Κυριακή, 22 Ιανουαρίου 2012

Mike Thomson-Προσπάθησε η Βρετανία να δολοφονήσει τον Λένιν;

Προσπάθησε η Βρετανία να δολοφονήσει τον Λένιν;
Του Mike Thomson
BBC, Radio 4

Σχεδόν ένα αιώνα πριν, η Βρετανία κατηγορήθηκε για την οργάνωση ενός σχεδίου δολοφονίας του Λένιν και ανατροπής του νεότευκτου μπολσεβικικού καθεστώτος. Η Βρετανική Κυβέρνηση απέρριψε την εκδοχή ως απλή σοβιετική προπαγάνδα. Όμως νέα ντοκουμέντα δείχνουν ότι ίσως ήταν αλήθεια. 

Αυτό που για δεκαετίες ήταν γνωστό ως "Σχέδιο Λόκχαρτ" έχει χαραχτεί στα χρονικά των σοβιετικών αρχείων, διδάχτηκε στα σχολεία [της ΕΣΣΔ], και αναπαραστάθηκε ακόμα και σε ταινίες. 

Νωρίς το 1918, στους τελικούς μήνες το Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η νέα σοβιετική κυβέρνηση της Ρωσίας διαπραγματευόταν την συμφωνία ειρήνης με την Γερμανία και απέσυρε τα εξαντλημένα της στρατεύματα απ' το μέτωπο. 

Αυτό δεν άρεσε στο Λονδίνο. Η κίνηση [σύναψης ειρήνης] θα επέτρεπε στο Βερολίνο --το οποίο πολεμούσε σε δύο μέτωπα-- να ενισχύσει τις δυνάμεις του στη Δύση. 

Οι Βρετανοί, αποφασισμένοι να φέρουν τους Ρώσους πίσω στον πόλεμο, απέστειλαν έναν νεαρό, στα 30 του, ως εκπρόσωπο του Λονδίνου στη Μόσχα. 

Λεγόταν Robert Bruce Lockhart.


Στήριξη στους αντι-μπολσεβίκους
Ο Λόκχαρτ, που ήταν σκωτσέζος, ήταν γραφικός χαρακτήρας. Γνωστός για την αγάπη του στο κρασί, τις γυναίκες και τον αθλητισμό, ήταν επίσης περήφανος για την υποτιθέμενη ικανότητά του να διαβάζει πέντε βιβλία ταυτόχρονα. 

Στην αρχή, ο καλοδιαβασμένος Λόκχαρτ έμοιαζε να σημείωνει πρόοδο για το θέμα, αλλά τον Μάρτη της ίδιας χρονιάς, οι Σοβιετικοί υπέγραψαν την ειρηνευτική συμφωνία Μπρεστ-Λιτόφσκ, και έτσι έδωσαν τέλος στις ελπίδες ότι θα ξαναέμπαιναν στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων.

Ο Λόκχαρτ φαίνεται πως δεν είχε σκοπό να τα βάλει κάτω.  

Αντί για αυτό, η υπόθεση είναι πως στράφηκε πλέον στην ιδέα της ανατροπής του καθεστώτος των Μπολσεβίκων και της αντικατάστασής του με μια άλλη κυβέρνηση που θα ήταν πρόθυμη να ξαναρχίσει τον πόλεμο ενάντια στη Γερμανία.  

Τα έγγραφα δείχνουν πως τον Ιούνη, ο Λόκχαρτ ζήτησε από το Λονδίνο να χρηματοδοτήσει διάφορες αντιμπολσεβικικές οργανώσεις στη Μόσχα.  

Η επιστολή αυτή, με την ένδειξη "επείγον", στάληκε από το Φόρειν Όφφις στο εθνικό θησαυροφυλάκιο.  Συνοψίζει την στάση του υπουργού εξωτερικών απέναντι στην έκκληση του εκπροσώπου [του Λονδίνου] στη Μόσχα: 
Ο κος Μπάλφουρ έχει την άποψη ότι ήρθε η ώρα να αναλάβουμε αυτή την δράση, και εγώ πρέπει να σας ζητήσω να ζητήσετε απ' την Επιτροπή των Λόρδων να δώσει την απαραίτητη έγκριση για την πληρωμή των ποσών εκείνων που ο κύριος Λόκχαρτ θα συγκεντρώσει για τον σκοπό αυτό.  
Αντεπανάσταση
Στά τέλη του Μάη, οι Βρετανοί αποφάσισαν να στείλουν μια μικρή στρατιωτική δύναμη στον Αρχάγγελο, στη βόρεια Ρωσία.

Η επίσημη γραμμή ήταν πως τα στρατεύματα βρισκόταν εκεί για να εμποδίσουν χιλιάδες τόνους βρετανικού στρατιωτικού εξοπλισμού, που είχαν δοθεί στους Ρώσους, απ' το να πέσουν σε γερμανικά χέρια.  

Το καλοκαίρι του 1918, ο Λόκχαρτ έστειλε τηλεγράφημα στο Λονδίνο, κατόπιν συνάντησης με έναν ντόπιο αντιπολιτευόμενο των Μπολσεβίκων με το όνομα Σαβίνκοφ. 

Το τηλεγράφημα έγραφε: "Προτάσεις Σαφίνκοφ για αντεπενάσταση. Το σχέδιο αφορά πώς, με την επέμβαση των Συμμάχων, θα δολοφονηθούν οι αρχηγοί των Μπολσεβίκων και θα διαμορφωθεί στρατιωτική δικτατορία." 

Κάτω απ' το τηλεγράφημα αυτό υπάρχει ένα σημείωμα με τα αρχικά του Λόρδου Curzon, που τότε ήταν μέλος του Συμβουλίου Πολέμου της Βρετανίας.

Το σημείωμα γράφει: "Οι μέθοδοι του Σαβίνκοφ είναι δραστικές, αν και εφόσον πετύχουν θα είναι μάλλον αποτελεσματικές, όμως δεν μπορούμε να πούμε ή να κάνουμε κάτι μέχρι να αποφασιστεί τελεσίδικα η επέμβαση."


Ο 'άσος των κατασκόπων'
Στο μεταξύ, ο Λόκχαρτ είχε βρει σύμμαχο στη Μόσχα έναν άλλο πολύ γραφικό τύπο.  

Ο Σϊντεϊ Ράιλι, ένας Ρώσος που είχε νωρίτερα αλλάξει το όνομά του από Ρόζενμπλουμ, ήταν ένας εντυπωσιοθηρικός, λάτρης του ρίσκου επιχειρηματίας που είχε πρόσφατα αρχίσει να εργάζεται για τις Βρετανικές Μυστικές Υπηρεσίες. 

Έγινε γνωστός ως 'άσος των κατασκόπων', έγινε διάσημος σε βιβλία για ριψοκίνδυνες αποστολές, και έχει ακόμα και την διάκριση να θεωρείται η έμπνευση για τον Τζέιμς Μποντ του Ιάν Φλέμινγκ.

Αλλά μια μεγάλη έκπληξη ανάμενε και τους δύο.

Αργά το καλοκαίρι του 1918, έγινε μια απόπειρα δολοφονίας του Λένιν στη Μόσχα. Πυροβολήθηκε δύο φορές από μια νεαρή Ρωσίδα. 

Η Τσέκα, η μυστική αστυνομία των Μπολσεβίκων, συνέλαβε τον Λόκχαρτ λίγες ώρες αργότερα, και τον πήγε στο Κρεμλίνο για ανάκριση. 

Ο Ράιλι ξέφυγε απ' τα νύχια της Τσέκα στην περίπτωση αυτή, αλλά εκτελέστηκε αρκετά χρόνια μετά, αφού πρώτα δελεάστηκε να επιστρέψει στη Ρωσία.  

Σύμφωνα με τα αρχεία της Τσέκα,  ο Λόκχαρτ ομολόγησε ότι ήταν μέρος σχεδίου που προτάθηκε από το Λονδίνο να δολοφονήσει τον Λένιν και να ανατρέψει την κυβέρνηση των Μπολσεβίκων. Νωρίς όμως τον Οκτώβρη του 1918, ο εκπρόσωπος της Βρετανίας στη Μόσχα απελευθερώθηκε, σε αντάλλαγμα με τον Ρώσο ομόλογό του στο Λονδίνο.  

'Οικονομία με την αλήθεια'
Στο μπεστ σέλλερ του, Αναμνήσεις ενός Βρετανού πράκτορα, το οποίο δημοιεύτηκε την δεκαετία του 1930, ο Λόκχαρτ επέμεινε ότι δεν είχε ανάμιξη ούτε σε απόπειρες δολοφονίας του Λένιν, ούτε σε απόπειρες ανατροπής της κυβέρνησης των Μπολσεβίκων. Επέμεινε, αντίθετα, ότι ο εκκεντρικός 'άσος των κατασκόπων', ο Σίντεϊ Ράιλι ήταν ο άνθρωπος πίσω απ' τα σχέδια για πραξικόπημα. 

Ο Λόκχαρτ πρόσθεσε ότι δεν είχε ιδιαίτερη σχέση με τον Ράιλι, που κάποιοι ισχυρίζονταν πως ήταν εκτός ελέγχου.  

Ωστόσο, ανακαλύφθηκε σε αμερικανικά αρχεία μια επιστολή του γιού του Λόκχαρτ, του Ρόμπιν. Η επιστολή δείχνει ότι ο πατέρας του μάλλον έκανε οικονομία με την αλήθεια: 
Αν υπάρχει κανείς στο Φόρειν Όφφις που να προβληματίζεται ακόμα για τη σχέση του πατέρα μου με τον Ράιλι, είναι ξεκάθαρο από το βιβλίο του Αναμνήσεις ενός Βρετανού πράκτορα ότι, άπαξ και αποφασίστηκε επέμβαση στη Ρωσία το 1918, [ο πατέρας μου] έδωσε την ενεργό του στήριξη στο αντεπαναστατικό κίνημα στο οποίο φυσικά εργαζόταν ενεργά ο Ράιλι.  
Ο πατέρας μου ο ίδιος μού ξεκαθάρισε ότι συνεργάστηκε πολύ στενότερα με τον Ράιλι από όσο παραδέχτηκε δημόσια...
'Υποκρισία' στο Whitehall
Ο άνθρωπος που βρήκε αυτή την επιστολή, ο καθηγητής Robert Service, θεωρεί πως ο μόνος τρόπος για να βεβαιωθούμε για την αλήθεια είναι να αποκτήσουμε πρόσβαση στους υπόλοιπους φακέλους της εποχής. 

Περισσότερο από 90 όμως χρόνια αργότερα, η Βρετανική κυβέρνηση συνεχίζει να κρατά μυστικούς πολλούς από αυτούς τους φακέλους. Κι όλα αυτά, κατά την άποψη του Robert Service, ώστε να συντηρηθεί ο μύθος πως συνομωσίες στυλ Λόκχαρτ δεν έχουν ποτέ εκπονηθεί απ' το Λονδίνο και δεν θα μπορούσαν καν να τύχουν ανταπόκρισης. 

"Σήμερα, η Βρετανία έχει μια πολιτική για τις υπηρεσίες πληροφοριών της που είναι ανοιχτά αντίθετη με την ανατροπή ξένων κυβερνήσεων ή την δολοφονία ξένων πολιτικών αρχηγών", λέει.

"Φαντάζομαι πως το σκεπτικό στο Whitehall είναι ότι πρέπει να υποκριθούμε πως έτσι ήταν πάντοτε. Πως οι Βρετανοί ήταν πάντα καθαροί."

"Αλλά οι Βρετανοί δεν ήταν πάντα καθαροί. Ήταν το ίδιο βρώμικοι με όλους τους άλλους."

Πηγή: BBC
Μετάφραση: Lenin Reloaded

2 σχόλια:

  1. Το άρθρο Thomson μεταφράστηκε στα πλαίσια της επετείου του θανάτου του Λένιν, που πολλοί θεωρούν ότι οφειλόταν στις συνέπειες της δολοφονικής επίθεσης εναντίον του απ' την Εσσέρα Fanny Kaplan.

    Το λινκ στο κείμενο το οφείλω στο ιστολόγιο του Μαύρου Πρόβατου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Το κείμενο αφιερώνεται στις σημερινές διαδικτυακές καρικατούρες των Λόκχαρτ και Ράιλι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή