Τρίτη, 6 Μαρτίου 2012

It's Dalaras's World. We Just Live in it

Κυκλοφόρησε λοιπόν ένα βίντεο από μια απ' αυτές τις περιβόητες συναυλίες του περιβόητου Νταλάρα, στο "Ίλιον", στα Νέα Λιόσια. Το κυκλοφόρησε, ακριβέστερα, βάζοντας πάνω και το λογότυπό του, ένα από τα πολλά, τα πάρα πολλά σάϊτ που στηρίζονται εικονογραφικά, αισθητικά, και ιδεολογικά σε κάποιον συνδυασμό του ήλιου της Βεργίνας, της γαλανόλευκης, του Κολοκοτρώνη, του Μεγαλέξανδρου, του Λιακόπουλου, του Βελλόπουλου (τα λεφτά, ρε!), και του υγρού πυρός -- το τελευταίο υπό τη μορφή ακροδεξιάς εγκεφαλικής διάρροιας.

Αν κάνει κάποιος και τον κόπο να διαβάσει τα σχόλια στο youtube όπου ανέβηκε το βίντεο θα δει ότι η μεγάλη πλειοψηφία τους προέρχεται από τους κλασικούς εθνικιστές (αιώνιους) τινέιτζερ, που βασικά κάνουν παραλλαγές οχετολογίας για τα Ίμια, την Κύπρο, τις εβραϊκές συνομωσίες, τους δωσίλογους και την ιερά εθνική ανεξαρτησία που ξεφτέλισε ο "προδότης". Θα μου πεις, το πρώτο βασικά χιτ του Νταλάρα ήταν επί χούντας και λεγόταν "Να 'τανε το '21, χρόνια δοξασμένα", και το 'κανε παραγγελιά ο Πατακός και γούσταρε. Οπότε, μια σύγχυση, έναν εκνευρισμό με την πάρτη του στην ακροδεξιά τα δικαιολογώ. Θα μου πεις, είναι μόνο η ακροδεξιά που τα 'χει πάρει με τον Νταλάρα; Σάμπως ο ίδιος δεν τραγούδαγε "Πάγωσε η τσιμινιέρα", "Λιώνουν τα νιάτα μας στη βιοπάλη", και "Παραπονεμένα λόγια" -- τα τραγούδια της εργατικής νεολαίας που θυμάμαι απ' τα νιάτα μου, που ναι μεν δούλευε οικοδομή κι έπινε ροκανίδι, πλην όμως είχε και μια μαλλούρα, μια φαβορίτα, μια καμπάνα, μια στενή πουκαμισιά με το στέρνο έξω, δηλαδή είχε και μια γενεακή συνείδηση εκτός της ταξικής και μια κουλτούρα διαφορετική απ' των γονιών της; Ε, ο ίδιος τα τραγούδαγε κι αυτά. Μόνο που αν πας στου Οικοδόμου, που μπορεί να είναι και της ίδιας γενιάς με κάτι θειούς, μπατζανάκηδες και γείτονες που θυμάμαι και που είναι και δηλωμένος (πρώην) νταλαρικός, θα δεις μια εντελώς διαφορετική στάση --μεταξύ θλίψης και περιφρόνησης για τον Ζορζ-- από αυτή των ακροδεξιών υστερικών με τις κρεμάλες και τις εκτελέσεις τους, με τα γιαούρτια και τα βρισίδια τους, με τις μούντζες και την γηπεδομαγκιά τους.

Παρεμπιπτόντως, και για όσους ακροδεξιούς θυμήθηκαν το "πόσο δίκαιο είχε ο Τζιμάκος" (λες κι ο Τζιμάκος τα 'χωνε στον Νταλάρα απ' τη δική τους σκοπιά, του υπερπατριώτη): ο Τζιμάκος μπορεί να είχε ένα χιλιότονο δίκαιο, καρντάσια, μουσικός και τραγουδιστής όμως δεν ήτανε ποτέ ο άνθρωπος, πόσο μάλλον συγκρίσιμος με τον επάρατο και ακατανόμαστο, για να λέμε και του στραβού το δίκαιο. Αχώνευτος μεν ο Dollarας, εξίσου βαρετό και ανούσιο δε αυτό το χιλιοπιπιλισμένο "αντι-νταλαρικό" αλτέρνατιβ των Πουλικάκων και των Τζιμάκων και των Πιλαλί, που μη επικερδές δεν θα το 'λεγες, που ουδεμία σχέση είχε ποτέ με εργατική τάξη, ισχνή σχέση είχε με μουσική, και που ελάχιστα εκτός του "χαβαλέ" στην συμπαθή τάξη των αιώνιων φοιτητών πρόσφερε ποτέ σε οτιδήποτε. Άντε γιατί με κάτι τέτοια έγινε φίρμα και νεοφιλελέ επιχειρηματίας και ο Μπουλάς και κάπου το όλο "εγώ με την τρελάρα μου γεμίζω την κοιλάρα μου" σκηνικό μού έχει ξυνίσει περισσότερο κι απ' τον Νταλαρισμό. Ο Άσιμος ήταν ένα τεράστιο ακατέργαστο μουσικό και στιχουργικό ταλέντο και μια αυθεντικά sui generis προσωπικότητα με old-fashioned αντιεμπορικές αρχές, ισχυρή δόση τρέλας και λυσσαλέα αντικοινωνικότητα· ο Σιδηρόπουλος άλλο ένα μισοάγουρο, μισοώριμο μουσικό διαμαντάκι· και κάπου εκεί τελειώνει το πραγματικό μουσικό αντεργκράουντ της εποχής και αρχίζει ο Μπονάτσος, ο Γιοκαρίνης και οι "Αυθαίρετοι". Τέλος παρένθεσης.

Επιστρέφω στον Ζορζ, που χαιρετίστηκε για την αντίδραση στο "Ίλιον" ως λίγο-πολύ μέγας μάγκας, που "έμεινε" λέει, "ευτυχώς στη θέση του." Αυτό σε σάιτ που για μένα είναι κάτι σαν τη συνέχεια του νταλαρισμού με ηλεκτρονικά μέσα. Έμεινε λοιπόν στη θέση του ο Ζορζ. Πρώτον, αν είχε αξιοπρέπεια ως λαϊκός μουσικός, δεν θα 'μενε. Αφενός για να προστατέψει την ορχήστρα του, που κινδύνευε, και αφετέρου από σεβασμό στα τραγούδια. Δεύτερον, φυσικά και έμεινε στη θέση του, διότι η θέση του Νταλάρα είναι πολυεπίπεδα συνώνυμη με αυτό που απέγινε η σύγχρονη, μεταπολιτευτική Ελλάδα. It's Dalaras's world, για να παραφράσω την γνωστή φράση για τον old blue eyes, τον Σινάτρα. Θα φύγει από ένα σκηνικό που κόπιασε ο ίδιος για να φτιάξει, πολύ συνολικότερα και πιο βαθιά απ' τον κάθε χλέμπουρα στυλ Κωστόπουλου; Σόρι, υπάρχει διαφορά. Στα δύσκολα κρίνονται οι πραγματικοί θεμελιωτές της εκπόρνευσης της λαϊκής συνείδησης στο βωμό της θρησκείας του κέρδους, και στα δύσκολα ο Ζορζ είναι λοχαγός και ο Πετράν ένας κομπάρσος της πλάκας.

Γιατί αν ο Πετράν "άλλαξε" τον τρόπο σκέψης κάτι ψώνιων που θυμάμαι ακόμα στο πανεπιστήμιο να την βρίσκουν αίφνης με "τζαζ" (ουάου) επειδή το είπε ο Πετράν, δηλαδή άλλαξε τους ήδη μεταλλαγμένους που αναζητούσαν εναγωνίως μια ταυτότητα που να μη μυρίζει τσίκνα και καταγώγι σαν τους γονείς τους, ο Ζορζ άλλαξε το λαϊκό τραγούδι και τη λαϊκή κουλτούρα -- πράγμα απείρως δυσκολότερο και βαθύτερων συνεπειών και συνεπαγωγών. Το γεγονός ότι αν επισκεφθείς σήμερα τις σελίδες τους στο ελληνικό wikipedia, ο Καζαντζίδης έχει ως λήμμα πέντε αράδες κι ο Ζορζ την Encyclopedia Britannica με δώρο τη Δομή, λέει πολλά για το ποιός κέρδισε στην κόντρα τους για συμβολική κυριαρχία πάνω στο λαϊκό. Και δεν ήταν βέβαια μια κόντρα που εξέφραζε διαφορετικά παιδικά και εφηβικά βιώματα: δύσκολες και φτωχές ζωές μέσα στο λαϊκό στοιχείο είχαν και οι δύο· δεν ήρθε από τα σαλόνια ο Ζορζ, ως αλεξιπτωτιστής. Απ' τα μέσα ξεπήδησε. Αλλά για αυτόν τον λόγο ακριβώς ήταν και ο τέλειος εκφραστής της προδοσίας της λαϊκής κουλτούρας, που δεν θα μπορούσε ποτέ να έχει επιτελεστεί με τέτοια καθολικότητα και τεχνική τελειότητα "απ' έξω", απ' τους κάθε λογής εγχώριους crooners που είχε ως τότε να αναδείξει ως αντίβαρα στο λαϊκό τραγούδι η μικρή και παντιόθεν πολιορκούμενη αστική τάξη. Ο Νταλάρας δεν "το έπαιξε" λαϊκός τραγουδιστής· ήταν λαϊκός τραγουδιστής, και όποιος λέει το αντίθετο δεν έζησε σε εργατική και λαϊκή συνοικία τη δεκαετία του εβδομήντα και μιλάει στον αέρα. Ήταν όμως λαϊκός τραγουδιστής που άλλαξε, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο, τη δομική ουσία του λαϊκού τραγουδιού απ' τη σκοπιά του τρόπου παραγωγής και την στρέβλωσή του σε μια κατεύθυνση συμβατή με την αστική κουλτούρα και βέβαια, με το δικό του προσωπικό οικονομικό όφελος.

Στην αρχική του φάση στην Ελλάδα στη δεκατία του '30, το λαϊκό τραγούδι έχει περίπου την ίδια δομή σε ό,τι αφορά τον τρόπο παραγωγής που έχει και στις ΗΠΑ απ' τη δεκαετία του '20 και πιο πριν. Δηλαδή, πάνω από όλα ιεραρχικά στέκεται το τραγούδι ως τεχνούργημα (όχι ο δίσκος μεγάλης διάρκειας, βέβαια, αλλά το ατομικό τραγούδι, το "σινγκλ"). Ο στιχουργός και ο συνθέτης έχουν ως πρόσωπα πολύ υποδεέστερη σημασία. Στις ΗΠΑ, οι στίχοι και η μουσική γράφονται από ειδικούς (το λεγόμενο "Tin Pan Alley") που γράφουν εκατοντάδες τραγούδια και τα πουλούν σε εταιρείες δικαιωμάτων, οι οποίες μετά κάνουν μόνες τους συμφωνίες με άλλες εταιρείες, δισκογραφικές, που με τη σειρά τους επιλέγουν αυτές ποιος θα τραγουδήσει το τραγούδι, με ποια ορχήστρα, κλπ. Αν ένα τραγούδι γίνει "χιτ", τότε τα δικαιώματα πουλιούνται από εταιρεία σε εταιρεία με κέρδος, το τραγουδάει άλλος, πιο γνωστός καλλιτέχνης σε μεγαλύτερη δισκογραφική, κλπ. Στην Ελλάδα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα βιομηχανοποιημένα τα πράγματα, αλλά το δίδυμο "ατομικό λαϊκό τραγούδι-δισκογραφική εταιρεία" είναι σαφώς στην κορυφή της πυραμίδας, πολύ πάνω από τις θέσεις του "συνθέτη", του "στιχουργού", και του "τραγουδιστή."

Για άγνωστους λόγους, πιθανώς σε μεγάλο βαθμό καθαρά συγκυριακούς, στην ελληνική μουσική αγορά της δεκαετίας του 60 --της δεκαετίας που προηγήθηκε του φαινομένου "Νταλάρας"-- μαζεύτηκαν συγκριτικά πάρα πολλοί ταλαντούχοι και φιλόδοξοι συνθέτες, που έφτασαν στο σημείο να ανατρέψουν αυτή την κατάσταση, όπως την είχε ανατρέψει, αλλά με διαφορετικό τρόπο και κατεύθυνση, την ίδια εποχή κάποιος Μπομπ Ντύλαν στις ΗΠΑ. Ο Ντύλαν είναι γνωστό πως θεωρείται ο καταστροφέας της "Tin Pan Alley", του τρόπου εκείνου βιομηχανικής διάρθρωσης της λαϊκής (=popular) μουσικής παραγωγής, καθώς ένωσε στο πρόσωπό του όλες τις λειτουργίες που ο τρόπος παραγωγής είχε επιμερίσει σε ένα πολύπλοκο σύστημα αλληλοεξαρτήσεων: έγραφε, από ένα σημείο και μετά, μόνος του τους στίχους των τραγουδιών του, τα μελοποιούσε μόνος του, τα τραγουδούσε μόνος του, τα έπαιζε μόνος του και τα ηχογραφούσε (πριν γίνει "ηλεκτρικός" και φρικάρει την φολκ/"λαϊκή" κοινότητα) μόνος του. Ήταν ο πρώτος συνθέτης-τραγουδιστής-στιχουργός-μουσικός, ο οποίος έβγαλε στην πράξη όλες τις δομές μεσαζόντων από την παραγωγή της μουσικής και άλλαξε το πρόσωπο της μουσικής βιομηχανίας ως βιομηχανίας. Στην Ελλάδα, ο Θεοδωράκης, ο Χατζιδάκις, ο Ξαρχάκος, κλπ, δεν έκαναν κάτι παρόμοιο (εξαίρεση βέβαια μοναχική ο Σαββόπουλος του Φορτηγού και των πρώτων κατοπινών δίσκων), έγραψαν όμως μουσική που είτε βασίστηκε σε αναγνωρισμένη, ποιητικής αίγλης στιχουργία, είτε προσέλκυσε εξίσου ταλαντούχους και φιλόδοξους στιχουργούς, κι έτσι ανέβηκαν οι ίδιοι δραστικά στην συγκριτική ιεραρχία. Το "λαϊκό τραγούδι" --αυτή την κατάσταση βρήκε ο Νταλάρας στις αρχές του '70-- ήταν κυρίως ο συνθέτης του, και κατά δεύτερο λόγο ο στιχουργός του. Ο τραγουδιστής του ήταν απλώς "ερμηνευτής", κι ένα σημαντικό τραγούδι μπορούσε να ηχογραφηθεί, και ηχογραφούνταν, με πολλούς "ερμηνευτές", μερικές φορές εξίσου διάσημους και καταξιωμένους. Το τραγούδι πάντως υπήρχε έξω απ' τον ερμηνευτή, με τον ίδιο τρόπο που το Κουκλόσπιτο του Ίψεν ή το Περιμένοντας τον Γκοντό του Μπέκετ έχουν οντότητα ως έργα εντελώς ανεξάρτητα από τους εκάστοτε θεατρικούς ερμηνευτές τους.

Εννοείται ότι σε μια τέτοια βάση ο "ερμηνευτής" ήταν βασικά ένα πλάσμα του στούντιο ηχογράφησης. Ερμήνευε το τραγούδι κατά τη διάρκεια της παγιοποίησής του σε δίσκο (συχνά, ήταν απλώς ένας από αυτούς που το ηχογραφούσαν)· δεν το "κουβάλαγε" πάνω του ως εμπόρευμα, δεν το περιέφερε σε "μαγαζιά" ως "δικό του" τραγούδι, δεν "ταύτιζε" τον εαυτό του με αυτό. Οι μεγάλοι "ερμηνευτές" της εποχής έβλεπαν τον εαυτό τους έτσι ακριβώς, ως "ερμηνευτές" -- η προσωπικότητα ή ο τρόπος ζωής τους είχε την ίδια σχέση με το τι τραγουδούσαν όση είχε, πχ, η προσωπικότητα και ο τρόπος ζωής του Κατράκη με τους ρόλους του στο θέατρο· πολύ μικρή.

Στη βάση αυτή, ήταν εφικτή μια ταπεινότητα για τον τραγουδιστή που δεν ήταν ζήτημα προσωπικού ταμπεραμέντου: όταν δεν είσαι το τραγούδι, όταν απλά περνάς μέσα απ' το τραγούδι προσπαθώντας να το ερμηνεύσεις όσο το δυνατό καλύτερα, δεν μπορείς να τη δεις ακριβώς και μέγας καλλιτέχνης. Η ταπεινότητα των λαϊκών τραγουδιστών στην προ Νταλάρα εποχή είναι ένα δομικό προσόν και όχι ατομική κατάκτηση: εκφράζει την αντίληψη μιας απόστασης που παρεμποδίζει την ψυχική δομή της ιδιοκτησιακότητας. Και είναι ακριβώς ο δομικός και όχι προσωπικός χαρακτήρας της ταπεινότητας του προ-νταλαρικού τραγουδιστή του λαϊκού που αναδύεται αβίαστα από κάποιον σαν τον Καζαντζίδη. Ο τύπος στο προσωπικό επίπεδο ήταν εντελώς Βοναπάρτης· αλλά η σχέση του με το λαϊκό τραγούδι δεν είχε ποτέ τον ατομικά ιδιοκτησιακό χαρακτήρα που είχε για τον Νταλάρα και τη δική του εποχή, που άνθισε όταν αυτή του Καζαντζίδη αποσύρθηκε στη σιωπή, σοκαρισμένη από την μετάλλαξη της "νυχτερινής" ζωής, των "μαγαζιών", κλπ. Ο Καζαντζίδης ήξερε καθαρά, ακόμα κι αν δεν ήξερε τίποτε άλλο καθαρά, ότι εκπροσωπούσε έναν τρόπο παραγωγής, και συνεπώς κι ένα άρρητο συμβόλαιο ανάμεσα στο τραγούδι, τον ερμηνευτή του και το κοινό, που είχε ιστορικά ξεπεραστεί. Το δήλωσε ρητά και επανειλημμένα, αν και ποτέ δεν κατάφερε να ξεφύγει από ένα στενά ηθικολογικό πλαίσιο αντίληψης του τι είχε συμβεί.

Ο Νταλάρας, απ' την πλευρά του, ξεκίνησε φυσικά ως ακόμη ένας ταπεινός και μετρημένος "ερμηνευτής", όπως όλοι. Δούλεψε πολύ σκληρά --και με πολύ σκληρά μέσα-- όμως για να μονοπωλήσει την ερμηνεία των τραγουδιών συγκεκριμένων συνθετών· για να εγκαταστήσει, σταδιακά, ένα ερμηνευτικό μονοπώλιο των βασικών επιτυχιών του λαϊκού τραγουδιού της εποχής του. Το πέτυχε, και καθώς οι σημαντικοί συνθέτες της εποχής που προηγήθηκε του ίδιου και που συνέπεσε με τον ίδιο περνούσαν σε φάση επανάληψης και συγκριτικής ποιοτικής παρακμής ή πέθαιναν πρόωρα (όπως ο Λοϊζος), έγινε, με το σπρώξιμο του δισκογραφικού κατεστημένου, η κυρίαρχη έκφραση αυτού που έμεινε στο τέλος από τον δημιουργικό οργασμό των δεκατιών του 60 και του πρώιμου 70: ο "σταρ", "το λαρύγγι", η "φίρμα", που γέμιζε μπουάτ, παραλίες, γυμναστήρια, στάδια, στούντιο τηλεόρασης, προεκλογικές συγκεντρώσεις, φεστιβάλ κομματικών νεολαιών κλπ με την "παρουσία" του, και που αφού απορρόφησε σα σφουγγάρι την πολυπρόσωπη λαϊκή δημιουργικότητα στην εμπορεύσιμη και ενοικιάσιμη μονοπωλιακή εξοχότητά του, εκδήλωνε πια και απενεχοποιημένα την επιθυμία του να "ανοιχτεί" και "αλλού": η εποχή του Νταλάρας και Τζέθρο Ταλ, Νταλάρας και Ίαν Γκίλαν, Νταλάρας και Πάκο ντε Λουτσία, Νταλάρας και Αλ ντι Μέολα, Νταλάρας και Λάτιν, ταγκό, ρούμπα, χιπ-χοπ, Νταλάρας με όλα, μέχρι συνολικής σχεδόν αηδίας.

Αυτόν τον κόσμο έφτιαξε ο Ζορζ, αυτόν υπερασπίζεται ως γνήσιος αυτοκράτοράς του σε ό,τι αφορά το πάλαι ποτέ λαϊκό τραγούδι και, ευρύτερα, αυτό που κάποτε ονομαζόταν "λαϊκός πολιτισμός." Όσοι έχουν νόμιμους λόγους να νιώθουν προδομένοι ξεκαθάρισαν την στάση τους εδώ και κάτι δεκαετίες, ξεσκόνισαν παλιότερους δίσκους, επαναξιολόγησαν άλλους ερμηνευτές, οριοθέτησαν μια αρχή κι ένα τέλος στη σχέση τους με το "λαϊκό"· οι υπόλοιποι βρήκαν απλά άλλο ένα στόχο παροδικής εκτόνωσης άσχετων με το όλο θέμα απωθημένων. Εμείς το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι πως μια λαϊκή συνείδηση και μια λαϊκή κουλτούρα δεν αποδομείται και δεν καταστρέφεται από τα μέσα αν δεν έχει ήδη ενδογενείς αδυναμίες, αν δεν είναι ήδη ευάλωτη. Και υπ' αυτή την έννοια, η άλωση και η καταστροφή της στην "μεταπολίτευση" ήταν ένα ιστορικό μάθημα πολύτιμο, όπως ήταν και σε ένα διαφορετικό επίπεδο η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Αυτό που μας απασχολεί εμάς, αυτό που πρέπει να προσπαθούμε, είναι να αντλήσουμε από αυτά τα μαθήματα και να ξαναφτιάξουμε, χωρίς μίσος και μνησικακία, χωρίς εμμονικότητα, αλλά και χωρίς φόβο ή ενοχές, έναν κόσμο που δεν θα είναι ο κόσμος του Γιώργου Νταλάρα.

47 σχόλια:

  1. Αν υποπτευθώ (που θα υποπτευθώ) πως ο Γιώργος εμεινε να υποστεί το γιαουρτωμα για να ξυπνησει τα αντι-φασιστικά μας ένστικτα, θα πεθάνω...

    Είναι αργά για δάκρυα Γιώργο.ήταν αργά από την εποχή των συναυλιών με τον Ρέμο και τον Χατζηγιάννη. Λιγότερη κοροϊδία πληζ. Στο πεπρωμένο σου να δίνει σημασία, και να προσέχεις πως βαδίζεις στη ζωή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Και διαφωνώ και με ενα δυο σημεία στο άρθρο. :)

    Για την αξιολογηση πως στο λαϊκό τραγουδι μέχρι και τη δεκαετία του ΄60 προτεραιότητα ειχε ο συνθέτης και όχι ο στιχουργός.

    Και για την προ-Νταλάρα και μετά-Νταλάρα ή προ-60 και μετά-60 περίοδο στον τρόπο παραγωγής. Ισχύουν αυτά που λες αλλά όχι απόλυτα. Υπάρχει πληθώρα παραγωγών σε μικρά, ανεξάρτητα στουντιο,και οι πωλήσεις είναι πολλές φορές πολύ μεγαλύτερες των πωλήσεων μεγάλων εταιριών.

    Επίσης δεν ξέρω αν συμφωνώ,με τη διατύπωση πως οι παλιοί λαϊκοί τραγουδιστές δεν ήταν το τραγούδι αλλά περνούσαν μέσα από το τραγούδι.

    Ίσως να συνέβαινε και το ακριβώς αντίθετο. Ο Χόρχε να είναι αυτός που απλά "περνούσε" και δεν ήταν ποτέ. Δεν είναι εξάλλου καθόλου παραξενο το γεγονός πως πάντα ήταν εντελώς άμουσος στην ουσία, ψυχρός και ανεκφραστος.

    Πολύ σημασία του δώσαμε...:)

    Συμφωνώ απόλυτα για όσα λες για Καζαντζίδη. Ο Καζαντζίδης αν και μπήκε στα "μαγαζιά" ως ρεπερτόριο όχι ως φίρμα, ποτε δεν αγαπήθηκε από την αστική ταξη.

    Ο Χόρχε αν και αποποιήθηκε τα μαγαζιά και την είδε συναυλιακός, και στις συναυλίες αστους έπαιρνε.

    Είναι μεγάλο, πολύ μεγάλο το θέμα με τη "δολοφονία" του λαϊκού τραγουδιού στο πατρίδα. :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπητή Dis,

      Για τις διαφωνίες σου:

      Λες πως διαφωνείς με το ότι "για την αξιολογηση πως στο λαϊκό τραγουδι μέχρι και τη δεκαετία του ΄60 προτεραιότητα ειχε ο συνθέτης και όχι ο στιχουργός."

      Διευκρινίζω αρχικά ότι μιλώ όχι για "την περίοδο μέχρι και τη δεκαετία του 60" αλλά ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 60 ΚΑΙ ΜΟΝΟ ("Για άγνωστους λόγους, πιθανώς σε μεγάλο βαθμό καθαρά συγκυριακούς, στην ελληνική μουσική αγορά της δεκαετίας του 60 --της δεκαετίας που προηγήθηκε του φαινομένου "Νταλάρας"-- "...Το "λαϊκό τραγούδι" --αυτή την κατάσταση βρήκε ο Νταλάρας στις αρχές του '70-- ήταν κυρίως ο συνθέτης του, και κατά δεύτερο λόγο ο στιχουργός του."

      Εμπειρικά εντελώς και όχι με βάση επιστημονική μελέτη η ιδέα μου είναι ότι ένας μέσος λαϊκός άνθρωπος ήταν σαφώς ευκολότερο να γνωρίζει ότι ο "Επιτάφιος" (1958) και η "Πολιτεία" (1963) ήταν δίσκοι του συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη από ό,τι ήταν να γνωρίζει ποιος έγραψε τους στίχους του "Βρέχει στη φτωχογειτονιά", ποιος στη "Δραπετσώνα" και ποιος στο "Μέρα Μαγιού μου Μίσεψες".

      Για τη δεύτερη παρατήρηση, ότι "Υπάρχει πληθώρα παραγωγών σε μικρά, ανεξάρτητα στουντιο,και οι πωλήσεις είναι πολλές φορές πολύ μεγαλύτερες των πωλήσεων μεγάλων εταιριών", εάν μιλάμε συγκεκριμένα για τη δεκαετία του 60, στην οποία και αναφέρομαι ως δεκαετία ανόδου της κατηγορίας του συνθέτη, θα ήθελα να το γνωρίζω με κάποια παραδείγματα, γιατί η εντύπωσή μου είναι ότι τα μεγάλα στούντιο (Κολούμπια, Μίνως Μάτσας, κλπ), πραγματικά κυριαρχούν στη δισκογραφία, και ότι είναι νωρίτερα, στη δεκαετία του 30, που έχεις την κατάσταση που περιγράφεις με μικρότερες εταιρείες.

      Παρατήρηση τρίτη: Γράφεις πως δεν ξέρεις αν συμφωνείς "με τη διατύπωση πως οι παλιοί λαϊκοί τραγουδιστές δεν ήταν το τραγούδι αλλά περνούσαν μέσα από το τραγούδι."

      Να εξηγήσω πάλι στο σκεπτικό μου. Τα παλιά ρεμπέτικα δεν ήταν προσωπαγή τραγούδια κατά τη δική μου αντίληψη. Τα "χιτς" τα τραγούδησαν πολλοί, ο καθένας με τον τρόπο του. Όπως γινόταν και στις ΗΠΑ με τις επιτυχίες. Στη δεκαετία του 60, όπου τοποθετώ την άνοδο του "συνθέτη", υπάρχει --αυτό έχω εγώ εισπράξει από Μπιθικώτση, Μπέλλου, κλπ, αυτή η ιδέα ότι "ερμηνεύω" το τραγούδι, στέκομαι σε μια σχέση σεβασμού με την αυτονομία του ως τραγουδιού, και προσπαθώ να αφήσω τη σφραγίδα μου επάνω του. Έγραψα ότι όταν ξεκίνησε ο Νταλάρας ξεκίνησε σ' αυτό το πλαίσιο, της "ερμηνείας", αλλά ότι έβαλε θεμιτά και αθέμιτα μέσα για να ΜΟΝΟΠΩΛΗΣΕΙ αυτήν την ερμηνεία, δηλαδή να καταστρέψει προς προσωπικό του όφελος το πλαίσιο που υπήρχε απέναντι στο έντεχνο λαϊκό την δεκαετία πριν ξεκινήσει ο ίδιος. Αυτό που λέω δεν αποκλείει ούτε την κλασική ερμηνεία (όπως και συγκεκριμένων ρόλων από συγκεκριμένους ηθοποιούς στο θέατρο), αυτή την ερμηνεία που βάζει το "στάνταρ" στο τραγούδι, ούτε λέει ότι ο Νταλάρας κατόρθωσε να "μπει στην ψυχή των τραγουδιών". Σαφώς θα συμφωνούσα με τη διατύπωση ότι "περνούσε [ως περαστικός όμως] και δεν ήταν", δηλαδή.

      Διαγραφή
    2. Για το πρώτο σημείο. Μιλούσαμε για την παραγωγή. Δεν ισχύει πως στην παραγωγή ή ακόμη και πιο πριν,κατά τη δημιουργία των τραγουδιών, ο συνθέτης είχε κάποιου είδους σημαντικής προτεραιότητας κατα την άποψή μου. Απλά οι στιχουργοί ήταν ίσως πιο αφανείς για το κοινό σ΄αυτο θα συμφωνήσω.

      Αυτό που συνέβηκε αργότερα, σε μια προσπάθεια να κτυπηθούν και τα συνδικαλιστικά δικαιώματα των δημιουργών αλλά και για άλλους πολιτικούς λόγους ήταν πως μπήκαν στο περιθώριο οι συνθέτες από τις εταιρίες και άρχισε να κτίζεται η ιστορία "τραγουδιστής" μέσω της οποίας μπήκε πια στο εμπόριο και αυτή η ευτελής ακροδεξιά αντίληψη για τη μουσική και τη διασκέδαση. Παράλληλα "η ποιότητα" μεταφέρθηκε στις συναυλίες. Το κόστος και του ενός και του άλλου είναι πως έπαψε πια να υπαρχει με οποιοδήποτε τρόπο το λαϊκό τραγούδι. Κατι ψέλισε ο Ρασούλης επ΄αυτού...

      Για το δευτερο σημείο, εννοούσα την παραγωγή μετα το 90 στην ουσία μεχρι σήμερα.

      Στο τρίτο σημείο συμφωνούμε, αλλα δεν ήταν θέμα προσωπικής στασης των τραγουδιστών ήταν θέμα καθαρά του πως χειρίστικε το εμπόριο τους τραγουδιστες όπως είπα στο σημείο 1.
      Κατα τα λοιπά τα ρεμπέτικα ήταν αρκουντως προσωποπαγή, μέχρι και τα μικρα τους ονόματα, τους φίλους τους, τις γκομενές τους γραφανε σ΄αυτα τα τραγούδια. Αυτό ήταν "ο κόσμος τους" και ίσως οι άμυνες τους στο έξω κόσμο ή οι αποστασεις τους από τον έξω κοσμο. Δεν ξέρω αν γνωρίζεις πως παιζανε με ξεκουρδιστα όργανα (τα οποια ακουμε σε παλιές ηχογραφήσεις) για να μην τους τα παίρνει η αστυνομία, εφόσον εκρινε πως ...δεν είναι πολύ σόι μουσικά όργανα...:)

      Διαγραφή
    3. Πρώτο σημείο: Εντάξει, τώρα νομίζω ότι είναι πιο ξεκάθαρο για μένα. Σημαντική η οπτική σου για αυτό, θενκς.

      Δεύτερη παράγραφος: Μπράβο, αυτό ακριβώς. Το χτίσιμο αυτής της κατηγορίας με αυτές τις πολιτισμικές και οικονομικές διαστάσεις είναι αυτό που με ενδιαφέρει κι εμένα εδώ.

      Για παραγωγή: ΟΚ, τώρα καταλαβαίνω. Ήρθαν πολλές μεταλλάξεις μετά την ψηφιοποίηση, ούτως ή άλλως, παγκόσμια.

      Ρεμπέτικο: "Πρωσοπαγή" εννοούσα όχι στιχουργικά (βιωματικά τραγούδια ήταν), αλλά εκτελεστικά. Όταν ένα τραγούδι γινόταν σουξέ, δεν υπήρχε το στυλ "αυτό είναι αλλουνού, δεν το λέω." Παγκόσμια, το λαϊκό τραγούδι στη βιομηχανική εποχή είναι αλλαξοκωλέ κατάσταση, κλέβουν, αλλάζουν τίτλους, προσαρμόζουν στίχους, ή απλά το ξαναλένε, γιατί είναι το τραγούδι πάνω από όλα που "μιλάει" στον κόσμο, ο συνδυασμός της μελωδίας με ένα στίχο.

      Ωραίο αυτό με τα ξεκούρδιστα, δεν το ήξερα! Ένας απ' τους αγαπημένους μου δίσκους, το Customs των Savage Republic, ηχογραφήθηκε με μπουζούκι επειδή κατείσχε τα ηλεκτρικά όργανα των Καλιφορνέζων το λιμενικό στο Τελωνείο (εξού και ο τίτλος).

      Διαγραφή
    4. κατείσχε τα ηλεκτρικά όργανα των Καλιφορνέζων το λιμενικό στο Τελωνείο=της ενδόξου γενέτειρος το Τελωνείο, εννοείται.

      Διαγραφή
    5. δεν θέλω να σε λυπήσω, αλλά δεν είμαι σίγουρη πως η οπτική σου για το ρεμπέτικο (Όταν ένα τραγούδι γινόταν σουξέ, δεν υπήρχε το στυλ "αυτό είναι αλλουνού, δεν το λέω ) δεν είναι λίγο ρομαντική. :)

      οι ρεμπέτες βγάζανε μαχαίρια για τα τραγούδια τους και κατακλεβανε ο ένας τον άλλο, τους στίχους των στιχουργών και ουτω καθεξής.

      μετά καθοντουσαν και τα πίνανε παρέα βέβαια, αλλα δεν νομίζω πως πρόκειται για ενα κόσμο μες την "πνευματική" ευγένεια.

      γι αυτό εξάλλου μας αρέσει. γιατί τώρα μας έρχεται πολύ βαριά αυτή η "πνευματική" Νταλαρική ευγένεια.

      κάτι ήξερε ο Ακης ο Πάνου.

      Διαγραφή
    6. Και βγάζανε μαχαίρια και κατακλέβανε ο ένας τον άλλο είναι το σωστό. Δεν είχα στόχο να ρομαντικοποιήσω, για αυτό άλλωστε και στο κείμενο λέω για το Στέλιο ότι στο προσωπικό επίπεδο ήταν Βοναπάρτης εντελώς (εκτροφή βατράχων, Ούζο "Υπάρχω"), αλλά στο δομικό δεν του βγαινε το επιχειρηματικό πνεύμα με το τραγούδι;-)

      Διαγραφή
    7. αυτή την ινδική στροφή να μην έκανε ο Στέλιος...τι την ήθελε την ινδική στροφή; :)

      άντε το κουρασαμε. ευχαριστώ για την κουβέντα.

      Διαγραφή
    8. Καλά, η ινδική στροφή είναι μια παιδική τραυματική εμπειρία. Απέναντι απ' το διαμέρισμα που έμενα τέλη του εβδομήντα είχε ανοίξει ψητοπωλείο, το πρώτο στην περιοχή, εκ Ποντίου επαναπατρισθέντος από Γερμανία.

      Ήταν η πρώτη φορά στη ζωή μου που έτρωγα μπιφτέκι (δεν θυμάμαι αν έκανε και κάτι άλλο), το οποίο και βρήκα καταπληκτικό σαν γαστριμαργική ιδέα. Αυτή ήταν η μοναδική έξοδος που είχε η οικογένεια.

      Μέσα στο μαγαζί, Wurlitzer τζουκ μποξ, σαρανταπεντάρια ΜΟΝΟ του Καζαντζίδη. Ινδική περίοδος, αρμόνιο μισο-ψυχεδέλεια, Μαντουβάλες, Ζιγκουάλες.

      Στα ποδοσφαιράδικα που κλέβαμε απ' τους γονείς τάληρα για να παίξουμε, τα ίδια.

      Στην Καλαμαριά τότε, ο Καζαντζίδης ήταν εθνικό σάουντρακ. Δεν υπήρχε κανένας άλλος. Και ήταν ο Καζαντζίδης του αρμονίου με δόση ψυχεδέλειας. Από τότε, μου χει μείνει μια αντιπάθεια για την Ινδική περίοδο...

      Διαγραφή
    9. Στα ποδοσφαιράδικα=Μπιλιαρδάδικα με ποδοσφαιράκια "μη πτύετε στο πάτωμα", "φύγε απ' την τσόχα μικρέ, θα τη σκίσεις και θα φωνάξω τον παππού σου."

      Διαγραφή
  3. Ρίξε μια ματιά σε παρακαλώ:
    http://www1.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=3579705

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το είχα διαβάσει παλιότερα της Δημητριάδη το κείμενο, ευχαριστώ.

      Διαγραφή
  4. πολύ ωραία προσέγγιση.
    θα έλεγα κ το εξής, χωρίς να έχω ιδιαίτερα επιχειρήματα.
    Ο Νταλάρας, παρόλο που σε κάθε ευκαιρία, στα λόγια, τόνιζε την καταγωγή του κ μιλούσε με περηφάνεια γι' αυτή, στην πράξη έμοιαζε να συμβαίνει το αντίθετο.
    πχ. Ο Βαμβακάρης στο μέγαρο ή εμφάνιση μαζί με τον Ελευθερίου στην εκπομπή του Αναστασιάδη λίγο μετά το σκάδαλο με τη βαλίτσα και τα εκατομμύρια ή ακόμη περισσότερο το ύφος του όταν τραγουδούσε αυτά τα κομμάτια ή όταν μιλούσε σε συνεντεύξεις γι' αυτά. Απίστευτη σοβαροφάνεια, μια προσπάθεια να καταφέρει να τα περιβάλλει με ένα πέπλο σημαντικότητας, λες κ για να αποκτήσουν αξία, θα έπρεπε να τα αναγνωρίσει η "ελίτ". Στα δικά μου μάτια, ο Νταλάρας, προτιμούσε να είναι κάποιος άλλος, οι παρέες του να είναι κάποιες άλλες κλπ. Μπορεί και να είμαι υπερβολικός, αλλά σα να ήταν αποστάτης της τάξης του, όχι τόσο γιατί δεν άντεχε άλλο το οικονομικό ζόρι, αλλά σα να ήθελε να θεωρηθεί σημαντικός με τα κριτήρια, που είχε θέσει η Καθημερινή, το Μέγαρο κλπ

    βυτίο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ναι, συμφωνώ, ξεκάθαρα είχε αστική απεύθυνση. Ίσως εξ αρχής, σίγουρα από νωρίς. Το "καλό παιδί" που έφερε το λαϊκό στο σαλόνι.

      Διαγραφή
    2. Παλιός ραδιοφωνατζής6 Μαρτίου 2012 - 9:10 μ.μ.

      Το βυτίο είπε κάτι πάρα πολύ καίριο:

      "Απίστευτη σοβαροφάνεια, μια προσπάθεια να καταφέρει να τα περιβάλλει με ένα πέπλο σημαντικότητας, λες κ για να αποκτήσουν αξία, θα έπρεπε να τα αναγνωρίσει η "ελίτ". Στα δικά μου μάτια, ο Νταλάρας, προτιμούσε να είναι κάποιος άλλος, οι παρέες του να είναι κάποιες άλλες κλπ."

      Και μου θύμισε ένα παλιό, ωραίο τραγούδι του Oscar Benton, το "Bensonhurst Blues" που είχε κάτι στίχους-καρφιά για άτομα σαν τον Νταλάρα:

      "Your grandmother's accent still embarrasses you
      You're even ashamed of the friends you once knew"

      Νομίζω ότι ταιριάζει γάντι στον Ζορζ.

      Διαγραφή
    3. Ωραίος.

      Ανοίγει έτσι ένα βασικό που ήθελα να ανοίξω με το ποστ: Η ντροπή για την εργατική καταγωγή και η διαμόρφωση της ελληνικής κουλτούρας στην μεταπολίτευση.

      Διαγραφή
    4. Ας πούμε ένα απ' τα πράγματα που αντιμετώπισα εγώ ως μπλόγκερ ήταν η εκλογικευτική στάση ότι είμαι "εστέτ" που δεν έχω ιδέα τι είναι η εργατική τάξη στην πράξη. Που βασικά για μένα σήμαινε ότι στο μυαλό αυτών που αναπαρήγαγαν αυτή την ιδέα ΕΙΝΑΙ ΑΔΥΝΑΤΟ ΝΑ ΕΙΣΑΙ 'ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΣ' ΚΑΙ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΕΝΑΝ ΜΗ-ΚΑΤΕΣΤΑΛΜΕΝΟ ΔΕΣΜΟ με την εργατική τάξη. Δεν μπορούσες να εκπροσωπείς παρά μια κατάφαση για αυτή που προϋπέθετε άρνηση της άρνησης. Με άλλα λόγια, αν είσαι διαβασμένος ή θα πρέπει να ντρέπεσαι για την εργατική καταγωγή και εμπειρία ή θα πρέπει να την υπερτονίζεις ως αντίδραση στο γεγονός ότι ντρέπεσαι. Δεν γίνεται απλά να την αποδέχεσαι ως ένα θετικό κομμάτι της ζωής σου και κάτι απ' το οποίο έμαθες πράγματα που δεν θα μάθαινες αλλιώς.

      Αυτό μού έδειξε ότι έχουμε τεράστιο πρόβλημα σαν κουλτούρα σ' αυτό το χρονικό σημείο. Έχουμε πάρει ως δεδομένο ότι η θέση του εργάτη είναι συνώνυμη με την απουσία σκέψης και ότι η σκέψη προαπαιτεί άρνηση της σχέσης με τον εργάτη.

      Αυτή είναι μια άρρωστη κατάσταση, και είναι μέρος του γιατί λέω ότι ο κόσμος μας είναι ο κόσμος που έφτιαξε ο Νταλάρας. Είναι αυτός ο κόσμος και γιατί είναι ένας κόσμος βασισμένος στην εκπαίδευση στη ντροπή για το ταξικό παρελθόν. Και με την κρίση βέβαια, το κατεσταλμένο επιστρέφει.

      Διαγραφή
  5. Παραπονεμένα λόγια έχουν τα τραγούδια μας
    τα μνημόνια τα ζούμε μέσα από την κούνια μας

    Πάμε, δικό σας...

    Ιλαροτραγωδία και ελληνικό τραγούδι, μεγάλο το ρίσκο. Έπαιξε ο Ζορζ κι έχασε τη μάχη. Ο πόλεμος συνεχίζεται.

    Ερημίτης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Ο Νταλάρας ως λαϊκός τραγουδιστής είναι το ανέκδοτο της τριαντακονταετίας. Ήδη από τις αρχές του 1990 θυμάμαι πώς ο λαϊκός κόσμος τον διέγραψε απότομα από τη συνείδησή του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ήταν και η εποχή Λάτιν και πλήρους απόσπασης του "Νταλάρα" πια ως brand name από την έννοια "λαϊκός τραγουδιστής.'

      Διαγραφή
  7. Αντώνη καλησπέρα.
    Η ανάλυσή σου μου άρεσε πολύ. Περιλαμβάνει παραμέτρους που δεν είδα σε άλλα άρθρα «ειδικών» και μη, τις τελευταίες μέρες. Η κριτική σου απέναντι στον λεγάμενο είναι απολύτως δίκαιη, βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα και καταστάσεις, που αν και δεν τους δίνουμε πολλές φορές την σημασία που τους πρέπει (δεν μπορούμε όλοι), είναι ακριβώς αυτές που μας εξηγούν και το «φαινόμενο Νταλάρας» και την εξέλιξη-κατάντια του.
    Συμφωνώ απολύτως σε όσα γράφεις για τον Καζαντζίδη που είναι από τους αγαπημένους μου. Να προσθέσω πως αυτός, όταν το «άρρητο συμβόλαιο ξεπεράστηκε ιστορικά» όπως γράφεις, πήρε το καπελάκι του και πήγε για ψάρεμα. Ακόμα κι όταν «φάλτσαρε» μερικές φορές (δικαστική διαμάχη με Χ. Νικολόπουλο) λόγω του βοναπαρτισμού του, δεν κατρακύλισε σαν το λεγάμενο.
    Οι αναφορές σου σε Πανούση, Πουλικάκο, Πιλαλί, Μπουλά ευστοχότατες. Η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Πολλοί (οπαδοί), ορμώμενοι από το αντινταλαρικό τους μένος, πηδάνε εύκολα στην αντίπερα όχθη του ίδιου όμως ποταμού που κυλά στο κέντρο του συστήματος.
    Για την εικόνα της συναυλίας που αναπαράχθηκε από πολλά μέσα, θλίβομαι. Αυτή η μορφή αντίδρασης δεν με εκφράζει, προτιμώ άλλες. Θλίβομαι όμως για την αντίδραση του λεγάμενου, είναι απίστευτη, μου προκάλεσε ανάμικτα συναισθήματα. Αηδία, θυμό, λύπη. Να σε φτύνουν κι εσύ να θέλεις να πείσεις πως ψιχαλίζει, μόνο με τη συμπεριφορά των πολιτικών-διαχειριστών της εξουσίας απέναντι στην οργή του κόσμου, μπορώ να τη συγκρίνω. Είναι –τηρουμένων των αναλογιών- ένας από αυτούς. Απομακρυσμένος πια κι αυτός, από καιρό, από κάθε τι λαϊκό. Μια αντανάκλαση της εποχής μας, της κυρίαρχης, ακόμα, τάξης πραγμάτων.
    Καλή δύναμη!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι δυνατόν αριστερός άνθρωπος να επιχαίρει με αυτή την εικόνα; Εγώ σταμάτησα το βίντεο στο πρώτο γιαούρτι που έπεσε στο πάλκο, διάβασα και τον οχετό στα σχόλια και άρχισα να γράφω το κείμενο. Τι είναι αυτά τα καραγκιοζιλίκια; "Λαϊκή κουλτούρα";

      Διαγραφή
    2. Και εννοείται ότι διαβάζοντας το κείμενό σου είχα και μια επιβεβαίωση αυτού του ενστίκτου ότι έλεος, δεν τον γουστάρουμε μία τον Νταλάρα, αλλά έχουμε άλλη σχέση με την έννοια του "λαϊκού" από κάτι χουλιγκανάκια που την είδαν "λαός."

      Διαγραφή
    3. αλλο λαός, αλλο πλήθος και αλλο ακροδεξιοι αληταραδες που κραυγαζουν εν χορω την λέξη ''προδοτες'' ..Και αυτό δεν εχει να κάνει με τον..Νταλάρα ( για τον οποιο ισχυει το γνωστον το δε μας.. ρε Νταλάρα) αλλά με τον εξευτελισμό της εννοιας του 'λαου'' οπου ο καθε εις που την ειδε ''λαός'' νομιζει οτι μπορει να βγαλε τα κομπλεξ του..

      Αλλο οι εννοιες του Γκραμσι και αλλο ο ακροδεξιος λαικισμός
      Ο πρωτος(Γκραμσι) σημαινει Χειραφετηση
      ο δευτερος χειραγωγηση και καλλιεργεια του Μισους, της τυφλής οργής
      Και αυτο δεν αφορά τον Νταλάρα.

      Διαγραφή
    4. Νομίζω πως είναι πάρα πολύ καθαρή η θέση μου πολιτικά.

      Από κει και πέρα, το γεγονός ότι ένα κείμενο απύθμενου "μίσους για το λαό" και για ό,τι το λαϊκό δημοσιεύεται, πχ, στο Protagon του κου Σταύρου Θεοδωράκη (http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=12309) εμένα μού δείχνει ότι έχει κι αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια, τουτέστιν φασιστιές που φτιάχνουνε φασίστες.

      Διαγραφή
    5. καλά αυτο το http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=12309) αφοά την αισθητι΄κή της Μανταμ Σουσους και ελληνικά εργα του 60 που δεν ηθελαν τον Γαμπρο επειδή ητανε ..λαικος ..
      Για αλλο λέμε

      Διαγραφή
    6. Υπερπαραγωγή πορτοκαλιών, με το κόστος των χωματερών να προσεγγίζει τα έξοδα καλλιέργειας.


      ...Η διαδικασία της ραγδαίας «δημιουργικής καταστροφής» που απαιτείται σήμερα προκαλεί μεγάλες κοινωνικές ωδίνες, αποτελεί όμως απαράβατο όρο παραμονής της χώρας μας μέσα στην ευρωζώνη, πράγμα που αποτελεί απολύτως αναγκαία (όχι όμως και επαρκή) προϋπόθεση, ώστε η τελική έκβαση της διαδικασίας αυτής να είναι επωφελής για το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής κοινωνίας...

      http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=308648

      Ερημίτης

      Διαγραφή
    7. @Nosf: Την Κομμούνα του Γουότκινς την είδες; Την σκηνή με τους αξιωματικούς του Τιερ να μιλάνε για το τι κάνανε οι "Σουσούδες" στους Κομμουνάρους την είδες;

      Διαγραφή
    8. οχι..Θαθελα να τη δω..
      αν υπονοεις οτι υποννοω οτι θεωρώ τις Μανταμ Σουσουδε κατι ακινδυνο κανεις λαθος .. Ειναι εξαιρετκάεπικινδυνες .. Ουσιαστικά τα δεκα χρονα μας κυβερνουν Σουσουδες και Σουσουδοι..
      Αλά εξισου εικινδυνες θεωρώ τις Σουσουδες που ο παιζουν ''αντιμνημονιακές΄΄ και επαναστητημένες για το οτι η μοιρα δεν τους εξυψωσε υπερανω... ..
      Στους Αγανακτισμένους ειδαμε Μπολικές .. Τι ειναι ο Φασισμός (και ο εθνολαικσιμός; Η επανασταση της Βλακειας ...Του μικροαστου που δεν αντεχει να ειναι ...
      Μικροαστοιπου δεν αντεχουν τον ιδιο τους τον εαυτό: Δεν φταιν αυτοι ..αλλος τους παρεσυρε ..Δεν φταινε αυτοι που τους ψηφιζαν οι Πολτικοι φταινε που τους διεφθειραν Δεν φταινε αυτοιπου λατρεψαν ταΞενερωτα ου Νταλάρα ..Ο Νταλάρας φατει που τους ..παρεσυρε..
      Κλασσικα

      Διαγραφή
    9. Μπορεις σε παρακαλω να μου πεις χρονικο σημειο μεσα στην ταινια ?

      Ευχαριστω
      Γιωργος απο Ηρακλειο Κρ

      Διαγραφή
  8. http://www.youtube.com/verify_age?next_url=/watch%3Fv%3D7f9xV_qZERo

    και μια και μιλήσαμε για σουσούδες αντε και ενα καλο κομμάτι έτσι για μελέτη...

    (Αυτόο που βλέπετε ονομάζεται Financial Domination και είναι ¨"επαγγελμα' για σουσούδες όπως την κυρία, και η λαμπροί ψυχαναλυτες μας το κατατασουν στα φετιχ. Υπάρχει εδώ και καμιά 5ετοία και περιστρέφεται αρκετα γυρω απτο ιντερνετ αλλα όσο πηγαινει και λιγοτερo, στην γαλλια αμερική έχει αρχίσει να γίνεται αισθητό μιας και ειναι ευκολος τρόπος να βγαλεις λεφτα και πιο καθαρός απο κλασσικη πουτανα κτλπ..

    ΠΛ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. http://www.lifo.gr/team/readersdigest/29259
    Από απορία και μόνο, ζήτησαν άδεια για την αναδημοσίευση στη σελίδα;
    Η όλα στο βωμό του traffic generation?
    Αντώνης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όχι βέβαια. Καμία άδεια δεν ζήτησαν και δεν πήραν.

      Φυσικά, η αναδημοσίευση από άλλα ιστολόγια είναι ελεύθερη, αλλά έλεος! Ένα μίνιμοθμ ιδεολογικής τσίπας!

      Διαγραφή
  10. καλά ρε φίλε, απ' το λινκ που δίνεις για το "'21" αυτό που κατάλαβες είναι ότι ήταν χουντικό;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Υπόγραψε το σχόλιο με κάποιο ψευδώνυμο που χρησιμοποιείς σταθερά ως σχολιαστής αν θέλεις απάντηση. Σε αντίθετη περίπτωση, το σχόλιο θα σβηστεί.

      Διαγραφή
    2. δεν σχολιάζω γενικά το σάιτ σου κ δεν έχω συγκεκριμένο ψευδώνυμο στο νετ, οπότε κάνε όπως θέλεις.

      η ερώτηση, όμως, παραμένει κ είναι καλοπροαίρετη, ανεξάρτητα απ' το λάθος κ επιθετικό "καλά ρε φίλε" για το οποίο κ ζητώ συγγνώμη.

      το αν το γουστάρει το τραγούδι ή όχι ο παττακός δεν έχει να κάνει με το τραγούδι το ίδιο, κ είναι τακτική προπαγάνδας (με την αρνητική έννοια, δλδ διαστρέβλωσης. αυτά τα έχουν ανάγκη οι φασίστες των οποίων η θεωρία όταν υπάρχει είναι σε αντίθεση με την ουσία της πραγματικότητας. όχι οι κομμουνιστές) το να επικαλείσαι μόνο αυτό απ' ολόκληρο κείμενο...

      ο ίδιος ανώνυμος νίκος, που εκτιμά ότι απάντησες πριν σβήσεις.

      Διαγραφή
    3. Νίκος μου φτάνει, φτάνει να το χρησιμοποιείς σταθερά αν και όταν σχολιάζεις εδώ.

      Λοιπόν Νίκο, δεν διάβασες σωστά τι έγραψα. Εγώ δεν έγραψα ότι το τραγούδι "ήταν χουντικό". Επαναλαμβάνω σε εισαγωγικά τι έγραψα: "το πρώτο βασικά χιτ του Νταλάρα ήταν επί χούντας και λεγόταν "Να 'τανε το '21, χρόνια δοξασμένα", και το 'κανε παραγγελιά ο Πατακός και γούσταρε."

      Δεν υπάρχει τίποτε το ανακριβές στο πιο πάνω. Το τραγούδι ΗΤΑΝ το πρώτο σουξέ του Νταλάρα, ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ επί Χούντας των Απριλιανών, και, σύμφωνα όχι με μένα, αλλά με τον Κουγιουμτζή που λινκάρω, ΗΤΑΝ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ του Παττακού, που τού άρεσε.

      Εάν ήθελα να επεκταθώ στο κείμενο για το θέμα, θα ανέφερα αυτό που αναφέρει ο ίδιος ο Κουγιουμτζής, δηλαδή

      α) ότι η 21 Απρίλη είδε το "21" ως έμμεση αναφορά στην ίδια.

      Και θα πρόσθετα

      β) Ότι ο αρχικός στίχος που ηχογραφήθηκε --"μια Τουρκοπούλα αγκαλιά"-- ήταν απόλυτα συμβατός με το πνεύμα στρατοκαβλίασης και εθνικιστικού παροξυσμού που χαρακτήρισε τη χούντα, οδήγησε στο πραξικόπημα στην Κύπρο και στην καταστροφή τρία χρόνια μετά (όπου πάλι ακουγόταν ο Νταλάρας του "το πουκάμισο το θαλασσί"), και ότι γενικώς, δεν υπάρχει τίποτε στο τραγούδι στιχουργικά που να μην το καθιστά ταμάμ για Χρυσή Αυγή και πατριωτική τεστοστερόνη ξυρισμένων κεφαλιών σήμερα.

      Αυτά όμως δεν τα έγραψα, γιατί ήθελα να περιοριστώ στο ελάχιστο και το καθαρά factual και να μην προβώ σε ερμηνείες στίχων τραγουδιών.

      Διαγραφή
    4. το γεγονός ότι ενοχοποιείς ένα τραγούδι επειδή άρεσε στον παττακό (αποσπώντας μόνο αυτό το γεγονός απ' το κείμενο) είναι τύπος λανθασμένης συλλογιστικής, παρόμοιος με το "οι κομμουνιστές συμφωνούνε με τους ακροδεξιούς στο όχι στο ευρωσύνταγμα, άρα οι κομμουνιστές είναι φασίστες".
      απλά δεν θυμάμαι πώς λέγεται αυτό το σφάλμα, αλλά ένιγουέι.

      αυτό που πάλι μπορεί να καταλάβει κάποιος είναι ότι ο παττακός είναι ηλίθιος κ το μόνο εικοσιένα που καταλαβαίνει είναι του απρίλη κ της τράπουλας του φαίνεται ήδη κβαντική φυσική. κ ότι η τουρκοπούλα τους τσίνισε επειδή δε συμφωνεί με την καθαρότητα της φυλής...

      Διαγραφή
    5. Ενοχοποιώ ΕΓΩ ένα τραγούδι για το οποίο Ο ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΤΟΥ δήλωσε ότι άρεσε στον Πατακό και ότι συνδέθηκε με τους Απριλιανούς. Επειδή έγραψα καθαρά facts, χωρίς καμία απολύτως ερμηνεία. Μάλιστα.

      Αυτό να δεις πώς λέγεται στη λογική...

      Διαγραφή
    6. αν διαβάσεις σε ένα αντικομουνιστικό κείμενο ότι "οι κομουνιστές κ οι ακροδεξιοί αντιτίθενται στο ευρωσύνταγμα" τι θα πεις; αυτό που έχω εντός εισαγωγικών είναι γεγονός, αλλά από μόνο του δε λέει τπτ.

      η φράση του πάγκαλου "αυτοί που διαφωνούν με το μνημόνιο είναι οι κομουνιστές, οι φασίστες κ οι ηλίθιοι" δεν είναι απαραίτητα λάθος. είναι όμως σίγουρα προπαγάνδα γιατί παραθέτει τους χαρακτηρισμούς ώστε να δημιουργήσει συνειρμούς κ να δικαιολογήσει το τσουβάλιασμα που θέλει να κάνει.

      όταν λοιπόν γράφεις σε ένα κείμενο όπου κράζεις τον νταλάρα ότι το 1ο του σουξέ το γούσταρε ο παττακός, ακολουθείς την ίδια τακτική. γράφεις ένα κομμάτι της πραγματικότητας σε ένα συγκεκριμένο νοηματικό πλαίσιο που δημιουργεί αυτόματα συνειρμούς.

      μπορεί να μην το έκανες γι αυτόν τον σκοπό, αλλά (νομίζω οτι) έτσι λειτουργεί μέσα στο κείμενο, κ κάποιος που γράφει πολιτικό λόγο αυτά πρέπει να τα προσέχει. κάτι που δεν κάνει (εσκεμμένα ομως) η λιάνα κανέλλη, αλλά αυτό είναι αλλουνού παπά βενιζέλιο.

      Διαγραφή
    7. Με άλλα λόγια λοιπόν, ο απόλυτος πολιτικός οπορτουνισμός του Νταλάρα, το γεγονός ότι φλέρταρε με αριστερά, κομμουνισμό, εκσυγχρονισμό και εθνικισμό, ΟΛΑ προς όφελος της τσέπης του, και ότι εσχάτως την είδε και υπερασπιστής της μνημονιακής τάξης είναι κάτι που δεν στοιχειοθετείται πολιτικά αλλά πηγάζει καταχρηστικά και παραπλανητικά από μια λεπτομέρεια του κειμένου μου. Επειδή δεν προσέχω εγώ τον πολιτικό μου λόγο.

      Μάλιστα. Νομίζω περιττεύει να επανέλθω.

      Διαγραφή
    8. σε καμία περίπτωση, ο τύπος είναι άθλιος ακριβώς όπως το λες κ το κείμενό σου το δείχνει πολύ σωστά. ομως, παραμένει άθλιος κ χωρίς το '21 να αρέσει στον παττακό, που είναι ζήτημα άσχετο.

      είναι ένα επιχείρημα που το μοναδικό που προσθέτει στο κείμενο είναι έλλειψη αξιοπιστίας λόγω του τρόπου με τον οποίο είναι ενταγμένο στον λόγο σου, κ το όλο ζήτημα είναι ο τρόπος εφαρμογής του μαρξισμού-τρολενινισμού- σκέψη μάο-τσε-τουνγκ στην προπαγάνδιση της επαναστατικής σκέψης.

      το λήγω κ από πλευράς μου

      (ό,τι έγραψα το έγραψα σοβαρά, απλά είπα να πετάξω κ μια τρολιά στο τέλος)

      Διαγραφή
  11. Ο "ακατανόμαστος" συμπυκνώνει ό,τι συχαίνομαι. Το άρθρο σου, Αντώνη, πολύ καλό -έθεσε και παραμέτρους που δεν είχα σκεφτει ποτέ. Πολύ καλό σημείο επίσης ότι δεν χαρίζεται στην "άλλη όψη του ίδιου νομίσματος" (την οποία συχαίνομαι εξίσου), δηλ. στον κ. Πανούση και τους ακολούθους του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Αντώνη, σε γενικές γραμμές συμφωνώ με την ανάλυσή σου - όμως ο Νταλάρας έχει την ευθύνη για αυτό που συμβαίνει, όντας ο πιο "θεσμικός" πλέον καλλιτέχνης του οποίου, όπως και οι περισσότεροι επικριτές (εξαιρουμένων των εμμονοληπτικών ακροδεξιών) παραδέχομαι την καλλιτεχνική φυση, αποδεχόμενος ταυτοχρόνως ότι αυτή ξεπερνιέται από την συνολικη δημόσια εικόνα του. Ποιοί και με τι μέσα αντιδρούν έχει και παραέχει σημασία, αλλά δύσκολα θα αλλάξει η δημόσια εικόνα του από εδώ και πέρα...
    ΥΓ-1 : είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι τα όργανα των Savage Republic κατασχέθηκαν προσωρινά γιατί ήταν μεταποιημένα (όχι ότι αυτό είναι κάτι κακό) και πέσανε σε υπερσυναπή τελωνειακό (ο δίσκος ηχογραφήθηκε με πολλά όργανα KAI μπουζούκι- όλα δανεικά από το studio, γεμίζοντας όμορφα τις έξτρα ημέρες που πέρασαν στην Θεσσαλονίκη μέχρι να λυθεί το μπέρδεμα)
    ΥΓ-2 : μια από τις πλέον αστείες πλευρές της συνεχούς προώθησης του Νταλάρα ήταν όταν ήρθαν οι Jethro Tull στην Ελλάδα. Η εταιρεία τους ζήτησε να εμφανισθεί μαζί τους ο Νταλάρας για ένα κομμάτι (όπως έγινε και με τον Χατζηγιάννη όταν ήρθε στο Ηρώδειο ο Ντέμης Ρούσσος). Αργότερα, όταν κυκλοφόρησε σε όλο τον κόσμο ένας δίσκος-ανθολογία των εμφανίσεων των Jethro Tull σε διάφορους σταθμούς της περιοδειας τους, στην ελληνική έκδοση (και μόνο σε αυτή) υπήρχε και το (χάλια) κομμάτι-συνεργασία J.T. & Νταλάρα. Έκτοτε, εκατοντάδες ξένοι οπαδοί των Jetrho ψάχνουν να ακριβοπληρώσουν την ελληνική έκδοση με το επιπλέον κομμάτι (δεν σχολιάχω άλλο...)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. @bwana: Δεν έχω καμία απολύτως διαφωνία με τη θέση σου στην πρώτη παράγραφο, νομίζω ότι είναι δίκαιη και πολύ προσεκτικά διατυπωμένη.

      Ενδιαφέρον το tibdbit για SR, το άλλο για JT...lol!

      Διαγραφή