Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012

Η πολιτική οικονομία του John Holloway

Αν έχετε χρόνο, μπορείτε να μελετήσετε την "Negri with a joint" θεωρητική παρέμβαση του John Holloway (συγγραφέα του Πώς να αλλάξεις τον κόσμο χωρίς να πάρεις την εξουσία -- και, εδώ που τα λέμε, χωρίς καν να αλλάξεις τον κόσμο) περί ελληνικής και παγκόσμιας κρίσης εδώ. Αν βαριέστε, επειδή είστε ήδη τεμπέληδες και κάπου στα παπάρια σας και άρα έχετε ήδη κατανοήσει στο έπακρο την ουσία και το πνεύμα της παρέμβασης, μπορείτε να δείτε τη σύνοψη του σκεπτικού του Holloway παρακάτω.



Σύντομο μανιφέστο της χολογουεϊκής επανάστασης, σε δύο απλά βήματα.
Πρώτο βήμα:
Στον χώρο εργασίας:
-Τζοϊντόπουλε, θα πρέπει να δουλεύεις λιγότερες ώρες από εδώ και πέρα, έχουμε περικοπές στο ωράριο εργασίας.
-Δεν ξέρω τι λες εσύ, εγώ θα παλέψω για να μπορώ να κάνω τα πράγματα με τον δικό μου ρυθμό, με τον τρόπο που εγώ θεωρώ σωστό, θα παλέψω για τον μεσημεριανό μου ύπνο και να για να βγαίνω αργά το βράδυ. Το διάβασα εγώ αυτό, ένας στο Μεξικό το λέει (Γουέλκομ του Τιχουάνα...)
-Ωραία, επομένως το δίωρο που θα δουλεύεις από δω και πέρα σου κάνει μια χαρά.
-Το δίωρο είναι καταπιεστικό για τον ελεύθερο χρόνο μου, που δεν τον παραδίδω στον αλλοτριωτικό τρόπο ζωής της καπιταλιστικής εργασίας.
-Εντάξει, τότε απολύεσαι, αλλά δεν πιστεύω να σε πειράζει, έτσι κι αλλιώς 100 ευρώ το μήνα θα ήταν ο μισθός. Τι 0 τι 100, σιγά τη διαφορά εδώ που τα λέμε.
-Όχι, τι να με πειράξει, εγώ λέω όχι στο κεφάλαιο και στην καπιταλιστική εργασία.
-Ωραίος Τζοϊντόπουλε, τα λέμε.
-Ντάξει, έφυγα κορόιδα.

Δεύτερο βήμα.
Διαβίωση χωρίς εισόδημα.
Εβδομάδα πρώτη: Κόψιμο τσιγάρου (περιλαμβανομένου τζόιντ) και καφέ (ή/και αλκοόλ)
Εβδομάδα δεύτερη: Κόψιμο φαγητού. Διατροφή με αγριόχορτα.
Εβδομάδα τρίτη: Δηλητηρίαση από αγνώστου ταυτότητας και ιδιοτήτων αγριόχορτο. Απελευθέρωση από τον μάταιο τούτο κόσμο.

15 σχόλια:

  1. αυτά τα διάβαζαν οι ΝΑΡίτες (όσοι διαβάζουν και όχι πια βέβαια).. είναι τρομακτικό

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Όντως προκαλεί γέλια ο γεροντοχιπισμός του Χόλογουέι, ιδίως απ' τη στιγμή που το παίζει και "εφαρμοσμένος" ("αυτοδιαχείριση", "πατάτες" και άλλα φύκια για μεταξωτές κορδέλες).

    Από την άλλη όμως, κι επειδή κάτι πρέπει να σώζεται παντού, είναι βάσιμη η αρχική προκείμενη, δηλαδή η άρνηση να δεχτεί κανείς την πλήρη υποτίμηση της δουλειάς του και της ζωής του. Αυτή η άρνηση όντως δεν μπορεί να εκφράζεται με παραδοσιακά συνδικαλιστικά-μισθολογικά αιτήματα, αν όχι για κανένα άλλο λόγο, μόνο και μόνο επειδή αυτά είναι καταδικασμένα σε αποτυχία.

    Τα συμπεράσματα, βέβαια, διόλου δεν είναι ντε και καλά αυτά που σκέφτεται ο Χόλουγουέι (χονδρικά, μια "παράλληλη κοινωνία" μέσα στην καρδιά του καπιταλιστικού όλεθρου). Εύλογα σκέφτεται κανείς (και με θεωρητικές βάσεις στον ιταλικό εργατισμό, no less: βλ. τη "Στρατηγική της άρνησης" του Μάριο Τρόντι) ότι η άρνηση εργασίας μπορεί κάλλιστα να μην πάρει... χίπικες μορφές, αλλά αντιθέτως τη μορφή μιας άμεσης πολιτικής αντιπαράθεσης εργασίας-κεφαλαίου, πράγμα που προϋποθέτει τη συγκρότηση του πόλου-εργασία ως πολιτικού υποκειμένου και μας ξαναγυρνά, μοιραία, στην παλιά συζήτηση.

    Είναι προφανές ότι κάτι τέτοιο δεν έχει καμιά σχέση με πατάτες, αχλάδια, "αυτοδιαχειριζόμενα ΜΜΕ" κλπ. Η βάση όμως παραμένει η περιώνυμη "άρνηση εργασίας", η ίδια η εργασία ως άρνηση, ακριβέστερα - την οποία ο Χόλογουέι τόσο πολύ, και τόσο αδικαιολόγητα χαρωπά, παραμορφώνει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μη νομίζετε, και γω το έχω το βιβλίο του Τζον. Ωραία ήταν όλα αυτά. Αλλά ήταν ωραία όσο ο καπιταλισμός φαινόταν να λειτουργούσε (με τα ψέμματα, φυσικά, και φεσώνοντάς μας για 200 χρόνια).

      Τώρα φαίνονται πολύ καρτούν, και πολύ αμερικάνικα. Και κάπου συνειδητοποιείς ότι ο μαρξισμός δεν είναι για πολύ χάχες, είναι αυστηρό πεδίο και θέλει κόπο.

      Διαγραφή
  3. slacker? How the fuck does this sketch gel with Holloway, Tony? Philosophizing in typical Anglo-Saxon manner about Scooby Doo and Smurfs…
    M

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κριτική των τζοϊντάκηδων στο Σκούμπι ντου= κριτική της αλλοτρίωσης της εργασίας έναντι μισθού (Σκούμπι σνακς)
      Κριτική στα στρουμφάκια=κριτική στην κομμουνιστική συλλογικότητα ως απάντηση (πολύ ιεραρχική, πατερναλιστική)
      Διαδήλωση του δικαιώματος στην τεμπελιά=αυταπόδεικτη απ' τον τίτλο της ταινίας και το πρόδηλο κοπροσκυλιάζειν μετά μπυρονίων.

      Σου φτάνουν?

      Διαγραφή
  4. - Πρώην αφεντικό, εμείς, το κράτος της εργατικής τάξης, σού απαλλοτριώνουμε το εργοστάσιο.
    - Ό,τι πείτε μάγκες. Εγώ θα πάρω την οικογένεια και θα την κάνουμε Μπαχάμες, και σε καμμιά εβδομηνταριά το πολύ χρόνια, όταν θα τα 'χετε κάνει εντελώς μαντάρα, θα 'ρθουν τα εγγόνια μου να το πάρουν πίσω χάρισμα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. @Vrennus:
      "Ό,τι πείτε μάγκες"
      Τα "αφεντικά" δεν απάντησαν, ούτε θα απαντήσουν ποτέ κάτι τέτοιο, και παρόλο που το λες εν είδει σάτιρας, είναι προσβλητικό απέναντι σε όσους βασανίστηκαν από τους μισθοφόρους των "αφεντικών".
      - "θα 'ρθουν τα εγγόνια μου να το πάρουν πίσω χάρισμα"
      Αφού λοιπόν στο παρελθόν έγιναν λάθη στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού, ποιος ο λόγος να αγωνίζεται κανένας για σοσιαλισμούς και ανοησίες; Και ο καπιταλισμός καλός είναι. Κι όχι μόνο αυτό. Έχει και ευκαιρίες. Κόμμα ενεχυροδανειστών κτλ.

      Διαγραφή
    2. Δηλαδή, καλή η πλακίτσα στον Holloway, κομμένη όμως όταν πιάνουμε τα ιερά και τα όσια...

      Διαγραφή
  5. Κι ο Χόλογουέι Μηλιό διαβάζει;;; Τι γίνεται ρε γμτ μου σ' αυτό τον κόσμο!... ;-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. "Κριτική στα στρουμφάκια=κριτική στην κομμουνιστική συλλογικότητα ως απάντηση (πολύ ιεραρχική, πατερναλιστική)"

    Ο σκωπτικός διάλογος σου μ’ έκανε να χαμογελάσω και το σχόλιο μου γράφτηκε στην διάρκεια μειδιάματος . Μην το παίρνεις στα σοβαρά. Συμφωνώ μαζί σου. O τίτλος του βιβλίου θα ήταν πιο κοντά στην αλήθεια αυτού που πρεσβεύει αν διαβαζόταν στην αρνητική εκδοχή του: «Πώς δεν θα αλλάξεις τον κόσμο αν πάρεις την εξουσία» .
    Αλλά για να πούμε και του στραβού το δίκιο, ο Holloway φαίνεται να εναντιώνεται στο καταπιεστικό στοιχείο της εργασίας. Το παρακάτω εδάφιο, για παράδειγμα, μοιάζει με κάτι απο αυτό που λες κι εσύ στο σκωπτικό διάλογο σου:
    «The basic formula for the recapture of those in flight from labour is property. Those who do not want to labour are entirely free to do as they like, but since the means of doing are enclosed by property, those who do not wish to labour are likely to starve unless they change their attitude and sell their labour power (their and only property) to the owners of the means of doing, thus returning to the labour from which they have fled» (Chapter 11, III – Revolution?)
    γι αυτό απόρησα πως η φιλοσοφία του slacker-doper κολλάει... Τέλος, ας μην παμε σε συζήτηση για το αν το χωριό των smurfs είναι κάτι σαν πρωτόγονη κομμουνιστική κοινωνία. I think I already lost the argument!

    M

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στη Θεσσαλονίκη πάντως φαίνεται να έχει επηρεάσει πολύ την αντικαπιταλιστική πρακτική ο Τζον:

      "Λουκέτο έβαλαν, στη διάρκεια ενός μόλις τριμήνου, 627 βιοτεχνικές επιχειρήσεις της Θεσσαλονίκης, ήτοι περίπου 20 την ...ημέρα, σύμφωνα με στοιχεία για το διάστημα Ιανουαρίου-Μαρτίου 2012, που παρουσίασε σήμερα, στη διάρκεια γεύματος με δημοσιογράφους, ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου (ΒΕΘ), Παναγιώτης Παπαδόπουλος."

      Η δουλειά είναι για κορόιδα.

      Περιμένουμε να ενωθούμε με τους συντρόφους μας στο Μανχάταν (να τελειώσουν τον γκράντε καπουτσίνο πρώτα όμως, τους κάθησε βαριά η πολλή φιλοσοφία του Τζον).

      Διαγραφή
  7. Δεν ξέρω αν σου έχει πει ποτέ κανείς "τι δουλεύετε εσείς οι κομμουνιστές και ανέχεστε να σας εκμεταλλεύεται το αφεντικό σας (όπως λέτε)";

    Νομίζω ότι η "κριτική" σου δεν απέχει και πολύ απ' αυτό. Το ότι εναντιώνεσαι στην εργασία στον καπιταλισμό ως καταπιεστική κτλ, δε σημαίνει ότι "δε θες να δουλεύεις" και "τι ωραία που με απέλυσαν", αλλά ότι θες να αλλάξεις τη φύση της εργασίας (τουλάχιστον έτσι νομίζω).

    Κάρλος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν έκανα κριτική, πλάκα έκανα. Κι αυτό γιατί δεν αντέχει κριτική η θέση του Χόλογουει. Αν θεωρείς ότι ο μαρξισμός δεν εμπεριέχει κριτική της εργασίας υπό τον καπιταλισμό, κάτι πολύ λάθος κατάλαβες. Ο μαρξισμός όμως εμπεριέχει και κάτι άλλο, και αυτό είναι αντίληψη της οικονομικής συγκυρίας και κατά συνέπεια της εργατικής στρατηγικής για την συγκυρία.

      Αν εσύ θεωρείς ότι η ενδεικνυόμενη εργατική στρατηγική στην παρούσα συγκυρία είναι η διεκδίκηση της τεμπελιάς, καλή όρεξη με τα αγριόχορτα.

      Διαγραφή