Τρίτη, 26 Ιουνίου 2012

Μία δευτερεύουσα συνέπεια των εκλογών της 17ης Ιουνίου

Σκεφτόμουν χθες πως ως κομμουνιστές οφείλουμε να κοιτάξουμε στα μάτια τον λανθάνοντα εθνοκεντρισμό μας στον βαθμό που θεωρήσαμε ως δεδομένο ότι η Ελλάδα θα ήταν πράγματι ο πυρήνας εξελίξεων για την Ευρώπη. Γιατί η Ελλάδα αποδείχθηκε, τουλάχιστο ως τα τώρα, μια χώρα όπου ο αντικειμενικός μεν παράγοντας --οι οικονομικές συνθήκες-- ήταν και παραμένει εξόχως αποσταθεροποιητικός, ο υποκειμενικός όμως παράγοντας, η συνείδηση, ήταν όχι απλώς ανίκανη να μετατρέψει τα αντικειμενικά δεδομένα σε υποκειμενική (πολιτική) στάση συμβατή με τις ρωγμές που παρουσιάζει η αντικειμενική πραγματικότητα αλλά και εχθρική προς κάθε τέτοια προοοπτική.

Με άλλα λόγια, στην Ελλάδα είδαμε πως είναι εφικτό να έχεις μεν μια αντικειμενική πραγματικότητα που συνθλίβει κάθε "μεταμοντέρνα" φαντασίωση βουλησιαρχίας και "απροσδιοριστίας" της σφαίρας του αντικειμενικού, αλλά να έχεις επίσης και μια συλλογική υποκειμενική προδιάθεση που παραμένει αλώβητα μεταμοντέρνα, εφόσον αρνείται την επιστροφή των υποκειμένων στην ιστορικότητα ως διάσταση της ίδιας τους της σύστασης και φυσικά της συλλογικής ζωής: μια προδιάθεση του υποκειμενικού παράγοντα  να αρνηθεί κάθε αντικειμενικότητα, γατζωμένος με όλη του τη δύναμη από την παραμυθία μιας κουρελιασμένης ιδιωτικότητας και των επίπλαστων "ελευθεριών" της. Το χάσμα αυτό, που εκφράστηκε με τον πιο πανηγυρικό τρόπο στο εκλογικό αποτέλεσμα, αναδεικνύει μία ιστορική παράλυση που κανείς μας δεν γνωρίζει αν θα είναι τελεσίδικη, και η οποία τουλάχιστον προς το παρόν καταδικάζει την χώρα στην επιστροφή στην ασήμαντη περιφερειακότητα για το παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι.

Το μήνυμα το έχουν κατά τα φαινόμενα ήδη λάβει οι οξύνοες αστοί αρθρογράφοι όπως ο Κρούγκμαν. Αντιγράφω από το Praxis:
Π. Κρούγκμαν: Η Ελλάδα είναι πλέον χαμένη υπόθεση
«Ξεχάστε την Ελλάδα, που λίγο ως πολύ είναι χαμένη υπόθεση. Το μέλλον της Ευρώπης θα κριθεί στην Ισπανία», εκτιμά ο Αμερικανός νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκαμ, προτρέποντας παράλληλα όλους να παρατηρήσουν το «πώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες χειρίζονται την τραπεζική κρίση στην Ισπανία». 
Μάλιστα, ο Πολ Κρούγκμαν, αναρωτιέται, αν, με την Ελλάδα εκτός χάρτη, το ευρώ θα κατακρημνιστεί και η Ευρώπη θα διασπαστεί για μια ακόμα φορά, όπως συνέβη το 1931, όταν κανείς δεν έσωσε την Αυστρία (χώρα από τις τράπεζες της οποίας πυροδοτήθηκε εκείνη η κρίση), με τον ένα υπεύθυνο να επιρρίπτει ευθύνες στον άλλο. 
«Όπως η Αυστρία το 1931, έτσι και η Ισπανία έχει ελλειμματικές τράπεζες που έχουν ανάγκη από περισσότερα κεφάλαια, αλλά η ισπανική κυβέρνηση τώρα, όπως και αυτή της Αυστρίας τότε, έρχεται αντιμέτωπη με ερωτήματα που αφορούν στην ίδια της τη φερεγγυότητα», σημειώνει χαρακτηριστικά στην τακτική στήλη του στους New York Times. 
Φόβος όλων των οικονομολόγων, ακόμη και των πιο συγκρατημένων, είναι σήμερα η επανάληψη του μεγάλου κραχ του 1929, το οποίο διήρκεσε μέχρι το 1939. 
Κατά τον Κρούγκμαν, οι Ευρωπαίοι ηγέτες με πρώτη τη Γερμανίδα καγκελάριο, Άγκελα Μέρκελ, θα έπρεπε, βλέποντας το ευρώ να παραπαίει, να μοιραστούν το οικονομικό ρίσκο των ισπανικών τραπεζών και όχι να τις δανείσουν για να βγάλουν μόνοι οι Ισπανοί, το φίδι από την τρύπα. 
«Μοιάζει προφανές το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι δανειστές πρέπει, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, να αναλάβουν μέρος του οικονομικού ρίσκου των ισπανικών τραπεζών. Όχι, δεν θα αρέσει στη Γερμανία, αλλά με το ευρώ σε άμεσο κίνδυνο, δεν θα κόστιζε πολύ μια τέτοια μοιρασιά», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Αμερικανός οικονομολόγος. 
«Αλλά όχι. Η 'λύση' της Ευρώπης ήταν να δανείσει την ισπανική κυβέρνηση, λέγοντάς της πως η εξυγίανση των τραπεζών της είναι δικό της θέμα. Ο δανεισμός δεν έπεισε τις αγορές, οι οποίες, σύντομα, συνειδητοποίησαν πως δεν βοήθησε σε κάτι, αντιθέτως, βούτηξε στο χρέος την κυβέρνηση της Ισπανίας και έσπρωξε την ίδια την –ευρωπαϊκή- κρίση σε ακόμα χειρότερο επίπεδο», καταλήγει.
Θα ήταν ενδιαφέρον --αν και βέβαια δεν είναι και ό,τι σημαντικότερο-- να κάνει κανείς μια σύντομη μελέτη για την συχνότητα αρθρογραφίας για την Ελλάδα πριν και μετά τις εκλογές της 17ης Ιούνη (ας πούμε στο δίμηνο ή τρίμηνο που προηγείται και που έπεται) σε μεγάλες ευρωπαϊκές εφημερίδες και γνωστά ευρωπαϊκά αριστερά έντυπα. Το προαίσθημα που έχω είναι πως θα υπάρξει κάθετη πτώση στην συχνότητα ενασχόλησης με τη χώρα και στα δύο αυτά φόρα, αλλά αυτό θα ήταν πολύ χρήσιμο να διερευνηθεί εμπειρικά. Όπως και να 'χει, προσπαθώ να συμφιλιωθώ με την ιδέα ότι η ιστορική ευκαιρία της Ελλάδας να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο πιθανώς να έχει ήδη παρέλθει τελεσίδικα και ότι κατά συνέπεια και το παρόν ιστολόγιο θα πρέπει να μειώσει την αρθρογραφία του για τη χώρα αν εμφανιστούν αλλού πιο ενδιαφέρουσες και γόνιμες καταστάσεις. Φυσικά, τα φαινόμενα φασιστικής βίας θα συνεχίσουν να μας απασχολούν εδώ σε ό,τι αφορά αυτή τη γωνιά του πλανήτη. Αυτό σίγουρα θα συνεχίσει να είναι θλιβερό προνόμιο της ελληνικής ειδησεογραφίας.

16 σχόλια:

  1. Απ την άλλη όμως αν όχι Ελλάδα τότε που? Ισπανία ή Γαλλία? με μισοδιαλυμένα σοσιαλδημοκρατικά ΚΚ ? [ και τα 2 "μεγαλα" κομματα σε αυτες τις χώρες στηριξαν τσιπρα εχω την εντυπωση" ] Δε νομιζω οτι έχει παρέλθει κάποια ιστορική ευκαιρία αλλά ότι προσωρινά το κίνημα βρίσκεται σε αδιέξοδο, δεν μπορούμε να προδικάζουμε αφού οι εξελίξεις μπορεί να ειναι ραγδαίες

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όχι, δεν μπορούμε να προδικάζουμε κάτι ούτε προδικάζω κάτι. Έγραψα: "μία ιστορική παράλυση που κανείς μας δεν γνωρίζει αν θα είναι τελεσίδικη". Προφανώς όμως θα πάρει ένα διάστημα για να δούμε αν υπάρχει οποιαδήποτε δυνατότητα επιστροφής στην πριν τις εκλογές κατάσταση, και αναμφισβήτητα η ρητή εκλογική νομιμοποίηση της κυβέρνησης από τους εκλογείς μετρά εναντίον τους για την διεθνή κοινή γνώμη. Μέχρι τότε, νομίζω πως λογικά η χώρα περνά στο περιθώριο των διεθνών εξελίξεων, χωρίς να είναι βέβαιο αν θα αναδυθεί άλλο επίκεντρο.

      Διαγραφή
    2. στο περιθώριο των διεθνών εξελίξεων=εννοώ των πολιτικών εξελίξεων, τις οικονομικές δεν τις ελέγχει το εκλογικό αποτέλεσμα φυσικά.

      Διαγραφή
  2. Δεν έχω κάποια διαφωνία

    Η διεύρυνση της κρισης σε Ισπανία Κύπρο (και ποιος ξέρει ποιος ειναι ο επόμενος) αναγκαστικά θα οδηγήσουν την Ελλάδα να μην μονοπωλεί το ενδιαφέρον των... μονοπωλείων αλλά δε θα αναιρέσει την καπιταλιστική κρίση που περνάμε. Άλλωστε οι γιγάντιες εργατικές κινητοποιήσεις και η αδυναμια του αστικού μπλοκ να κάνει ότι θέλει χωρίς αντίλογο ήταν οι αιτίες πίσω από τη υπερπροβολή της Ελλάδας...γιατί αν δεν υπήρχε (αυτό που έχουμε τέλος πάντων) το εργατικό κίνημα από το 2010 θα είχαν περάσει όλες οι νομοθεσίες με μηδαμινή αντίσταση και το πολύ πολύ να βγάζουμε τους Πειρατές στη Κοινοβούλιο... α και φυσικά ο τσιπρας θα καλούσε σε κριτική ψήφο στο ΠΑΣΟΚ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Δυστυχώς πιστεύω ότι θα βρεθούμε και πάλι στο κέντρο (η έστω δίπλα σ'αυτό) των εξελίξεων. Θα περνούν για ανεφοδιασμό (το λιγότερο..) τα αεροπλάνα που θα βομβαρδίζουν την συρία, το ιράν, η ότι άλλο. Και δυστυχώς στην Κύπρο θα ναι ακόμα χειρότερα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είχαμε και την κατάρριψη του Τούρκικου από Συρία στα ανοιχτά προχθές, πάμε πρίμα...

      Διαγραφή
  4. Ένα search στο Google trends μπορεί ίσως να δώσει μια πρόχειρη εικόνα. Προσωπικά βλέπω κάτι ενδιαφέρον: οτι ενώ στο σημείο που είμαστε τώρα (τέρμα δεξιά στο γράφημα) τα news reports φαίνεται να πέφτουν κάθετα, σημειώνεται ένα peak στα searches που αφορούν την Ελλάδα που ξεπερνά και αυτό του 2004 με τους ολυμπιακούς αγώνες. Το τι σημαίνει αυτό θέλει λίγο παραπάνω ψάξιμο. Στο συγκριτικό γράφημα, οι δυο άλλες χώρες (Ισπανία, Ιταλία) δε φαίνεται να έχουν ξεπεράσει ακόμα την Ελλάδα στα news reports, αλλά είναι νωρίς ακόμα για να κρίνουμε (τουλάχιστον με πρόχειρα εργαλεία, και όχι ποιοτική/ποσοτική έρευνα).

    Gagarin

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. <>
    Πολύ καλό το άρθρο σου.
    Αδυνατώ να κατανοήσω τι εννοείς με την παραμυθία μιας κουρελιασμένης ιδιωτικότητας. Αν μιλάς για την κοινωνική ζωή του υποκειμένου στα πλαίσια ενός άκρως καταπιεστικού κράτους και συστήματος εν γένει, τότε παραγνωρίζεις τον παράγοντα της ψυχολογίας. Στην άποψη σου θα προσμετρούσα την σημασία που έχει για την χαρακτηροδομή του σύγχρονού μας Έλληνα ο κατασταλτικός μηχανισμός του καπιταλιστικού τέρατος και πόσο αυτή η διαστρέβλωση της ελευθεροφιλίας του τον οδηγεί κατευθείαν στην πολιτική αντίδραση, είτε αυτή δρά παραπλανητικά όπως ο Σύριζα είτε φασιστικά. Η επαναστατική δράση λοιπόν, παράλληλα με τους αντικειμενικούς παράγοντες οφείλει να προετοιμάσει τον υποκειμενικό. Με προπαγάνδα. Με επαναστατική μαρξιστική δράση. Για να γίνει αυτό με επιτυχία νομίζω πως πρέπει να ξεσκεπαστούν τα οχυρά του εχθρού τα οποία δυστυχώς είναι ριζωμένα βαθιά μέσα στον τυπικό μικροαστό ή μισοπρολετάριο. Ο εχθρός παίζει βρώμικο παιχνίδι, κυρίως μέσα από τον μυστικισμό της θρησκείας και μιάς καταπιεστικής οικογένειας{πατριαρχικής,αυταρχικής}. Οι μικροαστική τάξη στην φάση της όξυνσης της αντίδρασης του καπιταλισμού, ενώ χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια της είναι πιο κοντά στην συντήρηση και ειδικά καθίσταται ευάλωτη στον μυστικισμό του φασισμού {αίμα, τιμή,έθνος κ.τ.λ.}.Ο αντίπαλος έχει κρυφτεί μέσα στον δούρειο ίππο που λέγεται γεννετησιότητα {σεξουαλικότητα} και διαστρεβλώνοντας την μετατρέπει σε φοβικούς τους ανθρώπους. Αντιθέτως οι περισσότεροι κομμουνιστές θεωρούν όλα αυτά τα περί ψυχανάλυσης, λίμπιντο, χαρακτηροδομής, ως ιδεολογήματα ξεχνώντας πως στα χέρια της πολιτικής αντίδρασης καταντούν εργαλείο. Καταντούν υλική εξουσία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ενώ την εξαναγκαστική απομόνωση σε έναν εσωτερικό κόσμο ήδη διάτρητο από τις στρεβλώσεις και τα τραύματα που καθυπαγορεύει η ζωή σε μια ανταγωνιστική κοινωνία λόγω αδυναμίας, ή αίσθησης αδυναμίας, μετασχηματισμού αυτής της ίδιας κοινωνίας.

      Διαγραφή
  6. As psa3oyme na broyme kanenan allo lao, aytos de mas kanei telika

    fwsforizon saligkari

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Οι γονείς σου σαλιγκάρι πρέπει να είναι πολύ περήφανοι: Καθυστερημένο παιδί, ξέρει όμως να χειρίζεται το internet.
      Δεν είναι λίγο..

      avalanche

      Διαγραφή
    2. Το βρίσκω πολύ ενδιαφέρον ότι τόσος κόσμος, μετά το σύνθημα που δόθηκε, θυμήθηκε το "Die Lösung" του Μπρεχτ, όχι όμως ένα από τα δεκάδες ποιήματα στα οποία ο ίδιος ασκεί δριμύτατη κριτική στην παθητικότητα και ηλιθιότητα του γερμανικού λαού, όπως άλλωστε είχε κάθε λόγο να κάνει στην σκοτεινή δεκαετία του 30.

      Η αγραμματοσύνη και η κουτοπονηριά συνεχίζουν να πηγαίνουν χέρι-χέρι στην Ελλάδα.

      Από την Ελλάδα βέβαια ήταν και ο Κώστας Βάρναλης, του οποίου τους στίχους επιστρέφω στους αγράμματους και κουτοπόνηρους:

      "Άιντε θύμα, άιντε ψώνιο,
      άιντε σύμβολο αιώνιο!
      Αν ξυπνήσεις, μονομιάς,
      θα 'ρθει ανάποδα ο ντουνιάς!"

      Διαγραφή
    3. Ακόμα πιο ενδιφέρων βρίσκω ότι όλοι αυτοί που ορύονται τώρα ότι είμαστε ζώα, πρόβατα, ο έλληνας είναι φασίστας, καλά θα κάνουν να μας γαμήσουν κτλ. στην ουσία επαναλαμβάνουν εκ των υστέρων και με ξεκάθαρα πιο αντιδημοκρατικό και φασίζοντα τρόπο αυτό που είπε η Παπαρήγα. Ότι, δηλαδή, ο λαός πρέπει να συνειδητοποιήσει τη σοβαρότητα της κατάστασης, να αναλάβει τις ευθύνες του και να αλλάξει την ψήφο του.

      Με άλλα λόγια, τακτική του ώριμου φρούτου και συνειδητής αποχής από την ανάληψη ακόμα και της παραμικρής πολιτικής ευθύνης.

      Χ.

      Διαγραφή
    4. Άλλο να το λέει "αναρχικός" Χ. Τότε πρόκειται για ριζοσπαστισμό. Όταν το λέει, και μάλιστα πολύ δημοκρατικότερα η Παπαρήγα, πρόκειται για σταλινισμό.

      Πόσο κουραστικοί και γέροι στο μυαλό έχουν γίνει τόσοι νέοι άνθρωποι! Είναι κρίμα.

      Διαγραφή