Σάββατο, 24 Νοεμβρίου 2012

Θέσεις για την σημασία της ιδρυτικής διακήρυξης του ΣΕΚΕ/ΚΚΕ, 1918

Το χάσμα μεταξύ νοικοκυραίων και ακτημόνων μεγαλώνει εξ αιτίας των κρίσεων που προέρχονται απ' αυτήν την φύσιν του πλουτοκρατικού παραγωγικού συστήματος και επανέρχονται κάθε φορά μεγαλύτεραι και καταστρεπτικότεραι και προβιβάζουν την αβεβαιότητα της ζωής εις μόνιμον κατάστασιν και παρέχουν την απόδειξιν, ότι αι παραγωγικαί δυνάμεις της σημερινής κοινωνίας ηυξήθησαν δυσαναλόγως δι' αυτήν την κοινωνίαν, και ότι η ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής κατήντησεν ασυμβίβαστος προς την πλήρη και σκόπιμον χρησιμοποίησιν των παραγωγικών μέσων.[...] Η μεταβολή της παραγωγής από πλουτοκρατικής εις σοσιαλιστικήν, διενεργούμενην δια της κοινωνίας και προς το καλόν ολοκλήρου της κοινωνίας, δύναται να καταστήση την μεγάλην παραγωγήν με την οσημέραι αυξάνουσαν παραγωγικότητα της κοινωνικής εργασίας, από πηγήν αθλιότητος και δουλείας των λαϊκών τάξεων, εις πηγήν ύψιστης ευημερίας και ατελειώτου και πολυειδούς τελειοποιήσεως. Η κοινωνική αύτη μεταβολή σημαίνει την απελευθέρωσιν όχι μόνον των προλεταρίων, αλλά και ολοκλήρου της ανθρωπότητος που υποφέρει σήμερον. Εν τούτοις δύναται να πραγματοποιηθή μόνον από την εργατική τάξιν διότι όλαι αι άλλαι τάξεις, ανεξαρτήτως των μεταξύ των διαφορών, υποστηρίζουν τον θεσμόν της σημερινής ατομικής ιδιοκτησίας και είναι σύμφωνοι εις την διατήρησιν των οικονομικών βάσεων της σημερινής κοινωνίας. [...] το Σοσιαλ. εργατικόν κόμμα της Ελλάδος δεν επιδιώκει νέα προνόμια τάξεως, αλλ' αγωνίζεται δια την κατάλυσιν της κυριαρχίας των τάξεων και αυτών των τάξεων εν γένει, και δια την απονομήν ίσων δικαιωμάτων και καθηκόντων ανεξαρτήτως γένους, φυλής και θρησκεύματος. Καταπολεμεί δε όχι μόνον την εκμετάλλευσιν και καταπίεσιν της εργατικής τάξεως, αλλά και κάθε είδους εκμετάλλευσιν είτε εξασκείται αύτη εναντίον μιας τάξεως, είτε κόμματος, γένους ή φυλής.
"Αι αρχαί και το πρόγραμμα του ΣΕΚΕ", Προσχέδιο, Ιανουάριος 1918

1. Την ώρα που δημοσιεύονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα οι πιο πάνω αράδες, η Οκτωβριανή Επανάσταση, που λαμβάνει χώρα στις 7-8 του Νοέμβρη του 1917 σύμφωνα με το σύγχρονο ημερολόγιο, δεν έχει καν κλείσει δύο μήνες ζωής. Μέχρι να ιδρυθεί το τελικό κείμενο του ιδρυτικού συνεδρίου του ΣΕΚΕ, που έλαβε χώρα από τις 17 ως τις 23 Νοέμβρη του 1918 στον Πειραιά, θα έχει μεσολαβήσει περίπου ένας χρόνος ανάμεσα στο επαναστατικό συμβάν και στην κομματική διακήρυξη. Η μετεξίλιξη του ΣΕΚΕ σε ΚΚΕ στο 3ο συνέδριο του κόμματος τον Δεκέμβρη του 1924 γίνεται στη βάση μιας δεύτερης διακήρυξης πιστότητας, αυτή τη φορά στους 21 όρους της Τρίτης Διεθνούς.

2. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για μια διακήρυξη που γράφεται στο άμεσο κατόπι ενός συμβάντος· από πολιτική άποψη, του σπουδαιότερου συμβάντος του 20ου αιώνα. Το ΣΕΚΕ είναι ένα πολιτικό κόμμα το οποίο ιδρύεται στην βάση αυτού του συμβάντος, ως ανταπόκριση σε ένα πολιτικό συμβάν. 

3. Η ίδρυση στη βάση ενός συμβάντος διαφοροποιεί εν τη γεννέσει του το ΣΕΚΕ/ΚΚΕ από όλα τα προϋπάρχοντα κόμματα της χώρας. Κανένα κόμμα που να προηγήθηκε ιστορικά στην Ελλάδα δεν λαμβάνει αφορμή για την γέννεσή του από την μετατόπιση της αντίληψης του τι είναι η πολιτική που επιφέρει ένα μοναδικό, χωρίς ιστορικό προηγούμενο συμβάν.

4. Η ανταπόκριση στην απόλυτη καινοφάνεια ενός πολιτικού συμβάντος, του κατεξοχήν νεωτερικού πολιτικού συμβάντος --με την έννοια ότι είναι ακριβώς χωρίς προηγούμενο ιστορικά, καθώς ανατρέπει όλα τα ιστορικά κληρονομημένα κοινωνικά δεδομένα στη χώρα όπου εκδηλώνεται-- καθιστά το ΣΕΚΕ/ΚΚΕ το πρώτο νεωτερικό πολιτικό κόμμα στην ελληνική ιστορία. Και το τελευταίο, μιας και ποτέ ξανά δεν θα ισχύσει η εξαιρετική αρχή της δημιουργίας ενός κόμματος στην βάση ενός καινοφανούς, ρηξιγενούς, χωρίς "θεμελίωση" στην εμπειρική ιστορία πολιτικού συμβάντος.

5. Η απόλυτη νεωτερικότητα του ΣΕΚΕ/ΚΚΕ μεταφράζεται ευθύς αμέσως με όρους διακηρυξιακού περιεχομένου. Οι άξονες του περιεχομένου αυτού είναι:

α. Μία πρόταση για την αρχή της κατάτμησης της κοινωνίας χωρίς προηγούμενο στην ελληνική πολιτική ιστορία: η πρόταση για την ταξική πάλη κεφαλαίου και εργασίας. Ποτέ πριν δεν βρήκε την παραμικρή έκφραση μια τέτοια χαρτογράφηση του κοινωνικού πεδίου στη χώρα. Η συνοπτική παρουσίαση της κομματικής σύστασης από την ίδρυση του ελληνικού κράτους ως το 1918 επαρκεί για να αναδείξει το γεγονός ότι ο βασικός νόμος της κομματικής σύστασης είναι η υπαγωγή του συλλογικού συμφέροντος στην μία ή την άλλη ομάδα συμφερόντων, και η υπαγωγή αυτής της ομάδας στην μία ή την άλλη ξένη οικονομική και πολιτική δύναμη. Κανένας διαχωρισμός τάξεων δεν βρήκε ποτέ έκφραση στις αρχές κατάτμησης κομμάτων σε "ρωσικό", "αγγλικό" και "γαλλικό", ούτε στην κατάτμησή τους σε "φιλομοναρχικά" και "αντιμοναρχικά", ούτε στην κατάτμησή τους στη βάση συσπείρωσης γύρω από πολιτικούς με καταγωγή σε "τζάκια", ούτε στους ανταγωνισμούς και τις διαιρέσεις "αυτόχθονων" και "ετερόχθονων" ή "στρατιωτικών", "προεστών" και "ακτημόνων", ούτε σε αυτή των "φιλελευθέρων" και των "συντηρητικών." Η ύπαρξη εργατικής τάξης, αντίθετα, είναι αυτό που αποκρύπτεται συστηματικά από κάθε διαθέσιμη κατάτμηση του κοινωνικού πεδίου με πολιτικο-κομματικούς όρους πριν το 1918.

β. Μία πρόταση για την πρωταρχικότητα του τρόπου παραγωγής στις πολιτικές σχέσεις, και κατά συνέπεια, της πολιτικής οικονομίας πάνω στην πολιτική ρητορεία, τις επικλήσεις του πατριωτισμού, την μνήμη περασμένων αγώνων, την απονομιμοποίηση της ηθικής του αντιπάλου, κλπ.

γ. Μία πρόταση για την οικουμενικότητα ως περιεχόμενο της αλήθειας της οποίας φορέας είναι η νέα, συμβαντικά οριζόμενη πολιτική.

Έτσι, ο στόχος του νέου, απόλυτα νεωτερικού, κόμματος θα είναι η απελευθέρωση "όχι μόνον των προλεταρίων, αλλά και ολοκλήρου της ανθρωπότητος που υποφέρει σήμερον." 

Ενώ το μέσο του αγώνα θα είναι η εξαίρεση των προλεταρίων από τον κανόνα της υπαγωγής της πολιτικής στο επιμέρους συμφέρον: "δύναται να πραγματοποιηθή μόνον από την εργατική τάξιν διότι όλαι αι άλλαι τάξεις, ανεξαρτήτως των μεταξύ των διαφορών, υποστηρίζουν τον θεσμόν της σημερινής ατομικής ιδιοκτησίας και είναι σύμφωνοι εις την διατήρησιν των οικονομικών βάσεων της σημερινής κοινωνίας."

δ. Μία πρόταση για την απροϋπόθετη ισότητα των ανθρώπων ως θεμελίου του νέου, απόλυτα νεωτερικού χαρακτήρα του πολιτικού πράττειν, σε πείσμα κάθε κοινοτιστικού ανήκειν και κάθε καθεστώτος προνομίων ή μειονεξιών με το οποίο αυτό συνδέεται: "Το Σοσιαλ. εργατικόν κόμμα της Ελλάδος δεν επιδιώκει νέα προνόμια τάξεως, αλλ' αγωνίζεται δια την κατάλυσιν της κυριαρχίας των τάξεων και αυτών των τάξεων εν γένει, και δια την απονομήν ίσων δικαιωμάτων και καθηκόντων ανεξαρτήτως γένους, φυλής και θρησκεύματος."

6. Ο θεωρητικός και φιλοσοφικός ορισμός, κατά συνέπεια, του "αντικομμουνισμού", θα πρέπει αναγκαστικά να επικεντρώνεται στο περιεχόμενο που ο αντικομμουνισμός αρνείται.

7. "Αντικομμουνισμός", σύμφωνα με τα παραπάνω, είναι η άρνηση του ότι

α. Μπορεί να υπάρξει πολιτική θεμελίωση στο όνομα ενός καινοφανούς συμβάντος και όχι στο όνομα προϋπαρχόντων συμφερόντων, δεσμών, αντιζηλιών, ανταγωνισμών, κλπ.

β. Η ταξική πάλη είναι η μόνη νόμιμη βάση θεώρησης των κοινωνικών κατατμήσεων, και άρα δεν είναι τέτοια ούτε το φύλο, ούτε η φυλή, ούτε η εθνικότητα ή η καταγωγή, ούτε η σεξουαλικότητα, ούτε καμία άλλη κατηγορία κοινοτιστικού ανήκειν ή κοινοτιστικού αποκλεισμού.

γ. Οι πολιτικές σχέσεις δεν είναι εκφάνσεις ρητορικών αντιπαλοτήτων ή τοπικών και συντεχνιακών ανταγωνισμών αλλά ενός συνολικού τρόπου παραγωγής που τις ανατέμνει.

δ. Η πολιτική μπορεί να είναι φορέας μιας οικουμενικού χαρακτήρα αλήθειας.

ε. Η ισότητα είναι η θεμελιακή συνθήκη της πολιτικής νεωτερικότητας, και αυτό που δίνει περιεχόμενο στην οικουμενική διακήρυξη μιας νέας εποχής της πολιτικής.

8. Ο "αντικομμουνισμός", κατά συνέπεια, είναι πάντα μια άρνηση της ίδιας της δυνατότητας της πολιτικής νεωτερικότητας να υπάρξει. Είναι η διαβεβαίωση ότι η πολιτική είναι αναγκαστικά και αναπόδραστα αρχαϊκή σε χαρακτήρα, και άρα ότι δεν κομίζει, ούτε μπορεί ποτέ να κομίσει τίποτε το νέο. Στον βαθμό που είναι αρχαϊκή, η "πολιτική" είναι και θα παραμείνει μία τεχνική διαχείρισης και όχι ένα πεπρωμένο της ύπαρξης

9. Έτσι, ο αντικομμουνιστικός αναθεωρητισμός, η προσπάθεια δηλαδή διάλυσης του συμβάντος ως θεμελίου της πολιτικής εις τα εξ ων συνετέθη, είναι --παρά τις διαρκείς επικλήσεις εκ μέρους του της ανάγκης "εκσυγχρονισμού", "ανανέωσης", "πορείας στο μέλλον", κλπ-- ένα ρεύμα εξ ορισμού οπισθοδρομικό, ένα ρεύμα που επιχειρεί να επιστρέψει την πολιτική στο σημείο πριν την εκδίπλωση του συμβάντος που εγκαινιάζει την πολιτική νεωτερικότητα και όσα αυτή συνεπάγεται.

10. Η τελική επιθυμία του "εκ δεξιών" αντικομμουνισμού δεν διαφέρει σε τίποτε από αυτή του αντικομμουνισμού "εξ αριστερών": και οι δύο επιθυμούν την οπισθοδρόμηση του ορίζοντα που δημιουργεί το ερώτημα "τι είναι πολιτική" σε ένα χρονικό σημείο για το οποίο το συμβάν που λειτουργεί ως θεμέλιο της δυνατότητας της πολιτικής νεωτερικότητας --εν προκειμένω, η Οκτωβριανή επανάσταση και οι συμβαντικές διακηρύξεις πιστότητας σ' αυτή-- δεν θα έχει υπάρξει.

11. Η επιστροφή της πολιτικής σε ένα ιστορικό σημείο πριν την νεωτερικότητα είναι επιστροφή της πολιτικής στην αποκλειστική βάση του ανταγωνισμού επιμέρους συμφερόντων κάτω από σχέσεις ιεραρχικής υπαγωγής: της εργατικής τάξης και των δικών της συμφερόντων σε αστικούς "εκπροσώπους" που τα ανακωδικοποιούν με τους δικούς τους όρους και για την ενίσχυση της δικής τους τάξης, των αστικών εκπροσώπων στις "ξένες δυνάμεις" που "εκπροσωπούν" και συνάμα χειραγωγούν για τα δικά τους συμφέροντα τα συμφέροντα της εγχώριας αστικής τάξης, και όλων μαζί στο κεφάλαιο ως υπέρτατης αρχής ορισμού του "συμφέροντος".

12. Το όνειρο, κατά συνέπεια, τόσο του αριστερού όσο και του δεξιού αντικομμουνισμού στην Ελλάδα είναι η επιστροφή της πολιτικής σ' αυτό που ήταν πριν την ίδρυση του ΣΕΚΕ/ΚΚΕ: της πολιτικής ως μέσου ενδοαστικών ανταγωνισμών, με τα λαϊκά στρώματα δεμένα πισθάγκωνα στο ένα ή στο άλλο αστικό άρμα που θα αποφασίσει τη μοίρα τους.

13. Ποια είναι σήμερα η καθαρότερη έκφραση της σφοδρής επιθυμίας του δεξιού και του αριστερού αντικομμουνισμού για αντιδραστική οπισθοδρόμηση, για επανεγκλωβισμό της πολιτικής σε μη συμβαντική-αληθειολογική βάση, για εξάλειψη της νεωτερικότητας ως συνθήκης της πολιτικής θεωρίας και της πολιτικής πράξης;

Η "αριστερά" κατηγορεί την "δεξιά" για "μερκελισμό", δηλαδή "φιλογερμανισμό", αντιπαραθέτοντας την ιδέα ότι τα "λαϊκά συμφέροντα" μπορούν να "σωθούν" μόνο αν η χώρα κινηθεί στην κατεύθυνση της σύμπραξης με τον "γαλλικό άξονα", με τις ΗΠΑ, κλπ. Η πολιτική επιστρέφει ραγδαία στην κατάσταση των αρχών του ελληνικού κράτους, καθώς η πρότερη παραδοχή της αναγκαστικής υποτέλειας της εργασίας στο ένα ή στο άλλο άρμα ιεραρχικής υπαγωγής οδηγεί μαθηματικά στην επανάληψη ως φάρσα: "Αγγλικό κόμμα...γαλλικό κόμμα...ρωσικό κόμμα..."

9 σχόλια:

  1. Επιμένω για το συμμάζεμα όλων αυτών σε μορφή έντυπη

    rednready2

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Εξαιρετικό, ξανά, κείμενο Αντώνη.

    Μια ερώτηση: το σημείο 5 -και οι άξονές του- είναι η βάση πάνω στην οποία θα στηριχθεί και το τέταρτο μέρος του "Συμφέρον, Πολιτική, Ανιδιοτέλεια," όταν με το καλό το γράψεις;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ Βαρώνε. Θα έχει συνάφεια με το τρίτο από τα παραδείγματα του πώς ο μαρξισμός προσεγγίζει τις έννοιες του συμφέροντος και της ανιδιοτέλειας, αυτό που θα εδραστεί στην Κριτική της φιλοσοφίας του δικαίου. Το πρώτο παράδειγμα θα εδραστεί στην 18η Μπρυμαίρ και το δεύτερο στην αντίληψη της ηγεμονίας στο έργο του Γκράμσι.

      Διαγραφή
  3. Άσχετο, αλλά αφού έραψα ήδη εδώ, υπάρχει κάποιο πρόβλημα με την εμφάνιση των πιο πρόσφατων σχολίων στην δεξιά μπάρα; Εδώ και λίγες μέρες βλέπω το μήνυμα: "Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget". Ή μήπως φταίει ο browser μου;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αν προσέξεις σε σάιτ της blogger (blogspot), θα δεις ότι είναι ένα πρόβλημα εδώ και αρκετές μέρες σε όλα τα σχετικά σάιτ. Δυστυχώς, θα πρέπει να διορθωθεί από τους προγραμματιστές της blogger, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε.

      Διαγραφή
  4. Πρέπει να γίνει παρουσίαση στο TEDXATHENS με θέμα:
    "ΣΕΚΕ/ΚΚΕ: Καινοτομία στην πολιτική, 94 χρόνια πριν"
    Θα τους τρελάνουμε !!!

    Πολύ ωραία η εξήγηση του αντικομμουνισμού τόσο απο τη δεξιά όσο και απο την αριστερά.

    "Αγγλικό κόμμα...γαλλικό κόμμα...ρωσικό κόμμα..."
    μια φάρσα με την οποία δεν γελάμε καθόλου και είναι ενδεικτική που μας οδηγεί η μεταμοντέρνα και "προοδευτική" σκέψη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Συγνώμη για την άγνοια, τι είναι το TEDXATHENS?

      Διαγραφή
    2. ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ και ΞΕΡΟ ΨΩΜΙ.
      ή πως όλα τριγύρω αλλάζουνε και όλο τα ίδια μένουν.
      ή άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς.


      Το ΔΙΕΘΝΕΣ TED conference http://en.wikipedia.org/wiki/TED_%28conference%29 :

      TED (Technology, Entertainment and Design) is a global set of conferences owned by the private non-profit Sapling Foundation, formed to disseminate "ideas worth spreading." (...) TED's early emphasis was technology and design, consistent with its origins in the Silicon Valley. The events are now held in Long Beach and Palm Springs in the U.S. and in Europe and Asia, offering live streaming of the talks. They address a wide range of topics within the research and practice of science and culture, often through storytelling.[5] The speakers are given a maximum of 18 minutes to present their ideas in the most i n n o v a t i v e and engaging ways they can.


      Και από το site στην Αθήνα (μη χάσουμε): http://2012.tedxathens.com/ :
      The subject of this year's event is "The Ones Who Do". We will be bringing together a group of visionary individuals from a variety of fields who at some point in their lives have challenged commonly held perceptions and pre-established boundaries.
      The Ones Who Do are individuals w h o d r e a m of a d i f f e r e n t w o r l d , who find ways of making their ingenuous vision in everyday reality and who do not stop in the face of adversity. This approach to life not only redefines our perception of the world and empowers us but also highlights the effect our actions can have on others. Our choice of topic is not only local but urgent: we need to turn thought into action today.


      Το SΕΚΕ/ΚΚΕ θα είναι πραγματικά η μοναδική καινοτόμα IDEA WORTH SPREADING, INVENTED SINCE 1918 !!!, γιατί αυτές που παρουσιάζουν είναι φρέσκος αέρας κοπανιστός.

      Διαγραφή