Πέμπτη, 6 Σεπτεμβρίου 2012

Απόφαση του 18ου Συνεδρίου για τον Σοσιαλισμό

Μιας και αναφέρθηκε στην εχθεσινή συνέντευξη Τύπου (σε απάντηση ερώτησης του Γ. Λαουτάρη). Οι εμφάσεις με έντονα στοιχεία είναι δικές μου. Ολόκληρο το κείμενο της απόφασης θα το βρείτε εδώ
LR
---

Απόφαση του 18ου Συνεδρίου του ΚΚΕ για το Σοσιαλισμό
21/03/09
Eκτιμήσεις και συμπεράσματα από τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στον 20ό αιώνα με επίκεντρο την ΕΣΣΔ. Η αντίληψη του ΚΚΕ για το σοσιαλισμό.
Aθήνα, 18 - 22 Φλεβάρη 2009

EIΣAΓΩΓH

Tο 18ο Συνέδριο του KKE, ανταποκρινόμενο στο καθήκον που είχε προσδιορίσει το 17ο Συνέδριο πριν τέσσερα χρόνια, εμβάθυνε στις αιτίες νίκης της αντεπανάστασης και της καπιταλιστικής παλινόρθωσης. H υποχρέωση αυτή ήταν επιτακτική και ώριμη για το Kόμμα μας, όπως είναι και για κάθε Kομμουνιστικό Kόμμα. Aλλωστε, ως τέτοιο καθήκον αντιμετωπίστηκε όλα τα χρόνια από το 14ο Συνέδριο, την Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του 1995, έως σήμερα. Eίναι καθήκον αλληλένδετο με την αναζωογόνηση της συνείδησης και πίστης στο σοσιαλισμό.

Eδώ και έναν αιώνα, η αστική πολεμική απέναντι στο κομμουνιστικό κίνημα, που συχνά παίρνει και τη μορφή διανοητικού ελιτισμού, επικεντρώνει τα πυρά της στον επαναστατικό πυρήνα του εργατικού κινήματος: Πολεμά γενικά την αναγκαιότητα της επανάστασης και το πολιτικό της προϊόν, τη δικτατορία του προλεταριάτου, δηλαδή την επαναστατική εργατική εξουσία. Eιδικότερα, πολεμά το προϊόν της πρώτης νικηφόρας επανάστασης, της Oχτωβριανής Eπανάστασης στη Pωσία, αντιπαλεύοντας με μένος κάθε φάση όπου η Eπανάσταση αποκάλυπτε και αντέκρουε την αντεπαναστατική δράση, τα οπορτουνιστικά αναχώματα, τα οποία, σε τελική ανάλυση, άμεσα ή έμμεσα αποδυνάμωναν την Eπανάσταση σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.

Eδώ και έναν αιώνα, προβάλλεται ως "δημοκρατικός σοσιαλισμός", σε αντιπαράθεση με τον "ολοκληρωτικό", "δικτατορικό", "πραξικοπηματικό κομμουνισμό", κάθε ρεύμα άρνησης, υποχώρησης ή παραίτησης από την αναγκαιότητα της επαναστατικής πάλης. Γνωρίζουμε αυτήν την πολεμική και συκοφαντία κατά του επιστημονικού κομμουνισμού, κατά της ταξικής πάλης, που αφορά όχι μόνο στις συνθήκες του καπιταλισμού, αλλά, με άλλες μορφές και σε άλλες συνθήκες, αφορά και στη διαδικασία της διαμόρφωσης των νέων κοινωνικών σχέσεων, καθώς και της επέκτασης και ωρίμανσής τους σε κομμουνιστικές.

Σήμερα, ο διεθνής οπορτουνισμός ανασυντάχτηκε μέσω του "Aριστερού Eυρωκόμματος", που ανέβασε τους τόνους περί "δημοκρατικού σοσιαλισμού", στις συνθήκες της συγχρονισμένης εκδήλωσης της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης.

Γι' αυτό το λόγο, στη συζήτηση περί "σοσιαλιστικής δημοκρατίας" με άλλα μέτρα και σταθμά κρίνονται γεγονότα της μιας ή της άλλης περιόδου, με σαφή στόχο το μηδενισμό της προσφοράς της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Aλλοτε μηδενίζουν όλη την 70χρονη Ιστορία της EΣΣΔ, άλλοτε, ειδικότερα την περίοδο όπου τέθηκε η σοσιαλιστική βάση της. Σε κάθε περίπτωση, στηρίζουν τις πολιτικές επιλογές που συνιστούσαν παρέκκλιση από τη σοσιαλιστική πορεία.

Tο KKE παραμένει αταλάντευτο στην υπεράσπιση της προσφοράς της σοσιαλιστικής πορείας της EΣΣΔ, γενικότερα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης κατά τον 20ό αιώνα, στην πάλη για την κοινωνική πρόοδο, την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.

Σήμερα το Kόμμα μας είναι ιδεολογικά περισσότερο θωρακισμένο και πολιτικά έμπειρο, ώστε να αντικρούσει τις ιδεολογικές παρεμβάσεις των αστικών κέντρων μέσω των εντύπων και της βιβλιογραφίας τους ή μέσω της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Παρεμβάσεις που έχουν και μιαν ορισμένη εμβέλεια επίδρασης σε περίγυρο ή και εντός του Kόμματος.

Mελετάμε τη σκληρή πορεία της ταξικής πάλης για το πέρασμα στη νέα κοινωνία, για τη θεμελίωση και ανάπτυξή της, για την επέκταση και εμβάθυνση των νέων σχέσεων παραγωγής - κατανομής και όλων των κοινωνικών σχέσεων και τη διαμόρφωση του νέου ανθρώπου. Aναδεικνύουμε τις αντιφάσεις, τα λάθη και τις παρεκκλίσεις υπό την πίεση και του διεθνούς συσχετισμού δυνάμεων, χωρίς να οδηγούμαστε στο μηδενισμό.

Tα βλέπουμε κριτικά και αυτοκριτικά, για να γίνει το KKE, ως τμήμα του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, ισχυρότερο στην πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού, για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Mελετάμε και κρίνουμε την πορεία της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και αυτοκριτικά, δηλαδή με πλήρη συνείδηση ότι και οι δικές μας αδυναμίες, θεωρητικές ανεπάρκειες και λαθεμένες εκτιμήσεις αποτελούσαν μέρος του προβλήματος.

Προχωράμε με συλλογικότητα, με αυτογνωσία των δυσκολιών και των ελλείψεων και με ταξική αποφασιστικότητα σε παραπέρα εκτιμήσεις και συμπεράσματα, στον εμπλουτισμό της προγραμματικής μας αντίληψης για το σοσιαλισμό. Γνωρίζουμε και δεχόμαστε ότι η μελλοντική ιστορική μελέτη, από το Kόμμα μας και διεθνώς από το κομμουνιστικό κίνημα, σίγουρα θα φωτίσει περισσότερο τα ζητήματα της πείρας της EΣΣΔ και των άλλων σοσιαλιστικών κρατών. Aναμφίβολα, θα προκύψουν και ζητήματα συμπλήρωσης, βελτίωσης και εμβάθυνσης κάποιων εκτιμήσεών μας. Aλλωστε, η ανάπτυξη της θεωρίας του σοσιαλισμού - κομμουνισμού είναι αναγκαιότητα, ζωντανή διαδικασία, πρόκληση για το Kόμμα μας και το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα, σήμερα και στο μέλλον.

Tο KKE έχει την πείρα να εξασφαλίσει τη συνέχεια, τον εμπλουτισμό της γνώσης, της ενιαίας αντίληψης, όπως έκανε από το 14ο Συνέδριο μέχρι σήμερα.

H προσυνεδριακή διαδικασία έδειξε την υπευθυνότητα και ωριμότητα των κομματικών μελών και στελεχών, προκειμένου να τοποθετηθούν στην κατεύθυνση, στα κριτήρια και τους άξονες του Kειμένου των Θέσεων της KE το οποίο υπερψηφίστηκε.

H νέα KE επιφορτίζεται με το καθήκον να οργανώσει την περαιτέρω έρευνα στα συγκεκριμένα θέματα που προσδιορίζει, να επιδιώξει τη συνεργασία με κομμουνιστικές δυνάμεις, ιδιαίτερα από τις χώρες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στο παρελθόν, να επιλέξει τις μορφές συμμετοχής των κομματικών δυνάμεων στην τελική διαμόρφωση των συμπερασμάτων που θα προκύψουν απ' αυτές τις εξειδικευμένες μελέτες.

Mε την παρούσα Απόφαση του 18ου Συνεδρίου, το KKE εμπλουτίζει την προγραμματική του αντίληψη για το σοσιαλισμό.

Tο Kόμμα βγαίνει ιδεολογικά πιο ισχυρό και ενωμένο, ικανό να εμπνεύσει και να συσπειρώσει στην πάλη για το σοσιαλισμό νέες εργατικές και λαϊκές δυνάμεις, ιδιαίτερα των νεότερων ηλικιών.

Tο 18ο Συνέδριο εκφράζει την επαναστατική αισιοδοξία του ότι, στα επόμενα χρόνια, θα γίνει εμφανής η ανασύνταξη του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, τμήμα του οποίου είναι και το KKE, μια ανασύνταξη στη βάση ανάπτυξης της κομμουνιστικής ιδεολογικής και στρατηγικής ενότητάς του.

17 σχόλια:

  1. Το κείμενο της απόφασης του 18ου Συνεδρίου καθιστά απόλυτα σαφές, ανάμεσα σε άλλα, ότι το σύνθημα "εργατική-λαϊκή εξουσία" αφορά απλώς τη "δικτατορία του προλεταριάτου" με άλλα λόγια, εν μέρει επειδή ο ελληνικός λαός έχει γνωρίσει μόνο φασιστική δικτατορία στην ιστορία του, και εν μέρει, πιθανώς, για να τονιστεί ότι η εργατική εξουσία ασκείται για λογαρισμό της τεράστιας πλειοψηφίας της κοινωνίας, για τα "σύμμαχα" δηλαδή στρώματα.

    Αυτό για να έχουμε καθαρές κουβέντες γιατί πράγματι κάποιοι εξακολουθούν να λένε ότι δεν κατανοούν τι εννοεί με τον όρο "λαϊκή εξουσία" το κόμμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ασκείται "για λογαριασμό" της τεράστιας πλειοψηφίας" ή ασκείται "με" την τεράστια πλειοψηφία;

    "...ωστόσο ο σοσιαλισμός δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αλλιώς παρά μέσω της δικτατορίας του προλεταριάτου, που συνδυάζει τη βία ενάντια στην αστική τάξη, δηλαδή τη μειοψηφία του πληθυσμού, με την πλήρη ανάπτυξη της δημοκρατίας, δηλαδή με την πραγματικά ισότιμη και πραγματικά καθολική συμμετοχή όλης της μάζας του πληθυσμού σε όλες τις κρατικές υποθέσεις και σε όλα τα πολύπλοκα ζητήματα της εξάλειψης του καπιταλισμού." (Λένιν)

    Και πώς: "μόνο φασιστική δικτατορία στην ιστορία του"; Τα τελευταία 38 χρόνια δεν είναι "ιστορία"; (36-74 = 38 χρόνια. 74-2012= 38 χρόνια επίσης)
    Και ποια η συνάρτηση της μακρόχρονης ιστορικής πείρας από τη φασιστική δικτατορία με το ότι, "γι' αυτό" (τα εισαγωγικά δικά μου - αναγόμενα στο "επειδή") το σύνθημα αφορά απλώς τη ΔτΠ;
    Το ότι έχουμε τυπική (δηλαδή όχι "κολοβή" σαν την μετεμφυλιιακή) αστική δημοκρατία τα τελευταία 38 χρόνια θα ήταν αρκετό για να μεταβάλλει το περιεχόμενο του συνθήματος, ή -σε τελική ανάλυση- θα έπρεπε "απλώς" να αποτελεί λόγο μελέτης των ζητημάτων μετάβασης σε συνθήκες όπου τέτοια μετάβαση (από την αστική δημοκρατία στην δτπ και το σοσιαλισμό) δεν έχει παραγματοποιηθεί ως τώρα ποτέ και πουθενά στην ιστορία;

    Τα παραπάνω ερωτήματα αφορούν, Αντώνη, τα δικά σου σχόλια επί της απόφασης του 18ου, και όχι την ίδια την απόφαση για την οποία προσωπικά θα ήθελα πολύ να κάνω μια εκτεταμένη συζήτηση, όχι όμως σε συνθήκες που ευνοούν την όποια "σπέκουλα", αν και πραγματικά δεν ξέρω αν μπορεί ποτέ να υπάρξουν τέτοιες συνθήκες: επομένως; δεν κάνουμε συζήτηση με το φόβο της "σπέκουλας" και απλώς παραθέτουμε αποσπάσματα της απόφασης, ή κάνουμε συζήτηση φροντίζοντας ταυτόχρονα και συνεχώς να βάζουμε κάθε "σπεκουλαδόρο" στη θέση του;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. 1. Ιστορικά, πρώτα κατά βάση για λογαριασμό της και κατοπινά με την εκτεταμένη διευθυντική συμμετοχή της, η οποία έχει προϋποθέσεις.

      2. Μόνο φασιστική δικτατορία=ποτέ δικτατορία του προλεταριάτου.

      3. Η συνάρτηση είναι ότι η "δικτατορία" είναι μια τραυματική λέξη για τον ελληνικό λαό. 1936, 1967.

      4. Η απόφαση του συνεδρίου είναι σαφής ως προς το ότι ΔΕΝ ΜΕΤΑΒΑΛΛΕΤΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΣΥΝΘΗΜΑΤΟΣ. Και προσωπικά συμφωνώ. Όπως δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση ανάμεσα στον καπιταλισμό και τον σοσιαλισμό, έτσι (και για τον ίδιο λόγο) δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση ανάμεσα στην αστική δικτατορία και την προλεταριακή. Είτε το δεχόμαστε αυτό, είτε πιστέυουμε ότι τις "σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις" σε όλη τη Δύση που έστησαν τη λαιμητόμο όπου μπήκε το κεφάλι μας της απήγαγαν εξωγήινη και έβαλαν στη θέση τους δικούς τους ανθρώπους που ήταν φατσικά πανομοιότυποι. Τείνω προς το πρώτο, στο ότι δηλαδή η αστική δικτατορία παραμένει αστική δικτατορία και στις "καλές" εποχές της "συναίνεσης" και της συγκριτικής ευμάρειας για ένα τμήμα των εργατικών στρωμάτων.

      Διαγραφή
  3. Λοιπόν αν κατάλαβα εννοείς, ότι χρησιμοποιείται ο όρος "εργατική λαϊκή εξουσία" εν μέρει γιατί η λέξη "δικτατορία" ηχεί άσχημα λόγω της τραυματικής ιστορικής εμπειρίας. Αυτό μου "λύνει τά ερωτήματα 2 και 3. Το 1 το αφήνω ως "σχολαστικό" για την ώρα.
    Στο 4 παραμένω: Στο ότι δεν υπάρχει "ενδιάμεση κατάσταση" συμφωνώ κι εγώ. Το δε παράδειγμα της σοσιαλδημοκρατίας, για τα δικά μου μέτρα και σταθμά, απλώς κρούει ανοιχτές θύρες. Παραμένω λοιπόν στο 4, και συγκεκριμένω στο δεύτερο σκέλος, που αφορά τον ως τώρα απάτητο δρόμο της μετάβασης από συνθήκες αστικής δημοκρατίας σε συνθήκες σοσιαλιστικής οικοδόμησης, από συνθήκες αστικοδημοκρατικής πολιτικής μορφής της δικτατορίας του κεφαλαίου στη δικτατορία του προλεταριάτου με τις εργατοδημοκρατικές και λαϊκοδημοκρατικές πολιτικές της μορφές. Αυτό το σκέλος του ερωτήματος είναι και το δυσκολότερο γιατί πιά δεν είναι απλώς θεωρητικό άλλα πρώτιστα πρακτικό. Και όπως ανάμεσα στο σοσιαλισμό και στον καπιταλισμό δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση, έτσι σε "τακτικό" επίπεδο δεν υπάρχει "ενδιάμεση κατάσταση" ανάμεσα στην μέχρι τέλους αξιοποίηση κάθε αστικοδημοκρατικής δυνατότητας για το προχώρημα και την πολιτική συγκέντρωση της ταξικής πάλης των εργαζομένων (από τη μια) και την υποτίμηση αυτών των δυνατοτήτων (από την άλλη). Κατά τη γνώμη μου. Με ό,τι συνέπειες μπορεί να έχει πρακτικά η γνώμη μου ή η αντίθετη γνώμη (ανάμεσα στις οποίες επίσης δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση), η μία ή η άλλη "τακτική" επιλογή.

    Θα σταματήσω εδώ με λίγο Λένιν ακόμα. Όπου σε συνθήκες ιμπεριαλιστικού πολέμου (1916), κι ενώ ταυτόχρονα ισχύει το συνθημα του εμφυλίου πολέμου για την έξοδο από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, και με πλήρη επίγνωση της ανυπαρξίας ενδιάμεσης κατάστασης μεταξύ καπιταλισμιού και σοσιαλισμού, παρ' όλα αυτά γράφει:
    "...Στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο μπορεί να «αντιπαραθέσει» κανείς «μόνο» το σοσιαλισμό.. η «διέξοδος» βρίσκεται μόνο στο σοσιαλισμό.. «άρα», το να προβάλλει κανείς δημοκρατικά συνθήματα στο πρόγραμμα-μίνιμουμ, δηλαδή στις συνθήκες πια του καπιταλισμού, είναι απάτη ή αυταπάτη ή συσκότιση, απομάκρυνση κλπ. του συνθήματος της σοσιαλιστικής ανατροπής.
    Να ποια είναι η πραγματική πηγή που ο Π. Κίεβσκι δεν έχει επίγνωσή της, είναι, όμως, η πραγματική πηγή όλων των παθημάτων του...".

    "πρόγραμμα μίνιμουμ"; "στις συνθήκες του καπιταλισμού"; Ίσως φταίει το ότι ο λένιν περίμενε ο "εμπλουτιασμός" της προγραμματικής του αντίληψης, να επέλθει μέσα από την εμφάνιση των εργατικών συμβουλίων στην πράξη, και δεν ακύρωνε πραγματικές δυνατότητες "στις συνθήκες του καπιταλισμού" εξαιτίας του "εμπλουτισμού" της προγαμματικής του αντίληψης στα χαρτιά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Θα σταματήσω εδώ με λίγο Λένιν ακόμα. Όπου σε συνθήκες ιμπεριαλιστικού πολέμου (1916), κι ενώ ταυτόχρονα ισχύει το συνθημα του εμφυλίου πολέμου για την έξοδο από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, και με πλήρη επίγνωση της ανυπαρξίας ενδιάμεσης κατάστασης μεταξύ καπιταλισμιού και σοσιαλισμού, παρ' όλα αυτά γράφει:
      "...Στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο μπορεί να «αντιπαραθέσει» κανείς «μόνο» το σοσιαλισμό.. η «διέξοδος» βρίσκεται μόνο στο σοσιαλισμό.. «άρα», το να προβάλλει κανείς δημοκρατικά συνθήματα στο πρόγραμμα-μίνιμουμ, δηλαδή στις συνθήκες πια του καπιταλισμού, είναι απάτη ή αυταπάτη ή συσκότιση, απομάκρυνση κλπ. του συνθήματος της σοσιαλιστικής ανατροπής.
      Να ποια είναι η πραγματική πηγή που ο Π. Κίεβσκι δεν έχει επίγνωσή της, είναι, όμως, η πραγματική πηγή όλων των παθημάτων του...".

      "πρόγραμμα μίνιμουμ"; "στις συνθήκες του καπιταλισμού"; Ίσως φταίει το ότι ο λένιν περίμενε ο "εμπλουτιασμός" της προγραμματικής του αντίληψης, να επέλθει μέσα από την εμφάνιση των εργατικών συμβουλίων στην πράξη, και δεν ακύρωνε πραγματικές δυνατότητες "στις συνθήκες του καπιταλισμού" εξαιτίας του "εμπλουτισμού" της προγαμματικής του αντίληψης στα χαρτιά.

      Δεν κατάλαβα τι θέλεις να πεις στο πιο πάνω. Αν θέλεις εξήγησε. Ιδιαίτερα το σημείο περί προγράμματος μίνιμουμ.

      Διαγραφή
  4. Δυστυχώς έχω βλάβη στο σπιτικό πισι, και μετά από αυτή την απάντηση θα σταματήσω για σήμερα, θα επανέλθω αύριο, κι αν υπάρχει ενδιαφέρον συνεχίζουμε τη συζήτηση.

    Σχετικά με το απόσπασμα του Λένιν, όπως είναι νομίζω φανερό, αυτό που ο Λένιν υποστηρίζει είναι πως:
    Το ότι η διέξοδος βρίσκεται "μόνο" στον σοσιαλισμό, το ότι ανάμεσα στην αστική κι εργατική εξουσία δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση, αυτό καθόλου δεν σημαίνει ότι για την συσπείρωση των εργαζομένων δεν είναι αναγκαίο ένα δημοκρατικό "πρόγραμμα μίνιμουμ, δηλαδή στις συνθήκες πια του καπιταλισμού".
    Κι αυτό το υποστηρίζει, μάλιστα, μέσα στις πιο οξυμένες δυνατές συνθήκες, αυτές του ιμπεριαλιστικού πολέμου, και μάλιστα την ίδια ώρα που έχει τεθεί το πιο προχωρημένο δυνατό σύνθημα, αυτό της μετατροπής του σε εμφύλιο ταξικό.

    Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, που υπερβαίνουν φυσικά τις δικές μας σε όξυνση αντιθέσεων, δεν λέει λχ "δημοκρατία κι εθνική αυτοδιάθεση με σοβιετική κυβέρνηση", αλλά λέει για την αξία των "μίνιμουμ" στόχων της δημοκρατίας και της αυτοδιάθεσης ("στις συνθήκες του καπιταλισμού") ως στόχων που φέρνουν την ταξική πάλη πιο κοντά στο στόχο της εργατικής εξουσίας, που αντικειμενικά συμβάλλλουν ώστε η σοβιετική εξουσία να γίνει πιο επίκαιρο "αίτημα", να έρθει στο άμεσο προσκήνιο της πάλης.
    Με αυτόν τον τρόπο το κατανοώ, αν θες δες κι ολόκληρο το κείμενο στο μπλογκ.

    Τώρα, στις δικές μας συνθήκες, κάνουμε το αντίθετο:
    Δεν λέμε λχ διαγραφή του χρέους κι αποδέσμευση από την Ευρωπαϊκή Ενωση ως αναγκαία ελάχιστα ΓΙΑ ΝΑ έρθει (και ούτε καν "για να έρθει" - αλλά που αντικειμενικά φέρνουν) το ζήτημα της εξουσίας στο προσκήνιο.
    Δεν χρησιμοποιούμε την αστική δημοκρατία (ταυτόχρονα με την πάλη για την ανάπτυξη της οργάνωσης των εργαζομένων ως το επίπεδο της εξουσίας) για να θέσουμε αυτά τα ζητήματα (και τόσα άλλα) ως την τελική τους μορφή και οξύτητα...

    ...Αλλά λέμε διαγραφή του χέους και αποδέσμευση ΜΕ λαϊκή εξουσία (κι η διαφορά ειναι τεράστια), και γιατί;... Γιατί "προγραμματικά" ακριβώς η διέξοδος βρίσκεται "μόνο" στο σοσιαλισμό δηλαδή στη λαϊκή εξουσία, που "φυσικά" δεν έχει σχέση με τίποτα το "αστικοδημοκρατικό", στην οποία θα υπάρχει αιρετότητα και ανακλητότητα στους τόπους δουλειάς κλπ κλπ, αλλά η οποία δυστυχώς "δεν κρίνεται σε αυτές τις εκλογές", στις οποίες βέβαια κρίνονται (τουλάχιστον εκ των υστέρων...) και η δέσμευση ή αποδέσμευση από την ΕΕ, την οποία και πάλι όμως εμείς την βλέπουμε όχι σαν "ελάχιστο" (και ως "αστικοδημοκρατικό" δικαίωμα και δικαίωμα εθνικής αυτοδιάθεσης) αλλά σαν στοιχείο που το απαγγέλουμε σε τρίπτυχο: όχι ΓΙΑ αλλά ΜΕ τη λαϊκή εξουσία, κι ακόμα περισσότερο όπως λες κι εσύ για τη σημασία του όρου, όχι ΓΙΑ τη δικτατορία του προλεταριάτου αλλά ΜΕ τη δικτατορία του προλεταριάτου"...

    Και μετά (χθές) διαπιστώνουμε ότι ο κόσμος ψήφισε "δέσμευση" κι όχι την "μη κρινόμενη" σε αυτές τις εκλογές "αποδέσμευση με λαϊκή εξουσία". Αυτά συνοπτικά, ίσως αν τα καταφέρω με τα τεχνικά μου προβλήματα, επιχειρήσω κάτι εκτενέστερο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κατ' αρχάς, ευχαριστώ για την διευκρίνιση για Λένιν. Θα διαβάσω το κείμενο γιατί ακόμη δεν έχω πλήρη εικόνα του επιχειρήματος.

      Κατά δεύτερο: "δεν λέμε διαγραφή του χρέους κι αποδέσμευση" ΠΟΙΟΙ; Το ΚΚΕ έχει καταθέσει πρόταση νόμου ακύρωσης του Μνημονίου που συνεπάγεται αποδέσμευση και διαγραφή. Και εξ ορισμού, αφού κατέθεσε πρόταση νόμου, χρησιμοποίησε την αστική δημοκρατία.

      Τρίτο: Είναι κατά συνέπεια αναληθές ότι λέμε "διαγραφή του χρέους και αποδέσμευση" ΜΟΝΟ με την προϋπόθεση λαϊκής εξουσίας. Αν το λέγαμε, δεν θα καταθέταμε την πρόταση. Αυτό που λέμε είναι ότι ΧΩΡΙΣ τη λαϊκή εξουσία, η πρόταση αυτή και κάθε πρόταση παραμένει "στα χαρτιά." Πού διαφωνείς; Το νομικό πλαίσιο της ΕΕ, που παρόμοιό του δεν είχε να αντιμετωπίσει η ΕΣΣΔ του Λένιν, είναι πολύ συγκεκριμένο και εξαιρετικά δεσμευτικό. Χωρίς πολιτική ανατροπή πλήρη, δεν μπορεί να υλοποιηθεί κανένα μίνιμουμ πρόγραμμα. Αυτό το λέω πολλές φορές και νομίζω ότι το κόμμα το κατανοεί πλήρως: εν προκειμένω, "μίνιμουμ" και "μάξιμουμ" συναντώνται.

      Θα ήθελα κάποιες απαντήσεις επί αυτών των αρκετά θεμελιωδών νομίζω ζητημάτων.

      Διαγραφή
    2. Η πρόταση νόμου ακύρωσης του μνημονίου, που μάλιστα το ΚΚΕ την ανακοίνωσε την επόμενη κιόλας μέρα των εκλογών του Μάη όταν δηλαδή ήταν ακόμα άγνωστη η τελική σύνθεση της Βουλής (που τελικά προέκυψε με τις εκλογές του Ιουνίου), ήταν και είναι η πιο καίρια ενέργεια του ΚΚΕ από όλες τις ενέργειές του στη διάρκεια των δυο προεκλογικών περιόδων.
      Και, βέβαια, συνιστά αυτή η πρόταση νόμου χρησιμοποίηση της αστικής δημοκρατίας, και έχω μάλιστα τη γνώμη ότι ΑΥΤΗ η χρησιμοποίησή της είναι πολλαπλά πιο επαναστατική από χίλια δυο "επαναστατικά" επιχειρήματα υποτίμησής της.

      Από την άλλη όμως, αυτή η συγκεκριμένη χρησιμοποίηση, δεν αναδείχηκε συνολικά στίς προεκλογικές (και όχι μόνο) περιόδους.
      Σε αυτές επικράτησε η αντίληψη ότι προϋπόθεση κάθε ουσιαστικής αλλαγής είναι η λαίκή εξουσία. Ότι επίσης, "η λαϊκή εξουσία δεν κρίνεται σε αυτές τις εκλογές", επομένως δεν κρίνεται σε αυτές τις εκλογές και οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή.

      Ακόμα παραπέρα η (ορθότατη) άρνηση της "κυβέρνησης της αριστεράς" του ΣΥΡΙΖΑ, προεκτάθηκε σε άρνηση κάθε κυβέρνησης "αστικής διαχείρισης", ΧΩΡΙΣ να διευκρινίζεται αν ως τέτοια κυβέρνηση εννοείται μια κυβέρνηση που το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ της είναι πρόγραμμα αστικής διαχείρισης, ή αν εννοείται ΚΑΘΕ κυβέρνηση που αναδεικνυεται με αστικές εκλογές.
      Και μάλιστα, αυτή η μη-διευκρίνιση συνοδευόταν από φράσεις του ειδους ότι "ακόμα και το ΚΚΕ να γινόταν κυβέρνηση, τι θα έκανε, εφόσον θα είχε απέναντί του την εξουσία των μονοπωλίων και του ιμπεριαλισμού" ή "μόνη κυβέρνηση που θα συμμετείχε το ΚΚΕ είναι η κυβέρνηση της λαϊκής εξουσίας".

      Που διαφωνώ λοιπόν;
      Διαφωνώ στο ότι, κατά την πεποίθησή μου, το ΚΚΕ θα έπρεπε να σταθεί όχι στην άρνηση "κάθε κυβέρνησης αστικής διαχείρισης", αλλά στη συγκεκριμένη φάση (επίπεδο συνείδησης, ανάπτυξης ταξικής πάλης κλπ), να αναδείξει λεπτομερειακά την ΑΝΑΓΚΗ μιας κυβέρνησης που το πρόγραμμα της θα συνίσταται στην αναγκαία σήμερα για τον λαό ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΤΡΟΠΗ: στην χωρίς περιστροφές διαγραφή του χρέους, στην αποδέσμευση από την ΕΕ, στην κρατικοποίηση (με την έννοια της κοινωνικής κατοχής) των βασικών, στρατηγικών κλάδων της παραγωγής και της χρηματικής και εμπορευματικής κυκλοφορίας. Υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ότι αυτό το πρόγραμμα οικονομικής ανατροπής, θα επιφέρει την λυσσαλέα αντίδραση των μηχανισμών του ιμπεριαλισμού, και ότι για την πραγματοποίησή του και για την πάλη ενάντια στην αντίδραση ΘΑ ΑΠΑΙΤΗθΕΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ η καθημερινή ένταση της κινητοποίησης των εργαζομένων και η ανάπτυξη της οργάνωσής τους ως το επίπεδο της εξουσίας.
      Και, τέλος, να ξεκαθαρίζει ότι, εφόσον η πρότασή του αυτή δεν πλειοψηφήσει ή δεν πλειοψηφεί, ΤΟΤΕ, και σε αυτήν την περίπτωση ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΤΙΚΗ δύναμη απέναντι στην αντιλαϊκή επίθεση και τις συνέπειες της, δεν είναι παρά η δύναμη που αναδεικνύει ΑΥΤΗΝ την πρόταση οικονομικής ανατροπής, που την κάνει ΟΛΟΠΛΕΥΡΟ (και όχι μόνο εκλογικό) στόχο πάλης του εργατικού λαϊκού κινήματος, καλώντας τέλος σε ΨΗΦΟ ανυπακοής και απειθαρχίας -ως το επίπεδο της κυβέρνησης, και σε κίνημα ανυπακοής και απειθαρχίας - ως το επίπεδο της εξουσίας.

      Όπου φυσικά η ανυπακοή και η απειθαρχία συμπεριλαμβάνει (είτε σε επίπεδο "ψήφου" είτε σε επίπεδο εργατικού λαϊκού κινήματος) και το "εξαιρετικά δεσμευτικό" νομικό πλαίσιο της ΕΕ που "παρόμοιό του δεν είχε να αντιμετωπίσει η ΕΣΣΔ του Λένιν" (ας μην κάνουμε τώρα συζήτηση για τα "δεσμευτικά νομικά πλαίσια" της εποχής του Λένιν).

      Όπως καταλαβαίνεις συμφωνώ στο ότι "Χωρίς πολιτική ανατροπή πλήρη, δεν μπορεί να υλοποιηθεί κανένα μίνιμουμ πρόγραμμα" και στο ότι "εν προκειμένω, "μίνιμουμ" και "μάξιμουμ" συναντώνται".
      Η διαφωνία μας, αν υφίσταται, αφορά στις πραγματικές διαδικασίες αυτής της "συνάντησης" και στις αντιλήψεις γύρω από αυτές τις διαδικασίες.

      Διαγραφή
  5. Ενδιαφέρον ενδεχομένως δεν υπάρχει, αλλά θα ολοκληρώσω το συλλογισμό μου με το εξής:
    Η πιο "τρομακτική" (καθόλου απίθανη) πιθανότητα είναι για μένα αυτή όπου ο θεωρητικός καθορισμός των μορφών εργατική εξουσίας τις οποίες "θα γεννήσει" η επαναστατική διαδικασία, ακυρώνει, και στο όνομα του προσπερνούνται, οι μορφές και οι δυνατίοτητες που πραγματικά γεννιόνται, και μαζί μ' αυτές φυσικά και η ίδια η διαδικασία.

    Μ' άλλα λόγια, αν ο Λένιν, ο Μπλανκί, ο Κάστρο, το ΕΑΜ κά είχαν προκαθορίσει τη μορφή η οποία οφείλει να "γεννηθεί", ενδεχομένως δεν θα υπήρχε ούτε ο Οκτώβρης, ούτε η Κομμούνα, ούτε η κουβανική επανάσταση, ούτε τα φύτρα της λαίκής εξουσίας στην Εθνική Αντίσταση.

    Η παγκόσμια επαναστατική εμπειρία, με τις νίκες της και τις αποτυχίες της, είναι πλούσια σε μορφές διαδικασιών και επαναστατικής εργατικής λαϊκής εξουσίας: Πλάι στις 4 που ήδη ανέφερα, μπορώ να προσθέσω, την Κίνα και το Βιετνάμ, τον Ισπανικό και τον Ελληνικό εμφύλιο, τη Λαϊκή Ενότητα της Χιλής, το Μάη του '68, και η σειρά δεν τελειώνει εδώ... Όλη αυτή η συνολική εμπειρία συνιστά εμπλουτισμό της προγραμματικής μας αντίληψης, κι όχι ο οποιοσδήποτε θεωρητικός-ιστορικός εκλεκτικισμός.-

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ενδιαφέρον από μένα τουλάχιστον υπάρχει, αλλά χρειάζομαι χρόνο. Κάνε λίγη υπομονή.

      Διαγραφή
    2. "Μ' άλλα λόγια, αν ο Λένιν, ο Μπλανκί, ο Κάστρο, το ΕΑΜ κά είχαν προκαθορίσει τη μορφή η οποία οφείλει να "γεννηθεί", ενδεχομένως δεν θα υπήρχε ούτε ο Οκτώβρης, ούτε η Κομμούνα, ούτε η κουβανική επανάσταση, ούτε τα φύτρα της λαίκής εξουσίας στην Εθνική Αντίσταση."

      Η παρατήρησή σου αγνοεί πλήρως τα ιστορικά και ιδεολογικά συμφραζόμενα που προηγούνται τις δυνατότητας "μη προκαθορισμού" και προκαθορίζουν ήδη ένα πεδίο. Μια σύντομη ματιά στις πρώτες σελίδες του "Η Ρωσική επανάσταση" του Τρότσκι θα σου δείξει ότι οι Μπολσεβίκοι είχαν πλήρη επίγνωση ότι στην κοινωνία τους οι σοσιαλιστικές ιδέες είχαν πολύ μεγάλη διείσδυση στην ίδια την αστική τάξη, την στιγμή που οι αγρότες ήταν συντριπτικά αντι-Τσαρικοί και χωρίς να έχουν στο παραμικρό εγκολπώσει την αστική ιδεολογία.

      Αν έβαζες τον Λένιν να μιλήσει στην πλατεία των Νεουρκέζων με τα i-phone θα είχες απλώς υλικό για παρωδία. Δεν μπορεί να είναι η μοναδική διάσταση του ζητήματος το να "μην προκαθορίζεις" γιατί έτσι οδηγείσαι σε αστειότητες όπως αυτές που επαναλάμβαναν οι του ΣΥΡΙΖΑ και του ΑΝΤΑΡΣΥΑ πέρυσι το καλοκαίρι.

      Ε, δεν "προκαθόρισαν" ούτε αυτοί --σε αντίθεση με το ΚΚΕ, που ήξερε να φυλάξει τα ρούχα του απ' τον αχταρμά των αποκαϊδιών 30 ετών σήψης και εκφυλισμού της κοινωνίας και της αριστεράς-- και είδαμε μεγάλο χαϊρι, έτσι;

      Διαγραφή
    3. Ο "προκαθορισμός" για τον οποίο κάνω λόγο δεν αφορά καθόλου την τη θέση, ότι η διέξοδος από τον καπιταλισμό βρίσκεται στον σοσιαλισμό κι ότι ιστορικά ανάμεσα σε αυτά τα δυο δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση.

      Κάνω λόγο για τον θεωρητικό "προκαθορισμό" πολιτικών ΜΟΡΦΩΝ εργατικής - λαϊκής εξουσίας που "θα γεννήσει" η επαναστατική διαδιακασία.
      Ο οποίος θεωρητικός προκαθορισμός είναι ικανός να οδηγεί στην αγνόηση και στην παράκαμψη των μορφών και της διαδικασίας που γεννά η πραγματική ζωή (ικανός στο όνομα της "αρμονίας μεταξύ τακτικής και στρατηγικής", της "συνέπειας μεταξύ θεωρίας και πράξης").

      Πιο συγκεκριμένα, μιλάω για το ότι στον "εμπλουτισμό της προγραμματικής αντίληψης" "καθορίζεται" θεωρητικά, ότι οι μορφές που "θα γεννηθούν" από την πάλη, από τη διαδικασία, είναι η ανάδειξη των των εκπροσώπων μέσα από τους τόπους δουλειάς, ότι οι νοικοκυρές θα συμμετέχουν στην εκλογή των εκπροσώπων με ειδικούς εκλογικούς καταλόγους κλπ.
      Αυτός ο θεωρητικός καθορισμός ΜΟΡΦΩΝ, αποτελεί και θεωρητικό καθορισμό ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ.
      Και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα εάν και εφόσον η πραγματική ζωή συμπέσει με τον καθορισμό. Το πρόβλημα υπάρχει εφόσον η πραγματική ζωή "γεννήσει" μορφές και διαδικασίες διαφορετικές από τον θεωρητικό καθορισμό τους, εφόσον η πραγματική ζωή τον "διαψεύδει" (ως προς τις μορφές και διαδικασίες) και εφόσον ο καθορισμός δεν "ανέχεται" μια τέτοια "διάψευση" και αγνοεί, γι' αυτό, την πραγματική ζωή.

      Χοντρικά, ο συγκεκριμένος "θεωρητικός καθορισμός" καθορίζει ότι οι μορφές που "θα γεννηθούν" είναι οι μορφές των εργατικών συμβουλίων, οι σοβιετικές μορφές. Και ξαναλέω: Καλώς "να γεννηθούν"!
      Αν όμως η πραγματική ζωή, αντί γι' αυτές τις μορφές και τις αντίστοιχές τους διαδικασίες, "γεννήσει", για παράδειγμα, μορφές και διαδικασίες παρόμοιες με της Κομούνας (ιδού κύριοι η δικτατορία του προλεταριάτου, Ένγκελς), τότε είναι ο "θεωρητικός καθορισμός" ικανός να αναγνωρίσει τη διάψευσή του και να αξιοποιήσει τις πραγματικές μορφές της πραγματικής ζωής, ή θα τις περιφρονήσει ως "μη ανταποκρινόμενες" στον εκλεκτικισμό του;

      Αυτό είναι το νόημα της φράσης: "μ' άλλα λόγια, αν ο Λένιν, ο Μπλανκί, ο Κάστρο, το ΕΑΜ κά είχαν προκαθορίσει τη μορφή η οποία οφείλει να "γεννηθεί", ενδεχομένως δεν θα υπήρχε ούτε ο Οκτώβρης, ούτε η Κομμούνα, ούτε η κουβανική επανάσταση, ούτε τα φύτρα της λαίκής εξουσίας στην Εθνική Αντίσταση", και δεν βρίσκεται το νόημά της σε κάποιο προβληματισμό για τον γενικό καθορισμό ως σοσιαλιστικού του χαρακτήρα του μετασχηματισμού.

      Διαγραφή
    4. Με δεδομένα τα πραγματικά στοιχεία για τις πολιτικές αντιλήψεις των αυτοκαθοριζόμενων ως "αριστερών" Ελλήνων σήμερα, που είναι το απτό υλικό με το οποίο θα ήταν αναγκασμένος να δουλέψει ο όποιος Λένιν, Κάστρο, κλπ αν είχε την ατυχία να ζει στην Ελλάδα του 2012 (βλ. τελευταία ανάρτηση), θα πρότεινα μια ματιά στο παρακάτω (Σορέλ, Στοχασμοί για τη βία):

      "Έχω επισημάνει τον κίνδυνο για το μέλλον του πολιτισμού που παρουσιάζουν οι επαναστάσεις που λαμβάνουν χώρα σε μια εποχή οικονομικής παρακμής. Δεν μοιάζουν όλοι οι Μαρξιστές να έχουν ξεκαθαρίσει την αντίληψή τους για την σκέψη του Μαρξ πάνω σ' αυτό το θέμα. Ο Μαρξ πίστευε ότι πριν την μεγάλη καταστροφή θα προηγούνταν μια τεράστια οικονομική κρίση, αλλά οι κρίσεις που είχε στο μυαλό του ο Μαρξ δεν πρέπει να συγχέονται με την οικονομική παρακμή. Οι κρίσεις τού φαινόντουσαν αποτελέσματα υπερβολικού ρίσκου στα εγχειρήματα της παραγωγής, τα οποία [εγχειρήματα] δημιουργούν παραγωγικές δυνάμεις που είναι εκτός αναλογίας σε σχέση με τα ρυθμιστικά μέσα τα οποία θέτει σε λειτουργία αυτόματα ο καπιταλισμός. Τέτοιου είδους εγχειρήματα προϋποθέτουν ότι το μέλλον μοιάζει ευνοϊκό για τις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις, και ότι η αντίληψη της οικονομικής προόδου κυριαρχεί απόλυτα στην περίοδο αυτή. Για να μπορέσουν να ενωθούν με το προλεταριάτο οι κατώτερες μεσαίες τάξεις, που μπορούν ακόμα να βρίσκουν σχετικά ανεκτές συνθήκες διαβίωσης κάτω απ' το καπιταλιστικό καθεστώς, είναι βασικό να μπορούν να οραματιστούν το μέλλον της παραγωγής ως κάτι που λάμπει με ελπίδες, όπως φαινόταν κάποτε η κατάκτηση της Αμερικής στους άγγλους χωρικούς που άφηναν την γηραιά Ευρώπη για να βουτήξουν σε μια περιπετειώδη ζωή.

      Η γενική απεργία οδηγεί στα ίδια συμπεράσματα. Οι εργάτες έχουν συνηθίσει να βλέπουν τις εξεγέρσεις τους κόντρα στους περιορισμούς που επιβάλλει ο καπιταλισμός να πετυχαίνουν κατά την διάρκεια περιόδων ευμάρειας. Έτσι, μπορεί να ειπωθεί ότι άπαξ και ταυτίσεις την επανάσταση με τη γενική απεργία, γίνεται αδύνατον να θεωρήσεις ότι μπορεί να επέλθει ένας ουσιώδης μετασχηματισμός του κόσμου σε περίοδο οικονομικής παρακμής. Οι εργάτες έχουν εξίσου έντονη συναίσθηση ότι οι αγρότες και οι τεχνίτες δεν θα ενωθούν μαζί τους εκτός και αν το μέλλον εμφανίζεται τόσο ευοίωνο ώστε η βιομηχανία να μπορεί να καλυτερεύσει τη μοίρα όχι απλώς των παραγωγών, αλλά όλων.

      Είναι πολύ σημαντικό να δίνουμε πάντοτε έμφαση στον μεγάλο βαθμό ευμάρειας που πρέπει να έχει η βιομηχανία για να παραμένει εφικτή η πραγμάτωση του σοσιαλισμού. Διότι η εμπειρία μάς δείχνει ότι είναι δια της προσπάθειας να σταματηθεί η πρόοδος του καπιταλισμού και να διατηρηθούν οι μορφές ύπαρξης των τάξεων που βρίσκονται σε παρακμή που οι προφήτες της κοινωνικής ειρήνης προσπαθούν να εξασφαλίσουν την λαϊκή αποδοχή. Οι συνδέσεις ανάμεσα στην επανάσταση και την διαρκή και ραγδαία πρόοδο της βιομηχανίας θα πρέπει να δειχθούν με δραματικό τρόπο."

      Διαγραφή
    5. Επίσης, πουθενά δεν ισχυρίστηκα ότι συνδέεις τον προκαθορισμό με την μη ύπαρξη ενδιάμεσου ανάμεσα στον καπιταλισμό και τον σοσιαλισμό. Αυτό που εγώ είπα είναι ότι φαίνεται να αγνοείς μια σειρά παραγόντων όταν ισχυρίζεσαι ότι η επιτυχία της επαναστατικής πολιτικής οφείλεται στο ότι οι δράστες "δεν προκαθόριζαν" τη "μορφή" της επαναστατικής διαδικασίας.

      Κατά λέξη, έγραψες (και ήδη παρέθεσα πιο πάνω), το εξής: "Μ' άλλα λόγια, αν ο Λένιν, ο Μπλανκί, ο Κάστρο, το ΕΑΜ κά είχαν προκαθορίσει τη μορφή η οποία οφείλει να "γεννηθεί", ενδεχομένως δεν θα υπήρχε ούτε ο Οκτώβρης, ούτε η Κομμούνα, ούτε η κουβανική επανάσταση, ούτε τα φύτρα της λαίκής εξουσίας στην Εθνική Αντίσταση."

      Εγώ αμφισβητώ κάθετα αυτόν τον ισχυρισμό ως ισχυρισμό που συγχέει αναγκαίες και ικανές συνθήκες, καταλήγοντας, λίγο-πολύ στο ότι ΑΡΚΕΙ για να έχεις μια επιτυχημένη επαναστατική διαδικασία να είσαι διατεθειμένος να μην προκαθορίσεις τη μορφή της. Ε, όχι. Αυτά τα έλεγαν οι Συριζαίοι και οι Αντάρσυοι για τις πλατείες στο Radical Desire και τα θυμάμαι πάρα πολύ αναλυτικά ως "επιχειρήματα."

      Δεν αρκεί.

      Διαγραφή
    6. Φυσικά και δεν αρκεί, ούτε και ισχυρίζομαι οτι αρκεί.

      Κι αυτό που έγραψα "κατά λέξει" δεν έχει αυτό το νόημα: δεν έχει το νόημα "αρκεί να μην προκαθορίσεις τη μορφή". Εχει το νόημα ότι ο "προκαθορισμός" της μορφής στην θεωρία, μπορεί να σε αποσπάσει από την ζωντανή μορφή της πραγματικότητας (και αυτή η απόσπαση μπορεί να αφορά κι όσα σχετίζονται με την απάντηση 2/9 8.25), χωρίς καθόλου να "αρκεί να μην προκαθορίζεις". Ίσα-ίσα που πρέπει και να προκαθορίζεις, στη βάση όμως της αντικειμενικής εκτίμησης και επανεκτίμησης της αντικειμενικής πραγματικότητας, κι όχι στη βάση του οποιουδήποτε θεωρητικού-ιστορικού εκλεκτικισμού.
      Μπορεί να αποσπάσει, και σίγουρα θα αποσπάσει, αν δεν είσαι ικανός να δράσεις ενάντια και στους ίδιους σου τους θεωρητικούς "προκαθορισμούς" (τους τόσο πιο απαραίτητους και πιο σημαντικούς από τον πλούτο της ιστορικής πείρας και της ζωντανής κίνησης της πραγματικότητας...)

      Το απόσπασμα του Σορέλ δεν μπορώ να πω ότι θα το υιοθετούσα, ούτε από την άποψη της οπτικής του Μαρξ απέναντι στις κρίσεις, ούτε από την άποψη της αποδιδόμενης σχέσης της ευμάρειας ή της παρακμής με την επαναστατικότητα των εργαζομένων.
      Για να πω την αλήθεια μου είναι δύσκολο να συλλάβω το ακριβές νόημά της.
      Πάντως αν μπορώ να "μεταφράσω" τα όσα περιγράφει, ίσως είναι ότι την εποχή του Μαρξ καπιταλισμός σήμαινε και οικονομική ανάπτυξη, ενώ σήμερα μονοπωλιακός καπιταλισμός σημαίνει ανάπτυξη του οικονομικού παρασιτισμού.
      Όμως αφού είναι έτσι, στην εποχή του Μαρξ τα κατώτερα μεσαία στρώματα θα μπορούσαν να "οραματιστούν" και μέσα στα πλαίσια του καπιταλισμού "το μέλλον της παραγωγής ως κάτι που λάμπει με ελπίδες", ενώ σήμερα, με τέτοιο βαθμό όξυνσης της αντίθεσης ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και την ατομική της ιδιοποίηση το "μέλλον της παραγωγής" κρέμεται από το αν αυτή εθνικά και διεθνώς θα συνεχίσει να λειτουργεί για μερικές εκατοντάδες "οικογενειών" ή αν θα λειτουργεί για τις ανάγκες της κοινωνίας.

      Για την γενική απεργία και πάλι δεν ξέρω τι ακριβώς εννοεί ο Σορέλ. Ξέρω όμως ότι το 50% του πιο ζωτικού κομματιού της εργατικής τάξης, δηλαδή της νεολαίας, δεν έχει καν την επιλογή να απεργήσει, γιατί είναι άνεργο, και μάλιστα προτού ακόμα μπει στην παραγωγή.

      Διαγραφή
    7. "Εχει το νόημα ότι ο "προκαθορισμός" της μορφής στην θεωρία, μπορεί να σε αποσπάσει από την ζωντανή μορφή της πραγματικότητας"

      Σου απάντησα: πάρε "την ζωντανή μορφή της πραγματικότητας" στη χώρα μας σήμερα και βρες την μορφή της επαναστατικής τακτικής.

      Όταν ανέφερα τις πλατείες, δεν το έκανα για πλάκα. Αυτό ακριβώς είπαν όσοι ενεπλάκησαν, μπορείς να το δεις ως τσιτάτο και στο άρθρο Μαυροειδή για την "επανάσταση" στις παρελάσεις της 28ης Οκτώβρη. Αφού, λέει, η επανάσταση δεν έρχεται με τα ρούχα που περιμένουμε να έρθει, μπορεί και να φοράει παραλλαγή και να κάνει παρελάσεις, πού ξέρεις;

      Αλλά ο μαρξισμός δεν προχωρά με τυφλές προτάσεις πίστης στο ακατανόητο θαύμα. Είτε μπορείς να διαγνώσεις στην υφιστάμενη πραγματικότητα την μορφή της επαναστατικής δράσης και τις ταξικές δυνάμεις στήριξής της και τότε την διατυπώνεις καθαρά και με τακτική και στρατηγική ευκρίνεια, είτε κάνεις κουβέντες καφενείου.

      Εγώ δεν βλέπω πώς στην σημερινή Ελλάδα είναι αρκετό το να πεις απλά ότι ο προκαθορισμός της μορφής στην θεωρία μπορεί να σε αποσπάσει από την πραγματικότητα. Μού φαίνεται υπεκφυγή απέναντι στο πραγματικό πρόβλημα, που είναι η εκρηκτική απουσία στην τεράστια πλειοψηφία της κοινωνίας, και όχι μόνο στην Ελλάδα, στοιχειώδους προσανατολισμού στον σοσιαλισμό.

      Διαγραφή