Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2012

Η ποίηση, η πολιτική, ο λαϊκός ηρωισμός και η διαλεκτική ειρωνεία

Αναδημοσίευσα χθες το βράδι, αντί οποιουδήποτε άλλου σχολίου το πολύ όμορφο ποίημα του Πωλ Ελυάρ "Αθήνα", που ανέσυρε στην μνήμη και μετέφρασε έξοχα το ιστολόγιο waltendegewalt (μια δεύτερη μετάφραση εδώ). Θεώρησα πως το ποίημα, αφιερωμένο στον ηρωϊκό αντιφασιστικό και κομμουνιστικό αγώνα του ελληνικού λαού στην περίοδο 1944-49 (όπως ήταν και ο πίνακας του Πικάσο που κλάπηκε πρόσφατα, σ' αυτή την παντιόθεν λεηλατημένη χώρα που λέγεται Ελλάδα), ήταν ένα επαρκές μέσο χαιρετισμού όλων όσων, μετά από περισσότερα από δύο χρόνια ανελέητης και συντεταγμένης επίθεσης στην ίδια τους την αξιοπρέπεια ως ανθρώπων, βρήκαν το κουράγιο αυτό το τριήμερο να βγουν στον δρόμο και να εκφράσουν την αντίστασή τους στην καταστροφική κεφαλαιοκρατική λεηλάτηση του τόπου τους και της ζωής τους. Νομίζω πως είναι περιττό να εκφράσω τον θαυμασμό μου και τον ταπεινό μου σεβασμό σε όσους για μια ακόμα φορά λούστηκαν χημικά, δάρθηκαν, έφαγαν το κρύο και τη βροχή, συνελήφθηκαν από τα σώματα ασφαλείας, αλλά δεν τρομοκρατήθηκαν και δεν λύγισαν παρά τις εξαιρετικά δύσκολες και ακόμα και απάνθρωπες περιστάσεις που καθορίζουν πια ακόμα και την "απλή", "καθημερινή" τους ζωή.

Σήμερα όμως νιώθω την ανάγκη, ακριβώς εξαιτίας αυτού του θαυμασμού και σεβασμού για τον πόνο και κάματο αυτών των ανθρώπων, να πω δυο λόγια ακόμα για το θέμα του λαϊκού ηρωισμού, ή ακριβέστερα για δύο είδη αντιδράσεων στον λαϊκό ηρωισμό, δύο απαντήσεις στα ζητήματα που αυτός θέτει.

Το πρώτο είδος, και αυτό στο οποίο έδωσα το βήμα χθες, είναι η ποιητική αντίδραση, η ποιητική κωδικοποίηση του λαϊκού ηρωισμού. Το ποίημα του Ελυάρ είναι ένα άριστο τυπικό παράδειγμα των βασικών τάσεων αυτής της κωδικοποίησης: είναι η εξύψωση του λαϊκού θάρρους, η εξύμνησή του, όπως επίσης και η λυρική εξιδανίκευση της λαϊκής ικανότητας για αυτοθυσία, του αθάνατου στοιχείου της λαϊκής αξιοπρέπειας στην στιγμή της εξέγερσης. Αυτή είναι, συνοπτικά, η εργασία της ηρωϊκής ποίησης: να ενθαρρύνει, να παροτρύνει, να δώσει θάρρος και κουράγιο σε μια δοκιμαζόμενη συλλογικότητα. Όμως αυτή δεν είναι απλά μια ποιητική εργασία· είναι επίσης, και ταυτόχρονα, μια πολιτική εργασία: χωρίς θάρρος, κουράγιο, αυτοπεποίθηση και αυτοσεβασμό, κάθε δοκιμαζόμενη συλλογικότητα είναι καταδικασμένη στην πολιτική υποχώρηση και ήττα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η εργασία της ποίησης εκπληρώνει ταυτόχρονα και την εργασία της πολιτικής, ότι απαλάσσει την πολιτική από τα δικά της καθήκοντα σε μια εργασία στο πλευρό του δοκιμαζόμενου λαού. Αλλά ποια είναι η εργασία εκείνη που προσιδιάζει συγκεκριμένα στην πολιτική (και όχι δευτερογενώς, ως δάνειο από την ποίηση και την ποιητικότητα) και αφορά στη θεματική του λαϊκού ηρωισμού;

Η εργασία αυτή, θα ισχυριστώ, έχει εκ πρώτης όψης τον ακριβώς αντίθετο χαρακτήρα από αυτόν της ποιητικής εργασίας: χρέος της πολιτικής σκέψης, χρέος που προσιδιάζει αποκλειστικά στην πολιτική σκέψη και δεν μπορεί ούτε πρέπει να αναχθεί στη σφαίρα της ποίησης, είναι να αποφευχθεί, με κάθε διαθέσιμο μέσο, ο άσκοπος ηρωισμός, η μάταιη αιματοχυσία του λαού. Χρέος της πολιτικής σκέψης, με άλλα λόγια, είναι να κρατήσει τον λαϊκό ηρωισμό στην σφαίρα των μέσων για έναν σκοπό, να τον εμποδίσει απ' το να αναχθεί σε αισθητικοποιημένο αυτοσκοπό.

Πρόκειται για φαινομενικά μόνον αντίθετους στόχους, ή ακριβέστερα για στόχους που παραμένουν αντίθετοι μόνο όταν δεν υπηρετούνται σωστά: τόσο η ποίηση όσο και η πολιτική σκέψη έχουν, όταν είναι κομμουνιστικά στρατευμένες, ως στόχο τους την προστασία του λαού. Είναι δεσμευμένες σ' αυτό το καθήκον. Η ποίηση (και μιλώ εδώ ευρύτερα για την αισθητική αναπαράσταση) προστατεύει τον λαό με το να τον ενθαρρύνει, να του δίνει δύναμη και αντοχή, να εξαίρει τα πάθη και το μεγαλείο του· η πολιτική τον προστατεύει αναλαμβάνοντας το ηθικό βάρος να σκεφτεί ψυχρά, να μην παρασυρθεί από τον ποιητικό ενθουσιασμό, να αξιολογήσει κινδύνους και δυνατότητες με ψύχραιμο μάτι, και να αποτρέψει, με όλες της τις δυνάμεις, την έκθεση του λαού σε κίνδυνο, την ώθησή του σε μάχες για τις οποίες είναι απροετοίμαστος, την επίταση, μέσω λάθος αποφάσεων ή λάθος συγχρονισμού κινήσεων, της καταπίεσης και υποδούλωσής του. 

Όταν η κομμουνιστική στράτευση δεν γίνεται η άγρυπνη και διαλεκτικά ισορροπημένη αρχή που συγκρατεί αυτές τις δύο διαφορετικές ροπές και αυτά τα δύο διαφορετικά καθήκοντα σε σωστή ισορροπία, τότε διαγράφονται σοβαρότατοι κίνδυνοι.

Όταν η ποίηση ξεχάσει την αναγκαιότητα της πολιτικής εργασίας, το αποτέλεσμα είναι η πολιτική εργασία να εμφανίζεται ως απλώς "κυνική", "ψυχρά υπολογιστική", "εργαλειακή". Αυτό από μόνο του δεν είναι δα και ό,τι τραγικότερο μπορεί να συμβεί, βέβαια. Αυτό που είναι πραγματικά τραγικό είναι να επικρατήσει η αντίληψη πως κάθε κάλεσμα σε πολιτική ψυχραιμία ισοδυναμεί ακύρωση του ποιητικού πάθους, και ότι συνεπώς η έκθεση του λαού στον κίνδυνο αποτελεί λίγο-πολύ αυτοσκοπό: πόσες φορές δεν έτυχε, όταν συνέβει κάτι τέτοιο, ο λαός να μετατραπεί σε σφάγιο για να υμνούν θυσίες οι ποιητές, αποκαλύπτοντας έτσι ότι ο πραγματικός κυνισμός --κι εδώ έρχεται η διαλεκτική ειρωνεία-- δεν ήταν αυτός του ανθρώπου που μας καλούσε να σκεφτούμε πολιτικά, αλλά αυτός του ανθρώπου που ονόμαζε κάτι τέτοιο ασυγχώρητο κυνισμό και παρότρυνε τις μάζες σε ευγενείς θυσίες; Πόσα έξοχα λογοτεχνικά έργα ή πίνακες ζωγραφικής δεν φτιάχτηκαν εκ των υστέρων για την Κομμούνα; Και πόσο βοήθησαν όλα αυτά τους Κομμουνάρους να μην λάβουν ως αντίτιμο για τον ηρωισμό τους την μαζική σφαγή; Ο ποιητής που επιδιώκει την στράτευση οφείλει να σκέπτεται αρκετά πολιτικά ώστε να μην γίνεται συνένοχος του εκ των υστέρων μακαρισμού (κυριολεκτικών ή μεταφορικών) πτωμάτων. Οφείλει, για να το εκφράσουμε συνοπτικά, να σέβεται την λενινιστική αρχή: "όχι άλλοι ηττημένοι και συντετριμμένοι ηρωισμοί για χάρη της ποίησης και του τραγικού, αλλά ηρωισμοί για χάρη της νίκης, για χάρη του στόχου της επικράτησης της λαϊκής εξουσίας, για χάρη της ζωής." Όχι τυχαία, ο Λένιν δεν κρίθηκε ποτέ "ποιητικός", και αυτό ανήκει στις μεγάλες αποδείξεις του πολιτικού του ήθους, της αίσθησης ευθύνης του απέναντι στη λαϊκή μάζα που έπαιξε την ζωή της κορώνα-γράμματα για το δίκαιο και την ισότητα.

Αλλά βέβαια, ακόμα και αυτός ο "μη ποιητικός" Λένιν δεν παρέλειψε να χαιρετίσει την αξία ενός Μαγιακόφσκι, και μάλιστα --και αποκαλυπτικά!-- όχι ως ποιητή αλλά ως πολιτικού. Χωρίς την ποιητική πίστη στο λαό, στην αδάμαστη δύναμη της συλλογικότητας να φέρει τον κόσμο τα πάνω κάτω, ο πολιτικός "ρεαλισμός" δεν έχει καμία αξία: η πολιτική σκέψη γίνεται ακαδημαϊκή άσκηση επί χάρτου, ο πολιτικός γίνεται απλός γραφειοκράτης, ενώ η διανόηση, ακόμα και η σημαντικότερη, καταδικάζεται στις σκονισμένες της έδρες, στα άλγη της ηλικίας και του γήρατος, στην άθλια επαγγελματική σφαίρα του επόμενου συμβολαίου βιβλίου, συνεδρίου, ανέλιξης, παρουσίασης, ή συνέντευξης. 

Η δυνατότητα των μαζών να αλλάζουν τον κόσμο είναι το παν, αλλά η στρατευμένη πολιτική σκέψη βρίσκεται εκεί για να προστατέψει και να στέρξει αυτό το παν λαμβάνοντας αναλυτικά υπόψη τις δυνάμεις και τις αδυναμίες του λαϊκού και εργατικού κινήματος, τις δυνητικές του συμμαχίες και τις πηγές κινδύνου που το απειλούν εγχώρια και διεθνώς -- και όχι απλώς για να το τραγουδήσει. Και η ποίηση μπορεί να εκφράσει τις ανώτερες αλήθειες της πολιτικής ζωής των καταπιεσμένων και εκμεταλλευμένων μαζών ωραιότερα και ευγενέστερα από κάθε πολιτικό, όχι όμως να υποκαταστήσει την πολιτική σκέψη που στρατεύεται στο πλευρό τους όταν τα διακυβεύματα γίνονται μεγαλύτερα, η αναμέτρηση καθίσταται δυσκολότερη και οι κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται. 

Ούτε "πολιτική ως συνήθως", ούτε μάταιες θυσίες για να εμπνέονται εκ του ασφαλούς οι ποιητές! Ούτε μια πολιτική αποστεωμένη σε απλό μέσο και εργαλείο --μια πολιτική του συμβιβασμού χωρίς τέλος-- ούτε μια αισθητική που παρουσιάζει τον εαυτό της ως εκπλήρωση και δικαίωση των θυσιών του ανώνυμου ανθρώπου που αφήνεται στο έλεος της τύχης του!

Κομμουνιστές, άλλη μια προσπάθεια για την νικηφόρο επανάσταση, και μόνο για αυτή, αν θέλουμε να λογιζόμαστε αληθινοί ποιητές, δηλαδή πραγματικοί πολιτικοί!

18 σχόλια:

  1. Εξαιρετικό κείμενο! Από τα καλύτερα που έχω διαβάσει στο LR!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Περιστασιακή σημείωση για τα χθεσινά: Από τον Μίκη Θεοδωράκη (και κατ' επέκταση, τον Μανόλη Γλέζο), μας χωρίζει, και θα μας χωρίζει πολιτικά ΤΟ ΧΑΟΣ. Αλλά πρέπει να είσαι είτε φασίστας είτε συνένοχος του πλήρους εκφασισμού του "κράτους δικαίου" του κου Βενιζέλου για να μην νιώθεις αποτροπιασμό στην επίθεση εναντίον δύο γέρων ανθρώπων που πρόσφεραν και πέντε πράματα στον τόπο με χημικά, σαν να ήταν ποντίκια για "ξεκάπνισμα" από εξολοθρευτή ανεπιθύμητων τρωκτικών. Ντροπή σας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε τι αναφέρεσαι, όταν λες «να μην νιώθεις αποτροπιασμό»; Υπάρχει κάποιο σχετικό σχόλιο/άρθρο;

      Διαγραφή
    2. Όχι, δεν αναφέρομαι σε κάποιο συγκεκριμένο σχόλιο ή άρθρο. Βρήκα αυτό που έγινε αισχρό, κι αυτό είναι όλο.

      Διαγραφή
  3. Συμπληρωματικά, http://leninreloaded.blogspot.com/2012/01/110.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Συμφωνώντας και εδώ ίσως θα μπορούσαμε, ενισχυτικά, να διατυπώσουμε και έναν παραπέρα προβληματισμό.

    Ο διαχωρισμός που διατυπώνεται στο παραπάνω κείμενο (ποιητική αντίδραση/πολιτική σκέψη) λειτουργεί και σαν "ιδεότυπος". Στην πραγματική ζωή εμφανίζεται και στις δύο εκδοχές, σε διαφορετικούς χρόνους, στα ίδια κοινωνικά και πολιτικά υποκείμενα, στούς ίδιους ανθρώπους.

    Με άλλα λόγια αυτές οι πλευρές δεν βρίσκονται πάντα απέναντι αλλά ενυπάρχουν σε μια ανταγωνιστική σχέση όπου κάθε φορά κάποια πλευρά προσδιορίζει και δίνει τον τόνο στις κατευθύνσεις.

    Η πιο εξόφθαλμες πλευρές είναι ο "αριστερισμός" και η "γραφειοκρατία" όροι όμως που παραπέμπουν αποκλειστικά σε πολιτικά-ιδεολογικά ρεύματα. Στο βαθμό που τα ρεύματα αυτά έχουν, σε τελευταία ανάλυση, σχέση με κοινωνικά συμφέροντα ίσως θα πρέπει να κοιτάξουμε παραπέρα, στο σώμα και την καθημερινότητα της ίδιας της τάξης.

    Στην τάση της, ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης, απο τη μια να ριζοσπαστικοποιείται, να συγκρούεται και απο την άλλη, μέσα στην καθημερινή πάλη, να αγωνίζεται για την επιβίωση και άρα να διαπραγματεύεται, να υποχωρεί, να συμβιβάζεται για να μπορεί να πραγματικά να υπάρξει και να δώσει τις μάχες της επόμενης μέρας.

    Εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι βρέθηκαν στις διαδηλώσεις το τριήμερο. Πολλοί απο αυτούς επέμειναν μέχρι τέλους να "κρατήσουν" τον χώρο που διαδήλωναν απέναντι στις δυνάμεις καταστολής. Είδαμε απίστευτα πράγματα: γέρους που είναι φανερό ότι κινδύνευαν και αρνιόντουσαν να υποχωρήσουν, γονείς που είχαν περάσει μάσκες σε μικρά παιδαίκια (είδαμε μάσκα σε...μωρό σε καρότσι)κλπ. Άνθρωποι που πίστευαν ότι αρκούσε η επιβιωσή και παραμονή τους για μια ώρα, δύο ώρες στο σύνταγμα για να πέσει η κυβέρνηση.

    Όμως....


    Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ίδιοι ακριβώς άνθρωποι έτρεχαν σήμερα το πρωί να μαζέψουν ότι απέμεινε και να υπολογίσουν πόσα θα χάσουν απο το μισθό τους, η να γεμίζουν τις αδιαμαρτύρητα τις ουρες του ΟΑΕΔ για το ψευτοεπίδομα. Και να αναπαράγουν την αυταπάτη ότι άμα μεγαλώσει κοινοβουλευτικά το οποιοδήποτε κόμμα θα ανατραπεί αυτόματα η αστική τάξη.

    Αυτή η αντίφαση, όπως έλεγε και ο Λένιν για το "αυθόρμητο", δεν μπορεί να λυθεί στην οικονομική σφαίρα αλλά στην πολιτική. Και εδώ βρίσκεται και η σημασία και ο ρόλος της πολιτικής σκέψης όπως την περιγράφει το κείμενο.

    Όμως, κατά τη γνώμη μας, είναι διαφορετικό όταν αυτή εμφανίζεται σε πολιτικές τακτικές. Είναι δηλαδή άλλο πράγμα αυτά να εμφανίζονται στο σώμα της τάξης σαν απόρροια των κοινωνικών συνθηκών και άλλο να παίρνουν εξόφθαλμα την μορφή πολιτικών τακτικών για σκοπούς "κεφαλαιοποιήσης". Δεν είναι δυνατόν σήμερα το πρωί να γράφουν εφημερίδες της αριστεράς ότι "είναι άκυρο το μνημόνιο" η ότι όπου να ναι "έρχεται η λαική άνοιξη". Γιατί έτσι δημιουργούμε ακόμα μεγαλύτερη απογοήτευση. Το μνημόνιο είναι εδώ, η εργατική τάξη βρίσκεται σε βαρύ "χειμώνα" και αυτό είναι κρίσιμο για να αλλάξουμε πραγματικά την κατάσταση και να αποφύγουμε την τελική "απαισιοδοξία της βούλησης".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Συμφωνώντας και εδώ ίσως θα μπορούσαμε, ενισχυτικά, να διατυπώσουμε και έναν παραπέρα προβληματισμό.

    Ο διαχωρισμός που διατυπώνεται στο παραπάνω κείμενο (ποιητική αντίδραση/πολιτική σκέψη) λειτουργεί και σαν "ιδεότυπος". Στην πραγματική ζωή εμφανίζεται και στις δύο εκδοχές, σε διαφορετικούς χρόνους, στα ίδια κοινωνικά και πολιτικά υποκείμενα, στούς ίδιους ανθρώπους.

    Με άλλα λόγια αυτές οι πλευρές δεν βρίσκονται πάντα απέναντι αλλά ενυπάρχουν σε μια ανταγωνιστική σχέση όπου κάθε φορά κάποια πλευρά προσδιορίζει και δίνει τον τόνο στις κατευθύνσεις.

    Ναι, βλ. και τον αφορισμό του Μολότωφ #110 περί νοήματος της "αισιοδοξίας της βούλησης, απαισιοδοξίας της νόησης" στον οποίο σωστά παρέπεμψε ο Ιβάν λίγο πιο πάνω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. "Όμως, κατά τη γνώμη μας, είναι διαφορετικό όταν αυτή εμφανίζεται σε πολιτικές τακτικές. Είναι δηλαδή άλλο πράγμα αυτά να εμφανίζονται στο σώμα της τάξης σαν απόρροια των κοινωνικών συνθηκών και άλλο να παίρνουν εξόφθαλμα την μορφή πολιτικών τακτικών για σκοπούς "κεφαλαιοποιήσης". Δεν είναι δυνατόν σήμερα το πρωί να γράφουν εφημερίδες της αριστεράς ότι "είναι άκυρο το μνημόνιο" η ότι όπου να ναι "έρχεται η λαική άνοιξη". Γιατί έτσι δημιουργούμε ακόμα μεγαλύτερη απογοήτευση. Το μνημόνιο είναι εδώ, η εργατική τάξη βρίσκεται σε βαρύ "χειμώνα" και αυτό είναι κρίσιμο για να αλλάξουμε πραγματικά την κατάσταση και να αποφύγουμε την τελική "απαισιοδοξία της βούλησης"."

    Εάν χάσουμε από τον νου μας την σωστή ισορροπία, αν πάψουμε να στοχαζόμαστε για τα ζητήματα που θέτετε χωρίς να εγκαταλείπουμε όμως την πίστη στις δυνάμεις του καθενός να αντιληφθεί μετασχηματιστικά την πραγματικότητα, είμαστε χαμένοι τελεσίδικα.

    Σήμερα είναι μέρα νηφάλιας αποτίμησης, ανασύστασης δυνάμεων, περίσκεψης και σχεδιασμού της επόμενης μέρας. Δεν είναι ούτε μέρα για τυμπανοκρουσίες και αλλαλαγμούς ούτε για μάταιους ολοφυρμούς και θρήνους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Συμφωνούμε. Εξάλλου αργά η γρήγορα τα ζητήματα θα ξανατεθούν, και πιο έντονα αφού η κρίση βαθαίνει. Οπότε ας συζητήσουμε για το τι συμπεράσματα βγαίνουν απο αυτήν την εμπειρία και πώς θα τα αξιοποιήσουμε ώστε την επόμενη φορά η μάχη να δοθεί απο καλύτερες θέσεις.

      Διαγραφή
  7. @ Praxis red

    Παρακαλώ, είναι δυνατόν να μάθουμε - οι αναγνώστες της ανάρτησης - ποιά είναι η εφημερίδα αυτή της αριστεράς που διέπραξε το ατόπημα που περιγράψατε ?

    "Δεν είναι δυνατόν σήμερα το πρωί να γράφουν εφημερίδες της αριστεράς ότι "είναι άκυρο το μνημόνιο" η ότι όπου να ναι "έρχεται η λαική άνοιξη". Γιατί έτσι δημιουργούμε ακόμα μεγαλύτερη απογοήτευση."

    αντί να περιγράψει πως "η εργατική τάξη βρίσκεται σε βαρύ "χειμώνα"", όπως και λογικά τοποθετείτε ?

    Taliban

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι άκομψο να απαντώ εκ μέρους του Πράξις, αλλά επειδή ίσως να μην δουν την ερώτηση, αντιγράφω την απάντήσή τους σε παρόμοια ερώτηση του Ιβάν, για το αν συμπεριλαμβάνουν το ΚΚΕ στην κριτική τους αυτή:

      "Μόνο στο ΚΚΕ και τις λίγες δυνάμεις της αριστεράς που δεν τα λένε αυτά δεν αναφερόμαστε.

      Όμως -ανεξάρτητα απο αυτά- υποστηρίζουμε ότι είναι ανοιχτή η συζήτηση για το πώς την επόμενη φορά η πώς γενικά μπορούμε να έχουμε υλικά αποτελέσματα που δεν είχαμε μέχρι τώρα."

      Διαγραφή
    2. Αντιγράφουμε π.χ το σημερινό εξώφυλλο της Αυγής απο την ιστοσελιδα

      "άκυρο το μνημόνιο το κατάψηφισε ο λαός"

      Και παρακάτω "μόνο 199 βουλευτές το ψήφισαν"

      Και παρακάτω "έσπασαν ΠΑΣΟΚ-ΝΔ"

      Δεν θα επαναλάβουμε την επιχειρηματολογία που έχουμε υποστηρίξει για να μην καταχραστούμε και την φιλοξενία του Lenin Reloaded. Ούτε αμφισβητούμε τις ενδεχόμενες καλές προθέσεις να δοθεί κουράγιο κλπ.

      Πιστέυουμε όμως αυτή η εικόνα δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα και δεν διευκολύνει ούτε την αποτίμηση ούτε την κινητοποιήση. Και θα ήταν, κατά την γνώμη μας πολύ πιο αισιόδοξο να υπάρχει -σαν κεντρικό σύνθημα εκεί που γράφονται αυτά-ένα κάλεσμα για να συμβάλλουμε στους χώρους δουλειάς και παντού να μην εφαρμοστεί και να τσακιστεί το μνημόνιο που ψηφίστηκε, για νέα απεργία η άλλες μορφές δράσης που να προσπαθήσουν να σπάσουν την σχεδιασμένη μεταφορά της συζήτησης στους "αντάρτες" τα "εκλογοσενάρια" κλπ. Που να γράφει όχι ότι ήταν λιγοι οι 199 αλλά όσοι και να είναι η ελπίδα βρίσκεται όχι σε μια άλλη εξούσία και οικονομία πέρα απο τον καπιταλισμό και όχι στις κοινοβουλευτικές αυταπάτες. Πολύ περισσότερο που αυτές οι απόψεις συνοδεύονται και απο αυταπάτες για την "αντισυνταγματικότητα" του μνημονίου κλπ.

      Πράγματα που, ανεξάρτητα απο διαφωνίες, περιγράφει το ΚΚΕ και άλλες μικρότερες δυνάμεις του εργατικού κινήματος. Δεν είναι απο τα σημεία που σε αυτές τις δυνάμεις πιστεύουμε ότι χρειάζεται κριτική συζήτηση.

      Τώρα αν κάποιος πιστεύει ότι ζούμε την άνοιξη της εργατικής τάξης όταν έχουν γίνει όσα έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια τότε
      οκ. Φυσικά αυτό είναι άλλο θέμα απο την ανάγκη και την δυνατότητα νικηφόρων εργατικών αγώνων στις επόμενες μάχες, που πιστέυουμε ότι είναι και κρίσιμη πλευρά για οποιαδήποτε κοινωνική αλλαγή.


      Αντώνη, κανένα πρόβλημα. Όντως δεν είχαμε δει την ερώτηση.

      Διαγραφή
    3. η ελπίδα βρίσκεται όχι σε μια άλλη εξούσία και οικονομία πέρα απο τον καπιταλισμό και όχι στις κοινοβουλευτικές αυταπάτες=η ελπίδα βρίσκεται σε μια άλλη εξούσία και οικονομία πέρα απο τον καπιταλισμό και όχι στις κοινοβουλευτικές αυταπάτες

      Διαγραφή
    4. Ο.Κ. Praxis red

      διασαφίσθηκε το διερώτημα μου
      ευχαριστώ

      Taliban

      Διαγραφή
  8. Αντώνη τα εύσημα και από μένα.

    Αν στην αρχή της κρίσης κυριάρχησε μία θρησκευτική/ηθικολογική αφήγηση (γευτήκαμε τον απαγορευμένο καρπό κι αυτό επισύρει την τιμωρία μας/ατέρμονη εθνο- και αυτο- κριτική) έχουμε περάσει στην γενικευμένη απονομιμοποίηση του συστήματος.

    Σ' αυτή φάση της γενικευμένης απονομιμοποίησης, όμως, φαίνονται ξεκάθαρα οι αδυναμίες και οι ανεπάρκειες όσων -σωστά- κηρύττουν και συντάσσονται με το εγχείρημα της λαϊκής εξουσίας σε οργανωτικό, τακτικό και στρατηγικό επίπεδο.

    Και από την άλλη, διαλεκτικά δεμένη με την αδυναμία των οργανωμένων συλλογικοτήτων, είναι αυτός ο ανθρωπολογικός τύπος της ύστερης νεωτερικότητας (πώς αλλιώς να τον χαρακτηρίσω;) που αρνείται πεισματικά έννοιες όπως οργάνωση, συστράτευση, πειθαρχία σ' έναν κοινό σκοπό, ενώ παράλληλα αποθεώνει την αυθορμησία.

    Αυτό το ζήτημα, το ξεπέρασμα αυτών των σκοπέλων, πιστεύω γίνεται ολοένα και πιο πιεστικό γιατί όσο συνεχίζεται να ματαιώνονται οι προσδοκίες και διαψεύδονται οι ελπίδες του κόσμου, τόσο πληθαίνουν οι πιθανότητες να στραφεί σε ακόμα πιο αυταρχικές λύσεις απ' ό,τι η σημερινή.

    Δημήτρης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ Δημήτρη.

      Θα ήθελα απλά να πω ότι τα ζητήματα που τίθενται δεν είναι ζητήματα για τα οποία υπάρχει τυφλοσούρτης ή εύκολες απαντήσεις.

      Προσπαθώ πάντα να σκέφτομαι πάνω σε συγκεκριμένα δεδομένα, να αναθεωρώ και να εμπλουτίζω εκεί που πρέπει, και όχι να αποφαίνομαι ex cathedra.

      Βέβαια, στην διαδικασία ακούω τα εξ αμάξης από διάφορους που έχουν το ψυχικό συμφέρον να με παραστήσουν ως κάποιου είδους ημίτρελο δικτάτορα ή απλό απατεώνα, αλλά αυτά έχει η ζωή.

      Διαγραφή