Δευτέρα, 26 Μαρτίου 2012

Κοκτέιλ Μολότωφ #136

Δεν θέλεις επανάσταση. Το καταλαβαίνω περισσότερο από ό,τι φαντάζεσαι. Ποιος θέλει επανάσταση; Ίσως ελάχιστοι άνθρωποι στα δισεκατομμύρια που έζησαν και πέθαναν στη γη. Μερικές χιλιάδες ακόμα --άντε, εκατοντάδες χιλιάδες, λίγα εκατομμύρια-- που παρασύρθηκαν, εμπνεύστηκαν, όπως θέλεις δες το, από την πεποίθηση και την αφοσίωση και την ενέργεια αυτών των ελάχιστων, κι έχασαν τα λογικά τους, αυτά που λένε "ζήσε, πάνω από όλα ζήσε, ζήσε όπως να' ναι, απλά επιβίωσε", και μέθυσαν απ' τη γλύκα του "ζήσε ελεύθερος", "ζήσε ίσος", "ζήσε για μια Ιδέα."

Όλα αυτά τα καταλαβαίνω και τα αποδέχομαι και δεν θεωρώ ότι υπάρχει άνθρωπος εκτός ίσως από αυτή τη χούφτα, στην οποία δε θεωρώ πως ανήκω, που δεν θα τα καταλάβαινε και δεν θα τα αποδεχόταν.

Αυτό που εγώ, μ' αυτό το ξερό κεφάλι που κουβαλάω, δεν καταλαβαίνω, είναι γιατί σε βλέπω, απ' τη μια, να κάνεις τον ηθικά ανώτερο και τον πολιτικά ξερόλα: "ποτέ ξανά", λες, "να μην καταντήσουμε σαν αυτούς", "όχι στα ψευτοδιλήμματα", "όχι πισωγυρίσματα στο παρελθόν", "κοιτάμε μπροστά" και τέτοια. Γιατί σου χρειάζεται αυτό; Αφού το ξέρεις πως λες ψέμματα και πως δεν ξέρεις τίποτε παραπάνω επειδή έζησες αργότερα. Αφού το ξέρεις πως δεν βρίσκεις κανένα δρόμο μπροστά σου που να αλλάξει τη ζωή σου αλλά να σε απαλλάξει από το ρίσκο του πόνου, του να πάρεις και να δώσεις πόνο. Και πως δεν διαφέρεις σε τίποτε από όλους αυτούς που ούτε κι αυτοί βρήκαν τέτοιο δρόμο εκτός από το ότι αυτοί πήραν μια απόφαση που δεν μπορείς να πάρεις. Γιατί δεν τους σέβεσαι;

Και, από την άλλη, κι εκεί πραγματικά με μπερδεύεις, αφού σε βλέπω στο σινεμά πως εξιτάρεσαι όταν βλέπεις τον Γκυ Φωκς, που δεν ήταν δα και επαναστάτης, κι ακούς πως ανήκε σ' αυτούς που μπορούσαν να πεθάνουν και να σκοτώσουν για μια ιδέα. Αφού σου αρέσει η μυθοπλασία πως είσαι κι εσύ ένας απ' αυτούς. Αφού έχεις γεμίσει τον τόπο με τις μάσκες του ανθρώπου που "μπορεί να πεθάνει και να σκοτώσει για μια ιδέα." Αφού σε βλέπω να ζεις τη ζωή σου με άλλοθι συνθηματικά, με τον πληθωρισμό του δηλωσία: "απάνω τους παιδιά!" "Να τους ρίξουμε!" "Τώρα, να καταργήσουμε τους νόμους, το χρήμα, να απαλλαχθούμε απ' τον κατακτητή, πού είναι τα κόμματα;" Αυτό, αυτά όλα, γιατί σου χρειάζονται;

Σου χρειάζονται για να ζήσεις, για να μπορείς να ζήσεις, και το ένα και το άλλο. Για αυτό.

Αλλά γιατί το λες αυτό "πολιτική"; Εγώ νόμιζα πως λέγεται "βιολογία."

12 σχόλια:

  1. ..πολύ ωραίο κείμενο.. προσωπικά δεν μου αρέσει να επιτιμώ ανθρώπους που δεν απεργούν,δεν κατεβαίνουν σε πορείες δεν πάνε σε σωματεία, βολεύονται με μια θεσούλα κτλ καθότι φενος δεν θεωρώ ότι έχω το ηθικό δικαίωμα αφετέρου πολλοί άνθρωποι αγωνίστηκαν με πάθοςκαι μετά συμβιβάστηκαν ή άλλαξαν απόψεις,οπότε όλοι κρινόμαστε σε βάθος χρόνου..αυτό που δεν αντέχω όμως και ελπίζω να μην κάνω ποτε είναι να θεωρητικοποιήσω (μια ελπίζω όχιπιθανή) παραίτηση μου και να βγαίνω κι απο πάνω..νομίζω μόνο η σιωπή αρκεί σε αυτή την πε΄ριπτωση..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Δεν νομίζω να αναφέρεται σε αυτούς που περιγράφεις.

    Η υποταγή στην τυφλή-ψυχαναγκαστική πράξη ίσως να είναι και μια μορφή ανομολόγητης παραίτησης, κάτι σαν τον ψυχαναγκαστικό τρόπο με τον οποίο ο αριστερός φοιτητής αισθάνεται την ανάγκη να παρευρίσκεται σε κάθε πορεία. Αν δεν παραιτηθείς από το προνόμιο να σκέφτεσαι, προνόμιο που ενδεχομένως να σου παρέχει "αυτό το σύστημα", τότε η παραίτηση από την πράξη δεν είναι αναγκαστικά παραίτηση.

    JKL

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στην ουσία, με ενοχλεί πάρα πολύ αυτό που ο E.P Thompson περιέγραψε διάσημα ως "συγκατάνευση των διαδόχων" (condenscension of posterity, δεν είναι πολύ καλή η απόδοσή μου στα ελληνικά). Δεν καταλαβαίνω αυτή την βεβαιότητα ότι εμείς έχουμε κάνει βήματα μετά τα διλήμματα που αντιμετώπισαν το 1917 ώστε να μην βρισκόμαστε απέναντι στα ίδια ακριβώς διλήμματα και σήμερα χωρίς ιδέα του πώς να τα επιλύσουμε. Και βλέπω μια στάση ότι και καλά αυτά τα έχουμε λύσει εδώ και δεκαετίες. Ε, πώς τα λύσαμε δηλαδή; Απλά δεν ξαναδοκιμάσαμε.

      Μόνο εγώ παραμένω ανίκανος να δω την εκπληκτική πρόοδο της σκέψης μας;

      Διαγραφή
    2. ..δεν έχουμε απλά τα ίδια διλημματαμε το 1917,αλλά ακόμα περισσότερα..νομίζω ότι η λεγόμενη αποτυχία του υπαρκτού σοσιαλισμού (μιλώ για την εντύπωση,όχι για την πραγματικότητα) είναι ασήκωτο βάρος για κάθε εργαζόμενο που αρχίζει να αναζητά συλλογικές απαντήσεις στα προβλήματα του και ελπίδα..αν και όχι πολύ σχετικο,θυμάμαι ακόμα το σοκ που είχα υποστεί όταν πρωτοδιάβασα για τα γεγονότα της Πράγας το 68, μιας που απο μικρός πίστευα ότι η ΕΣΣΔ ήταν κάτι ριζικά διαφορετικό

      Διαγραφή
    3. Άκουσα σήμερα ότι το είπε ο Μπογιόπουλος και συμφωνώ: Δεν υπάρχει "αποτυχία του υπαρκτού". Υπάρχει ήττα του υπαρκτού. Ο υπαρκτός ηττήθηκε, δεν απέτυχε. Εκτός αν θεωρούμε ότι αυτό που ζούμε σήμερα σε τόσες χώρες θα μπορούσε να αποκληθεί...επιτυχία του καπιταλισμού.

      Και, ναι συμφωνώ ότι έχουμε ακόμα πιο περίπλοκα διλήμματα, αλλά τόσο το χειρότερο για μας, γιατί ούτε καν αυτά του υπαρκτού καταλάβαμε τόσες δεκαετίες.

      Δεν είμαι αισιόδοξος για το μέλλον των δυτικών κοινωνιών. Καθόλου. Απλώς δεν μπορώ και να σιωπήσω.

      Διαγραφή
  3. Αυτό που μπορεί να αντιλαμβανόμαστε ως "πρόοδο" μπορεί κάλλιστα να μετασχηματιστεί στο αντίθετό του. Η κτηνωδία στην εθνικοσοσιαλιστική γερμανία μπορεί να δημιούργησε κάποιου είδους "αντανακλαστικά", αλλά αυτά φαίνεται να γίνονται όρος προσαρμογής μέσω του εκφοβισμού. Πως αλλιώς να εξηγηθεί η αναλγησία μπροστά στην δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης για μετανάστες (αυτά που αποκαλούν "χώρους φιλοξενίας") στην κατά τ΄άλλα αντιφασιστική και πληγείσα από τον φασισμό Ελλάδα? To volksgemeinschaft είναι το φάντασμα που πλανάται πάνω από τις χώρες της Ευρώπης σήμερα.

    JKL

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έχεις διαβάσει Σορέλ, "Οι ψευδαισθήσεις της προόδου"; Πρωτοποριακό και χρήσιμο πολύ, κατά την ταπεινή άποψη. Θεωρώ ότι έχει μεγάλη επιρροή το συγκεκριμένο στο "Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας" του Μπένγιαμιν (έχει πιστοποιηθεί φιλολογικά ότι Μπένγιαμιν διάβαζε Σορέλ απ' το 1919-20 μέχρι το τέλος της ζωής του).

      Διαγραφή
    2. Δυστυχώς δεν το έχω διαβάσει. Μιας και το προτείνεις, όταν βρω χρόνο από το πνίξιμο θα το πιάσω.Thanks

      JKL

      Διαγραφή
  4. Με αφορμή τα άρθρα σου για τον υπαρκτό σοσιαλισμό, βλέποντας την αντιπαράθεση αριστερών- κομμουνιστών, είτε μέσω της ιστορίας είτε live και λαμβάνοντας υπόψιν ότι στην Ε.Ε. δεν υπάρχει πλέον Κ.Κ. πλην Ελλάδας και Πορτογαλίας, ήθελα να σε ρωτήσω Αντώνη αν μπορείς να εξηγήσεις με τις γνώσεις ιστορίας, θεωριών και «ψυχολογίας» που έχεις γιατί οι άνθρωποι γινόντουσαν αριστεροί στο παρελθόν-για τις τελευταίες δεκαετίες δεν το συζητώ, με τόσες «ελευθερίες» που απολαμβάνουμε δεν με παραξενεύει, είναι το μόνο εύκολο.

    Σε ρωτάω γιατί η δική μου άποψη είναι πολύ απλοϊκή και δεν με ικανοποιεί: θεωρώ ότι οι αριστεροί δεν πίστευαν ποτέ στην κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, απλά ήθελαν να είναι πιο πολιτισμένη (η εκμετάλλευση).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στο άρθρο που ανέφερα, ο Πουλαντζάς αναφέρεται στην πρώιμη κριτική της Λούξεμπουργκ στον Λένιν και την παίρνει ως βάση της δικής του θέωρησης για την ανωτερότητα του δρόμου του "δημοκρατικού σοσιαλισμού." Ξεχνά να αναφέρει πως η Λούξεμπουργκ συγκρούστηκε με τον Κάουτσκι πριν καν συγκρουστεί μαζί του ο Λένιν, πως αποκήρυξε την Σοσιαλδημοκρατία, δημιούργησε το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας, και δολοφονήθηκε με ευθύνη των Σοσιαλδημοκρατών.

      Όλη η ιστορία του εικοστού αιώνα είναι δομημένη πάνω στη σύγκρουση της σοσιαλδημοκρατίας και του κομμουνισμού, και, μετά τη δημιουργία της ΕΣΣΔ, δυτικού και ανατολικού μαρξισμού, που επειδή στη χώρα μας υπάρχει ακόμα Κομμουνιστικό Κόμμα, επιστρέφει. Στις χώρες όπου δεν υπάρχει τέτοιο Κόμμα, δεν υπάρχει καν και η δυνατότητα αυτή τη στιγμή αναψηλάφισης αυτής της ιστορίας. Στη Γερμανία, που από πολλές απόψεις είναι ο κεντρικός πυρήνας αυτής της σύγκρουσης ιστορικά, το KPD κηρύχθηκε παράνομο από τους Ναζί το 1933, και, όταν έγιναν εκλογές μετά τον πόλεμο (το 1949) κέρδισε έδρες στο νέο κοινοβούλιο αλλά αυτές χάθηκαν εξαιτίας της προκήρυξης της Ανατολικής Γερμανίας σε κομμουνιστικό κράτος. Το 1956 κηρύχθηκε παράνομο στην Δυτική Γερμανία, και έτσι, η χώρα του Μαρξ δεν έχει εδώ και δεκαετίες κομμουνιστικό κόμμα αν εξαιρέσεις το DKP που ιδρύθηκε το 1968 και έχει περίπου το στάτους του ΚΚΕ-μ-λ στην Ελλάδα σε ό,τι αφορά απήχηση (μάξιμουμ 0.3% στις ομοσπονδιακές εκλογές).

      Στην Ελλάδα λοιπόν δεν βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο οριστικού φαινομενικά θανάτου του άλλου πόλου της σοσιαλδημοκρατίας, κι έτσι μπορούμε ακόμα να συζητάμε για την κενότητα της σοσιαλδημοκρατικής αντίληψης περί κοινωνικού δικαίου, για το γεγονός ότι το τέλος της εκμετάλλευσης δεν ήταν ποτέ μέρος της σοσιαλδημοκρατικής αντζέντας, για την υποκριτική της στάση απέναντι στην επανάσταση και την προοπτική της, για την χρήση του Μαρξισμού ως ρητορικού εργαλείου και όχι ως μέσου επαναστατικής ανατροπής, για τον φετιχισμό του κοινοβουλίου και την εκλογολαγνεία της, και όλα αυτά.

      Κατά την άποψή μου, επειδή ασπάζομαι τον Χέγκελ, το να έχεις σε μια χώρα ένα απτό σημείο απ' το οποίο να μπορείς να αναδείξεις τα όρια της άλλης οπτικής (και αυτό ισχύει βέβαια και για τους δύο πόλους, και για τη σοσιαλδημοκρατία και για τον υπαρκτό) υπηρετεί την πρόοδο της σκέψης και βοηθά στην εξέλιξη της κοινωνίας. Η στήριξή μου στο ΚΚΕ είναι πρώτα από όλα ιστορικοφιλοσοφική στήριξη, δηλαδή, στήριξη βασισμένη στην ιδέα του απαραίτητου του πόλου που εκπροσωπεί για την εξέλιξη της χειραφετητικής σκέψης στον 21ο αιώνα. Για αυτόν τον λόγο είπα πως αρνούμαι να συζητήσω την αυτοδιάλυση του ΚΚΕ που εξυπακούει το τυράκι των 50 εδρών για οποιονδήποτε λόγο. Θεωρώ ότι μια τέτοια προοπτική θα στερούσε από τη χώρα το μοναδικό ιστορικό πλεονέκτημα που έχει, και που είναι η ύπαρξη ενός πολιτικού οργανισμού που μπορεί να αναδείξει τα όρια της σοσιαλδημοκρατικής αντίληψης για την κοινωνική αλλαγή, την οικονομική ισότητα, και την πραγματική πολιτική ισότητα σε μια πολύ σκοτεινή εποχή.

      Διαγραφή
    2. Είναι όντως αποκαρδιωτικό η χώρα που γέννησε το Μαρξ και τη Λουξεμπουργκ όχι απλά να μην έχει Κ.Κ. αλλά να είναι και πρωτοπόρα σε νοσηρές κατευθύνσεις.

      Το ίδιο αναλογικά ισχύει και για τη Ρωσσία, όπως επεσήμανε και κάποιος αναγνώστης. Καμιά μνήμη πια;

      Ό,τι αφορά το ΚΚΕ συμφωνώ ότι συντελεί στην χειραφετητική σκέψη και δεν το θεωρώ καθόλου τυχαίο που η κομμουνιστική σκέψη δεν εκπροσωπείται στην καρδιά της πολιτισμένης Ευρώπης.

      Διαγραφή
    3. Και όχι μόνο απλά πολιτισμένης αλλά και ενωμένης.

      Διαγραφή