Κυριακή, 30 Σεπτεμβρίου 2012

Α. Χρυσοστομίδης-Ο θάνατος του ευρωκομμουνισμού

Α. Χρυσοστομίδης 
Ο θάνατος του ευρωκομμουνισμού 
Αυγή, 30/9/2012 

Αυτά που συνηθίζουμε να λέμε σε κάποιους θανάτους -«μαζί του τελείωσε μια εποχή»- σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσαν να ειπωθούν χωρίς να φανούν τετριμμένη επανάληψη. Διότι ο Σαντιάγο Καρίλιο, που πέθανε την εβδομάδα που μας πέρασε σε ηλικία 97 ετών, ήταν ο τελευταίος επιζών ηγέτης του ευρωκομμουνισμού.

Ο ίδιος ο ευρωκομμουνισμός είχε πεθάνει πολλά χρόνια πριν. Στα λίγα χρόνια όμως που έζησε, κατάφερε να αλλάξει για πάντα τη λογική της Αριστεράς: συνέδεσε την κομμουνιστική Αριστερά με την έννοια της δημοκρατίας, απέρριψε τη λογική της κατάληψης των χειμερινών ανακτόρων και την ιδέα της επαναστατικής ώρας Χ, έκανε κτήμα όλων την αντίληψη ότι οι μεγάλες αλλαγές γίνονται μονάχα με ευρύτατες πλειοψηφίες και τόλμησε να πει ότι τα οράματα του σοσιαλισμού δεν περνούσαν αναγκαστικά μέσω Μόσχας. Και η συνεισφορά του Καρίλιο υπήρξε σημαντική, όπως σημαντική υπήρξε η συνεισφορά του Μπερλινγκουέρ - ο τρίτος της παρέας, ο Ζορζ Μαρσέ (που πίστεψε και δεν πίστεψε στις παραπάνω ιδέες) έδινε την εντύπωση ότι είχε ενταχθεί στην τριάδα αφενός για να συγκρατεί τους άλλους δύο ηγέτες, αφετέρου για να μη μείνει εκτός νυμφώνος σε περίπτωση που ο ευρωκομμουνισμός σάρωνε τα πάντα.

Ο ευρωκομμουνισμός δεν σάρωσε εκείνη την εποχή, παρότι κατά κάποιο τρόπο «θεσμοθέτησε» τις αλλαγές που είχαν ήδη υπάρξει στις συνειδήσεις των Ευρωπαίων κομμουνιστών, που δεν αναγνώριζαν πλέον τον εαυτό τους ούτε στη δικτατορία του προλεταριάτου ούτε στο άκρως διεφθαρμένο και άδικο πολιτικό μόρφωμα που λεγόταν «υπαρκτός κομμουνισμός». Ο ευρωκομμουνισμός δεν σάρωσε, αλλά ο Μπερλινγκουέρ είχε την ευκαιρία να μιλήσει -πρώτος αυτός στην ιστορία του αριστερού κινήματος- για την αξία του πολιτικού συμβιβασμού, ενώ ο Καρίγιο άλλαζε τη νοοτροπία του Ισπανικού Κομμουνιστικού Κόμματος παίζοντας τον ρόλο που είχε παίξει στα καθ' ημάς ο Μπάμπης Δρακόπουλος. Η Ντολόρες Ιμπαρούρι είχε ήδη γεράσει, και παρότι τα χρόνια της εξορίας στη Μόσχα είχαν αλλάξει τις ιδέες της (δεν ήταν πλέον η φλογερή, σκληρή και άκαμπτη Πασιονάρια, αλλά μια ηλικιωμένη γυναίκα, τσακισμένη από την προσπάθεια που έκανε να επιβιώσει στα χρόνια του Στάλιν, βιώνοντας από κοντά όλο εκείνο το ζοφερό κλίμα που έστειλε στον θάνατο χιλιάδες κομμουνιστές συμπατριώτες της οι οποίοι δεν άρεσαν στον «παππούλη»), η ίδια εξακολουθούσε να είναι εκπρόσωπος μιας άλλης γενιάς, της γενιάς που έχασε τον εμφύλιο, της γενιάς που έπρεπε να αμφισβητηθεί και να παραδώσει τη θέση της στους νεότερους. Ο Καρίγιο, με εκείνο το μόνιμο χαμόγελό του, αλλά κι εκείνη τη γλώσσα που έλεγε τα σύκα-σύκα και τη σκάφη-σκάφη, είχε τον ιστορικό ρόλο να την ξεπεράσει.

Η Ιστορία όμως κάνει τους δικούς της λογαριασμούς, όπως τους θέλει, όταν θέλει. Ο ευρωκομμουνισμός ήρθε λίγο αργά, η κατάρρευση του «υπαρκτού» ήταν ήδη προ των πυλών, και τα (επίσης καθυστερημένα) βήματα που πήγε να κάνει ο Γκορμπατσόφ ξεπέρασαν ακόμα κι εκείνα τα (άτολμα) βήματα που έκανε ο ευρωκομμουνισμός. Το ζητούμενο, στην αρένα της Ιστορίας του τέλους του 20ού αιώνα, δεν ήταν πλέον η εξυγίανση της κομμουνιστικής θεωρίας, αλλά η απόρριψή της. Ο κομμουνισμός, τουλάχιστον ως λενινιστική κομματική πρακτική, είχε κλείσει τον κύκλο της, τα Κ.Κ. γίνονταν, το ένα μετά το άλλο, παρελθόν σε όλο τον κόσμο, και τα κράτη που είχαν βιώσει τον σταλινισμό έμπαιναν με φόρα και μανία, και διάθεση εκδίκησης σε άλλους ουτοπικούς κήπους, αυτούς του «ευτυχισμένου» καπιταλισμού.

Η μοίρα θέλησε ο Μπερλινγκουέρ να πεθάνει νωρίς, πάνω στο βήμα, χωρίς να μπορέσει να ξετυλίξει τις ιδέες που είχε (αν είχε) για το μέλλον της αριστερής παράταξης και χωρίς να αφήσει άξιους διαδόχους. Ο Καρίγιο, από την πλευρά του, όπως αναπάντεχα μπήκε στην ισπανική πολιτική σκηνή, τόσο αναπάντεχα βγήκε. Μια μεγάλη εκλογική αποτυχία, κάποιες εσωκομματικές διενέξεις που μετατράπηκαν σε βαθιά τραύματα, κάποιες λάθος επιλογές, συννέφιασαν την εικόνα του. Αυτός που ήταν ο πιο εκδηλωτικός από τους τρεις ηγέτες του ευρωκομουνισμού, χάθηκε μέσα στην ασάφεια. Μονάχα ο απερίγραπτος μερικές φορές «Ριζοσπάστης» έδειξε, με αφορμή τον θάνατό του, ότι δεν είχε ξεχάσει τίποτα από τον ιστορικό ρόλο του Καρίγιο: «Ήταν αυτός», γράφει η εφημερίδα του ΚΚΕ, «που λάνσαρε τη δήθεν ανάγκη μιας κοινής πολιτικής κομμουνιστών - σοσιαλδημοκρατών - φιλελεύθερων δημοκρατών για την εδραίωση της δημοκρατίας, συνέβαλε στην απόρριψη του λενινισμού από το κόμμα και στη σταδιακή μετάλλαξή του σε διαχειριστική δύναμη και στην απομάκρυνσή του από την εργατική βάση του».

«Πατέρα του οπορτουνισμού» τον χαρακτηρίζει. Κάποτε θα τον έλεγε και «πατέρα του ρεβιζιονισμού», τίτλο τιμής για τον Καρίγιο. Ύστερα, προφανώς, θα σκέφτηκαν ότι η έννοια του ρεβιζιονισμού χωράει πολύ νερό (από μια άποψη, ρεβιζιονισμός μπορεί να θεωρηθεί και η επανάκτηση του ζαχαριαδικού οράματος...) κι έτσι περιορίστηκαν στην παλιά, καλή κατηγόρια του οπορτουνισμού.

15 σχόλια:

  1. Σοκαρίστηκα που η Αυγή φιλοξενεί άρθρο που λέει ότι το ιστορικό ζητούμενο ήταν η απαλλαγή της "αριστεράς" από το βάρος της κομμουνιστικής θεωρίας και ζητώ από τους ντούρους μαρξιστές της "Μαρξιστικής Φωνής" να παρέμβουν δυναμικά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και τι θα γίνει τώρα με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ; Τώρα που οι συναγωνιστές τους παραδέχονται κυνικά πως πρωταρχικός στόχος τους είναι η εξάλειψη του κομμουνισμού σαν ιδέα, θα συνεχίσουν να μπουρδολογούν περί "κομμουνιστικού προτάγματος" συνεργαζόμενοι με δαύτους;
      Αλλά τι ρωτάω; φυσικά και θα συνεχίσουν! Ο οπορτουνισμός έχει ανοσία έναντι της πραγματικότητας...

      Διαγραφή
    2. Μην αυθαδιάζεις κατά των αγωνιστών, θα στείλω τον εντελώς πραγματικό συγγραφέα και ειδικό επί του ΚΚΕδικου οπορτουνισμού "Οδυσσέα Πραξιάδη" να σε κάνει ντα.

      Διαγραφή
  2. Πάντως μεγάλο κρίμα που ο σεχταρισμός μας δεν μας άφησε να δούμε το μεγαλείο της ενότητας της αριστεράς που μας πρόσφεραν όσοι θέλουν να αποτελειώσουν αυτό που ξεκίνησαν το 1991.

    Αυτή η καχυποψία απέναντι σε ανθρώπους που μας έδειξαν ουκ ολίγες φορές το αγνό των προθέσεών τους θα μας φάει.

    Ευτυχώς όμως, μας ανοίγει την αγκαλιά του ο Λαφαζάνης. Αυτός κι αν είναι έντιμος και καλός άνθρωπος που θέλει να μας βοηθήσει...

    Μα τι καταπληκτικοί άνθρωποι οι αριστεροί! Ζωή να χουν, να κυβερνάνε πάντα τα κουτορνίθια, εεεε, τον δημοκράτη λαό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μικρή ιστορική διόρθωση. Δεν το άρχισαν το '91. Απλά το '91 προσπάθησαν να τελειώσουν αυτό που άρχισαν το '56 και συνέχισαν το '68. Μία ματιά στα πρόσωπα των προταγωνιστών είναι αποκαλυπτική, καθώς πάει πολύ πίσω αυτή η ιστορία...

      Διαγραφή
  3. Ρητορική Ερώτηση: http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_22/09/2012_462602

    «Θα αποτολμούσε, άραγε, η «ελεύθερη» φωνή του ΣΥΡΙΖΑ, η «Αυγή», να φιλοξενεί καθημερινά τις απόψεις του «ανιστόρητου» Στ. Κασιμάτη ή του «απεχθούς νεοφιλελεύθερου» Πάσχου Μανδραβέλη;»

    Με το καλό και η συγχώνευση «Η Καθημερινή Αυγή» --- η φωνή τής σοσιαλφασιστικής αριστεροδεξιάς --- Μότο: άλλη σαν τη σημερινή αυγή να μη μας βρει

    ----

    Γιατί τόση βιασύνη; Μαζικές εισροές πασόκων; Ή τίποτε σοβαρότερο;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πράγματι, μεγάλες σφιξοκωλιές. Αντικομμουνιστικές κλανιές πανταχόθεν. Βρόμισε ο τόπος. Θέλει περαιτέρω ψάξιμο το θέμα.

      Διαγραφή
    2. http://enthemata.wordpress.com/2012/09/30/kasdaglis/

      Είναι έτοιμη η Αριστερά να κυβερνήσει; Η αλήθεια είναι πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι έτοιμος, πράγμα αναμενόμενο: έλλειψη πληροφόρησης, ένδεια ώριμου στελεχικού δυναμικού, προγραμματική αμηχανία σε τομείς-κλειδιά, απουσία παραστάσεων από δημόσια διαχείριση.

      ... αναζήτηση μιας συμμαχίας με συντηρητικότερα στρώματα [από τους οπαδούς τού ΣΥΡΙΖΑ!!!] που δεν ταυτίζονται με την Αριστερά [ΑνΕξ; ΝΔ;], αλλά η ανάγκη τα σπρώχνει να τη στηρίξουν χάριν υπέρτερων προτεραιοτήτων — ή απλώς επειδή δεν έχουν άλλη λύση. Ως πότε θα του λες του άλλου «ψήφισέ μας κι ας μη συμφωνείς με το πρόγραμμά μας»; Δεν πρόκειται για κωλοτούμπα, αλλά για έγκαιρη προσαρμογή θέσεων.

      --------

      Πολύ διαμαρτύρονται για τα λόμπια της δραχμής και τα πραξικοπήματα ...

      Διαγραφή
    3. "Άλλωστε, μέρος όσων ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ δεν το έκαναν επειδή συμφωνούσαν με το πρόγραμμά του. Κι όσο θα μεγαλώνει το επιδιωκόμενο εύρος, τόσο θα εντείνεται η ανάγκη προγραμματικών προσαρμογών. Όχι με τη μορφή λαϊκιστικής συμμόρφωσης στις πρότερες απόψεις των προσερχομένων, αλλά ως αναζήτηση μιας συμμαχίας με συντηρητικότερα στρώματα που δεν ταυτίζονται με την Αριστερά, αλλά η ανάγκη τα σπρώχνει να τη στηρίξουν χάριν υπέρτερων προτεραιοτήτων — ή απλώς επειδή δεν έχουν άλλη λύση. Ως πότε θα του λες του άλλου «ψήφισέ μας κι ας μη συμφωνείς με το πρόγραμμά μας»;

      Στόχος της Αριστεράς δεν είναι να υποκλέψει αυτές τις ψήφους. Δεν πρόκειται για κωλοτούμπα, αλλά για έγκαιρη προσαρμογή θέσεων, πολύτιμο απόσταγμα αλληλεπίδρασης με την κοινωνία. Το ζητούμενο είναι να διευκολύνεται η κίνηση κοινωνικών ομάδων προς τα αριστερά, η συνέπεια λόγων και έργων, η αντιστροφή του σπιράλ της ύφεσης. Αλλιώς, παριστάνουμε πως θέλουμε την κυβέρνηση και βολευόμαστε στην αντιπολίτευση.

      Ο Αλέξης Τσίπρας απηύθυνε τις προάλλες στη Θεσσαλονίκη «δημοκρατικό και πατριωτικό προσκλητήριο». Σύμφωνοι, αλλά το άνοιγμα πρέπει να αντικατοπτρίζεται και στο πρόγραμμα.

      Κι ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν λογιών δεξιές πολιτικές. Περισσότερο κι από την κωλοτούμπα, προσωπικά φοβάμαι το λαϊκισμό: αριστερόστροφο σόου αλλά δεξιά πολιτική. Κάτι σαν τη διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη και τα αλλεπάλληλα «συμβόλαια με το λαό».

      Υπάρχουν βέβαια και χειρότερα. Το να οδηγήσεις ένα λαό στην ήττα εν ονόματι κάποιας ιδεολογικής καθαρότητας, κι αυτό δεξιά πολιτική είναι. Τα ’χει βιώσει στο πετσί της η ελληνική Αριστερά αυτά…"

      Μάλιστα. Τα βλέπω. Πάρε άλλο ένα: http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=715380

      Πώς σου φαίνεται αυτό για άνοιγμα σε συμμαχία με "συντηρητικότερα στρώματα που δεν ταυτίζονται με την Αριστερά";

      Διαγραφή
    4. Και το κάλιστο: άρθρο του Κύρκου Δοξιάδη (αυτός ταλιμπάν "εκσυγχρονιστής" δεν ήταν?) νομίζω στα Ενθέματα της περασμένης Κυριακής, περιέχοντος υψιλόφρονη πρόταση προσέγγισης του ΣΥΡΙΖΑ στη "φωτισμένη δεξιά" τύπου Μανδραβέλη και λοιπών με στόχο τη συγκρότηση αντιφαστιστικού μετώπου κατά της ΧΑ. Τα καλύτερα έρχονται, φοβάμαι ότι δεν έχουμε δει τίποτα ακόμα ...

      Διαγραφή
  4. Γάλλος πράκτορας ο δολοφόνος του Καντάφι σύμφωνα με τον Μαχμούντ Τζιμπρίλ, πρώην πρωθυπουργό του Μεταβατικού Συμβουλίου: http://www.silviacattori.net/article3670.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. 1)Ο ευρωκομμουνισμός του Καρίγιο και Ο EURO-κομμουνισμος του Τσίπρα και των ομοίων του στην πραγματικότητα είναι ένα και το αυτό.Απλώς οι παλαι ποτε ευρωκομμουνιστές ακολούθησαν το φυσιολογική πορεία και εξελίχτηκαν σε συνεπείς σοσιαλοδημοκράτες επιτελώντας σε πολυ μεγάλο βαθμό τον ιστορικό τους ρόλο,απο τη σκοπιά των αστών,αυτόν του εκφυλισμού των Κ.Κ.
    2)Μιας και ο λόγος όμως για ηγέτες,και μάλιστα αριστερούς, εκείνο που κατα τη γνώμη μου αξίζει να παρατηρήσει κανείς είναι την εκτίμηση που τρέφει η κοινωνία προς το πρόσωπό τους. Όταν πέθανε ο Χαρίλαος,το ΚΚΕ έθεσε τη σορό του σε δημόσιο προσκύνημα δίνοντας την ευκαιρία στο λαό να αποχαιρετίσει απο κοντά τον καπετάν-Γιώτη.Στην περίπτωση του θανάτου του Φαράκου,η όλη διαδικασία εξελίχτηκε σε σύναξη ιδεολογικών γενίτσαρων,Τσίμας και Σια, οι οποίοι εκείνα που είχαν επι της ουσίας να αναφέρουν ήταν τα πεπραγμένα το Φαράκου στο ΚΚΕ(βέβαια το οτι ο κόσμος ουδόλως τα εκτίμησε αγνοώντας τον στο τελευταίο του ταξίδι μικρή σημασία είχε,τα αφεντικά τους το εκτίμησαν).Τα ίδια συνέβησαν εν πολλοις και με τον Κύρκο,με τη διάφορα οτι εκεί οι αστοί τον τίμησαν δεόντως και με πρωτεργάτη το ΣΚΑΙ τον τίμησαν δεόντως.
    3)Ανεξάρτητα απο τη διαδρομή που ακολούθησαν οι διάφοροι οπορτουνιστές,είτε δρώντας ως ξεχωριστός πολιτικός χώρος(π.χ ΕΑΡ) είτε δρώντας εντός των Κ.Κ ο ρόλος τους ήταν ο ίδιος.Το κομμάτι εκείνο της κοινωνίας το οποίο εξακολουθεί να πιστεύει σε μια άλλη κοινωνία τους επιφύλαξε στο τέλος αυτό που αξίζει στους προδότες,την περιφρόνηση.
    Υ.Γ: Μηδένα προ του τέλους μακάριζε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. σορυ αλλα ο Πασχος δημοσιογραφος της αυγης ήταν πριν απο 10-15 χρονια

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χωρίς να είμαι σίγουρος, νομίζω πως δεν ήταν ποτέ στην Αυγή. Σίγουρα ήταν (ως αιώνιος φοιτητής) πασπίτης με γλυψίματα από τους πολιτευτές της επαρχίας του (Κοζάνη) και σίγουρα αρθρογραφούσε στο «Κέρδος», πριν την «Απογευματινή».

      Διαγραφή
    2. Το αν ήταν στην "Αυγή" πριν 15 χρόνια δεν μου λέει κάτι. Και το Πάσχο και την αυγή, από τις σημερινές θέσεις τους θα τους κρίνω.
      Αυτό το λέω γιατί και πό τον Ριζοσπάστη έχουν περάσει παλιότερα ένα σωρό "λουλούδια". Σημενουν κάτι οι σημερινές τους θέσεις για τον τότε (ή ακόμη χειρότερα τον σημερινό) Ριζοσπάστη;

      Διαγραφή