Τετάρτη, 28 Μαρτίου 2012

Η τραγική αποτυχία του "μετακομμουνισμού" στην Ανατολική Ευρώπη (IΙ)

Η άνοδος του δεξιού λαϊκισμού
Η βαθιά οικονομική κρίση και η αυξανόμενη ανεργία σε όλο τον πρώην κομμουνιστικό κόσμο έχει φέρει στην εξουσία ορισμένα ακραία πολιτικά κόμματα και άτομα τα οποία ασπάζονται τον δεξιό εθνικιστικό λαϊκισμό. Το ουγγρικό Fidesz, ένα ανοιχτά δεξιό εθνικιστικό κόμμα, κέρδισε το 52.73% της ψήφου στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Απρίλη του 2010. Το Jobbik (Κίνημα για μια Καλύτερη Ουγγαρία), ένα ξενοφοβικό ακροδεξιό κόμμα, ήρθε τρίτο με 16.67% των ψήφων. Στο μέσο μιας καταστροφικής οικονομικής ύφεσης, η εθνικιστική δεξιά κέρδισε το μεγαλύτερο κομμάτι της λαϊκής ψήφου, αναζωογονώντας την παραδοσιακή ουγγρική θυματοποίηση των εθνοτικών μειονοτήτων και την χρήση των Εβραίων και των Ρομά συγκεκριμένα ως εξιλαστήριων θυμάτων για την εκτεταμένη ανεργία και φτώχεια. Όταν ο Oszkár Molnár, ένα ηγετικό στέλεχος του Fidesz που εξελέγη στο νέο κοινοβούλιο, δήλωσε "Αγαπώ την Ουγγαρία, αγαπώ τους Ούγγρους, και προτιμώ τα ουγγρικά συμφέροντα απέναντι στο παγκόσμιο επενδυτικό κεφάλαιο, ή το εβραϊκό κεφάλαιο, που θέλει να καταβροχθίσει όλον τον κόσμο, αλλά ειδικά την Ουγγαρία", δεν του έγινε καν δημόσια παρατήρηση από κανέναν από τους συναδέλφους του στο κόμμα.

Τον Δεκέμβριο του 2010, η πλειοψηφία δύο τρίτων που έχει στη Βουλή το Fides του επέτρεψαν να περάσει έναν δρακόντειο νόμο για τα ΜΜΕ, ο οποίος έδινε στην κυβέρνηση περισσότερη ελευθερία να ασκεί αυστηρό έλεγχο στα ιδιωτικά μήντια. Αυτός ο αμφιλεγόμενος νέος νόμος πυροδότησε διαδηλώσεις στους δρόμους της Βουδαπέστης, όπου πολλοί Ούγγροι κρατούσαν κενά πλακάτ για να διαμαρτυρηθούν για την προτεινόμενη κυβερνητική λογοκρισία. Έφερε επίσης κριτική στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (Η Ουγγαρία έγινε μέλος της ΕΕ από τον Μάιο του 2004), ως "απειλή στην ελευθερία του Τύπου" και "σοβαρός κίνδυνος για τη δημοκρατία", εφόσον επιτρέπει τεράστια πρόστιμα και άλλες νομικές κυρώσεις για μηντιακά ή διαδικτυακά κέντρα που τολμούν να δημοσιεύσουν ή να μεταδώσουν "μη ισορροπημένες" ή "ανήθικες" πληροφορίες, ειδικά πληροφορίες που κριτικάρουν την κυβέρνηση, σε ένα έθνος όπου ο ένας στους τρεις ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Οι επικριτές παραπονέθηκαν ότι ο πιο περιοριστικός νόμος για τα ΜΜΕ στην Ευρώπη θα καταπνίξει τον πλουραλισμό και θα φέρει το ρολόι της δημοκρατίας πίσω σ' αυτή την πρώην κομμουνιστική χώρα.

Ειδικά ο γερμανικός τύπος έχει απεικονίσει αρνητικά τον ούγγρο πρωθυπουργό Viktor Orbán, όχι μόνο επειδή προσπαθεί να φιμώσει τα τοπικά ΜΜΕ, αλλά και επειδή αναζητά μια μονοκομματική εξουσία του Fidesz και μετατρέπει την Ουγγαρία σε ένα ολοκληρωτικό “Führerstaat” (Οι Ούγγροι σχολιαστές έχουν παρόμοια παραπονεθεί για την "Ορμπανοποίηση" της χώρας τους. Ο Károly Vörös, εκδότης της ουγγρικής εφημερίδας Népszabadság, διαμαρτύρεται πως ο νέος νόμος για τα ΜΜΕ θέλει να "σταμπάρει τις ψυχές των δημοσιογράφων με την αίσθηση φόβου", και ότι "ολόκληρο το συνταγματικό κράτος της Ουγγαρίας διαλύεται συστηματικά".[3] Νιώθωντας όμως ότι έχει στήριξη στη χώρα του, με δεδομένη την άσχημη αντικαπιταλιστική, αντι-ΕΕ και αντιαμερικανική διάθεση των συνηθισμένων Ούγγρων, ο τύπου Μπερλουσκόνι λαϊκιστής Orbán πήρε, όπως και στο παρελθόν, άκαμπτη στάση, προειδοποιώντας την ΕΕ να μην ανακατεύεται με τα εσωτερικά της Ουγγαρίας: "Η ΕΕ πρέπει να προσαρμοστεί στην Ουγγαρία και όχι η Ουγγαρία στην ΕΕ…" (Η Ουγγαρία ανέλαβε επίσημα την εξάμηνη προεδρία της ΕΕ στις 1 Ιανουαρίου 2011). Όμως αυτό που πολλοί Ούγγροι υποπτεύονται είναι πως ο νέος νόμος για τα ΜΜΕ είναι απλώς ένα έξυπνο στρατήγημα για να αποφευχθεί η προσοχή του κόσμου από τα βαριά οικονομικά προβλήματα της χώρας.

Μια άλλα αυταρχική μορφή, ο Boyko Borisov, πρώην εθνικός αρχηγός της αστυνομίας, κάτοχος ενός σκοτεινού παρελθόντος στην περίοδο του κομμουνισμού και με καταγγελίες για συνδέσμους με τον τοπικό εγκληματικό υπόκοσμο, κυβερνά τη Βουλγαρία, που έγινε μέλος της ΕΕ τον Ιανουάριο του 2007, παρά το γεγονός ότι είναι η πιο διεφθαρμένη και εγκληματικά διαβρωμένη χώρα στο πρώην ανατολικό μπλοκ, με την εξαίρεση του διαβόητα μαφιοζοκρατούμενου Κοσόβου (άλλος ένας σκανδαλώδης υποψήφιος για μελλοντικό στάτους μέλους της ΕΕ που ελπίζει να μπει σ' αυτήν από το 2015). Η εκλογική επιτυχία του Μουσσολινοειδούς μπράβου Borisov και του δεξιού του GERB (Πολίτες για την Ευρωπαϊκή Ανάπτυξη της Βουλγαρίας) στις εκλογές του Ιουλίου του 2009 δεν εξέπληξε κανένα σε μια χώρα της οποίας τα προβλήματα έχουν γίνει τα πιο εμβληματικά της στρεβλής μετακομμουνιστικής πορείας της περιοχής και της τωρινής της δυστυχίας. Με κάθε σχεδόν μακρο-οικονομικό δείκτη, η Βουλγαρία βρίσκεται σε χειρότερη κατάσταση τώρα από ό,τι στο κομμουνιστικό παρελθόν.

Οι επίσημες στατιστικές δείχνουν ότι το ετήσιο ΑΕΠ και το κατά κεφαλήν εισόδημα του πληθυσμού έχουν βυθιστεί, ότι το κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας έχει διαλυθεί, και ότι απειλείται ακόμα και η βιολογική επιβίωση πολλών πτωχευμένων Βουλγάρων. Τα άμεσα αποτελέσματα των "μεταρρυθμίσεων" με προσανατολισμό την αγορά ήταν η καταστροφή της βιομηχανίας και γεωργίας της Βουλγαρίας, η ανεργία, ο πληθωρισμός, η ξέφρενη ανισότητα εισοδημάτων, η συντριπτική φτώχεια, και ακόμη και ο υποσιτισμός. Το οργανωμένο έγκλημα και η ενδημικών διαστάσεων διαφθορά με τη μορφή του νεποτισμού και των παράνομων δοσοληψιών, η υπεξαίρεση, η δωροδοκία, η πώληση "επιρροή", η λαθρεμπορία, τα κυκλώματα "προστασίας", ο παράνομος τζόγος, η πορνεία και η πορνογραφία έχουν επιφέρει βαρύ κόστος στο βιωτικό επίπεδο και τον τρόπο ζωής μετά τον κομμουνισμό. Ένα άλλο ατυχές γεγονός είναι η εξαπλωμένη αδιαφορία για τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα των μέσων Βουλγάρων, για πολλούς απ' τους οποίους το οκτάωρο εργασίας είναι πια απλή ανάμνηση. 
Το καταστροφικό οικονομικό περιβάλλον, με τη σειρά του, δημιούργησε ένα ασταθές και απρόβλεπτο πολιτικό κλίμα. Καμία από τις κυβερνήσεις που εξελέγη στην διάρκεια της καταιγιστικής μετα-κομμουνιστικής περιόδου δεν επιβίωσε για πάνω από μια θητεία (συχνά, λιγότερο και απ' αυτό). Η μεταβλητότητα αυτή δείχνει την ασταθή και απρόβλεπτη φύση της πολιτικής στη Βουλγαρία, ως αποτέλεσμα της καταστροφικής οικονομικής κατάστασης και της πασιφανούς ανικανότητας των υπάρχοντων πολιτικών ελίτ να προσφέρουν βάσιμες λύσεις για αυτή.  Έχοντας μπουχτίσει με την οικονομική παρακμή, την κυβερνητική αδιαφορία, την κλοπή από τα πάνω, την ανεξέλεγκτη εγκληματικότητα και διαφθορά, οι Βούλγαροι επανειλημμένα ρίχνουν ψήφους διαμαρτυρίας ενάντια στον εξουσιασμό ανίκανων, συμφεροντολογικών, διεφθαρμένων και εγκληματικών κλικών κομματικών πολιτικών που αναζητούν το προσωπικό κέρδος. Όμως το τέλος της δυστυχίας τους μοιάζει να απομακρύνεται, ειδικά τώρα που η κυβέρνηση Borisov επέβαλε έναν δρακόντειας αυστηρότητας προϋπολογισμό που περικόπτει 20% των δημόσιων δαπανών. 

Την ίδια στιγμή, η πολιτική έχει γίνει με διαφορά η πιο επικερδής ενασχόληση—πιο επικερδής, και με λιγότερο ρίσκο, από κάθε κερδοσκοπική επιχειρηματική δραστηριότητα. Αυτό μεταμόρφωσε τα πολιτικά κόμματα σε κάτι σαν επιχειρήσεις καρχαριών—καλά οργανωμένες κλίκες ανήθικων και αρπακτικών ραντιέρηδων που φιλοδοξούν να αναλάβουν τα ηνία της εξουσίας για να πλουτίσουν, εκμεταλλευόμενοι τον ληθαργικό, προβατοειδή πληθυσμό και λαφυραγωγώντας τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους της χώρας, ειδικά τώρα που η Βουλγαρία μπορεί να βασιστεί στην λήψη σημαντικών ποσών σε διεθνή βοήθεια και επενδύσεις από την ΕΕ. Τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, με συχνά εγκληματικές ρίζες καταγωγής, έχουν συσπειρωθεί γύρω απ' τα μεγάλα πολιτικά κόμματα τα οποία και χρηματοδοτούν, προσθέτοντας ισχυρά πλουτοκρατικά στοιχεία σε κάτι που στην ουσία είναι μια κλεπτοκρατική και μαφιόζικη ολιγαρχία. Για αυτό και ο καθημερινός άνθρωπος δεν βλέπει διαφορά ανάμεσα στην διεφθαρμένη του κυβέρνηση και τα οργανωμένα συνδικάτα του εγκλήματος στη Βουλγαρία. Δεν είναι απορίας άξιο, κατά συνέπεια, που οι Βούλγαροι τείνουν να αναφέρονται στο κράτος τους ως "κράτος μαφίας", "δημοκρατία της μπανάνας", "τσίρκο" και "Παραλογιστάν." Ακόμα περιμένουν την μακρά υποσχόμενη άφιξη του "φυσιολογικού" καπιταλισμού και της "φυσιολογικής" δημοκρατίας, όταν η προσωπική οικονομική ασφάλεια, ο βιώσιμος μισθός, και το αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης θα αντικαταστήσουν τη σημερινή υψηλή ανεργία, μίζερη φτώχεια, έλλειψη στέγης και κοινωνική κατάθλιψη. Περίπου 1.2 εκατομμύρια Βούλγαροι (το 16% του πληθυσμού), κυρίως νέοι άνθρωποι, έχουν ήδη ψηφίσει βάζοντάς το στα πόδια και αναζητώντας καλύτερη τύχη (η μετανάστευση λόγω φτώχειας μείωσε τον πληθυσμό της Βουλγαρίας στην μετακομμουνιστική εποχή από περίπου 9 εκατομμύρια το 1989 σε 7 εκατομμύρια σήμερα). 

14 σχόλια:

  1. Για την Ουγγαρία επίσης, δείτε στο ιστολόγιο Elva:

    1. Ουγγαρία και στρατόπεδα για ανέργους http://stovoreiostereomatiselva.blogspot.com/2011/08/h.html
    2. Η καταναγκαστική εργασία των Ρομά
    http://stovoreiostereomatiselva.blogspot.com/2011/09/y.html
    3. Χέρι-χέρι με την ακροδεξιά
    http://stovoreiostereomatiselva.blogspot.com/2009/05/blog-post_19.html
    4. Απ' τ' αυτί και στο δάσκαλο
    http://stovoreiostereomatiselva.blogspot.com/2012/01/blog-post_13.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ήθελα και να ξερα, τόσα χρόνια κομμουνισμό είχαν, δεν έμαθαν τίποτα απο αυτόν;Τόσο πια βολεμένοι ένοιωθαν και δεν αντέδρασαν;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χωρίς τους κατάλληλους θεσμούς νομίζω πως οι άνθρωποι σ' όλο τον κόσμο είναι λίγο-πολύ οι ίδιοι: για κλάμματα. Σύγκρινε την αισθητική και την παιδεία του Ρώσου σήμερα με αυτή πριν την πτώση του υπαρκτού και θα καταλάβεις.

      Διαγραφή
    2. του ρίχνω άδικο όμως του υπαρκτού Αντώνη,80 χρόνια έζησε και μόλις έπεσε σαρώθηκαν τα πάντα αμαχητί!Μηδέν δουλειά στις συνειδήσεις,το μόνο που δείχνει οτι κάτι πέρασε απο κει είναι μερικά γκάλοπ που λένε οτι πριν ήταν καλύτερα.

      Διαγραφή
    3. Είναι πιθανό μια απ' τις μεγάλες αδυναμίες του υπαρκτού να ήταν η ουσιαστική απο-πολιτικοποίηση. Με ενδιαφέρει αυτό σαν θέμα. Από την άλλη, ποιος θα θυμάται καν στην Ελλάδα ότι κάποτε υπήρχαν συλλογικές συμβάσεις σε λίγα χρόνια;

      Διαγραφή
    4. αυτο όμως εννοείται οτι το επιδιώκουν οι καπιταλιστές(να ξεχαστεί)

      Διαγραφή
  3. Eνώ πριν την κατάρρευση οι άνθρωποι περνούσαν πολύ ωραία όπως περιγράφει και η Κούνεβα σε πρόσφατη δυνέντευξη της:

    "Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για την αλλαγή του ‘89 στη Βουλγαρία. Πώς την έζησες;

    - Στην πραγματικότητα, η κρίση είχε ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν. Το σύστημα της κρατικής οικονομίας είχε καταρρεύσει. Οι γονείς μου δεν είχαν λεφτά να μου δώσουν, έμενα στη φοιτητική λέσχη, που ήταν πάμφθηνη, αλλά με το ζόρι μάζευα κι αυτά τα λεφτά. Οι γονείς μου ήταν απλήρωτοι για ένα και ενάμιση χρόνο. Η μάνα μου έραβε παπλώματα για να συμπληρώνει το εισόδημα, πήγαιναν με τον πατέρα μου στο χωριό όπου φυτεύαμε λαχανικά, είχαμε και λίγα ζώα και εξασφαλίζαμε τροφή. Μας έσωσε το χωριό, κι εμάς κι όσους είχαν αυτή την «πολυτέλεια». Αυτό κράτησε 4-5 χρόνια. Το ’89-’90, όταν κορυφώθηκε η κρίση, τα σούπερ μάρκετ ήταν άδεια. Ψωνίζαμε με κουπόνια, ψωμί, γιαούρτι, γάλα, σαλάμι. Μόνο με κουπόνια.

    Παντού έβλεπες άδεια ράφια. Και τεράστιες ουρές για να πάρεις αυτά τα δυο-τρία βασικά είδη. Εμείς οι φοιτητές είμαστε ακόμη χειρότερα, γιατί το σύστημα διανομής των τροφίμων δεν μας είχε υπολογίσει και τα κουπόνια μας ήταν άχρηστα. Έπαιρνα, λοιπόν, ψωμί από το εστιατόριο, το καψάλιζα και το συνόδευα με τσάι. Μ’ αυτό επέζησα. Επομένως, μιλάμε για πραγματική πείνα. Όταν κάποιος φοιτητής έπαιρνε δέμα από τους γονείς του, μαζευόμαστε και τρώγαμε όλοι μαζί ό,τι του είχαν στείλει. Κι ύστερα περιμέναμε το δέμα του επόμενου…"

    http://monopressgr.wordpress.com/2012/02/29/kouneva/

    Η απάντηση στους Δυτικούς νεοφιλελεύθερους δεν πρόκειται να έρθει από το αντεστραμμένο είδωλό τους: τους νοσταλγούς του υπαρκτού και του σταλινισμού...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Θα ήταν καλό να μην διαστρεβλώνεις ενσυνείδητα τα λόγια των άλλων. Δεν υπάρχει πουθενά οι πρόταση που εφευρίσκεις ως επιχείρημα, είτε σε μένα είτε στον συγγραφέα του κειμένου.

      Εάν το επαναλάβεις, θα αναγκαστώ να μην ξαναδημοσιεύσω σχόλιό σου.

      Διαγραφή
    2. Αν έχεις στοιχεία που διαψεύδουν τα στοιχεία που δίνει το κείμενο για όσα θίγει, εν τω μεταξύ, καλό θα ήταν να τα παρουσιάσεις. Ψυχροπολεμικές εξυπνάδες όχι εδώ.

      Διαγραφή
    3. Αν κρίνει κανείς από τις τελευταίες αναρτήσεις σου για τον υπαρκτό δεν γίνεται καθόλου ξεκάθαρο από ποιά σκοπιά τον υπερασπίζεσαι. Το ό,τι η δυτική προπαγάνδα διαστρέβλωνε αρκετά πράγματα από την πραγματικότητα αυτών των χωρών ή ότι αυτό που ακολούθησε μετά την κατάρρεση, σε πολλές χώρες, ήταν χειρότερο από αυτό που υπήρχε πριν, σε καμία περίπτωση δεν εξωραϊζει τον υπαρκτό. Τα καθεστώτα αυτά κατέρρευσαν πρώτα και κύρια λόγω εσωτερικών αντιφάσεων και κρίσης (όπως δείχνει ανάγλυφα και η συνέντευξη της Κούνεβα) και κανένας από την εργατική τάξη δεν κινητοποιήθηκε για να τα υπερασπίσει, αντίθετα πολλές φορές ήταν η ίδια αυτή η τάξη που ήταν στην πρώτη γραμμή της πάλης για την ανατροπή τους. Τίποτα από αυτά δεν αναδεικνύεται στις αναρτήσεις σου, ούτε οι λόγοι που κατέρρευσαν, ούτε η τοποθέτηση της εργατικής τάξης απέναντι σε αυτό το γεγονός. Ούτε βοηθάει επίσης, η αποδοχή εκ μέρους σου της συνέχειας από την Οκτωβριανή ως το καθεστώς του Στάλιν και των επιγόνων του.

      Διαγραφή
    4. Δεν διαφωνώ με το κείμενο, βλέπεις μπορεί κάποιος να μην υποστηρίζει τον δυτικό καιταλισμό χωρίς να αναγκάζεται να υποστηρίξει τον υπαρκτό. Αντίθετα όσοι υιοθετούν απολογητική στάση απέναντι στον υπαρκτό ρίχνουν νερό στο μύλο του καπιταλισμού...

      Διαγραφή
    5. Αφού βγάζεις συμπεράσματα ιστορικά για μια πλειάδα χωρών και κάποιες δεκαετίες από τη συνέντευξη της Κούνεβα ή του οποιουδήποτε νομίζω ότι τζάμπα τρως τον χρόνο σου εδώ και τρως και τον δικό μου.

      Αν περιμένεις δε και απολογία για τον υπαρκτό ή για το "καθεστώς του Στάλιν", ακόμα περισσότερο.

      Αλλού.

      Διαγραφή
  4. έχει σημασία τι επέλεξε ο τύπος να παραθέσει απο την συνέντευξη, παραλείποντας τα παρακάτω τα οποία η οποιαδήποτε Κουνεβα δεν μπορεί να αρνηθεί, όσο κι αν το χάπι «περί ελευθεριας έκφρασης» και τα ρέστα είναι ακόμα αχώνευτο στο (κατά τα άλλα άδειο) στομάχι...
    «Τώρα οι Βούλγαροι είναι πολύ απομονωμένοι. Παλιά υπήρχε δέσιμο. Υπήρχαν οι φίλοι, οι συγγενείς, οι γείτονες… Υπήρχε αλληλεγγύη. Μετά, όταν επικράτησε ο καπιταλισμός και το σύστημα της αγοράς, άρχισε και ο διαχωρισμός σε πλούσιους και φτωχούς, γεννήθηκε φθόνος και θυμός μεταξύ των ανθρώπων και απομακρύνθηκαν. Προκάλεσε πολύ βαθύ ψυχολογικό τραύμα αυτή η περίοδος. Και το τραύμα παραμένει και σήμερα. [...]
    - Ωστόσο, υποτίθεται ότι ο κόσμος ήθελε την αλλαγή του καθεστώτος.
    - Ναι, αλλά όχι αυτή την αλλαγή. Ήθελε έχει ελευθερία της πληροφόρησης, της έκφρασης. Αλλά όχι να καταστραφούν κι αυτά που είχαμε χτίσει, το σύστημα υγείας, το σύστημα παιδείας, τα εργοστάσια. Με τις ιδιωτικοποιήσεις πουλούσαν εργοστάσια µε 3.000 εργαζόμενους έναντι ενός δολαρίου, εν ονόματι των ζημιών και των χρεών που είχαν. Οι τιμές αυξάνονταν, ο πληθωρισμός έτρεχε ακόμη και µε 400% και ο μισθός έµενε κολλημένος. Ο μισθός που η μητέρα µου πήρε, µε καθυστέρηση, για δουλειά μιας χρονιάς, έφτανε να ζήσουμε μόλις δυο εβδοµάδες.
    [...]
    - Ίσως εδώ ο κόσμος έχει περισσότερο πλούτο, και αντέχει περισσότερο. Στη Βουλγαρία δεν είχαμε περιουσιακά στοιχεία, εκτός από τα σπίτια μας. Αργότερα, το νέο καθεστώς επέστρεψε γη, ακόμη και επιχειρήσεις ή εργοστάσια στους παλιούς ιδιοκτήτες. Αλλά αυτό αφορούσε λίγους. Γι’ αυτό οι Βούλγαροι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν. Δεν είχαν πού να βασιστούν. Η πόλη μου, η Σιλίστρα, πριν από είκοσι χρόνια είχε 86.000 κατοίκους, σήμερα έχουν απομείνει 10.000. Πρώτοι έφυγαν οι γέροι, που δούλευαν στα σπίτια, έπειτα οι πιο νέοι, και τώρα οι ακόμα νεότεροι. Σπουδάζουν έξω και μένουν εκεί».
    Είναι πρόδηλο στην συνέντευξη ότι η Κουνεβα, όπως και πολλοί άλλοι που σκέφτονταν παρόμοια μ’ εκείνη, είδαν το δόλομα του ιμπεριαλισμού αλλά αρνήθηκαν να δουν το αγκίστρι. Κι όσο πιο πολύ (ας μου επιτραπεί η έκφραση) το ψάρι σπαρταρώντας διαπιστώνει ότι ασφυκτιά και πεθαίνει τόσο δυναμώνει μια εκλεκτική νοσταλγία για το παρελθόν στο οποίο «το ψάρι» δεν είναι σίγουρο αν θέλει να επιστρέψει. Στο μεταξύ η απόγνωση του, περνώντας απο το στάδιο βαθιάς κατάθλιψης, γίνεται κρύα απελπισία.
    Υπάρχει ακόμα ελπίδα; Ένας ψυχαναλυτής συχνά έλεγε στους απεγνωσμένους ασθενείς του ότι «το μόνο πράγμα που δεν αλλάζει είναι ότι η ζωή αλλάζει». Το πρόβλημα των δολωμένων, παγιδευμένων του πρώην υπαρκτού είναι ότι δεν ξέρουν σε τι να ελπίζουν πια. Πιστεύω ότι η πλατιά πλειοψηφία εκεί ήθελαν σοσιαλισμό με ελευθερία και έμειναν αδρανείς γιατί δεν πίστεψαν ότι θα αντάλλαζαν την σιγουριά των κοινωνικών παροχών του σοσιαλισμού με μια «ελευθερία» που αποδείχτηκε φούσκα της τσίχλας που τους έλειπε.
    M

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Οι μακροικονομικοί δείκτες που δείχνουν την χειροτέρευση της Βουλγαρίας είναι αναρτημένοι κάπου στο διαδίκτυο;

    ΑπάντησηΔιαγραφή