Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2012

Τάκης και Μαρία (repeat)

Για τον Ιβάν τον Τρομερό.
Αρχική δημοσίευση: Radical Desire, 1/6/2011

Ο Τάκης είναι αριστερός. Στον βασικό του ιδεολογικό πυρήνα συμπεριλαμβάνονται τρεις αξίες: αντι-αυταρχική νοοτροπία, αντι-ρατσισμός, δημοκρατική πολυφωνία. Ο Τάκης είναι πολύ δημοφιλής, γιατί είναι ήπιος και λογικός άνθρωπος, και έχει πολλούς φίλους και διασυνδέσεις. Ένα από τα πολύ φιλικά διακείμενα αφεντικά του --ο Τάκης δεν θέλει να δεσμεύεται με μόνο ένα αφεντικό, προτιμά να κρατά τα εργασιακά όψιονς του ανοιχτά ώστε να παραμένει δημιουργικός-- έχει κάποιες σημαντικές αμφιβολίες για τα όρια της καχυποψίας στον αυταρχισμό της εξουσίας. Ο Τάκης αρχίζει να ενστερνίζεται αυτές τις αμφιβολίες σε ένα βαθμό, τόσο επειδή είναι ανεκτικός και ανοιχτός άνθρωπος, όσο και επειδή δίνει μεγάλη αξία στις φιλίες και τις γνωριμίες του. Μια πολύ καλή του φίλη, που συμβαίνει επίσης να είναι διευθύντρια σε έναν προοδευτικό οργανισμό που προβάλλει την δουλειά του Τάκη, έχει επίσης κάποιες ενστάσεις για την δημοκρατική πολυφωνία, καθώς φοβάται ότι έχει αρχίσει να δίνει φωνές σε στοιχεία που την υπονομεύουν. Ο Τάκης συμμερίζεται και αναπαράγει κάπως διακριτικά και αυτές τις ενστάσεις, τόσο περισσότερο όσο βλέπει έμπρακτα ότι ο προοδευτικός οργανισμός συνεχίζει να προβάλλει και να προωθεί τη δουλειά του, πράγμα που τον πείθει ότι ο ίδιος παραμένει ασυμβίβαστος ως προς τις αξίες του και ότι οι όποιες ενστάσεις της φίλης του διευθύντριας δεν έχουν στόχο να τον παρακωλύσουν ή να τον φιμώσουν. Δεν περνά καν απ' το μυαλό του ότι ο λόγος που η δουλειά του προβάλλεται είναι ο ίδιος λόγος για τον οποίο η διευθύντρια βρίσκει εύλογο να του εκφράσει τις ενστάσεις, δηλαδή ότι ο Τάκης έχει ήδη επιλεγεί με βάση την δεκτικότητά του σε τέτοιου είδους φιλικές συζητήσεις. Κάποιοι άλλοι φίλοι του Τάκη, πάλι, έχουν αρχίσει να βάζουν αρκετό νερό στο κρασί τους σε ότι αφορά τον αντι-ρατσισμό, όχι βέβαια μεταλασσόμενοι σε ρατσιστές --αυτό θα ήταν αδύνατο για φίλους του Τάκη-- αλλά δείχνοντας μια μεγαλύτερη ανεκτικότητα σε αυτούς που είναι, ή κάνοντας τα στραβά μάτια για την ύπαρξή τους. Ο Τάκης παρατηρεί αυτή την στάση αλλά δεν θεωρεί ότι συμβιβάζει κάτι μη θέτοντας θέμα στους φίλους του για την νέα τους αυτή ανεκτικότητα. Η ανεκτικότητα άλλωστε είναι η βάση της φιλίας, και η φιλία είναι η βάση στην οποία ο Τάκης στηρίζει τη ζωή και την πολιτική του συνείδηση. Όπως προείπαμε, ο Τάκης εκτός από αριστερός είναι και δημοκράτης, και δεν διανοείται να αποξενώσει φίλους, να συμπεριφερθεί με εχθρότητα και να συγκρουστεί για ιδέες που κανείς δεν τον πίεσε να αλλάξει ρε αδερφέ. Και βέβαια, ούτε οι φίλοι του Τάκη βλέπουν κανένα πρόβλημα με το γεγονός ότι ο Τάκης κρατάει τις ιδέες του αποφεύγοντας τις συγκρούσεις -- ίσα-ίσα, το βρίσκουν εχέφρον και ενδεικτικό του ισορροπημένου του χαρακτήρα. Και αυτοί άλλωστε, το ίδιο κάνουν με τους δικούς τους φίλους και γνωστούς, και με τους φίλους και γνωστούς των φίλων και γνωστών τους.

Η Μαρία είναι επίσης αριστερή. Η πρωταρχική της σχέση με την αριστερά είναι στο επίπεδο της απαράβατης πίστης σε κάποιες θεμελιώδεις αρχές: ισότητα, κοινοκτημοσύνη, ελευθερία. Η Μαρία έχει και αυτή φίλους και φίλες, αλλά όχι αυτούς που είχε πριν πέντε ή δέκα χρόνια. Διότι στην πορεία της ζωής της συγκρούστηκε ακόμη και με πολύ καλούς της φίλους για τις ιδέες της. Δεν είδε με καμία ανεκτικότητα στάσεις στους φίλους της και τους γνωστούς της που υπέσκαπταν ή υπονόμευαν αυτά στα οποία πίστευε. Έχασε πάνω από μία φορά τη δουλειά της για τέτοιους λόγους. Χρειάστηκε πάνω από μια φορά να ξαναρχίσει από την αρχή, να ξαναβρεί εργασία, ερωτικό σύντροφο, δίκτυο φίλων. Και όλα αυτά επειδή είχε μεγαλύτερη αγάπη για τις ιδέες από ότι για το αίσθημα ότι ήταν αρεστή και αγαπητή, ότι οι άλλοι μιλούν καλά για αυτή, ή ότι τα ταλέντα της βρίσκουν την δέουσα εκτίμηση και προώθηση από ανθρώπους που έχουν σημασία.

Υπάρχει μια ερώτηση που προκύπτει απ' τις ζωές του Τάκη και της Μαρίας: Τι συμπέρασμα βγαίνει από τη σύγκρισή τους;

Ότι ο Τάκης είναι ένας γλυκός, ισορροπημένος και αξιαγάπητος άνθρωπος τον οποίο θα όφειλε κανείς να εμπιστευτεί για τα πάντα, ενώ η Μαρία μια ελαφρώς ανισόρροπη, νευρωτική, επιθετική προσωπικότητα που δεν αντέχει για πολύ τους άλλους, ούτε οι άλλοι για πολύ την ίδια;  Και ότι ο Τάκης είναι ένας προσαρμοστικός και λογικός αριστερός και η Μαρία μια δογματική και αρτηριοσκληρωμένη φανατική;

Ή μήπως ότι ο Τάκης είναι ένας επιφανειακός, ανειλικρινής και ενδοτικός άνθρωπος που θα έπρεπε να είναι ο τελευταίος που θα εμπιστευόμασταν, ενώ η Μαρία ένας τίμιος, ευθύς και ανυστερόβουλος χαρακτήρας που θα όφειλε ο καθένας να εμπιστεύεται ως άνθρωπο χωρίς επιφύλαξη; Και ότι ο Τάκης είναι ένας ασυνείδητα αδίστακτος τυχοδιώκτης που θα πουλούσε και τη μάνα του ατάραχα, αν και με κάποια θλίψη, ενώ η Μαρία θα προτιμούσε να πεθάνει απ' την πείνα παρά να προδώσει έναν άνθρωπο στη γη;

Το αστείο με την ερώτηση είναι ότι η απάντηση που θα επιλέξεις να δώσεις σ' αυτή σε κατατάσσει αυτόματα σε "Τάκη" ή "Μαρία".

Το άλλο αστείο με την ερώτηση είναι ότι η απάντηση "δεν μπορώ να διαλέξω, είναι απλουστευτική και εκβιαστική η σύγκριση" σε κατατάσσει αυτόματα σε "Τάκη."

22 σχόλια:

  1. Εγώ πάντως θα εμπιστευόμουν την Μαρία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πασόκος από τους "Ζήτω ο Ανδρέας" μου κάνει ο Τάκης [ όχι ο σχολιαστής από πάνω...αυτός του κειμένου]και ως εκ τούτου Μαρία

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αν και θα ηθελα να εμπιστευτω την σκληροπηρυνικη Μαρια η αντιμετωπιση της προς τους φιλους ακομα και την οικογενεια της δειχνει ατομο ανικανο να πεισει για την ορθοτητα των αποψεων της. Επομενως δεν προκειται για κομμουνιστρια που βασικη της ευθυνη ειναι να πειθει για την κοινωνια που οι ανθρωποι μπορουν και πρεπει να οικοδομησουν. Δηλαδη παρεα κανει μονο με τους κομμουνιστες; Και πως διεισδυει μεσα στις μαζες για να δει τι σκεφτονται και ποτε θα ειναι ωριμες οι υποκειμενικες συνθηκες; Μου φαινεται αποκομμενη απο αυτες και χωρις ιχνος τακτικης, εντελως ατσαλη. Τον Τακη ουτε καν να τον σχολιασω αφου ξεπουλαει τις αποψεις του μονο και μονο για να ειναι φαινομενικα αγαπητος. Οι κομμουνιστες πρεπει να ειναι συμπαθεις στον κοσμο ακομα και αν διαφωνουν προς το παρον αλλα οχι και να συγκρουονται με ολους και τελικα απομακρυνουν τον λαο. Αλλο το τσακωνομαι αλλο το δεν υπαρχει προς το παρον ταυτιση αποψεων. Προσωπικη μου αποψη οτι το αρθρο ειναι πολυ ελλιπες...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. @Ανώνυμος: Περιγραφή πρωτογενών πολιτικών στάσεων είναι, δεν είναι εγχειρίδιο στρατηγικής και τακτικής και ανάλυση συσχετισμού δυνάμεων.

    Δεν κάνουν όλα τα πράγματα εδώ την ίδια δουλειά, για αυτό και ανεβαίνουν διαφορετικών ειδών πράγματα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Αντωνη έχεις δικιο και ζηταω συγγνωμη που παρεκτραπηκα απλα στην θεση του αριστερος εγω σκεφτομουν κομμουνιστης γι' αυτο και προβληματιστηκα με το γιατι πρεπει να εισαι υποχρεωτικα ενα απο τα δυο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Ή αλλιώς παραφράζοντας το μεγάλο δραματουργό , ‘Πολύ κωλόπαιδα ο Τάκης Κούλα!’
    Ένταξη αυτό για το Φαίδρο του θέματος , για τη τεράστια αυτή κουβέντα για την Αριστερά, τι είναι (και τι δεν είναι ) αριστερός , την ενότητα της Αριστεράς, τη διέξοδο και τη πρόταση της Αριστεράς, και άλλα τέτοια ανάλογα που πάνω που πρέπει να κάνεις άλματα ποσοτικά και ποιοτικά για να αντιμετωπίσεις νέες συνθήκες νέες μεγαλύτερες απαιτήσεις και προκλήσεις, έρχονται και σε τραβούν απ’ το μανίκι…

    Πρόσφατα, δε παν πάνω 2-4 μήνες, έκατσα να παρακολουθήσω νωρίς το απόγευμα σε τοπικό κανάλι της περιοχής μου, τη συνέντευξη κάποιου στελέχους ‘πρώτης γραμμής’ μιας άλλης αριστεράς από αυτή που στηρίζω. Κουρασμένος από τη δουλειά δεν είχα ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ, καμιά διάθεση ούτε να επεξεργαστώ κριτικά αυτά που λέει. Τζίφος ! Το θέμα δεν ήταν να κριτικάρω αλλά έστω και να καταλάβω τι λέει. Αριστερός κι αυτός, αριστερός κι εγώ αλλά το χάσμα τεράστιο. Κατέληξα πως μιλά (ή ζει) για άλλη χώρα, γύρισα το πλευρό, κοιμήθηκα…

    Τάκης και Μαρία . Και οι δυο τόσο αριστεροί και οι δυο τόσο –κατ’ ουσία- εχθροί…

    Με ενδιαφέρει, να διαβάσω σχετικά με την χρίση του όρου αριστερά –και δεξιά και κέντρο αφού αυτά πάνε μαζί- στη πολιτική, το πως και γιατί επιλέχτηκαν αυτοί οι όροι πότε πρωτοεμφανίστηκαν, τι περιέγραφαν , αν με το καιρό απέκτησαν διαφορετική από την αρχική σημασία κ.α. Αν κάποιος φίλος ξέρει, θέλει και μπορεί , κάποιο λινγκ , παραπομπή σε κάποιο Σαιντ, ανάρτηση είναι ευπρόσδεκτα, μια και δυστυχώς δεν είναι εποχές για αγορά βιβλίων.
    Μόλις συνειδητοποίησα πως είπα μια (τουλάχιστο για μένα) μεγάλη αλήθεια, πως δηλαδή Δεξιός Αριστερός και Κεντρώος ΠΑΝΕ ΜΑΖΙ, γι’ αυτό και για αποφυγή κάθε παρανόησης … Κομουνιστής ! κομουνιστής ρε, και τοίχο, τοίχο


    Φαμφάρας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ...ή "πολύ ωραίο το φουστάνι σου Τάκη μου" για να συνεχίσω τις μεγάλες κουβέντες κι εγώ.

      Πάντως εγώ ξέρω πολλούς που είναι πολύ περήφανοι κιόλας που είναι Τάκηδες και βεβαίως δεν είναι κομμουνιστές.

      Διαγραφή
  7. Alain Badiou, "Τι είναι η 'αριστερά'; Στο Κομμουνιστική Υπόθεση, απόσπασμα εδώ: http://radicaldesire.blogspot.com/2009/11/19-1871.html
    Norberto Bobbio, Left and Right: The Significance of a Political Distinction: http://radicaldesire.blogspot.com/2009/11/19-1871.html
    Αφεντομουτσουνάρα μου: "Κομμουνισμός επειδή..." http://radicaldesire.blogspot.com/2010/03/blog-post_24.html

    Η διάκριση των όρων "αριστερά" και "κομμουνισμός" είναι απολύτως αναγκαία και γίνεται ΚΑΙ από τις δύο πλευρές του φράχτη. Βλ., πχ. εδώ: http://radicaldesire.blogspot.com/2010/01/entre-deux.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Χμμ...

    Με προβλημάτισαν κυρίως οι τέσσερις τελευταίες σειρες του κειμένου.

    Κι ετσι υποψιάζομαι,οτι παίζει να μην υφίσταται καν ζητούμενο επιλογης μεταξύ του διπόλου ¨Τακη-"Μαρια",και το πάραπάνω κείμενο να είναι σκοπίμως παραπλανητικό (ή μαλλον κατευθυντικό),ως μια περίτεχνη επίδειξη σωκρατικής μαιευτικης,που σκοπό έχει την ιδεολογική και ηθική δικαίωση της "Μαρίας".

    Αναρωτιέμαι αν θα μπορούσε κανείς να δει με συμπάθεια και την περίπτωση του "Τάκη",ώς ριγμένου στη βάση ενός,μάλλον,υποκειμενικού πολιτικού ετεροκαθορισμού.Ή τουλάχιστον να του αναγνωρίσει μια συνεπή ρεαλιστική στάση,κι ενα πολιτικά "efficient design",που θα του προσφέρει αυξημένες δυνατότητες επιβίωσης κι επικράτησης,μακροπρόθεσμα.

    Ακόμα και το "σόφισμα",πως τάχα "η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μεση",μαλλον θα πρέπει να απορριφθεί,καθώς φανερώνει μια ιδεοληπτική προσκόλληση στην...(εμπειρική) πραγματικότητα.

    Τελικώς,ανιχνεύοντας τη σκοπιμότητα του παρόντος,ο μόνος λόγος για να καταναλώσει o αναγνώστης φαια ουσία με αφορμή το κείμενο,θα ήταν για να αναλογιστεί την τύχη,που επιφυλάσσει η "Μαρια" στον "Τάκη",οταν η Ιστορική Συγκυρία καταστήσει την πρώτη,αφέντρα της μοίρας του δευτέρου,


    n'est-ce pas ?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σχεδόν copy-paste σχολίου που είχε γίνει όταν πρωτοδημοσιεύτηκε το κείμενο. Τα ίδια επιχειρήματα ακριβώς. Ορισμένα πράγματα δεν αλλάζουν.

      Όσο για την κατανάλωση "φαιάς ουσίας", ίσως θα πρεπε να βάλω μια προειδοποιητική ταμπέλα για να μην την χαλάτε ασκόπως διαβάζοντας τα κείμενά μου.

      Διαγραφή
    2. Στο Radical Resire δεν φαίνονται πάντως καθόλου σχόλια στην εν λόγω ανάρτηση.

      Διαγραφή
  9. Αυτό συμβαίνει επειδή από λάθος χάλασε το προηγούμενο σύστημα σχολίων (disqus). Τα σχόλια είναι αποθηκευμένα, αλλά για ανεβούν η διαδικασία είναι τρομερά χρονοβόρα. Μιλάμε για πάνω από χίλια σχόλια συνολικά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Προς ικανοποίηση περιεργείας όμως, ας ανασύρω κάποια:

      "AR

      7 months ago
      Θυμίζει ερώτηση που με το ύφος της εμπεριέχει την απάντηση.Απλά εδώ είναι πιο ψυχολογικό.Μια χαρά μου φαίνεται η Μαρία.Ο χαρακτήρας Τάκης έχει "φτιαχτεί" εξάλλου με τέτοιον τρόπο ώστε να μην αποτελεί επιλογή για ένα που έχει πάθος για τις ιδέες του.Απλά το πάθος για τις ιδέες σου δεν βλέπω γιατί δεν μπορεί συμβαδίζει με την θέληση,ή μάλλον με το ακόμα μεγαλύτερο πάθος να θέτεις σε ερώτηση αυτές τις ιδέες ή σημασίες.Γιατί αυτός ο αναστοχασμός είναι εν τέλει που επιτρέπει στο άτομο να διατηρεί και να υποστηρίζει με πάθος τις ιδέες του, με κάθε κόστος, αλλά και να τις παρατά όταν κρίνει πως δεν τον βοηθάνε.

      Υ.Γ-Από πότε το πάθος για τις ιδέες εμποδίζει την δημοκρατικότητα του ατόμου?"

      Διαγραφή
  10. "Weltschmerz K.
    7 months ago
    Εκβιαστικό το δίλημμα (άρα υποθέτω ότι διαλέγω Τάκη!) και λίγο σκηνοθετημένη η αφήγηση: διαλέξτε ελεύθερα, αλλά αν είστε με τον Τάκη θα πρέπει να αναρωτηθείτε μήπως είστε αδίστακτοι ευκαιριοκράτες που θα πουλούσαν τη μάνα τους! Στην πραγματικότητα μάλλον το εκκρεμές πηγαίνει αδιάκοπα από τον ένα πόλο στον άλλο -στο βαθμό που δεχτούμε ότι υπάρχουν δυο τέτοιοι πόλοι και ότι είναι οι συγκεκριμένοι- εντός κάθε μορφής υποκειμενικότητας. Πάντως εγώ περισσότερες Μαρίες έχω συναντήσει στην αριστερά παρά Τάκηδες, αν και απ' ότι βλέπω για όλους ισχύει το αντίθετο. Ωραίο κείμενο, πάντως."

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ελπίζω να αρκούν δειγματοληπτικά για το deja vu...έχει κι άλλα στο ίδιο μοτίβο πάντως.

      Διαγραφή
    2. Ωραία τα είπε αυτός ο Βελτσμερτάκης. Προσυπογράφω διότι, μεταξύ άλλων, εμπειρικά οι Μαρίες που έχω συναντήσει παραμένουν περισσότερες από τους Τάκηδες!

      Διαγραφή
  11. Εντούτοις το αν γίνεται αντιληπτό κάποιο φαινόμενο deja vu,θα πρέπει να απασχολήσει πρωτίστως τον συγγραφέα του κειμένου και εμμέσως τις γενεσιουργές τάσεις που τον οδήγησαν στη συγγραφή του και οχι τους όποιους σχολιαστές.
    Για να δανειστώ το πνεύμα της φράσης της Rita Mae Brown περι παραλογισμού,το να ανέμενε κανείς διαφορετικές αντιδράσεις απο την αναδημοσίευση,δε θα ήταν λογικό.

    Οι αρνητικές αλλα παρολ'αυτα συνεπείς αντιδρασεις των όποιων σχολιαστών θα πρέπει να προβληματίζουν τον συγγραφέα κι όχι να τον ικανοποιούν στα πλαίσια ενός ιδιαζόντος μοντέλου ετεροκαθορισμού,συμφωνα με τον οποίο,καθένας που διαφοροποιείται ή διαφωνεί μαζί "μας" απλώς επιβεβαιώνει τον εαυτο του ως ιδεολογικό αντίπαλο "μας",συνεπώς τα επιχειρήματά του στερούνται ορθότητας και δικαίου.Κάτι τέτοιο αποτελεί λογική πλάνη και συμπτωματικά είναι η ίδια που εμφανίζεται στην καθαυτή σύγκριση μεταξυ Μαριας και Τακη.

    Φυσικά ο καθένας έχει το δικαίωμα να μεταχειρίζεται οποιοδήποτε μέσο (πλανη,σοφιστεία κτλ) στην προσπάθεια του να πείσει ή απλώς να ένα ελάχιστο ενδιαφέρον για τα κείμενά του.Όμως το να εμμένι στη μεθοδολογία του,μετασχηματίζοντας την κριτική σε...έπαινο είναι αμφιλεγόμενη και παραπλανητική τακτική.

    Υποψιν,να τονίσω οτι το παρον σχόλιο σχετίζεται μονο με τη λογική και την επιχειρηματολογία της ανάρτησης και δεν αποτελεί σε καμμια περίπτωση πολιτική τοποθέτηση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Η Μαρια ειναι η αλλη περσονα -το αλτερ εγκο του Τακη ..
    Εχονας περασει απο τα σταδια του Τακη και φτανοντας στην -ας την πουμε - κορυφή στον επαγγελματικό της χωρο
    ''-συμβαίνει επίσης να είναι διευθύντρια σε έναν προοδευτικό οργανισμό που προβάλλει την δουλειά του Τάκη,-''
    χρησιμοποιωντας μεθοδους του Τακη (πως αλλιως)- αντιδρα στις προηγουμενες εσωτερικές ταπεινωσεις που της επεβαλε η ..''πολυφωνια και η ανεκτικοτητα'' - απαραιτητες προυποθεσεις της ανελιξης και καρριερας - προβαλλοντας -τωρα που εφτασε στην Κορυφή την ακαμψια των ...αξιων της..

    Ετσι κανεις δεν μπορει να την ψεξει για οσφυκαμψια - και αν καποιος ισχυριστει το ''Μα ..Η Μαρια; Την θυμαμαι πρινα απο χρόνια να ειναι Τακης με περικεφαλαια - ολοι θα πουμε: Καλά Δεν ντρεπεσαι; Αυτη ειναι Βραχος Ηθικής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Ο "Τάκης" είναι το μοναδικο ιδεολογικο αλλοθι της "Μαρίας".
    Τυχερή που ήδη υπάρχει,αλλιώς θα πρεπε τον επινοήσει...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πρέπει να πεθάνεις πολλούς θανάτους, διαφόρων λογιών, για να αρχίσεις να σκέφτεσαι τι φτιάχνει τη Μαρία. Και τη Μαρία δεν την φτιάχνει ο Τάκης. Ούτε τον χρειάστηκε ποτέ. Η Μαρία γεννιέται απ' τον δικό της θάνατο.

      Πόσες φορές έχεις πεθάνει ως τα τώρα; Αιφνίδιους θανάτους; Αργούς και βασανιστικούς; Θανάτους από ατύχημα, από εξοστρακισμένη σφαίρα, γελοίους θανάτους, τραγικούς, αυτοκτονίες, φόνους;

      Διαγραφή