Πέμπτη, 12 Απριλίου 2012

Ηλ. Παπαγεωργίου-Το ημερολόγιό μου (Ι)

Τον Οκτώβρη του 2011 έχασα τον γεννημένο το 1919 εκ μητρός παππού μου, τον τελευταίο των παππούδων και γιαγιάδων μου. Η μητέρα μου έτυχε αυτές τις μέρες να μου παραδώσει το ημερολόγιό του, καθώς και μια συλλογή με ποιήματά του και μια μελέτη που έγραψε για τους δασκάλους της Αντίστασης, όπως κι ένα ογκώδες βιβλίο απ' τη βιβλιοθήκη του για την πολιτική παρακαταθήκη του Άρη Βελουχιώτη. Ελπίζω να επισκεφθώ σύντομα το σπίτι του και να συλλέξω το αρχείο του για το ΕΑΜ, το ΚΚΕ και την Εθνική Αντίσταση. Παίρνω το θάρρος εδώ να μεταφέρω κάποια κομμάτια από το ημερολόγιό του, που διάβασα με συγκίνηση, ως την δική του πολιτική παρακαταθήκη σε μένα και στη δική μου γενιά.
Αντώνης, Lenin Reloaded
---

....Όπως τόνισα και στην αρχή, απ' τις μεσαίες τάξεις του Γυμνασίου, Τρίτη προς Τετάρτη, ενστερνίστηκα προοδευτικές πολιτικές ιδέες. Ήταν κάτι το αναπόφευκτο. Η φτώχεια και η ανέχεια, απ' τη μια μεριά, αποτελούσαν χτυπητή αντίθεση στον πλούτο και την ευμάρεια της ζωής των εύπορων συμμαθητών μας. Η καταπίεση της στεγνής δικτατορίας [του Μεταξά] απ' την άλλη μεριά, σαν καταπιεστικός βρόγχος καταπίεζε τα στήθη μας και δεν μας επέτρεπε να ανασάνωμε, διαμαρτυρόμενοι έστω για τη φτώχεια μας. 

Έπρεπε να τραγουδάμε τον ύμνο της 4ης Αυγούστου: "Γιατί χαίρεται ο κόσμος και χαμογελάει πατέρα...'

Έτσι, απ' τους πρώτους μήνες της κατοχής, ήμουνα κιόλας στην αντίσταση. Το καλοκαίρι του 1941 ήμουνα στο χωριό (στο Μάραθο). Εκεί με το δάσκαλό μου- (τον είχα μια χρονιά στην Στ' Δημοτικού)-- Θεοδόση Αστρίτη, τα λέγαμε. 

-Ήταν θαυμάσιος τύπος, καλός συζητητής, προοδευτικός στις απόψεις του. Εγώ ήμουνα γραμμένος στην Παιδαγωγική Ακαδημία Λαρίσης, και με υπολόγιζε σχεδόν φίλο και συνάδελφο. 

-Κατά τα τέλη Αυγούστου λοιπόν το 41, μου εμπιστεύτηκε και ανταμώσαμε μυστικά με ένα άτομο. Πρέπει να ήταν από τους εξόριστους της δικτατορίας που είχαν ήδη ελευθερωθεί. 

-Το ψευδώνυμό του ήταν Δήμος αν δεν μ' απατάει η μνήμη.

-Παρίστανε τον Παλιατζή-γυρολόγο- για να καμουφλάρεται.

-Στην συνάντηση εκείνη, μας έθεσε τις αρχές του ΕΑΜ.

-Αντίσταση κατά του εχθρού. Προετοιμασία μιας ομάδας από εμπειροπόλεμους νέους, με οπλισμό και όλα τα είδη εκστρατείας. Θα τους προετοιμάζαμε για αντίσταση.

-Παράλληλα θα κινητοποιούσαμε τους χωριανούς με υπομνήματα και διαμαρτυρίες προς τις αρχές του κατοχικού κράτους να δώσουν τρόφιμα και άλλα είδη απαραίτητα για την αντιμετώπιση του χειμώνα 41-42.

-Συντάξαμε μάλιστα το πρώτο υπόμνημα το οποίο διάβασα στους χωριανούς μας σε μια συγκέντρωση.

...

...τον Απρίλιο του 44 βγήκα κι εγώ ολοκληρωτικά στον υπέρτατο αντιστασιακό αγώνα για τη συντριβή του χιτλεροφασιστικού τέρατος, το οποίο σφάδαζε κάτω απ' τα χτυπήματα όλης της ανθρωπότητας. Εργάστηκα στις πολιτικές οργανώσεις στην αχτίδα Φήκης. Είχα αναλάβει υπεύθυνος Τύπου και διαφώτισης στα χωριά της αχτίδας, περίπου 25. Από Νικλίτσι-Μεγάρχη-Διαλεκτό-Φωτάδα-Βαλομέντρι-Παραπόταμο-Λιλή-Φήκη-Δούσικο και όλα τα ριζά. Αυτά ήταν τα όρια της αχτίδας.

Η αχτιδική επιτροπή αποτελούνταν από (7) νομίζω μέλη. Τους α' και β' γραμματέα, τον ταμία, τον υπεύθυνο τύπου, τον υπεύθυνο πληροφοριών, υπεύθυνο γυναικών, δηλαδή μια γυναίκα, και ένα μέλος ακόμη. Έδρα της αχτίδας ήταν το Γοργογύρι, γιατί η Φήκη δεν ήταν ασφαλισμένη από επιδρομές. Γραμματέας α' ήταν ο Κ. Αγγελής-με το ψευδώνυμο (αγρότης). Εγώ πήρα το ψευδώνυμο Μαραθιώτης β', γραμματέας ήταν ο Βάιος Σπαθής, ταμίας ο Μίμης Τσιπόπουλος. Υπεύθυνη γυναικών η Αλκμήνη Λογοθέτη-πληροφοριών ο Στέφανος Χριστάκος.

Εκτός από μένα, όλα τα άλλα μέλη της επιτροπής είχαν στοιχειώδεις γραμματικές γνώσεις.

Ο Γραμματέας ήταν β' δημοτικού. Απέκτησε όμως σ' ένα χρόνο που εργαζότανε, οργανωτική πείρα και ευφράδεια λόγου.

Δεν μπορούσε να γράγει ένα κείμενο με ευχέρεια. Εγώ ανέλαβα να φτιάξω το πρώτο έντυπο της αχτίδας. Το βαφτίσαμε "ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ", ήταν 2σέλιδο και βγαλμένο σε πολύγραφο.

Κυκλοφορούσε στις (25) κομματικές οργανώσεις των χωριών, έγραφε ειδήσεις, οργανωτικές κατευθύνσεις, επαναστατική διαφώτιση και συμπεριφορά. 

Αργότερα ο αγράμματος Κ. Αγγελής--με την αναμόρφωση στην Μακρόνησο--ποιος να το φανταζότανε ότι θα εξελισσόνταν σε συγγραφέα. Έγραψε 1) Ταξιδιωτικές εντυπώσεις 2) Οι Κολλήγοι και 3) Η Αντίσταση. Αρθρογραφούσε δε στον τοπικό τύπο αρκετές φορές. Τα χωριά της αχτίδας τα επισκεπτόμασταν σχεδόν κάθε εβδομάδα. Αν δε λάβουμε υπόψη μας πως υπήρχαν παράλληλα: η επιτροπή του τομέα ΕΑΜ-της ΕΠΟΝ-της Εθνικής Αλληλεγγύης-του Εφεδρικού ΕΛΑΣ, της Επιμελητείας του Αντάρτη (ΕΤΑ)-με ισάριθμα (6-7) μέλη η κάθε μία, τότε φαντάζεται κανείς τι όργωμα γινότανε καθημερινά στα χωριά, απ' τα στελέχη αυτά που εργαζότανε τότε σαν μόνιμα. Σε κάθε χωριό υπήρχαν αντίστοιχα κομματικές οργανώσεις με 5-6 μέλη που αντιπροσώπευαν όλους τους παραπάνω τομείς...

Να γιατί κυριάρχησε το ΕΑΜ- σ' όλη σχεδόν την Ελλάδα. Έδεσε οργανωτικά χωριά και πόλεις και το ξεσήκωμα ήταν παλλαϊκό. Οι 7-8 αχτίδες ή τομείς στον Νομό, καθοδηγούνταν απ' την Περιφερειακή ή Νομαρχιακή Επιτροπή με ανώτερα στελέχη πιο μορφωμένα και με οργανωτική πείρα. Αυτές ήταν οι πολιτικές οργανώσεις. Ο ΕΛΑΣ αποτελούσε το μάχιμο τμήμα με ανάλογη ανεξάρτητη διάρθρωση και οργάνωση.

4 σχόλια:

  1. οι δικοί μας άγιοι που πέρασαν του Χριστού τα Πάθη!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Είχε τότε πολύ μαυρίλα το δασκαλίκι, είχε όμως και κάμποσα στ' αληθινά σπουδαία παλικάρια! Είναι στιγμές που θυμάμαι κι εγώ κάποιους με πολύ αγάπη και σεβασμό.

    maestro

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Φίλε Αντώνη,

    Φρόντισε, σε παρακαλώ, να γίνει μια καλή έκδοση του συγκεκριμένου ημερολογίου με την αρμόζουσα επιμέλεια.
    Αν χρειαστείς βοήθεια στην επιμέλεια, θα χαρώ να σε βοηθήσω.

    Μη απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έχει εκδοθεί τοπικά ιδίοις εξόδοις. Όντως θέλει δουλειά η επιμέλεια. Θα μελετήσω το συνολικό υλικό που άφησε και θα δω τι θα κάνω. Ευχαριστώ για το ενδιαφέρον.

      Διαγραφή