Δευτέρα, 19 Μαρτίου 2012

Μια υπόθεση εργασίας για το ελληνικό κράτος

Το πρώτο κοινωνικό αίτημα που αναπήδησε, ενω διαρκούσε ακόμα η επανάσταση, ήταν η διανομή των εθνικών γαιών στους ακτήμονες αγρότες. Η διανομή των εδαφών αποτέλεσε ίσως το μείζον ζήτημα της ελληνικής κοινωνίας απο την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους (1830) έως και την δεύτερη αναδιανομή των εδαφών από τον Ελευθέριο Βενιζέλο (1917).

Υπόθεση εργασίας: Σε ό,τι αφορά την οικονομική του λειτουργία, το ελληνικό κράτος παρουσιάζεται πάνω από όλα ως ένας μηχανισμός αναδιανομής. Από την αρχή, ο ρόλος του είναι όχι απλά να επιδιαιτητεύει πάνω στα ήδη διαμορφωμένα συμφέροντα της κυρίαρχης και των υποτελών τάξεων με στόχο πάντοτε την διατήρηση σχέσεων παραγωγής που οφελούν την πρώτη, αλλά ταυτόχρονα, να συγκροτεί νεωτερικού τύπου τάξεις, να δημιουργεί ταξικά στρώματα συμβατά με την ιδεατή δομή της αστικής κοινωνίας. Πρώτα απ' όλα, ασχολείται με το να δημιουργήσει τις βάσεις της αγροτικής μικροϊδιοκτησίας μέσα από την αναδιανομή της γης. Σε δεύτερο στάδιο, παλεύει να προεκτείνει, μέσω της αναδιανομής των εσόδων από τη φορολογία, την ήδη υπάρχουσα (σε κάποιες περιπτώσεις και πριν την επανάσταση) πολιτική εξουσία των προυχόντων, των τραπεζιτών, των εφοπλιστών, των βιομηχάνων, των ιδιοκτητών ορυχείων και των μεγαλογαιοκτημόνων με μικροαστικές και μεσοαστικές περιφερειακές οχυρώσεις, μέσα από την μετατροπή του εαυτού του σε μηχανισμό παραγωγής δημοσίων υπαλλήλων, συμβολαιογράφων, δικηγόρων, στρατιωτικών, κλπ, και, μεταπολεμικά, πολλαπλασιασμού της ακίνητης περιουσίας των ιδιωτών μέσα από τη νομοθεσία για τις αντιπαροχές, τις πολυκατοικίες, κλπ. Σε τρίτο στάδιο, και μέσα από μια τρίτη αναδιανομή των εσόδων από τα αναπτυξιακά πακέτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το κράτος ολοκληρώνει, στο βαθμό του εφικτού, την αστικοποίηση της πρώην ημι-φεουδαλικού τύπου αγροτιάς και της πρώιμης βιομηχανικής εργατιάς, μεταμορφώνοντας το πρόπλασμα των μικροαστών της επαρχίας και της πόλης σε σύγχρονους καταναλωτές, ερασιτέχνες "επενδυτές", αναγνώστες των ροζ σελίδων των αστικών εφημερίδων, και ιδεολογικών φορέων του "εκσυχγρονισμού".

Σε κάθε στάδιο, η "αναδιανομή" απέφερε σημαντικότερα κέρδη για τους μεγαλοαστούς από ό,τι για οποιονδήποτε άλλο, αλλά η διοχέτευση μέρους αυτών των κερδών "προς τα κάτω" (το διαβόητο "μαζί τα φάγαμε" του Πάγκαλου) λειτουργεί ως μηχανισμός σταδιακού χτισίματος μιας "πολιτικής κοινωνίας" πλήρως εξαρτημένης από το κράτος-"διανομέα" και για τον λόγο αυτό, υποτελούς σε αυτό. Αντί δηλαδή για μια αναπτυγμένη και πολύπλοκα διαστρωματωμένη πολιτική κοινωνία όπου η τάξη που έχει κυριαρχήσει οικονομικά κυριαρχεί και πολιτικά δημιουργώντας με επανάσταση το σύγχρονο κράτος για να ασκήσει την εξουσία της, έχουμε ένα κράτος δέσμιο των μεγαλοαστών και του ξένου κεφαλαίου το οποίο αναλαμβάνει, ως πεφωτισμένος δυνάστης, να δημιουργήσει μια αναπτυγμένη και πολύπλοκα διαστρωματωμένη πολιτική κοινωνία που να μπορεί να παριστάνει την οικονομικά αυτόνομη σφαίρα στην οποία θα "επιδιαιτητεύει" --φαινομενικά-- το ίδιο.

Επακόλουθο είναι ότι η κρίση της ικανότητας του κράτους να προχωρήσει σε οτιδήποτε άλλο από "προς τα πάνω" αναδιανομή στην παρούσα, τέταρτη φάση --να δώσει έστω και τυπικές ενδείξεις διάθεσης να συνεχίσει να επιτελεί τον ρόλο τον οποίο ανέλαβε ήδη από το 1830-- δημιουργεί τις προϋποθέσεις μιας κρίσης στην ίδια την αναπαραγωγή των εδραιωμένων ταξικών συσχετισμών που λογικά επιτείνεται από το γεγονός ότι στην Ελλάδα, η εγελιανή θεώρηση του κράτους με όρους εγκόσμιου "πνεύματος" και η ρουσσωϊκή οπτική για αυτό ως "ενσάρκωση της λαϊκής βούλησης" ηχούσαν πάντα ως κούφια και μισο-κωμικά λόγια, τα οποία τα υποτελή στρώματα ανέχονταν με την δέουσα δόση κυνικού σαρκασμού, εφόσον περίσσευε κάτι και για τα ίδια.

Για τον λόγο αυτό, επειδή δηλαδή στην Ελλάδα ο οικονομικός ρόλος του κράτους ως διανομέα πόρων που συγκροτούν τις υλικές προϋποθέσεις της ζωής των υποτελών στρωμάτων είναι πολύ σημαντικότερος από τον δικαιϊκό και ηθικό του ρόλο, τον οποίο κανείς δεν παίρνει σοβαρά (πόσο μάλλον να μπορεί να τον ενσωματώσει ως αυθεντικά δική του ιδεολογία), το κράτος είναι πολύ πιο ευάλωτο στις οικονομικές μεταλλαγές --στις περιόδους ανάπτυξης και ύφεσης της οικονομίας-- για την άντληση νομιμοποίησής του. Και συνεπώς, λογικά είναι και πιο πιθανό να αναγκαστεί να αναζητήσει στήριγμα στην καθαρή και άμεση καταστολή όταν τα πράγματα κλυδωνίζονται οικονομικά και το ίδιο αδυνατεί πια να παίξει τον ρόλο του διανομέα προς όλες τις κατευθύνσεις. Η ικανότητά του άλλωστε να "πείσει" για την νομιμότητά του και το ηθικά απαραβίαστο της εξουσίας του μέσα από τα κάδρα διανοουμένων, κλπ που δημιούργησε φαίνεται να είναι συγκριτικά πολύ ισχνή. Το ότι η "μεταπολίτευση" θάφτηκε κάτω από μια οικονομική και όχι πολιτική κρίση πιστοποιεί ότι το ηθικό-δικαιϊκό-"πολιτισμικό" εποικοδόμημα του κράτους ως εγγυητή νομιμότητας και ασφάλειας ήταν τελικά εξαιρετικά εύθραστο, σαν ένα σκηνικό από σοβά που καταρρέει μόλις αφαιρεθούν τα ξύλινα στηρίγματά του.

Ίσως όμως σ' αυτό το ελληνικό κράτος να μοιάζει περισσότερο από ό,τι φαίνεται με τα "αναπτυγμένα" κράτη της Δύσης, τα οποία, όντας επίσης καταχρεωμένα και βαθιά εξαρτημένα από το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, δύσκολα μπορούν πια να πείσουν τους δικούς τους λαούς για το μονοπώλιό τους στην έκφραση της συλλογικής ηθικής ή των δικαιϊκών αρχών, κι έχουν εξίσου καταλήξει να εξαρτώνται για την πειθώ τους από το ποσοστό στο οποίο μπορούν να διανέμουν υλικούς πόρους όχι μόνο στην άρχουσα τάξη --πράγμα που φυσικά πάντοτε έκαναν και συνεχίζουν να κάνουν-- αλλά και στους υποτελείς της.

22 σχόλια:

  1. Το κράτος και η κοινωνία των "προσόδων" είναι βασικό θεωρητικό εργαλείο της εγχώριας αυτονομίας εδώ και αρκετά χρόνια. Η παραπάνω ανάλυσή σου νομίζω ότι στέκεται άνετα ως ένα εξαιρετικό δείγμα αυτού του ρεύματος σκέψης.

    [Αφανής Ανώνυμος]

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και η εγχώρια αυτονομία εντάσσει μια τέτοια αντίληψη στα πλαίσια μιας στρατηγικής κατάληψης της κρατικής εξουσίας από την εργατική τάξη;

      Διαγραφή
  2. Xωρίς να έχω καμιά καούρα για την "εγχώρια αυτονομία", αλλά επηρρεασμένος από ιταλικό εργατισμό λέω το εξής: Η "εγχώρια" δεν λέει αυτό που περιγράφει ο Αντωνής, ούτε ο Αντώνης περιγράφει μια "κοινωνία προσόδων", που αν δεχθούμε την ύπαρξή της, πρέπει να πούμε ότι αυτή υφίσταται μόνο για κάποιες όψεις του φορντικού κράτους κλπ. Αντίθετα ο Αντώνης, απ' ό,τι καταλαβαίνω, μιλάει για έναν ιστορικό τύπο κορπορατισμού, ο οποίος αναδύθηκε πριν ακόμα την νομική συγκρότηση του αστικού κράτους στα 1908 και συνεχίσθηκε μετασχηματιζόμενος. Αυτό που μου κινεί ιδιαίτερα το ενδιαφέρον με αυτήν την ανάρτηση, είναι ότι πριν απο λίγους μηνες ένας οικονομολόγος (μαρξιστής) υποστήριξε ένα διδακτορικό, στου οποίου την εισαγωγή οι επισημάνσεις για το χαρακτήρα του ελληνικού κράτους και του ελληνικής εμπορευματικής παραγωγής κλπ ήταν σχεδόν ταυτόσημες με αυτές του συντάκτη.

    Potere Operaio

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. πάντως Αντώνη συνέχισε την έρευνα σε αυτό το ζήτημα. Θεωρώ ότι ακόμα στην Ελλάδα δεν έχει γραφεί μια σοβαρή ανάλυση γι' αυτό. Οι μεσοπολεμικές μαρξιστικές αναλύσεις, όπως και οι αναλύσεις των ιστορικών της "σχολής" Σβορώνου (Ασδραχάς κλπ) είναι διαφωτιστικές για κάποια ζητήματα, αλλά κατά τη γνώμη μου παρα-είναι στοιχισμένες με κάποιο εσωκομματικό είτε με κάποιο ευρύτερο "εθνικό" αφήγημα, όπως αύτό διαμορφωνόταν μέσα στην εκάστοτε συγκυρία

    Potere Operaio

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αν έχεις βιβλιογραφικές αναφορές, περιλαμβανομένου του διδακτορικού, ρίχ' τες;-)

      Διαγραφή
  4. σημερα δεν γινεται, ο γαμημενος ο εργασιμος χρονος και ο εν συνεχεια "ελευθερος" χρονος μπροστα στην tv και το laptop εχουν κανει το κεφαλι μου καπως σαν χυλο, ωστοσο επιφυλασσομαι για αύριο

    από potere operaio ή μάλλον από εγκλωβισμένο (όπως όλοι) στο κοινωνικό εργοστάσιο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όποτε μπορείς, δεν υπάρχει θέμα...

      Διαγραφή
    2. Γενική παρατήρηση: είναι αστείο να σπεύδει κανείς να διαφωνήσει με κάτι υποστηρίζοντας κάτι άλλο, το οποίο ωστόσο είναι απολύτως συμβατό με το πρώτο, αλλά φωτίζει μια άλλη όψη της πραγματικότητας. Αυτό δεν είναι ανάλυση, αλλά υπεράσπιση μιας ταυτότητας έναντι μιας άλλης. Προς τον/την Potere Operaio, λοιπόν, πρόσοδος και κορπορατισμός προφανώς και δεν είναι φαινόμενα άσχετα μεταξύ τους, το ακριβώς αντίθετο. Πώς, τώρα, η πρόσοδος συνδέεται με το φορντικό κράτος αποκλειστικά, με ξεπερνά...

      Προσωπικά δεν έχω καμιά πρόσδεση στην εγχώρια αυτονομία, ούτε βέβαια στον ιστορικό ιταλικό εργατισμό, απ' τον οποίο ξεκίνησαν άλλωστε όλα τα ρεύματα της αυτονομίας (εγχώριας, ιταλικής ή άλλης). Τα αναλυτικά εργαλεία αυτής της παράδοσης, όμως, αποδεικνύονται πολύ χρήσιμα, ιδίως σήμερα, και ιδιαίτερα για την ανάλυση του σύγχρονου κράτους. Και αυτό ανεξάρτητα από την πολιτική στόχευση ομάδων ή τάσεων που επικαλούνται την παράδοση της αυτονομίας, είτε στην Ελλάδα είτε αλλού.

      Συνεπώς, ως απάντηση στο ερώτημα του Αντώνη, θα έλεγα "εξαρτάται", κατ' αρχάς από το τι εννοούμε ως "κατάληψη της κρατικής εξουσίας" (είναι ευνόητο, φαντάζομαι, ότι οι αντιλήψεις εδώ ποικίλλουν, από μια οποιαδήποτε εκλογική τακτική ελληνικού αριστερού κοινοβουλευτικού κόμματος μέχρι τον, ανεύρετο σήμερα, επαναστατικό λενινισμό). Και αυτό μας πάει αυτομάτως στο ουσιαστικό ζήτημα, δηλαδή τη συγκρότηση της εργατικής τάξης ως επαναστατικού υποκειμένου, για την οποία πολλά έχουν γραφτεί, και εδώ και αλλού. Η παραπάνω ανάλυση κάνει σαφές ότι η συγκρότηση αυτή είναι εξαρχής υπονομευμένη στην Ελλάδα, και αυτό μόλις σήμερα ίσως τείνει ν' αλλάξει. Το επίκαιρο ερώτημα, επομένως, δεν είναι στ' αλήθεια αν έχουμε "στρατηγική για την κατάληψη της κρατικής εξουσίας από την εργατική τάξη", αλλά αν έχουμε στρατηγική για την (ανα)συγκρότηση της εργατικής τάξης ως αυτοσυνείδητης επαναστατικής τάξης.

      Η γνώμη μου είναι ότι όταν με το καλό αποκτήσουμε τέτοια στρατηγική, τότε και μόνο τότε μπορούμε να καταστρώσουμε και την άλλη: απέχουμε ακόμα πάρα πολύ από κάτι τέτοιο.

      [Αφανής Ανώνυμος]

      Διαγραφή
    3. Ευχαριστώ για την διευκρινιστική στο ερώτημά μου απάντηση.

      Εύλογη είναι, πλην όμως θα ήθελα να διευκρινίσω ότι σε ό,τι αφορά εμένα προσωπικά, το ζήτημα της στρατηγικής ανασυγκρότησης της εργατικής τάξης έχει ήδη κεντρική σημασία για τις αναδημοσιεύσεις, μεταφράσεις και πρωτογενή κείμενά μου, και οι δύο άξονες που αναφέρεις έχουν εδώ τις κωδικές ονομασίες "Κράτος" και "Οργάνωση ταξικού αγώνα."

      Διαγραφή
    4. Ναι, το βλέπω ότι σε απασχολούν ενεργητικά και τα δύο. Σε αναλυτικό επίπεδο, συμφωνώ φυσικά ότι οι δύο άξονες είναι αλληλένδετοι: η θεωρία του κράτους συμβαδίζει σχεδόν αυτονόητα με τη θεωρία της εργατικής τάξης. Σε πρακτικό επίπεδο, ωστόσο, η στρατηγική που αποσκοπεί στην (οργανωτική, ιδεολογική, υλική τελικά) συγκρότηση της εργατικής τάξης δεν μπορεί παρά να προηγείται μιας στρατηγικής μετωπικής αντιπαράθεσης με το κράτος, είτε αυτό το πούμε "κατάληψη" είτε "καταστροφή" της κρατικής εξουσίας. Διαφορετικά καταλήγουμε να έχουμε μια εικόνα του εχθρού και καμία εικόνα του... εαυτού μας. Είναι σαν να εμπιστευόμαστε κατά περίπτωση τους "καταλληλότερους" για τη διεξαγωγή του επαναστατικού αγώνα. Δεν είναι μομφή αυτό, απλώς μια σοβαρή επιφύλαξη σχετικά με την (κατανοητή μεν, πλήρως παρεξηγήσιμη δε) βιασύνη που διακρίνει συχνά, και κατεξοχήν τέτοιες εποχές, την ταξική πολιτική.

      [Αφανής Ανώνυμος]

      Διαγραφή
    5. Σε πρακτικό επίπεδο, ωστόσο, η στρατηγική που αποσκοπεί στην (οργανωτική, ιδεολογική, υλική τελικά) συγκρότηση της εργατικής τάξης δεν μπορεί παρά να προηγείται μιας στρατηγικής μετωπικής αντιπαράθεσης με το κράτος

      Ασφαλώς. Εγώ απλώς έθεσα σε θεωρητικό επίπεδο το θέμα, επειδή έχω την αίσθηση ότι το δεύτερο σκέλος, αυτό το οποίο αφορά την τελική, αναπόφευκτα βίαιη και στρατιωτικής φύσης σύγκρουση με το κράτος, έχει αφεθεί χωρίς καμία προετοιμασία πάνω στο είδος κράτους με το οποίο οποιαδήποτε επανάσταση θα πρέπει να συγκρουστεί.

      Παρεμπιπτόντως, ελπίζω να συμφωνείς ότι οι θεωρίες Νέγκρι και Χόλογουεϊ αποτελούν τεράστια βήματα προς τα πίσω σε ό,τι αφορά τούτο το θέμα, μιας και ουσιαστικά είναι θεωρίες παράκαμψης της στρατιωτικής σύγκρουσης με το κράτος και της "ειρηνικής μετάβασης στο σοσιαλισμό" -- με άλλα λόγια, κι άλλη παλιά, καλή σοσιαλδημοκρατία.

      Διαγραφή
  5. Γενικά συμφωνώ με την εκτίμησή σου για Νέγκρι-Χόλογουεϊ.

    Επειδή ωστόσο δεν είναι όλοι το ίδιο, ας επισημανθεί, προς υπεράσπιση του Νέγκρι, ότι η ιταλική εμπειρία βαραίνει πολύ στη στρατηγική του: το ζήτημα της στρατιωτικής σύγκρουσης με το κράτος στην Ιταλία του '70 λύθηκε ως γνωστόν με τον σχηματισμό ένοπλων οργανώσεων, απέναντι στις οποίες τόσο ο Νέγκρι όσο και η ιταλική Αυτονομία υπήρξαν πολύ επικριτικοί (και όχι άδικα, από ένα σημείο και μετά τουλάχιστον). Η μετωπική αντιπαράθεση με το κράτος διατρέχει πάντα τον κίνδυνο να ενσαρκωθεί στη μια ή την άλλη μορφή ένοπλου σεχταριστικού βολονταρισμού, είτε με λενινιστικό είτε με άλλο προκάλυμμα. Η εξέλιξη των Ερυθρών Ταξιαρχιών αποτελεί πολύ διαφωτιστικό παράδειγμα μιας τέτοιας παρεκτροπής, από τον ένοπλο ταξικό αγώνα σε εργοστάσια και γειτονιές στην κεντρική στρατιωτική σύγκρουση με το κράτος χωρίς επαρκή πρακτική συγκρότηση της (υπό αναδιάρθρωση τότε, όπως και τώρα) εργατικής τάξης. Επομένως, και πάλι χρειάζεται, νομίζω, επιφυλακτικότητα, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει παλινδρόμηση σε "τρέντι" σοσιαλδημοκρατικές διεξόδους.

    [Αφανής Ανώνυμος]

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στην πραγματικότητα, η εμπλοκή του Νέγκρι ακριβώς με το πιο βολονταριστικό κομμάτι της ιδέας της κατά μέτωπο σύγκρουσης με το κράτος (μού φαίνεται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η σύγκριση της ακροαριστερής τρομοκρατίας με την Teilaktinonen που προωθήθηκε, καταστροφικά για το Γερμανικό Κομμουνιστικό Κόμμα από τον Λουκάτς και άλλους στη δεκαετία του 20), προετοιμάζει την μετατόπισή του ΣΤΟ ΑΛΛΟ ΑΚΡΟ: σε μια "μεταμοντέρνα" νομιμοποίηση του καουτσκικού οράματος περί νομοτελειακού θριάμβου του σοσιαλισμού χωρίς την αναγκαιότητα βίαιης σύγκρουσης.

      Η συνολική διανοητική πορεία του Νέγκρι είναι συνεπώς πορεία συμμετρικά αντίστροφων παρεκκλίσεων από τον Μαρξισμό. Και η ενθουσιώδης υποδοχή του ύστερου έργου στις ΗΠΑ --όπου η Αυτοκρατορία έγινε μπεστ σέλερ-- λέει πολλά για τον εντελώς ακίνδυνο χαρακτήρα των αντιλήψεών στο έργο του μετά την τρομοκρατική περιπέτεια. Κάποιοι πάνε ακόμα πιο μακριά και θέτουν το ερώτημα γιατί κάποιος με θητεία φυλάκισης για συμμετοχή στις Ερυθρές Ταξιαρχείες έχει απροσπέλαστη πρόσβαση με βίζα στις ΗΠΑ, τη στιγμή που ένα σωρό άλλοι με πολύ μετριοπαθέστερα παρελθόντα μπλοκάρονται στα αμερικανικά αεροδρόμια. Και κάνουν λόγο για εξ αρχής compromising της ακροαριστερής τρομοκρατίας στην Ιταλία από μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ.

      Διαγραφή
    2. Συγγνώμη, δεν έγιναν έτσι τα πράγματα. Το ότι κατηγορήθηκε και καταδικάστηκε ο Νέγκρι για ηγετική συμμετοχή στις Ερυθρές Ταξιαρχίες δεν σημαίνει τίποτα: είναι ξεκάθαρο από τα κείμενά του εκείνη την εποχή ότι ήταν εξαιρετικά εχθρικός απέναντι στις Ερυθρές Ταξιαρχίες. Όλα τα βασικά στελέχη των Ερυθρών Ταξιαρχιών, ο Κούρτσιο, ο Φραντσεσκίνι και άλλοι, έχουν πει και ξαναπεί ότι η βασική (και πολύ έντονη) διαίρεση στο εσωτερικό του ιταλικού κινήματος τη δεκαετία του '70 ήταν ανάμεσα σε πρώην εργατιστές που έγιναν ταξιαρχίτες και πρώην εργατιστές που έγιναν Αυτόνομοι. Δεν χρειάζεται να τα μπλέκουμε όλα και να καταφεύγουμε σε συνωμοσίες μόνο και μόνο επειδή τα στερνά κάποιων δεν τιμούν τα πρώτα τους.

      [Αφανής Ανώνυμος]

      Διαγραφή
    3. Δεν ισχυρίστηκα ότι ήταν πράγματι αναμεμειγμένος με τις ΕΤ. Αυτό που λέω είναι ότι υπάρχει στο έργο του στη δεκαετία του 70 μια εξαιρετικά βολονταριστική αντίληψη περί επανάστασης η οποία βρίσκεται στους αντίποδες του ύστερου καουτσκικού χαρακτήρα της θεωρίας του. Η Autonomia Operaia προέκρινε ανοιχτά την επαναστατική βία στην υπηρεσία του σαμποτάζ του καπιταλισμού και υπό αυτή την άποψη μού φαίνεται πως βρίσκεται αρκετά κοντά στην Λουκατσιανή TeilAktionen:

      Το ότι του επιτρέπεται να ταξιδεύει στις ΗΠΑ το αναφέρω ως πράγματι περίεργο για όσους από μας γνωρίζουν τι εστί αμερικάνικο security state.

      Διαγραφή
    4. Αυτό από wikipedia για Autonomia Operaia: Autonomia and armed struggle

      Especially after the more effective prosecution, following the Moro Affair in early 1978, many autonomi went underground, reinforcing groups such as the Red Brigades, the Nuclei Armati Proletari (NAP) (a group active mainly in Naples prisons, where many autonomi members had been incarcerated), the Squadre Proletarie di Combattimento, the Proletari Armati per il Comunismo (PAC) , Azione Rivoluzionaria, the Unità Comuniste Combattenti and Prima Linea, spread mainly throughout northern and central Italy. Also over 200 small, localised, armed groups were briefly active before suppression and/or amalgamation with the second generation of the much larger armed organizations, such as Red Brigades or Prima Linea (Front Line), between 1978 and 1982, a period in contemporary Italian history known as the "Years of Lead" (Anni di Piombo).[3]

      However, it is important to underline that Autonomia Operaia was not related to and certainly did not direct the Red Brigades, as was claimed by the prosecution at the April 7, 1979 trial of Antonio Negri and other arrested intellectuals and activists involved in Autonomia Operaia and Potere Operaio during the 1970s. This fact was recognized by the Italian legal system when all charges of membership and direction of the Red Brigades were dropped on appeal. Nevertheless, the myth still persists today, mainly due to some unscrupulous journalism, that Autonomia Operaia and the Red Brigades were one and the same organization. Overall, it would be better to think of Autonomia Operaia as a decentralized network or archipelago of various types of very localized autonomist social movements and organizations, than one integrated social movement at the national level.[3]
      http://en.wikipedia.org/wiki/Autonomia_Operaia

      Διαγραφή
    5. Η περίοδος 78-82 στην Ιταλία είναι ακατάλληλη για να βγουν συμπεράσματα περί επαναστατικής στρατηγικής: όταν όλη η Αυτονομία διώκεται μανιωδώς, εξυπακούεται ότι θα καταφύγει στην παρανομία. Πέραν αυτού, είναι σαφές ότι η Αυτονομία δεν υπήρξε οργάνωση, αλλά ένα χαλαρό δίκτυο ομάδων και συλλογικοτήτων. Δεν μπορεί να της καταλογιστεί δηλαδή μια κεντρική πολιτική επιλογή, ούτε στις συνθήκες της περιόδου 78-82 ούτε νωρίτερα.

      Εξάλλου, είναι άλλο πράγμα η επαναστατική βία με την έννοια της στρατιωτικής επίθεσης κατά του κράτους (χονδρικά η στρατηγική των Ερυθρών Ταξιαρχιών) και άλλο με την έννοια του σαμποτάζ, των άγριων απεργιών και των ένοπλων πολιτοφυλακών σε χώρους δουλειάς, γειτονιές κ.α. (χονδρικά η στρατηγική του Εργατισμού και αργότερα της Αυτονομίας).

      Η σύγκριση με τις Teilaktionen στο πλαίσιο του επαναστατικού βολονταρισμού είναι ενδιαφέρουσα, σαφώς περισσότερο απ' την όλη ιστορία με την αμερικανική βίζα του (ογδοντάχρονου, σοσιαλδημοκράτη και celebrity) Νέγκρι. Στην Ιαπωνία πάντως ακόμα δεν μπορεί να πάει...

      [Αφανής Ανώνυμος]

      Διαγραφή
  6. δουλευω κ εγω τον τελευταιο καιρο πανω στις στρατηγικες εξαπλωσης, επικρατησης και αναπαραγωγης του πρωιμου ελληνικου κρατους (μεσα απο τα αρχεια του Εκτελεστικου και του Βουλευτικού Σωματος) και παρακολουθω τους τελευταιους μηνες με ενδιαφερον το πλαισιο αναλυσης σου.

    το ερμηνευτικο πλαισιο που χρησιμοποιω στηριζεται στη κριτικη των βεμπεριανων θεσεων σχετικα με την "ορθολογικοποιηση" της κοινωνιας, αλλα θα πρεπει να ομολογησω οτι μεχρι τωρα τα συμπερασματα μου ειναι μαλλον περιορισμενα ή και αντιφατικα (κυριως λογω ελλειψης βιβλιογραφικου υλικου)

    αφενος η θεση του βεμπερ ειναι εν μερει σωστη, γιατι οντως η διευρυνση του κρατους οδηγησε ενα μεγαλυτερο μερος της κοινωνιας σε συμμετοχη στις δομες του (παιρνοντας υποψη βεβαια οτι οπως ακριβως λες: "Σε κάθε στάδιο, η "αναδιανομή" απέφερε σημαντικότερα κέρδη για τους μεγαλοαστούς από ό,τι για οποιονδήποτε άλλο, αλλά η διοχέτευση μέρους αυτών των κερδών "προς τα κάτω" (το διαβόητο "μαζί τα φάγαμε" του Πάγκαλου) λειτουργεί ως μηχανισμός σταδιακού χτισίματος μιας "πολιτικής κοινωνίας" πλήρως εξαρτημένης από το κράτος-"διανομέα" και για τον λόγο αυτό, υποτελούς σε αυτό"), αφετερου η υστερικοποιηση αυτης της θεσης, οπως και των εθνομαρξιστικων τυπου Σβορωνου αλλα και των "εκσυγχρονιστικων τυπου Διαμαντουρου, απο τον Π. Κονδυλη (η παρακμη του αστικου πολιτισμου), ειναι ταυτοχρονα σωστη αλλα και υστερικη η ιδια. το καφκικο τοπιο που περιγραφει ο Κονδυλης ειναι ακριβως οπως το περιγραφει, αλλα κατα την αποψη μου περιγραφει ως μοναδικα καποια στανταρντ χαρακτηριστικα του αστικου κρατους. η εφαρμογη του αστικου τροπου παραγωγης (που ομως δεν επεφερε και καποια εκβιομηχανηση) και η διευρυνση του κρατους μεσα απο τη γραφειοκρατικοποιηση κλπ (ενος μερους) της κοινωνιας ειναι απαραιτητο μερος της διαδικασιας. ομως το "αλλο" μερος της κοινωνιας που δεν πηρε μερος στη "διευρυνση", ειναι και το σημειο που δεν ακουμπαει αυτη η αναλυση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. (synexeia)
    επισης, οι μεταμαρξιστικες αφηγησεις τυπου Μουζελη (που θα πρεπει να χεις και γερο στομαχι για να τις διαβασεις αμα θυμηθεις οτι ο τυπος ηταν απο τα πρωτοπαλικαρα-συνομιλητες της διαμαντως) οδηγουν μεν σε καποια συμπερασματα σχετικα με τη διαπλοκη του οικονομικου με το πολιτικο αλλα και παλι δεν μπορουν να δωσουν ουτε μια ολοκληρωμενη εικονα του ελληνικου κρατους και της κοινωνιας, ουτε μπορουν να εξηγησουν ουσιαστικα γιατι το ελληνικο κρατος πηρε τη μορφη που πηρε.

    ενα πολυτιμο εργαλειο για την ερμηνεια της μορφης του κρατους αποτελεσε η γενεαλογια των τεχνολογιων της διακυβερνησης του Φουκο (security, teritorry, population), γιατι λαμβανει υποψη της και των μετασχηματισμο των οικονομικων δομων, αλλα και τον μετασχηματισμο της διακυβερνησης, απο το ποιμνιο στην αστικη κοινωνια-πλυθησμο. το μονο μειονεκτημα της αναλυσης αυτης, στα πλαισια της δουλειας μου, ειναι οτι αναφερεται ρητα στις δυτικες χριστιανικες κοινωνιες(οπου οπως λεει "ο βασιλιας δεν ηταν ποτε και θρησκευτικος ηγετης"), και ενω σε μεγαλο βαθμο εξηγει μεγαλο μερος του πρωτογενους υλικου μου, δεν μπορει να εξηγησει τους μετασχηματισμους που συνεβαιναν "κατω"(ισως ακριβως εξαιτιας της φυσης του υλικου), ουτε βεβαια αγγιζει τις οποιες κοινωνικες αντιστασεις και τις δομες τους.

    για αυτες τις κοινωνικες αντιστασεις(δλδ για την πολιτιστικη ανομοιογενεια του ελληνικου χωρου) ενα αρκετα ενδιαφερον βιβλιο ειναι του M. Herzfeld, "η ανθρωπολογια μεσα απο τον καθρεφτη", το οποιο στηριζεται σε μεγαλο μερος πανω στις ετυμολογικες αναλυσεις του Βικο, το οποιο ομως δεν παιρνει σχεδον καθολου υποψη του (συμφωνα με την παραδοση των ερμηνειων του Geertz) τις απο κατω αντιστασεις, αφου εχει δημιουργηθει εστω καποια πολιτιστικη ομοιογενεια. δλδ οχι μονο τις αντιστασεις της κοινοτητας εναντια στο κρατος αλλα και τις ενδωκοινοτικες ταξικες αντιθεσεις.

    και εδω ειναι που εχω κολλησει -λογω ελλειψης υλικου-, γιατι το καταλληλο ερμηνευτικο εργαλειο ειναι νομιζω η αναγνωση και χρηση των ορων της ηγεμονιας- υπαλληλιας του γκραμσι, που εχει κανει η ινδικη σχολη των subalterns (η οποια νομιζω εχει δωσει αποτελεσματα και στην λατινικη αμερικη), που παιρνει υποψη της και το ρολο της αποικιοκρατιας αλλα κυριως ερμηνευει τη θεση των υπαλληλων ταξεων μεσα απο την απουσια/εξαφανηση τους στο δημοσιο λογο, στην ιστορια ακομα και στη κοινωνικη αναλυση (και εδω μπαινει βεβαια μαζι με τον Σαιντ ο Ντεριντα). αυτη ειναι βεβαια η εντυπωση που εχω, γιατι δεν εχω βρει παρα καποια papers.

    μη βγαλεις αφρους για τον μεταμοντερνισμο της προσεγγισης μου (δλδ ουσιαστικα την επικεντρωση μου στο προ-μοντερνο και την αρνηση της "απο πανω" κατα λενιν χειραφετησης), ευχαριστω για το χωρο.

    Σωτηρης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Βλέπε καλύτερα: http://www.anixneuseis.gr/?p=32906&cpage=4#comment-105945

    ΑπάντησηΔιαγραφή