστές συνέβαλαν. Ο Μίσσιος συνεισέφερε σ’ αυτό με το βιβλίο του «… καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς». Κι αυτή η μαρτυρία του που καταθέτει μέσα από το βιβλίο του είναι το σημείο ρήξης με τους κομμουνιστές. Μιλά στο βιβλίο για το κόμμα, τα λάθη του, τα ξεστρατίσματά του, την ιδεολογία. Μέσα από την πίκρα της μετέπειτα ήττας, αλλά και της μερικής δικαίωσης που πολλοί παλιοί αγωνιστές ένιωσαν ότι έγινε με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, αναζήτησε την αιτία της ήττας. Και ήταν εύλογο γι΄ αυτόν και για χιλιάδες ανθρώπους που για χρόνια η κατατρεγμένη ζωή τους περνά στο περιθώριο μιας κοινωνίας να τους κατακλύζει η πίκρα για την ήττα. Κι έτσι δημιουργείται ο μύθος για το όραμα που έγινε πολιτική σκοπιμότητα, για καθοδηγητές «κομμένες κεφαλές», που εξαιτίας τους ήρθε η ήττα. Και βέβαια πολλοί θα ήταν τέτοιοι, και βέβαια μέσα σ έναν αγώνα διασταυρώνονται πολλές σκοπιμότητες, πολύ περισσότερο όταν αυτός ο αγώνας γίνεται μέχρις εσχάτων και δεν γίνεται βέβαια με τριαντάφυλλα ούτε είναι γιορτή. Η αιτία της ήττας όμως είναι ένα ζήτημα πολυσύνθετο για να αποδοθεί σε πέντε καθοδηγητές που φάνηκαν «ανθρωπάκια» ή σε μια ηγεσία, που σε αντίθεση με την κατοχή, τώρα ξαφνικά αποδείχτηκε κατώτερη των περιστάσεων, και να ξεχνάμε τον αντίπαλο, τον σκληρό, αδυσώπητο κι ανυποχώρητο. Κάποιοι αγωνιστές αντέχουν να κρατηθούν, κάποια άλλοι σπάνε, άλλοι προδίδουν τότε, άλλοι ενσωματώνονται αργότερα, όλοι όμως αυτοί αποτέλεσαν εκείνο το μεγάλο κίνημα που τόλμησε να φτάσει τον αγώνα του μέχρι το τέλος κι ήταν το κομμουνιστικό κόμμα με το όραμά του που το ενέπνευσε.

Κι αν τώρα όλοι οι περί τους κυβερνώντες αγάπησαν τόσο αυτόν τον παλιό αγωνιστή είναι ίσως γιατί απ’ όλη του τη ζωή, που, στρατευμένος σε ένα όραμα, πέρασε στις εξορίες και στις φυλακές, κράτησαν αυτή τη ματαιότητα για την πραγματοποίηση του οράματος που ένιωσε ο ίδιος και βολεύει κι αυτούς, για να δικαιολογήσουν δικές τους αποφάσεις και ενέργειες και να εξουδετερώσουν την οργάνωση άλλων εναντίον τους. Γίνεται δηλ. προσπάθεια για αλλοίωση της ιστορίας του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος και η περιγραφή του σαν μια ατέλειωτη διαδοχή σκοπιμοτήτων, παραλείψεων, ακόμα κι εγκλημάτων, φαίνεται να μη έχει άλλο στόχο από την εγκατάλειψη της ίδιας της κομμουνιστικής συνείδησης. Όμως το κομμουνιστικό κόμμα οργάνωσε εκείνο τον αγώνα, ενέπνευσε εκείνα τα οράματα και όσοι συμμετείχαν πρόσφεραν ό,τι είχαν ή μπορούσαν, και τις μικροπρέπειές τους και τη μεγαλοσύνη τους. Ηταν ένας αγώνας γεμάτος αντιφάσεις και συγκρούσεις που άλλες ξεπεράστηκαν, άλλες όχι, κι άλλες φτάνουν ως τις μέρες μας.

Η διάκριση ανάμεσα σε έναν λαό της αριστεράς και το ηγετικό κόμμα, όπου από δω στέκει η μικρόνοια, η πολιτική τύφλωση και σκοπιμότητα κι από κεί η επαναστατικότητα, η αυταπάρνηση και ο ιδεαλισμός χρεώνει στο κομμουνιστικό κόμμα κάθε αποτυχία του παρελθόντος και του μέλλοντος, έτσι ώστε ποτέ ξανά να μη τολμήσει να διανοηθεί κανείς ότι μπορεί να οργανωθεί, να παλέψει και να νικήσει, γιατί πάντα στο τέλος ο αγώνας υπονομεύεται και παραμονεύει η συντριπτική ήττα.

Πηγή: Dies Brumalis

18 σχόλια:

  1. Παρόλο τα όσα σωστά γράφει το παραπάνω κείμενο, το μονόστηλο του ριζοσπάστη δεν παύει να είναι ένα ξερός αφορισμός. Κατά την άποψη μου οι κομμουνιστές θα έπρεπε να είναι πολύ πιο απαιτητικοί από το επίσημο όργανο πληροφόρησης του ΚΚΕ. Επιτέλους ας σταματήσουμε να δικαιολογούμε τα αδικαιολόγητα. 'Οπως αναγνωρίζει και το κείμενο οι μικροπρέπιες πάντα θα υπάρχουν. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως οι κομμουνιστές θα πρέπει απλώς να τις δικαιολογούν γράφοντας αναλύσεις εκ των υστέρων.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δυστυχώς, νομίζω ότι υποτιμάς δραστικά το παραπάνω κείμενο, που είναι έτη φωτός πάνω από το επίπεδο της "κριτικής" στις "μικροπρέπειες" που συνηθίζονται στα λογοτεχνικά τέια και τα ηλεκτρονικά τους ομόλογα.

      Θα ευχόμουν πάντως να δημοσιευόταν αυτό το κείμενο στον Ρ. Περιποιεί τιμή στην κομμουνιστική στάση και θέση.

      Διαγραφή
    2. συνηθίζονται =συνηθίζεται

      Διαγραφή
  2. "Μέσα σ’ εκείνη την διεθνή συγκυρία και στην Ελλάδα η ονομαζόμενη σοσιαλιστική πολιτική, αφήνοντας άθικτη την οικονομική δομή, προσπάθησε μια μερική αναδιανομή του εισοδήματος και γενικότερα την εφαρμογή κοινωνικής πρόνοιας μέσω του κράτους."

    δηλαδή κάψαμε 5 φακέλους και οι αντίπαλοι έγιναν φίλοι, δεν καταλαβαίνω???

    Γιατί το '50 δεν εκάψαν 5 φακέλλους να δώσουν και 3 παροχές (κάτι συμβολικό) να τέλειωναν με την ιστορία του εμφυλίου? Αυτό θα ήταν αρκετό? Γιατί αυτό ήταν αρκετό το '75? Αντε βάλε και 2,3 δολοφονίες χουντικών από τρομοκρατικές οργ. για να δώσουν ένα αίσθημα ικανοποίησης στον κόσμο?

    Είτε σ'αυτούς που υπαγόρευαν πολιτική στην ελληνική (λέμε τώρα) κυβέρνηση βόλευαν πρώτα η σύγκρουση και μετά το '75 η συναίνεση ή αυτό το σύστημα μαθαίνει και εξελίσσεται με τρομακτικά ευφυή και αποδοτικό τρόπο και το τελευταίο με ενδιαφέρει.

    κάποιος από τους θεωρητικούς του σάιτ?
    ΑΧΠ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Γιατί το '50 δεν εκάψαν 5 φακέλλους να δώσουν και 3 παροχές (κάτι συμβολικό) να τέλειωναν με την ιστορία του εμφυλίου? Αυτό θα ήταν αρκετό? Γιατί αυτό ήταν αρκετό το '75?"

      Φαντάζομαι επειδή το 50 ο Εμφύλιος ήταν εξαιρετικά πρόσφατος και άρα αναζωπυρώσιμος και επειδή το πολιτειακό (το θέμα με τη βασιλεία) δεν είχε λυθεί, με αποτέλεσμα κάτι ψιλο-Ιουλιανά, δολοφονίες Λαμπράκη και δικτατορία.

      Διαγραφή
  3. Μπράβο! Αυτό ακριβώς είναι για «αυτούς» ο Χρόνης Μίσσιος. Ο λαός θα αντιστέκεται … και η ηγεσία θα τον προδίδει. Ο λαός είναι καταδικασμένος να σύρεται από πέντε-έξι ανθρωπάκια της ηγεσίας … παντού και πάντα. Ο λαός μεγαλειώδης, χωρίς αντιφάσεις, ηρωικός πάντα … αρκεί οι ηγεσίες να συμβιβάζονται ενώπιον του εθνικού συμφέροντος και χρέους. Αυτά δανείζονται … αυτά χρησιμοποιούνε.
    … καλά αυτός σκοτώθηκε νωρίς … δεν πρόλαβε να δεί τους συντρόφους του (και τον Μίσσιο) να «σπάνε» κάπως αργά. Αργά κατάλαβε ο Μίσσιος ότι δεν ήθελε να αλλάξει τον κόσμο. Είναι και κάποιοι όμως που δεν «σπάσανε» ποτέ. Πριν από χρόνια σε έναν τέτοιο έδωσα το βιβλίο του Μίσσιου να το διαβάσει. Μετά από λίγες μέρες τον ρώτησα πως του φάνηκε.
    « εκεί είναι το βιβλίο … να το πάρεις»
    Γιατί ρε μπάρμπα ? Δεν έκανε λάθη το κόμμα?
    « Να το πάρεις. Εχω διαβάσει κι άλλο αυτουνού»
    Γιατί ? Τόσοι αγωνιστές δεν πληρώσαν στους διωγμούς και στα ξερονήσια?
    « Πλήρωσαν. Πλήρωσαν μέχρι να φύγουν απ το κόμμα. Όταν φύγαν … τέλειωσε το χρέος. Εγώ πάντως χρωστάω ακόμα»
    Μα καλά θα σβήσουμε τους αγώνες τους επειδή δεν άντεξαν ή επειδή άλλαξαν γνώμη ?
    « Δεν είναι αυτό. Άλλο είναι»
    Ποιο ?
    « Αυτοί από πάντα … μπορούσαν με μια ντομάτα και μισό καρβέλι»

    Ζει ακόμα. Είναι 96. Δεν βλέπει αλλά ακούει. Τις προάλλες τον ρώτησα πως πάνε τα πράγματα. Την θυμάται την παλιά κουβέντα μας.
    « Πάει κι η ντομάτα. Διάβηκε» ήταν η απάντηση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ο λαός μεγαλειώδης και η ηγεσία κατώτερη των περιστάσεων, έτσι ώστε ο "λαός" που μιλά στο κουκλοθέατρο των πλατειών να υπαγορεύσει στην ηγεσία τι είναι σήμερα το ΕΑΜ: μέσο καλύτερης διαπραγμάτευσης μνημονίων.

      Δεν πηδιούνται;

      Διαγραφή
  4. Το κείμενο με εκφράζει απολύτως. Βλέποντας τον ίδιο το Χ. Μίσσιο σε δυο τηλεοπτικές επαναλήψεις που προβλήθηκαν αμέσως μετά το θάνατό του απορούσα. Δεν καταλάβαινε αυτός ο πανέξυπνος άνθρωπος ποιοι και γιατί προέβαλαν τις απόψεις του; Μου έκανε χείριστη εντύπωση αναδρομικά. Φαίνεται είμαι κι εγώ σκατόψυχος. Δεν χρειάζεται σε αυτό να πω εγώ τίποτε παραπάνω από αυτά που αναφέρει το κείμενο. Όμως, χωρίς να σημαίνει ότι έγινε και τίποτα τρομερό, από άποψη προσωπικής στάσης και αισθητικής δεν θα έγραφα με αυτόν τον τρόπο την αναγγελία του θανάτου του. Διότι για μια αναγγελία θανάτου πρόκειται και όχι για κριτική αποτίμηση του ιδεολογικού περιεχόμενου του έργου ενός συγγραφέα. Μπορούμε να δείχνουμε σε τέτοιες στιγμές μεγαλείο απέναντι στους διώκτες και τους πρώην φίλους μας με τη στάση μας.
    ΧιΟμικρον

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ναι, είναι ένα πάρα πολύ καλό κείμενο. Νομίζω ότι ο ποιοτικός δείκτης της εκπεφρασμένης κομμουνιστικής σκέψης εκτός κομματικών οργάνων ανεβαίνει πολύ, και αυτό το βρίσκω πολύ ενθαρρυντικό. Όπως είπα και στην συζήτηση που έγινε στο άλλο ποστ για Μίσσιο, νομίζω πως η κομμουνιστική κοινότητα ξέρει να συζητά με δίκαιο και ισορροπημένο τρόπο τα θέματα που άπτονται της ιστορίας της.

      Και αυτό αρχίζει και αφήνει ίχνος. Ο πολιτικός πολιτισμός της Ελλάδας είναι εντελώς κατεστραμμένος και θα πρέπει να ξαναχτιστεί από την αρχή, με τους κομμουνιστές στην πρωτοπορία.

      Διαγραφή
  5. Προς ανταπόδοση

    Φίλε Αντώνη,

    Για να σ’ ευχαριστήσω που ανέβασες την τόσο ωραία ανάρτηση του «Χειμερινού Ηλιοστάσιου» (θα πρέπει ν’ αρχίσω να επισκέπτομαι πιο συχνά την ιστοσελίδα του) σου στέλνω σε δυο συνέχειες προς ανάρτηση και πάσα περαιτέρω χρήση το άρθρο του Στρατηγού (Φρ. Ένγκελς) «Γκέοργκ Βέερτ, ο πρώτος και σημαντικότερος ποιητής του γερμανικού προλεταριάτου» σε αγγλική μετάφραση. Όπως σου είχα γράψει σε προηγούμενο σχόλιό μου, σχετίζεται μ’ ένα άλλο θέμα που ανακινήθηκε με αφορμή τον θάνατο του Χρ. Μίσσιου, αυτό του πουριτανισμού στο επαναστατικό κίνημα.

    Ελπίζω να το βρεις εσύ κι οι αναγνώστες χρήσιμο.

    Χαιρετισμούς,

    Μη απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ και εγώ, και οπωσδήποτε συστήνω τακτική ανάγνωση του Dies Brumalis, είναι επί μακρόν από τα αγαπημένα μου ιστολόγια.

      Διαγραφή
  6. [Georg Weerth, German proletariat’s first and most important poet] (I)

    “Song of the Apprentices”
    by Georg Weerth (1846)


    At the time when the cherries blossomed,
    In Frankfurt we did stay.
    At the time when the cherries blossomed,
    In that city we did stay.

    Up spake mine host, the landlord:
    “Your coats are frayed and worn.”
    “Look here, you lousy landlord,
    That’s none of your concern.

    “Now give us of your wine,
    And give us of your beer,
    And with the beer and wine,
    Bring us a roast in here.”

    The cock crows in the cock-stop,
    Out comes a goodly flow,
    And in our mouths it tastes
    Like urinatio.

    And then he brought a hare
    In parsley leaves bedight,
    And at this poor dead hare
    We all of us took fright.

    And when we were in bed,
    Our nightly prayers reciting,
    Early and late in bed
    The bed-bugs kept on biting.

    It happened once in Frankfurt,
    That town so fine and fair,
    That knows who did once dwell
    And who did suffer there.

    I rediscovered this poem by our friend Weerth in Marx’s effects. Weerth, the German proletariat’s first and most important poet, the son of Rhineland parents, was born in Detmold, where his father was church superintendent. In 1843, when I was in Manchester, Weerth came to Bradford as an agent for his German firm, and we spent many a pleasant Sunday together. In 1845, when Marx and I lived in Brussels, Weerth took over the continental agency for his firm and arranged things so that he, too, could make Brussels his headquarters. After the revolution of March 1848, we all met up in Cologne to found the Neue Rheinische Zeitung. Weerth took on the feuilleton, and I don’t think any other paper ever had one as hard-hitting and funny. “Leben und Thaten des berühmten Ritters Schnapphahnski,” describing the adventures of Prince Lichnowski, whom Heine had given that name in “Atta Troll,” was one of his most important contributions. The facts were all true; as to how we got hold of them, well about that another time, perhaps. The collected Schnapphahnski feuilletons were published in book form by Hoffmann and Campe in 1849, and they are still very amusing today. However, on September 18, 1848 Schnapphahnski-Lichnowski rode out with the Prussian General von Auerswald (also a member of parliament) to spy on peasant detachments on their way to join the fighters on the Frankfurt barricades. Both he and Auerswald were, deservedly, put to death by the peasants as spies, and so the German Imperial Administration charged Weerth with insulting the dead Lichnowski. Weerth, who had left for England long ago, was sentenced to three months imprisonment, long after reaction had put an end to the Neue Rheinische Zeitung. He later actually served those three months, because his business required him to visit Germany from time to time.

    (Συνεχίζεται)

    Μη απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. [Georg Weerth, German proletariat’s first and most important poet] (II)

    In 1850–51, he travelled to Spain for another Bradford firm, then to the West Indies, and across almost the whole of South America. After a short visit to Europe, he returned to his beloved West Indies, where he did not want to deny himself the pleasure of taking a look at the real original of Louis-Napoleon III, the negro king Soulouque in Haiti. However, as W. Wolff wrote to Marx on August 28, 1856, he had

    “difficulties with the quarantine authorities and had to give up the project. He had picked up (yellow) fever on the tour, which he carried with him to Havana. He lay down, a brain fever took hold too, and, on the 30th of July, our Weerth died in Havana.”

    I called him the German proletariat’s first and most important poet. Indeed his socialist and political poems are far superior to Freiligrath’s in originality and wit, and especially in fervent emotion. He often used the Heine forms, but only to invest them with an entirely original, independent content. Moreover, he differed from most other poets in that he was quite unconcerned about his poems once written. Having sent a copy to Marx or me, he let his verses lie and it was often hard to persuade him to get them printed. Only during the publication of the Neue Rheinische Zeitung was it different. The following extract from a letter of Weerth to Marx from Hamburg, April 28, 1851, shows why:

    “Incidentally I hope to see you again in London at the beginning of July, because I can’t stand these grasshoppers in Hamburg any longer. Here, I am threatened by a truly splendid existence, and I am terrified of it. Everyone else would grab at it with both hands. However, I am too old to become a philistine, and across the sea lies the distant West …

    “I have written all sorts of things lately, but have finished nothing, because I see no purpose, no goal in all this writing. When you write something on political economy, that has sense and reason. But I? Weak jokes and feeble sallies to coax an idiotic smile onto these ugly fatherland faces — honestly, I know of nothing more contemptible. My activities as a writer definitely ended with the Neue Rheinische Zeitung.

    “I must admit that, just as I regret that I have lost the last three years for nothing, surely for nothing, it delights me when I remember our life in Cologne. We did not compromise ourselves! That is the most important thing. Not since Frederick the Great has anybody treated the German people so completely en canaille as did the Neue Rheinische Zeitung.

    “And though I do not say that this was my achievement I was there …

    “O Portugal, O Spain!” (Weerth had just come from there.) “Had we but your lovely skies, your wine, your oranges and myrtles! But no, not even that! Nothing but rain, long noses and smoked meat!

    “With rain and a long nose, yours,

    G. Weerth.”

    (Συνεχίζεται)

    Μη απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. [Georg Weerth, German proletariat’s first and most important poet] (III)

    Where Weerth was master, where he surpassed Heine (because he was healthier and more genuine) and where he is second only to Goethe in German, is in his expression of natural robust sensuousness and physical lust. Many a reader of the Sozialdemokrat would be appalled, were I to reprint some of the feuilletons from the Neue Rheinische Zeitung. I would not dream of doing this, but I cannot hold back the comment that the moment must also come for the German Socialists openly to cast aside this last German philistine prejudice. This hypocritical petty-bourgeois prudery is, in any case, no more than a cover for furtive whoring. Reading Freiligrath’s poems, for instance, one might well believe that people simply have no sex organs. Yet no one got more pleasure from a dirty joke on the quiet than this same Freiligrath, who was so ultra-proper in his poetry. It is really time for the German workers, at least, to get used to speaking of things that they do daily or nightly, of natural, indispensable and exceptionally enjoyable things, as frankly as the Romance people do, as Homer did, and Plato, Horace and Juvenal, the Old Testament and the Neue Rheinische Zeitung.

    Incidentally, Weerth also wrote less shocking pieces, and I shall take the liberty of sending some of these to the Sozialdemokrat’s feuilleton from time to time.
    F. Engels

    Source: Marx Engels On Literature and Art, Progress Publishers, 1976

    Written: late May, 1883

    First Published: in Der Sozialdemokrat, Nr. 24, 7 June, 1883

    (Τέλος)

    Μη απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Μικρό λάθος υπολογισμού

    Αντώνη, συγνώμη, οι συνέχειες βγήκαν τρεις (Ι, ΙΙ και ΙΙΙ) αντί δύο.

    Μη απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Με το ίδιο θέμα "του πουριτανισμού στο επαναστατικό κίνημα" σχετίζεται, έχω τη γνώμη, περισσότερο ή λιγότερο άμεσα κι αυτή η μικρή φράση του Ένγκελς από εδώ («Για την ιστορία της Ενωσης των Κομμουνιστών»): http://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=6023027

      "...Οταν έφτασε στο Λονδίνο, όπου ο Σάπερ, που ήταν στοιχειοθέτης στο Παρίσι, προσπαθούσε να συντηρηθεί δίνοντας μαθήματα ξένων γλωσσών, ξανασύνδεσαν πάλι οι δυο τους τα κομμένα νήματα της Ενωσης και έκαναν τώρα το Λονδίνο κέντρο της Ενωσης. Σ' αυτούς τους δυο προστέθηκε εδώ, αν όχι από νωρίτερα κιόλας στο Παρίσι, ο Γιόσεφ Μολ, ρολογάς από την Κολωνία... Γνώρισα και τους τρεις το 1843 στο Λονδίνο. Ηταν οι πρώτοι επαναστάτες προλετάριοι που είδα. Και όσο και αν απέκλιναν τότε οι απόψεις μας στις λεπτομέρειες - γιατί τότε αντιπαρέθετα στο δικό τους στενοκέφαλο ισοπεδωτικό κομμουνισμό ακόμα μια γερή δόση από εξίσου στενοκέφαλη δική μου φιλοσοφική οίηση - δε θα ξεχάσω όμως ποτέ την επιβλητική εντύπωση που έκαναν σε μένα αυτοί οι τρεις αληθινοί άντρες, σε μένα που τότε μόλις πάσχιζα να γίνω άντρας..."

      Επ' αυτού ο ακόλουθος δικός μου ελεύθερος σχολιασμός (όπως θα λέγαμε ελεύθερη μετάφραση):
      Εφόσον το κομμουνιστικό κόμμα αποτελεί συνένωση της επιστήμης (του μαρξισμού) με το εργατικό κίνημα, η παραπάνω προσωποποίηση αυτής της συνένωσης μας δίνει και την αρνητική όψη της, ως συνένωσης "στις λεπτομέρειες" ενός στενοκέφαλου κομμουνιστικού ισοπεδωτισμού με μια στενοκέφαλη φιλοσοφική οίηση...
      ...Χαρακτηριστικών που οφείλουν να ξεπεραστούν (πράγμα διαφορετικό από την αμοιβαία μετατροπή του ενός στο άλλο) μέσα από την ίδια τη συνενωσή τους, σε μια διαδικασία που στη διάρκειά της τα ίδια αυτά χαρακτηριστικά κάθε τόσο αναπαράγονται και εν μέρει καθορίζουν και την πράξη κλπ κλπ.

      Διαγραφή
  10. Μια μικρή και αναγκαία προσθήκη στο κείμενο πιστεύω θα ήταν να αναλυθεί εκτενέστερα ποιά είναι τα ταξικά ελατήρια και όχι μόνο πολιτικά, που τελικά οδήγησαν ανθρώπους στο να απομακρυνθούν από την επαναστατική σκοπιά που κάποτε ασπάστηκαν. Αυτό που λέμε κοινωνική βάση του οπορτουνισμού και της μικροαστικής διείσδυσης στις γραμμές της εργατικής τάξης.
    Σε γενικές γραμμές πάντως το κείμενο είναι εξαιρετικό.

    Ernest Everhard.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σαν παρέμβαση νομίζω πως ήταν αυτό που έπρεπε. Η διεξοδικότερη συζήτηση πρέπει να είναι και ιστορική και θεωρητική και δεν μπορεί να εξαντληθεί σε οποιοδήποτε ένα κείμενο.

      Διαγραφή