Δευτέρα, 26 Μαρτίου 2012

Γιατί δεν χρειάζεται να είσαι κομμουνιστής για να σέβεσαι τον υπαρκτό σοσιαλισμό V

Στο υψηλόφρον και σπαραξικάρδιο μελόδραμα με το οποίο οι Δυτικοί --σοσιαλδημοκράτες, αναρχικοί, "μεταμαρξιστές", αυτονομιστές, "δημοκρατικοί αριστεροί", κλπ-- υποκατέστησαν εν χορώ τη μελέτη της Σοβιετικής ιστορίας και την προσεκτική της θεωρητική επεξεργασία σε αντιπαράθεση με την δυτική εμπειρία, οι βασικές υποψήφιες αρχές της "πτώσης" και τη φθοράς του "σοσιαλιστικού ονείρου" είναι δύο: η πρώτη χρονικά είναι η καταστολή της εξέγερσης της Κρονστάνδης τον Φεβρουάριο του 1921, η δεύτερη η άνοδος του Στάλιν στην εξουσία, ή, το αργότερο, η πρώτη δίκη της Μόσχας το 1936. 

Για την πρώτη, έχουμε μεταφράσει το πολύ ψύχραιμο λήμμα της καθόλου κομμουνιστικής wikipedia, στο οποίο, μεταξύ άλλων θίγονται τα άβολα ζητήματα του γεγονότος ότι η εξέγερση έθεσε άμεσα θέμα ανατροπής της Σοβιετικής εξουσίας, των βαριών απωλειών του στρατού των Μπολσεβίκων πριν και κατά την καταστολή της εξέγερσης, και της αποδεδειγμένης ύπαρξης σεναρίου ανατροπής του καθεστώτος από πολιτικά αντιδραστικούς εξόριστους ("Λευκούς") σε σχέση με μια πιθανή εξέγερση στην Κρονστάνδη. Για τη δεύτερη, την περίοδο της Τρομοκρατίας του 1936-38, έχουμε ήδη κάνει αναφορές μεταφράζοντας τα σχετικά, επίσης καθόλου κομμουνιστικά, κείμενα του J. Arch Getty (Ι και ΙΙ), και θα επιστρέψουμε στο ζήτημα αργότερα, σε μιά τελευταία, πιθανώς, ανάρτηση.

Για τώρα, θα θέλαμε να θέσουμε το εξής απλό ερώτημα: Γιατί, ενώ είναι διαπιστωμένο (φαίνεται και από την τοποθέτηση Πουλαντζά το 1978) πως δεν υπάρχει κάποια κυρίαρχη τάση "αθώωσης" του Λένιν και αποκλειστικής επικέντρωσης στον Στάλιν όταν το ζήτημα είναι ο "ολοκληρωτισμός/δεσποτισμός/κρατικισμός", κλπ., του υπαρκτού, δεν βλέπει κανείς σχεδόν ποτέ αναφορά του συνασπισμού αυτού των ιδεαλιστών και ευαίσθητων στην 18η Ιανουαρίου 1918, όταν ο Λένιν διέλυσε την Συντακτική Συνέλευση, και μαζί της, την δυνατότητα αστικού τύπου αντιπροσωπευτικών θεσμών στη χώρα; 

Στο κάτω-κάτω, ιδού επιτέλους η "δικτατορία του προλεταριάτου", η πρώιμη καταστροφή των ελπίδων για τον σοσιαλισμό ως μέσου άμεσης, οικουμενικής και αυθεντικής πολιτικής χειραφέτησης! Τα κόμματα εκτός των Μπολσεβίκων απαγορεύτηκαν λίγο μετά. Και η wikipedia μας θυμίζει ότι μετά από αυτές τις δύο πράξεις με πρωταγωνιστή τον Λένιν, οι επόμενες πολυκομματικές εκλογές θα έρχονταν μόνο με την κατάρρευση του υπαρκτού, το 1990.

Μπορούμε να δώσουμε δύο απαντήσεις, μία πρακτική και μία μάλλον πιο θεωρητική:

α) Δεν είναι ιδιαίτερα βολικό να θυμάται ο υπέροχος αυτός μεταπολεμικός συνασπισμός στη Δύση τα γεγονότα της 18ης Ιανουαρίου, και όχι απλά επειδή προλογίζονται με μια ωραία απόπειρα δολοφονίας του ηγέτη των Μπολσεβίκων. Είναι και το κάπως άβολο πρόβλημα του γεγονότος ότι τόσο οι αριστεροί Εσέροι όσο και οι αναρχικοί υποστήριξαν την διάλυση της Συντακτικής Συνέλευσης από τον Λένιν ("On 19 January 1918, relying upon the soviets, the Bolsheviks, allied with anarchists and the Socialist Revolutionaries, dissolved the Russian Constituent Assembly thereby consolidating the Bolshevik Government's political power"). Και ήταν απόλυτα λογικό και συνεπές να την υποστηρίξουν, για λόγους που μας οδηγούν απευθείας στην δεύτερη απάντηση:

β) Από την στιγμή που η Συντακτική Συνέλευση προέταξε την δική της εξουσία για να αμφισβητήσει την παράλληλη, και ηθικά (αν και όχι ακόμα νομικά) ανώτερη, εξουσία των Σοβιέτ, η μη διάλυση της πρώτης ισοδυναμούσε αυτόματα με αποδοχή του τέλους της επανάστασης και του τέλους των ονείρων ουσιαστικής και όχι απλά τυπικής πολιτικής ισότητας (τέτοιας που να περιλαμβάνει, βέβαια, την οικονομική ισότητα). Αυτό επισήμανε ουσιαστικά ο Λένιν στο Διάταγμά του, και με αυτό δεν γινόταν να διαφωνούν ούτε οι αριστεροί Εσέροι ούτε οι αναρχικοί, εφόσον ήταν ακριβώς η ουσιαστική και όχι απλά τυπική πολιτική ισότητα της άμεσης δημοκρατίας των εργατικών συμβουλίων που επεδίωκαν οι ίδιοι.

Αλλά αυτό σημαίνει, σε ό,τι αφορά την όμορφη μεταπολεμική παρέα μας, ότι το να αναφερθείς στην 18η Ιανουαρίου 1918 ως ημέρα εμφάνισης του "ολοκληρωτικού προσώπου" του υπαρκτού σοσιαλισμού είναι επίσης το να παραδεχτείς ότι αυτό που θα ήθελες θα ήταν το άμεσο τέλος της επανάστασης και η επιστροφή της Ρωσία στο σημείο πριν τον Οκτώβρη, σε ένα πιθανώς βραχύβιο σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο αστικής διακυβέρνησης με άνγωστη διάδοχη κατάσταση. Και αυτό είσαι υπερβολικά αναρχικός/"μεταμαρξιστής", "αυτονομιστής", και εκλεπτυσμένα εξεγερσιακός σοδιαλδημοκράτης για να το παραδεχτείς (ναι, και για σένα μιλάω, Νίκο Πουλαντζά). Και επειδή είσαι τέτοιος, δεν έχεις καμία διάθεση να απαντήσεις και στα κάτωθι:

Ποια ήταν η εναλλακτική; Πώς θα μπορούσε να προχωρήσει "δημοκρατικά" και "πολυκομματικά" μία επανάσταση που απειλήθηκε να ανατραπεί πριν συμπληρώσει τρεις μήνες ζωής από τους ίδιους τους δημοκρατικούς και πολυκομματικούς θεσμούς που αποδέχθηκε; Με δεδομένο πως η Κομμούνα, που κράτησε αυτούς τους θεσμούς, πνίγηκε στο αίμα μέσα σε ένα ισόποσο περίπου διάστημα τριών μηνών, τι θα έπρεπε να είχε κάνει ο Λένιν εκτός από αυτό που κανείς δεν θέλει να συζητά ως "αρχή του κακού"; Όταν το δίλημμα που τίθεται από το ίδιο το αστικής θεσμικής καταγωγής κοινοβούλιο είναι "ή εγώ και η τυπική πολιτική ισότητα και δύναμη της εκλογικής πλειοψηφίας ή η πραγματική πολιτική ισότητα της άμεσης δημοκρατίας που, ακριβώς λόγω της δικής μου στάσης εκβιασμού, θα αναγκαστεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της με δικτατορικά μέσα", εσύ, "αριστερέ" τι διαλέγεις;

Ο υπαρκτός σοσιαλισμός διάλεξε ταυτόχρονα "πραγματική πολιτική ισότητα" και "δικτατορία του προλεταριάτου", δηλαδή στέρηση της τυπικής πολιτικής ισότητας, ακόμα και από τάξεις και ομάδες που δεν ανήκαν στους εκμεταλλευτές, αλλά συνασπίστηκαν με τους δεξιούς Εσέρους και τους Μενσεβίκους. Διάλεξε κάτι αντιφατικό, εφόσον η επιλογή αυτή ήταν αναπόφευκτο να πολώσει όλες τις μη Μπολσεβικικές κοινωνικές δυνάμεις της χώρας εναντίον των Μπολσεβίκων, όπως και έγινε. Αλλά και η άλλη του επιλογή, το να διαλέξει την επιστροφή στην αστική δημοκρατία, ήταν εξίσου αντιφατική, και επιπλέον ακύρωνε το νόημα του Οκτώβρη και όλης της θεωρητικο-πολιτικής θέσης των Μπολσεβίκων. Το να την επιλέξουν θα σήμαινε αποστασία, προδοσία και αναίρεση όλων τους των προσπαθειών μετά το 1905. Οι πρακτικές συνέπειες μιας τέτοιας επιλογής, μιας άμεσης Θερμιδόρ, δεν μπορούν βέβαια να υπολογιστούν ιστορικά· η εναλλακτική ιστορία, η ιστορία του "τι θα γινόταν αν..." δεν είναι ιδιαίτερα επιστημονικά βάσιμη ή χρήσιμη ως μοντέλο πολιτικής ανάλυσης.

Αλλά δεν διάλεξαν βέβαια μόνον οι Μπολσεβίκοι. Μετά τη διαφωνία τους για τον υπερβολικά εκχωρητικό χαρακτήρα της συνθήκης ειρήνης του Μπρεστ-Λιτόφσκ, τόσο οι αριστεροί Εσέροι όσο και οι αναρχικοί εγκατέλειψαν και αυτοί τη συμμαχία τους με τους Μπολσεβίκους για τη διάλυση της Συντακτικής Συνέλευσης και ενώθηκαν με τους αντιπάλους τους. Κι έτσι, ο εμφύλιος πόλεμος που θα σακάτευε τη χώρα ως και το 1923 είχε ήδη αρχίσει.

Απέναντι στους Μπολσεβίκους βρισκόταν ήδη το πρώιμο ανάλογο της συμμερινής αγγελικής συμμαχίας κατά της "προδοσίας" του σοσιαλισμού που εκπροσωπεί ο "υπαρκτός": "γαιοκτήμονες, δημοκράτες, συντηρητικοί, μεσοαστοί πολίτες, αντιδραστικοί, μοναρχικοί, φιλελεύθεροι, στρατηγοί του στρατού, μη Μπολσεβίκοι σοσιαλιστές που είχαν παράπονα, και δημοκρατικοί μεταρρυθμιστές", με τα λόγια της wikipedia, και όχι κάποιου σύγχρονου μαρξιστή μιμητή της περιγραφής της Βοναπαρτικής συμμαχίας στην 18η Μπρυμαίρ.

Η σύγκρουση ήταν άγρια, όπως ήταν και στη Γαλλία μεταξύ 1793-4: 300.000 θα χάσουν τη ζωή τους (125.000 υπολογίζονται τα θύματα του Κόκκινου Στρατού, 175.000 των συνασπισμένων αντιπάλων του)· η πρώτη φάση του "Κόκκινου Τρόμου" θα εξαπολυθεί απ' τον Λένιν και την Τσεκά, με πολλές ακόμα χιλιάδες νεκρούς, ίσως ως 250.000· 100.000 Εβραίοι θα σκοτωθούν στην Ουκρανία, με κύριο υπαίτιο τους Λευκούς (αντισημιτισμός, κανείς;)· και ήδη από τις 30 Αυγούστου του 1918, ο Λένιν θα κυκλοφορεί με τα υπολείμματα από δύο σφαίρες, τη μία στο χέρι και την άλλη ανάμεσα στο σαγόνι και το λαιμό, από το περίστροφο της Φάνι Κάπλαν, πιθανώς αριστερής Εσέρας (αν και μετά την εκτέλεσή της, ανακηρύχθηκε δεξιά). Στα 16 της, η Φάνι είχε ήδη καταδικαστεί στα κάτεργα για συμμετοχή σε συνομωσία για βομβιστική ενέργεια, βασανίστηκε, και λέγεται πως έχασε εν μέρει την όρασή της -- από το τσαρικό καθεστώς, αυτό που ο Λένιν είχε ανατρέψει λίγους μήνες πριν.

Και οι δυτικοί δημοκράτες κριτικοί του "ολοκληρωτισμού" δεν έχουν βρει ακόμα λόγο να χύσουν ούτε ένα δάκρυ· περιμένουν, το νωρίτερο, "τους ναύτες της Κρονστάνδης"· τα πράγματα δεν είναι αρκετά απλά και αυτο-κολακευτικά· δεν συμφωνούν αρκετά με τα ωραία αφηγήματα περί ψεύτικων υποσχέσεων των τυρανικών γραφειοκρατών και αιματοκυλίσματος αθώων ιδεαλιστών που τόσο αγαπούν. Αλλά βέβαια, όταν μόνο στην εξέγερση, το 1793, των φιλοβασιλικών αγροτών κατά της επαναστατικής κυβέρνησης στην Vendée σκοτώνονται μεταξύ 117.000 και 250.000 άνθρωποι κι όμως η αστική δημοκρατία παραμένει ηρωϊκή κι αλώβητη και μέγα αντιπαράδειγμα στις ωμότητες του υπαρκτού, δεν θα μπορούσε κανείς να περιμένει τίποτε καλύτερο. Ο σπαραγμός για τις τραγωδίες έχει κι αυτός τα κριτήριά του, και προτιμά πάντα να εκδηλώνεται για λογαρισμό των μακροπρόθεσμων ιστορικών νικητών.

17 σχόλια:

  1. «Ποια ήταν η εναλλακτική;»

    Είναι προφανές ότι για τότε ορθώς επιλέχθηκε ο δρόμος της «δικτατορίας του προλεταριάτου», αφού κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει (κανείς άραγε;) πού θα κατέληγε - συμφωνούμε, υποθέτω, πως ο σταλινισμός δεν είναι ακριβώς το ιδανικό προς το οποίο τείνουμε. Αν σήμερα ξαναμιλάμε με τους όρους του 1918 στη Σοβιετική Ένωση μάλλον στραβά αρμενίζουμε.

    Ο Πουλαντζάς, με όλες τις αντιφάσεις του, όπως και όλη η δυτική αριστερά με τα πλούσια κοσμητικά που τη στολίζεις, προσπάθησε να ψηλαφίσει αυτήν την εναλλακτική, διερευνώντας αυτό ακριβώς για τον οποίο τον μέμφεσαι ότι τάχα «δεν έχει καμία διάθεση να απαντήσει». Οι «κλασσικοί μαρξιστές - λενινιστές», πέρα απ' το να απολογούνται για τα έργα και τις ημέρες του Λένιν και του Στάλιν, πόσο έχουν συμβάλει στην ανάπτυξη της μαρξιστικής σκέψης;


    ΥΓ.1. Ο ίδιος ο Λένιν μετά το ένα βήμα μπρος έκανε δυο βήματα πίσω. Πάντοτε υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις. Και από πού προκύπτει παρακαλώ ότι η μη διάλυση της Συντακτικής Συνέλευσης θα οδηγούσε στο τέλος της επανάστασης; Συ δεν λες παρακάτω ότι «οι πρακτικές συνέπειες μιας τέτοιας επιλογής, μιας άμεσης Θερμιδόρ, δεν μπορούν βέβαια να υπολογιστούν ιστορικά»;

    ΥΓ.2. Το τσαρικό καθεστώς είχε ανατραπεί από την Φεβρουαριανή επανάσταση του 1917.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Και από πού προκύπτει παρακαλώ ότι η μη διάλυση της Συντακτικής Συνέλευσης θα οδηγούσε στο τέλος της επανάστασης; Συ δεν λες παρακάτω ότι «οι πρακτικές συνέπειες μιας τέτοιας επιλογής, μιας άμεσης Θερμιδόρ, δεν μπορούν βέβαια να υπολογιστούν ιστορικά»;"

      Δεν μπορούν να υπολογιστούν οι πρακτικές συνέπειες ΠΕΡΑΝ του τέλους της επανάστασης, είναι ξεκάθαρο το κείμενο.Δεν νοείται επανάσταση με την απόρριψη της ιδέας της Σοβιετικής εξουσίας υπέρ της εξουσίας του αστικού κοινοβουλίου με πλειοψηφία Εσέρων, αυτή ήταν ουσιαστικά η κατάσταση υπό τον Κερένσκι. Δεν ξέρω γιατί δεν έγινα αντιληπτός, είχα την εντύπωση ότι ήμουν ξεκάθαρος. Αν για σένα αυτό θα ήταν συνέχιση της επανάστασης, μπορείς να το πεις και να το στοιχειοθετήσεις θεωρητικά και ιστορικά.

      Το ίδιο ισχύει και για τον ισχυρισμό σου ότι η δυτική αριστερά ψηλάφισε ποτέ τα προβλήματα που θίγω. Αν μπορείς να με παραπέμψεις ΠΟΥ (και δεν φαντάζομαι να εννοείς το κωμικό τουρλουμπούκι Πουλαντζά), θα ήμουν ερευνητικά και όχι μόνο πολιτικά ευγνώμων.

      Διαγραφή
    2. Διαβάζεις και Γκράμσι, αν δεν απατώμαι...

      «κωμικό τουρλουμπούκι Πουλαντζά»: Μη κρίνετε, ίνα μη κριθήτε. Σου τα έχω γράψει στο μέρος IV.

      Για να 'χουμε και το καλό ρώτημα, πόση ήταν η ζωή της Συντακτικής Συνέλευσης; Μία (1) ημέρα, σωστά; Πώς τώρα σε μόλις μια μέρα κατέστη σαφές ότι ο στόχος της Συντακτικής Συνέλευσης ήταν «να προτάξει τη δική της εξουσία για να αποδυναμώσει την εξουσία των Σοβιέτ» - διάολε, τα Σοβιέτ είχαν ήδη ζωή 12 ετών, και υπό δυσμενέστερες συνθήκες, τόσο εύκολα θα κατέλυε την εξουσία τους η Συντακτική Συνέλευση; Πιο πιθανό μου φαίνεται ο Λένιν, διαπιστώνοντας ότι οι Μπολσεβίκοι δεν είχαν τη δύναμη να ελέγξουν τη Συντακτική Συνέλευση (τι μου θυμίζει, τι μου θυμίζει), αποφάσιζε να τη διαλύσει για να μην την έχει στα πόδια του - ακολουθώντας πιστά το παράδειγμα του Στολύπιν με την πρώτη Δούμα.

      Λες «αν για σένα αυτό θα ήταν συνέχιση της επανάστασης, μπορείς να το πεις και να το στοιχειοθετήσεις θεωρητικά και ιστορικά». Γνωρίζεις καλά ότι η ιστορία δεν γράφεται με «αν», επομένως θεωρώ την προτροπή σου ως ένδεια θέσεων. Κι αυτό γιατί αυτό που πρέπει να στοιχειοθετηθεί είναι ο κίνδυνος που αντιμετώπιζε η επανάσταση από μια Συντακτική Συνέλευση που δεν ελεγχόταν από τους Μπολσεβίκους. Η ένδεια αυτή επιβεβαιώνεται από τη προσφυγή σου σε μια καθαρά (μικρο)αστικής προέλευσης ηθικολογία: η «ηθικά ανώτερη εξουσία των Σοβιέτ». Τελικά η διάλυση της Συντακτικής Συνέλευσης ήταν ιστορικά ή ηθικά αναγκαία;

      Διαγραφή
    3. Ναι, διαβάζω Γκράμσι πολλά χρόνια τώρα, δεν κατανοώ σε τι αναφέρεσαι με την πρώτη πρόταση.

      Πρώτη παράγραφος: Το νόημα της συζήτησης είναι να κρίνουμε με βάση γεγονότα και όχι με βάση εικασίες. Τα γεγονότα, ευτυχώς, είναι αρκετά απλά. Στις 14 γίνεται η πρώτη απόπειρα δολοφονίας του Λένιν. Στις 18, η πλειοψηφία της Συντακτικής Συνέλευσης (Εσέροι), αρνείται την πρόταση Λένιν για Σοβιετική (δηλ. βασισμένη στην εξουσία των Σοβιέτ) δημοκρατία.

      Στο πιο πάνω κείμενο, γράφω τα πασιφανή: α) Αν οι Μπολσεβίκοι είχαν εξ αρχής πρόθεση δικτατορίας είτε δεν θα έκαναν εκλογές είτε θα τις νόθευαν, είτε θα χρησιμοποιούσαν τρομοκρατία ή άλλα μέσα για να ελέγξουν το αποτέλεσμα και β) Αν είχαν τέτοια πρόθεση και απλά δεν σκέφτηκαν να κάνουν το (α) επειδή ήταν υπερβολικά χαζοί, δεν είχαν απολύτως κανένα λόγο να επιτρέψουν την σύγκλιση Γενικής Συνέλευσης αλλά θα προχωρούσαν σε δικτατορία μετά τα αποτελέσματα αντί να απευθύνονται στους Εσέρους προσπαθώντας να τους πείσουν.

      Δεν έκαναν τίποτε από τα δύο, και συνεπώς η πρόταση " Λένιν, διαπιστώνοντας ότι οι Μπολσεβίκοι δεν είχαν τη δύναμη να ελέγξουν τη Συντακτική Συνέλευση (τι μου θυμίζει, τι μου θυμίζει), αποφάσιζε να τη διαλύσει για να μην την έχει στα πόδια του" στερείται βασικής καλής ιστορικής προαίρεσης και στοιχειώδους λογικής. Είναι δηλαδή απλά προπαγανδιστική.

      Και μην προσπαθείς να ξεφύγεις για τον παραλογισμό αυτού που λες μιλώντας για δική μου ένδεια θέσεων. Εσύ δεν ξέρεις πώς να αντιπαρέλθεις μια ανάλυση που σου διέλυσε τα σενάρια και αρχίζεις τους ψυχολογισμούς Γ' εθνικής.

      Διαγραφή
    4. Και επεξηγηματικά: Ο Λένιν είχε κάθε ευκαιρία να διαπιστώσει ότι οι Μπολσεβίκοι δεν μπορούσαν να ελέγξουν την Συντακτική Συνέλευση με τις εκλογές της 25ης Νοέμβρη 1917. Το γιατί περίμενε την 18η Γενάρη του 1918 και τη χυλόπιτα των Εσέρων στην προοπτική επανασταστικής δημοκρατίας για να το συνειδητοποιήσει το καταλαβαίνεις μόνο εσύ, που συνεπώς θέλεις να δεχτούμε το σενάριο του Λένιν ως του μεγαλύτερου πολιτικού μπούφου της ιστορίας.

      Όλα αυτά, απλά για να μην δεχτείς ότι δεν ήταν η αρχική πρόθεση του ίδιου και των Μπολσεβίκων η κατάργηση των κοινοβουλευτικών θεσμών, δηλαδή να μην δεχτείς ότι είχαν την αφέλεια να θεωρήσουν αρχικά ότι οι κοινοβουλευτικοί θεσμοί θα καθόντουσαν να ανεχτούν την άμεση λαϊκή εξουσία πάνω απ' το κεφάλι τους, την αφέλεια να θεωρήσουν ότι θα μπορούσε να υπάρξει δυαδική εξουσία μετά την επανάσταση χωρίς να καταλήξει σε άμεση σύγκρουση.

      Διαγραφή
    5. Για να ικανοποιηθεί λοιπόν η "επιστημονική" αντίληψη του σύγχρονου Έλληνα, πρέπει να φανταστούμε τους Μπολσεβίκους και τον Λένιν ως έχοντες εξ αρχής αυταρχικές και κατασταλτικές προθέσεις αλλά ταυτόχρονα εγκεφαλικά καθυστερημένους αρκετά ώστε να μην το ξέρουν ούτε οι ίδιοι και να διενεργούν ελεύθερες εκλογές όπου ηττώνται και μετά να περιμένουν και ένα δίμηνο για να συγκαλέσουν τη Βουλή ώστε να το καταλάβουν.

      Κι αυτό, επειδή ο Έλλην είναι αητός και δεν χάφτει μαλακίες.

      Διαγραφή
    6. Η ανάλυσή σου προϋποθέτει ότι η επανάσταση της 7ης Νοεμβρίου έγινε αποκλειστικά ή κατά πλειοψηφία από τους Μπολσεβίκους. Το γεγονός και μόνο ότι στα Σοβιέτ οι Σοσιαλεπαναστάτες ήταν τουλάχιστον ισοδύναμοι αποδυναμώνει αυτή τη θέση. Οι εκλογές της 25ης Νοεμβρίου έγιναν πάρα πολύ σύντομα - και ποιος ξέρει πότε έφτασαν την Πετρούπολη τα αποτελέσματα. Αλλά αφού ο Λένιν επεδίωκε από την αρχή να εγκαθιδρύσει Σοβιετική Δημοκρατία (βασισμένη δηλαδή στα Σοβιέτ κι όχι σε κοινοβουλευτικούς θεσμούς) προς τι τότε οι εκλογές και η Συντακτική Συνέλευση; Ήθελε ο Λένιν από τη Συντακτική Συνέλευση να ψηφίσει την αυτοκατάργησή της; Όχι. Ο Λένιν ήθελε δυαδική εξουσία, και Συντακτική Συνέλευση και Σοβιέτ - και καλά έκανε. Όταν όμως διαπίστωσε ότι δεν ήλεγχε τη Συντακτική Συνέλευση της ζήτησε, πρακτικά, να αυτοκαταργηθεί, και αφού αυτή δεν αυτοκαταργήθηκε την κατάργησε. Οποιαδήποτε άλλη εξήγηση, και ειδικότερα αυτή που εισηγείσαι, προϋποθέτει πολιτική αφέλεια («είχαν την αφέλεια να θεωρήσουν αρχικά ότι οι κοινοβουλευτικοί θεσμοί θα καθόντουσαν να ανεχτούν την άμεση λαϊκή εξουσία»). Πολύ φυσιολογικά λοιπόν η επανάσταση κατέληξε εκεί που κατέληξε.

      Ελπίζω να αντιλαμβάνεσαι τις αντιφάσεις στις οποίες υποπίπτεις στα τρία σου σχόλια...

      Διαγραφή
    7. "Η ανάλυσή σου προϋποθέτει ότι η επανάσταση της 7ης Νοεμβρίου έγινε αποκλειστικά ή κατά πλειοψηφία από τους Μπολσεβίκους. "

      Και από πού τεκμαίρεται τούτο; Κάποια παράθεση, κάτι;

      Εάν τεκμαίρεται από την διαπίστωση ότι η άρνηση των προτάσεων Λένιν για Σοβιετική δημοκρατία ισοδυναμεί με άρνηση της επανάστασης, και πάλι είμαι όλος αυτιά για το πώς θα μπορούσε να υπάρξει κομμουνιστική επανάσταση βασισμένη στην άρνηση της εξουσίας των εργατικών συμβουλίων και την ανακήρυξη ως απώτατης αρχής του κοινοβουλίου.

      Αυτό ούτε ο μακαρίτης ο Πουλαντζάς δεν τολμά να το πει.

      Διαγραφή
    8. "Το γεγονός και μόνο ότι στα Σοβιέτ οι Σοσιαλεπαναστάτες ήταν τουλάχιστον ισοδύναμοι αποδυναμώνει αυτή τη θέση. "

      Το γεγονός ότι κάνεις μια αυθαίρετη εικασία δεν ξέρω ποια θέση αποδυναμώνει, δες το πιο πάνω και δώσε ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ μια καθαρή απάντηση αντί να στριφογυρνάς στο σημαιάκι του κόρνερ. ΗΤΑΝ ναι, ή όχι η άρνηση της πρότασης Λένιν άρνηση της επανάστασης ως εγχειρήματος και πρόταξη της ανωτερότητας του αστικού θεσμού του κοινοβουλίου και της αντιπροσωπευτικής και όχι άμεσης ή πραγματικής εργατικής δημοκρατίας;

      Απλά ελληνικά νομίζω ότι μιλώ και στο κείμενο και στα σχόλια.

      Απάντηση, αλλιώς δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να συζητάμε, απλώς παίζουμε.

      Διαγραφή
    9. Όχι! Η άρνηση της Σ.Σ. να υπερψηφίσει τη θέση του Λένιν δεν σήμαινε άρνηση της επανάστασης, σήμαινε άρνηση της άποψης του Λένιν για την επανάσταση! Ο Λένιν ζήτησε ουσιαστικά από την Σ.Σ. να αυτοκαταργηθεί - αλλά τότε για ποιο λόγο έγιναν οι εκλογές και για ποιο λόγο συνεκλήθη; Απάντηση σε αυτό το πολύ απλό ερώτημα, υπάρχει; Και από πού προκύπτει παρακαλώ ότι η άρνηση της πρότασης Λένιν ισοδυναμούσε με κατάργηση των Σοβιέτ, δηλαδή της άμεσης εργατικής δημοκρατίας; Τα Σοβιέτ υπήρχαν από το 1905 και λειτουργούσαν ως παράλληλη εξουσία, υπήρξε καμμία ένδειξη ότι μέσα στην μία (1) μόλις μέρα ζωής της Σ.Σ. επιδιώχτηκε η κατάργησή τους; Αν δεν απαντηθούν αυτα τα ερωτήματα οποιοσδήποτε έχει κάθε λόγο να νομίζει ότι ο Λένιν διέλυσε την Σ.Σ. επειδή είδε ότι δεν την ελέγχει - με τον ίδιο τρόπο που αν ήλεγχε τη Σ.Σ. αλλά όχι τα Σοβιέτ, θα διέλυε τα Σοβιέτ.

      Διαγραφή
    10. Πολύ ωραία. Η απάντηση λοιπόν είναι "όχι, η άρνηση του κοινοβουλίου να αποδεχτεί την πρόταση για σοβιετική δημοκρατία δεν ισοδυναμεί άρνηση της επανάστασης." Αυτή είναι μία απάντηση με την οποία μπορούμε να δουλέψουμε.

      Γνωρίζεις το κείμενο το οποίο απέρριψε η πλειοψηφία του κοινοβουλίου;

      Αν ναι, μπορείς σε παρακαλώ να εξηγήσεις πώς η άρνηση υπερψήφισής του δεν συνιστά άρνηση της Οκτωβριανής Επανάστασης; Σύντομο είναι το κείμενο που απορρίφθηκε, πάρε ένα-ένα τα σημεία του και εξήγησέ μου πώς γίνεται να το απορρίπτεις αλλά να στηρίζεις μια επαναστατική κατάσταση στη χώρα. Και μην μου ξανα-αναφέρεις σε παρακαλώ πως τα Σοβιέτ λειτουργούσαν από το 1905, το γνωρίζω αυτό. Μιλάμε για τα Σοβιέτ ως κρατική αρχή πλέον, έχει γίνει η επανάσταση, δεν ξέρω γιατί επιμένεις να αγνοείς αυτή τη λεπτομέρεια.

      Αν δεν γνωρίζεις το κείμενο, τότε βέβαια δεν κατανοώ πώς εξήγαγες το συμπέρασμα.

      Εν αναμονή.

      Διαγραφή
    11. Μετέφρασα την περιώνυμη διακήρυξη που απέρριψε πλειοψηφικά το Κοινοβούλιο (δεν δέχτηκε καν την συζήτησή της, σημειώνω), ώστε να μπορούν όλοι να έχουν εικόνα του αν αυθαιρετώ ερμηνευτικά στα όσα ισχυρίζομαι ή όχι: http://leninreloaded.blogspot.com/2012/03/vi-lenin_27.html

      Νομίζω πως τώρα, τα επιχειρήματα και των δυο μας σ' αυτή την κουβέντα και στα δικά μου κείμενα μπορούν να κριθούν ευκρινέστερα.

      Διαγραφή
    12. Σε ό,τι αφορά την στρέβλωση εκ μέρους σου της ειλικρίνειας των προθέσεων των Μπολσεβίκων ώστε να στηριχτεί η άποψη πως ήθελαν να επιβληθούν σε βάρος του πολυκομματισμού/κοινοβουλευτισμού και όχι ότι αναγκάστηκαν από την εκδηλωμένη πρόθεση αντεπανάστασης να το κάνουν ξέχασα επίσης να σου θυμίσω τα εξής αναφερόμενα στο κείμενο (τέταρτο μέρος) τα οποία παραβλέπεις:

      "Οι Μπολσεβίκοι συμφωνούν ομόφωνα με την εισήγηση των "αριστερών Εσέρων" η κυβέρνηση που θα σχηματιστεί να εκπροσωπεί όλα τα δημοκρατικά (μη Τσαρικά) κόμματα· όχι όμως οι Μενσεβίκοι και οι "δεξιοί Εσέροι", που αποχωρούν από τη συνεδρία σε διαμαρτυρία για την ανατροπή Κερένσκι και "Προσωρινής Κυβέρνησης", στην οποία τα μέλη τους συμμετείχαν."

      "Οι Μπολσεβίκοι με τη σειρά τους προσφέρουν θέσεις στο Συμβούλιο στους αριστερούς Εσέρους, οι οποίοι αρνούνται αρχικά, αλλά κατόπιν αποδέχονται την πρόταση. "

      "Η σύνθεση της νέας Σοβιετικής Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής που ανακοινώνεται περιλαμβάνει την ντε φάκτο πλειοψηφία των Μπολσεβίκων, αλλά και θέσεις για τους εκπροσώπους των άλλων κομμάτων, περιλαμβανομένων των δεξιών Εσέρων και των Μενσεβίκων που είχαν αποχωρήσει από την Σύνοδο του Πανρωσικού Κογκρέσου των Σοβιέτ."

      Για μένα το ερώτημα είναι γιατί αυτά τα πολύ βασικά και στοιχειώδη ιστορικά δεδομένα δημιουργούν τόση άρνηση; Γιατί υπάρχει τόση ανάγκη να πιστέψουμε στην ιδέα ότι ο υπαρκτός βασίστηκε εξ αρχής στη βούληση για μια αυταρχική δικτατορία του ενός κόμματος; Γιατί δεν θέλουμε να ξανασκεφτούμε κάποια βασικά και πρόδηλα στοιχεία της εξέλιξής του και να δούμε ποιοι μηχανισμοί πρωταγωνίστησαν σ' αυτή; Υπάρχει κάποιου είδους κόστος στην παραδοχή της ιδέας ότι οι Μπολσεβίκοι δεν ήταν κάποιου είδους αιμοσταγή τέρατα ή αυταρχικοί φανατικοί αλλά απλώς φορείς μιας επανάστασης που βρέθηκαν μπροστά σε δύσκολα διλήμματα και πήραν έλλογες, στη βάση των πιστεύω τους, αποφάσεις;

      Διαγραφή
    13. Είναι πρόδηλο ότι η διακήρυξη ήταν γραμμένη κατά τέτοιο τρόπο που η Σ.Σ., η οποιαδήποτε Σ.Σ., θα την απέρριπτε πάραυτα, δεδομένου ότι λίγο-πολύ ζητούσε από την Σ.Σ. να περιοριστεί σε διακοσμητικό ρόλο («η Συντακτική Συνέλευση θεωρεί ότι θα ήταν θεμελιωδώς λάθος, ακόμα και τυπικά, να έλθει σε αντίθεση με τη Σοβιετική εξουσία»). Ουσιαστικά, δηλαδή, ο Λένιν από την αρχή δεν ήθελε η Σ.Σ. να έχει την παραμικρή εξουσία («η Συντακτική Συνέλευση θεωρεί πως η δική της αποστολή περιορίζεται στην θεμελίωση των βασικών αρχών της σοσιαλιστικής ανοικοδόμησης της κοινωνίας», φέξε μου και γλίστρησα δηλαδή), οπότε όλη η παραφιλολογία ότι τάχα ο Λένιν «υποχρεώθηκε» να διαλύσει την Σ.Σ. για να σώσει την επανάσταση είναι εντελώς προσχηματική.

      Κανένας δεν αμφισβητεί ότι οι Μπολσεβίκοι υποχρεώθηκαν να λάβουν δύσκολες αποφάσεις, άλλες σωστές κι άλλες λανθασμένες. Αλλά να φτάνουμε στο σημείο να λέμε ότι τάχατες οι Μπολσεβίκοι πολύ θα ήθελαν να υπάρχει ένα (πολυκομματικό) κοινοβούλιο αλλά υποχρεώθηκαν να το διαλύσουν για να σώσουν την επανάσταση, ε, αυτό πάει πολύ.

      Διαγραφή
    14. Νομίζω ότι είπα ήδη αρκετά για το θέμα. Αποδέχομαι την ήττα.

      Διαγραφή
  2. «Το τσαρικό καθεστώς είχε ανατραπεί από την Φεβρουαριανή επανάσταση του 1917.»

    Αν δεν κάνω λάθος, το «καλό» σενάριο α λα Πουλαντζά θα κατέληγε στη συνέχιση του πολέμου με Γερμανία, κάτι που ο λαός δεν το ήθελε. Είναι ενδιαφέρον ότι οι φίλοι του Πουλαντζά αναπαράγουν λίγο πολύ την τότε βρεταννική προπαγάνδα. Και «αιμοδιψείς δικτάτορες» και «ντεφαιτιστές-πασιφιστές» δεν γίνεται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και πού ακριβώς το περιγράφουν αυτό το σενάριο ο Π. και οι φίλοι του;

      Διαγραφή