Τρίτη, 14 Φεβρουαρίου 2012

Σημειώσεις για το μέλλον του κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα

Κόμμα και κίνημα
Σε κάθε στιγμή, το κομμουνιστικό κίνημα πρέπει και οφείλει να είναι μια ευρύτερη και πιο ανοιχτή σφαίρα από το Κομμουνιστικό Κόμμα. Είναι εξίσου λανθασμένη (αν όχι κακοπροαίρετη) η επιταγή διάλυσης του κόμματος στο κίνημα όσο και η αμυντική περιχαράκωση που συρρικνώνει το κίνημα στις διαστάσεις του κόμματος. Το κόμμα οφείλει να αιμοδοτεί και να δίνει κατεύθυνση σε κάτι ευρύτερο από τον εαυτό του, ορατότερο στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, εγγύτερο στον κόσμο του ανθρώπου στον δρόμο και τον χώρο εργασίας. Η ενίσχυση του κομμουνιστικού κινήματος βοηθά το κόμμα να αναπνεύσει, να αποφύγει τον εγκλωβισμό στις παραμέτρους που επιβάλλει ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός, και να απαγκιστρώσει την οπτική του από την αποκλειστική προσήλωση στην κοινοβουλευτική αρένα. Το κομμουνιστικό κόμμα πρέπει να είναι κινηματικό κόμμα, σε μόνιμη μάλιστα βάση, και να δεχτεί, για τον σκοπό αυτό, να παραιτηθεί από τη φιλοδοξία πλήρους ελέγχου του κομμουνιστικού κινήματος. 

Μέτωπο και άμυνα
Ως τώρα, η θεωρητική έννοια του "μετώπου" έχει εκφυλιστεί σε μικροπολιτική τακτική, βασισμένη σε μια παράλογη ιδέα της "μέσης οδού" μεταξύ εντελώς ανόμοιων και ασύμβατων ιδεολογιών, που οδηγεί αναπόφευκτα στην εξουδετέρωση, ή, χειρότερα, στην συντηρητικοποίηση του πολιτικού περιεχομένου. Αν, από την άλλη πλευρά, ενδιαφερόμαστε πραγματικά για την ανατροπή συνολικά του υπάρχοντος οικονομικο-πολιτικού συστήματος, θα πρέπει να εξασφαλίσουμε είτε την ενεργό συνδρομή είτε την ανοχή όσο το δυνατόν μεγαλύτερου τμήματος του πληθυσμού. Αυτό θα συρρικνώσει σημαντικά τις δυνατότητες βίαιας καταστολής, που αλλιώς είναι σίγουρο ότι θα χρησιμοποιηθούν με τρομοκρατική ένταση σε κάθε σημαντικό κλυδωνισμό των πολιτικών και οικονομικών πυλώνων της αστικής εξουσίας. Η διαρκής επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης του λαού, η διαρκής διάψευση των αστικών υποσχέσεων στα λαϊκά στρώματα, η διαρκής επίταση της αίσθησης εγκλωβισμού σε ένα καταστροφικό σύστημα, βοηθούν το "κατέβασμα" της κομμουνιστικής ιδεολογίας στην ευρύτερη κοινωνία. Στόχος δεν είναι ούτε οι ιδεολογικές εκπτώσεις ούτε το "νέρωμα" της ιδεολογίας με ξένα προς αυτήν στοιχεία· αυτό θα απονομιμοποιήσει πολύ γρήγορα την ιδέα του κομμουνισμού ως συνολικής εναλλακτικής λύσης. Στόχος είναι, όπως πρέπει να είναι για κάθε πολιτική που διεκδικεί την οικουμενικότητα, ο μη αποκλεισμός εκ των προτέρων κανενός, η ανοιχτή και ειλικρινής επικοινωνία, σε διαρκή βάση, με τα λαϊκά στρώματα και με τα στρώματα που εξαθλιώνονται από τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν. Επιμονή, διαφάνεια και σταθερότητα είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την εξασφάλιση όχι της πλήρους συμφωνίας σε όλα τα επιμέρους ζητήματα, αλλά μιας σχέσης πολιτικής εμπιστοσύνης προς το κομμουνιστικό κίνημα. 

Ηγεμονία
Το βασικό ζητούμενο μιας ηγεμονικής πολιτικής δεν είναι ούτε η καιροσκοπική εκχώρηση θεμελιωδών αρχών για χάρη της δημοφιλίας, ούτε η εμμονή με τον πλήρη ιδεολογικό έλεγχο των μαζών. Το βασικό ζητούμενο είναι η επίτευξη μιας κατά βάση αποδεχτής ιδεολογικής πλατφόρμας που να "γέρνει" νομοτελειακά στην κατεύθυνση της βραχυπρόθεσμης συστράτευσης. Πρέπει να εντοπιστούν όλα εκείνα τα σημεία τα οποία οδηγούν, συνεπικουρούντων των συνθηκών που επικρατούν, στην αποδοχή της ιδέας ότι ο κόσμος που δημιούργησε ο καπιταλισμός στην χώρα έχει παρέλθει οριστικά, και ότι η μη εύρεση μιας συνολικής εναλλακτικής λύσης οδηγεί μαθηματικά στον κοινωνικό όλεθρο και την καταστροφή. 

Το έλλογο στοιχείο
Πολύ σωστά η ΓΓ του ΚΚΕ έδωσε έμφαση στις μέρες που πέρασαν στην ιδέα του κομμουνισμού ως έλλογης πρότασης για την μελλοντική κοινωνική ζωή. Τέτοια είναι και ως τέτοια πρέπει να προβάλλεται και να γίνεται κατανοητή. Η ρήση του Μπρεχτ περί κομμουνισμού ως "μέσης οδού" πρέπει να γίνει ευρέως κατανοητή και για αυτό απαιτούνται τουλάχιστον δύο πράγματα: α) η υπομονετική εξήγηση, συγκεκριμένα και με λεπτομέρειες, του γεγονότος ότι στην παρούσα διάταξη δυνάμεων, οι ανισότητες και ανισορροπίες είναι τέτοιες που "συναίνεση" σημαίνει θρίαμβο της μίας πλευράς, "συμβιβασμός" σημαίνει την άνευ όρων παράδοση στην μία πλευρά, και "γενικό συμφέρον" το συμφέρον της μίας πλευράς· β) η πρόταξη της κομμουνιστικής δύναμης ως δύναμης βασισμένης στην ηρεμία και την νηφαλιότητα που φέρνει η επαφή με την αληθινή κοινωνική πλειοψηφία, και στην αυτοπεποίθηση που φέρνει η θεωρητικά εκλεπτυσμένη και οξυμένη από την εμπειρία κατανόηση της ιστορίας. Η ιδεολογική ακρότητα είναι σημάδι αδυναμίας, κι εμείς δεν είμαστε αδύναμοι. Το κομμουνιστικό κίνημα πρέπει να πείσει ότι όχι απλώς έχει επιστημονικά συγκροτημένη κατανόηση της οικονομίας, της πολιτικής και της κοινωνίας, αλλά ότι στην πραγματικότητα είναι το μόνο που έχει θεωρητική συγκρότηση όταν απευθύνεται στις μάζες, το μόνο που δεν έχει υποκαταστήσει την καθαρή επαφή με την πραγματικότητα με δημοκοπίες και τσαρλατανισμούς. Οι συνθήκες για αυτό είναι ευνοϊκότερες από ότι ήταν τα τελευταία 30 τουλάχιστον χρόνια. 

Η διεθνής κλίμακα
Το κομμουνιστικό κίνημα δεν πρέπει να αντιπαρατεθεί σε οπορτουνιστικά ρεύματα με την απομόνωση από τα διεθνή τεκταινόμενα και τις διεθνείς διεργασίες. Αντιθέτως, πρέπει να λαμβάνει ενεργό μέρος στην διαμόρφωση του διεθνούς ιδεολογικού σκηνικού, και μάλιστα όχι από αμυντική αλλά από επιθετική θέση. Πρέπει να εξηγεί τις θέσεις του και τους συσχετισμούς μέσα στους οποίους παλεύει, να ενημερώνει την διεθνή κοινότητα για την πραγματικότητα από την δική του αναλυτική σκοπιά, να παρεμβαίνει ενεργά στην διαμόρφωση της διεθνούς κοινής γνώμης για τη χώρα και την κοινωνία της. Για τους σκοπούς αυτούς, πρέπει να ενισχύσει την ξενόγλωσση παρουσία του, να εμπλουτίσει το θεωρητικό του οπλοστάσιο, να καταγράψει συστηματικά τα πραγματικά γεγονότα και τις συνέπειες πολιτικών με τρόπο επιστημονικά άρτιο. Το κομμουνιστικό κίνημα δεν πρέπει να αποδεχτεί τον ρόλο του κομπάρσου των άθλιων κομπάρσων που διόρισε η ευρωπαϊκή άρχουσα τάξη, αλλά να έχει ισχυρή παρουσία σε όλα τα κομματικά και κινηματικά όργανα της ευρωπαϊκής αριστεράς. Αυτό πρέπει να το πράξει για να διασφαλίσει όχι την διεθνοποίησή του, μιας και αυτή εξαρτάται από παράγοντες τους οποίους το κίνημα αυτό δεν μπορεί να ελέγξει και ίσως ούτε να επηρεάσει, αλλά για να προστατέψει τον εαυτό του σε περίπτωση μετωπικής σύγκρουσης με το πολιτικό κατεστημένο της χώρας. Μια τέτοια περίπτωση δεν πρέπει να είναι απλώς πιθανολογικό σενάριο, αλλά ενεργός στόχος, σε χρονικό σημείο που ο συσχετισμός των δυνάμεων θα ευνοεί ένα γρήγορο, μαζικό και αποτελεσματικό χτύπημα στην δικτατορική εξουσία της αστικής τάξης. 

Κατάφαση και άρνηση
Ο μελλοντικός ρόλος του κομμουνιστικού κινήματος περνά μέσα από την ικανότητά του να λέει "ναι" στις κινητοποιήσεις του λαϊκού στοιχείου, "ναι" στην διεκδίκηση της δημοκρατίας για τις πτωχευμένες μάζες, "ναι" στις συγκρούσεις με την αστική τάξη που προάγουν και ισχυροποιούν την κοινωνική παρουσία του. Η δυνατότητα της κατάφασης γίνεται όλο και σημαντικότερη καθώς η αστική τάξη βασίζεται όλο και περισσότερο στην καθαρή τρομοκρατία της απειλής του χειρότερου. Όταν ο λαός κάνει βήματα μπροστά, και ανεξάρτητα από το αν τα κάνει κάτω από κομματική καθοδήγηση ή όχι, όταν ο λαός πλησιάζει κοντύτερα στην ταξική συνειδητότητα, ο ρόλος του κινήματος είναι να καταφάσκει στην αυτονομία της λαϊκής βούλησης και να εκπαιδεύεται το ίδιο από τη δράση των μαζών. Ο ρόλος της ενσυνείδητης ταξικής πρωτοπορίας δεν είναι μόνο ρόλος εκπαιδευτή αλλά και εκπαιδευόμενου· δεν συνίσταται μόνο στις προειδοποιήσεις και τις συμβουλές αλλά και στην ενθάρρυνση των λαϊκών στρωμάτων, στην κατάφαση της ανεξάρτητης δύναμής τους, και στην τέχνη της συμπόρευσης με το ευρύτερο λαϊκό συναίσθημα όποτε αυτό ενισχύει και προωθεί τους τελικούς στόχους του κινήματος. Το κομμουνιστικό κίνημα ήταν ικανό άρνησης πολύ πριν η ανάγκη για άρνηση γίνει αντιληπτή σε ανθρώπους έξω από αυτό· πρέπει να γίνει ικανό κατάφασης ακριβώς στο σημείο που η άρνηση απειλεί να καταβυθίσει την μάζα στην μοιρολατρία και την ηττοπάθεια. Τα γεγονότα του περασμένου τριημέρου είναι μια υγιής βάση πάνω στην οποία μπορεί και πρέπει να χτιστεί το επόμενο βήμα του κομμουνιστικού κινήματος, και δεν πρέπει να επιτραπεί στην βάση αυτή να δηλητηριαστεί είτε από ψευδοζητήματα που προωθούνται από τα μηντιακά όργανα του αντιπάλου, ούτε από την προβλέψιμη, αλλά όχι τελική επικράτηση του πολιτικού προσωπικού της ελληνικής και διεθνούς αστικής τάξης.

2 σχόλια:

  1. Το τρίτο (και τελευταίο) από τα ποστ που ήθελα να αναρτήσω για το τριήμερο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. το καλύτερο και το πιο αισιόδοξο για μένα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή