Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2012

Ο Γκράμσι τους κι ο Γκράμσι μας

Όμως, ένα αριστερό κόμμα δεν είναι συνδικαλιστική κίνηση για να υιοθετεί άκριτα όλα τα αιτήματα, αλλά τα ιεραρχεί σε ένα πρόγραμμα. Σε ένα συλλογικό σχέδιο για την αλλαγή της κοινωνίας. [...] Μιλάει χωρίς να μασάει τα λόγια του για όλες τις συντεχνίες που φοροδιαφεύγουν σε μια κοινωνία που μόνον 4 στους 10 πληρώνουν φόρους και δεν δημαγωγεί ασύστολα [...] Επισημαίνει την ανάγκη της υγιούς επιχειρηματικότητας απέναντι σε όλους τους κρατικοδίαιτους αεριτζήδες που λυμαίνονται το δημόσιο και κοινοτικό χρήμα. Γιατί, όσοι δοκίμασαν την ανεργία και την ξύλινη «αντιμονοπωλιακή» ρητορεία της αριστεράς, ξέρουν ότι η εργασία είναι αξιοπρέπεια. [...].Υπάρχουν δυο μαγικές λέξεις που λείπουν από την λεξικό της μεταπολίτευσης. Ατομική ευθύνη. [...] "Η υπευθυνότητα είναι ένα αβάσταχτο φορτίο· μας αλυσοδένει με τις συνέπειες των πράξεών μας" γράφει ο Πασκάλ Μπρυκνέρ στον «Πειρασμό της αθωότητας».

Αν θέλει να προσφέρει κάτι η αριστερά πρέπει να θυμηθεί πάλι την ιδεολογική ηγεμονία του Γκράμσι και τη σημασία της ιδεολογίας. Που σημαίνει να αναδείξει το ψέμα στο οποίο ζούσαμε. Να καταγγείλει την υποκρισία που ενδημεί και στην ίδια την αριστερά. Να κάνει δηλαδή την αυτοκριτική της. Να ξαναδώσει πάλι στις λέξεις την αλήθεια τους. Να αναδείξει τις αξίες που έσβησαν. Την αλληλεγγύη. Την εργασία. Την αξιοκρατία. Την ηθική. Την υπεράσπιση των αδύνατων.

[...] Ο λαϊκισμός είναι πάντα γοητευτικός και χαϊδεύει τα αυτιά. Γι’ αυτό και θα έχει πολύ μέλλον.
Μάκης Καραγιάννης, Πολιτική επιθεώρηση

Antonio Gramsci
Ούτε φασισμός, ούτε φιλελευθερισμός: Σοβιετισμός!

[...] Στο κίνημα της αντίστασης στον φασισμό, το σημαντικότεορ κομμάτι πέρασε στο Φιλελεύθερο Κόμμα γιατί ο σχηματισμός δεν έχει κανένα άλλο πρόγραμμα να αντιπαραθέσει στο φασισμό απ' το παλιό, Φιλελεύθερο πρόγραμμα της κοινοβουλευτικής αστικής δημοκρατίας, της επιστροφής στο Σύνταγμα, στην νομιμότητα, στην δημοκρατία. [...] Σύμφωνα με την σύνοδο του Φιλελεύθερου Κόμματος, ο ιταλικός λαός αντιμετωπίζει μια επιλογή: είτε φασισμός είτε φιλελευθερισμός· είτε κυβέρνηση της αιματηρής δικτατορίας Μουσολίνι, είτε κυβέρνηση Slandri, Gioliotti, Amendola, Turati, don Sturzo, ή Vella που θα τείνει προς την επανίδρυση της παλιάς καλής φιλελεύθερης δημοκρατίας, κάτω απ' τη μάσκα της οποίας η αστική τάξη θα συνεχίσει να ασκεί τον εκμεταλλευτικό της ρόλο. 

Ο εργάτης, ο αγρότης, που έχει για χρόνια μισήσει τον φασισμό που τον καταπιέζει, θεωρεί απαραίτητο, για να τον ανατρέψει, να γίνει σύμμαχος της φιλελεύθερης μπουρζουαζίας, να υποστηρίξει αυτούς που στο παρελθόν, όταν είχαν την εξουσία, υποστήριξαν και όπλισαν τον φασισμό ενάντια στους εργάτες και τους αγρότες, και που πριν λίγους μήνες μόλις δημιούργησαν μέτωπο με τον φασισμό και μοιράστηκαν την ευθύνη των εγκλημάτων του. Έτσι τίθεται το ερώτημα της εξάλειψης του φασισμού; Όχι! Η εξάλειψη του φασισμού πρέπει να είναι η εξάλειψη της μπουρζουαζίας που τον δημιούργησε.  

Όταν το Κομμουνιστικό Κόμμα, τις μέρες μετά τη δολοφονία του Matteoti, κυκλοφόρησε το σύνθημα: “Κάτω η κυβέρνηση των δολοφόνων! Διάλυση των Φασιστών Παραστρατιωτικών!” δεν θεώρησε ότι η κυβέρνηση δολοφόνων θα πρεπε να αντικατασταθεί από μια κυβέρνηση που με όλες της τις πολιτικές άνοιξε το δρόμο στους δολοφόνους και τους όπλισε. Δεν θεώρησε ποτέ ότι οι Giolitti, Nitti, και Amendola, που βρίσκονταν στην εξουσία όταν δημιουργήθηκαν οι φασιστικές παραστρατιωτικές δυνάμεις, θα ήταν ικανοί να αφοπλίσουν τις δυνάμεις αυτές, τις οποίες είχαν αντιμετωπίσει προνομιακά και είχαν οπλίσει ενάντια στην εργατική τάξη. 

Όταν διατύπωνε το σύνθημά του, το κόμμα μας δεν είχε στόχο να αντικαταστήσει τον φασισμό που κατέρρεε με τον παλιό φιλελευθερισμό, του οποίου η απεχθής αποτυχία και οριστική εξάλειψη σηματοδοτήθηκε από την Πορεία στη Ρώμη. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, απ' την αρχή της κρίσης του φασισμού, βεβαίωσε πως η εργατική τάξη και οι αγρότες πρέπει να γίνουν οι νεκροθάφτες αυτών που βρίσκονται στην εξουσία, και να τους διαδεχτούν σ' αυτή.  

Η δράση της μάζας των βιομηχανικών προλεταρίων και των αγροτών είναι απαραίτητη για την ήττα του φασισμού, για τον ταξικό αγώνα με όλες του τις συνέπειες. Αναμφίβολα, το προλεταριάτο πρέπει να χρησιμοποιήσει τις αντιφάσεις και τους ανταγωνισμούς που αναπτύχθηκαν μέσα στη μπουρζουαζία και την μικροαστική τάξη στα πλαίσια της πάλης ενάντια στον φασισμό. Αλλά χωρίς άμεση δράση δεν μπορεί ποτέ να ανατραπεί ο φασισμός. Το να θέτεις το πρόβλημα με αυτό τον τρόπο θα σήμαινε, ταυτόχρονα, το να θέτεις το ερώτημα της διαδοχής του φασισμού. Με την ήττα του φασισμού απ' τη δράση των εργατικών και αγροτικών μαζών, ο φιλελευθερισμός δεν θα 'χει μερίδιο στη διαδοχή. Το δικαίωμα αυτό ανήκει στην κυβέρνηση των εργατών και των αγροτών που θα είναι ικανή και θα έχει την ειλικρινή αποφασιστικότητα να αφοπλίσει τις φασιστικές παραστρατιωτικές δυνάμεις, να οπλίσει την εργατική τάξη και τους αγρότες.  

Πλέον, είναι ζήτημα άλλου πράγματος από ότι της επιστροφής στο σύνταγμα, στη δημοκρατία και τον φιλελευθερισμό. Αυτές είναι εύηχες λέξεις που χρησιμοποιεί η μπουρζουαζία για να εξαπατήσει τους εργάτες της πόλης και της επαρχίας ώστε να εμποδίσει την κρίση απ' το να πάρει τον πραγματικό της χαρακτήρα, δηλαδή, την εκδίκηση των εργατών και των αγροτών ενάντια στον φασισμό που τους καταπίεσε και ενάντια στον φιλελευθερισμό που τους εξαπάτησε, και ο οποίος μόλις πριν λίγους μήνες συνεργάστηκε ή αναζήτησε να συνεργαστεί (D’Aragona, Baldesi, κλπ) με τον Μουσολίνι.

Η ιταλική κρίση μπορεί να λυθεί μόνο με τη δράση των εργαζόμενων μαζών. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να εξαλειφθεί ο φασισμός στο επίπεδο της κοινοβουλευτικής ίντριγκας· μόνο συμβιβασμός θα προκύψει, που θα αφήσει την μπουρζουαζία στην εξουσία με τον ένοπλο φασισμό στην υπηρεσία της. Ο φιλελευθερισμός, ακόμα κι αν έχει εμβολιαστεί με τις ορμόνες της μεταρρυθμιστικής μαϊμούς, είναι αδύναμος. Ανήκει στο παρελθόν.  

[...] Σήμερα, το Κομμουνιστικό Κόμμα είναι το μόνο που επαναλαμβάνει αυτή την αλήθεια στο προλεταριάτο. Η επιρροή του αυξάνεται, η οργάνωσή του αναπτύσσεται, όμως η πλειοψηφία των εργατών και αγροτών, που έχει συρθεί από την Συνομοσπονδία Εργαζομένων και το Μαξιμαλιστικό Κόμμα [...] δεν έχει ακόμα ξαναποκτήσει την ταξική της συνείδηση, δεν έχει κατανοήσει ότι η εργατική και αγροτική τάξη είναι ο βασικός παράγοντας στην κρίση γιατί έχει μεγάλο αριθμητικό μέγεθος, καθώς και την μεγάλη δύναμη της νεολαίας. Αν δεν θέλει να εξαπατά τον εαυτό του [το Κομμουνιστικό Κόμμα] πρέπει να δράσει στο επίπεδο της ταξικής πάλης ως αυτόνομη δύναμη, που σύντομα θα γίνει καθοριστική, και όχι στο επίπεδο της ταξικής συνεργασίας, για να μην κάνει τίποτα καλύτερο απ' το να αλλάξει τη μάσκα της ιταλικής μπουρζουαζίας. 

[...] Τη στιγμή του κλεισίματος της Φιλελεύθερης Συνόδου, η οποία αναζητά και πάλι να κερδίσει τους εργάτες, οι εργάτες και οι αγρότες, απ' το ένα άκρο της Ιταλίας στο άλλο, απαντούν στην άδεια τους φλυαρία με το εξής: Ούτε Φασισμός, ούτε Φιλελευθερισμός: Σοβιετισμός!

16 σχόλια:

  1. Επειδή, κύριοι "ευρωκομμουνιστές" που εκφυλιστήκατε σ' αυτό το ανοιχτά δοσιλογικό έκτρωμα που λέγεται ΔΗΜΑΡ (προκαταβολική συγνώμη απ' τους ιταλούς φιλελεύθερους που βρίζει ο Γκράμσι, η σύγκριση τους αδικεί κατάφωρα), το να αποπατείς πάνω στους νεκρούς του αντιπάλου σου θεωρείται ακόμα και σήμερα τόσο ειδεχθές ως ΕΓΚΛΗΜΑ ΠΟΛΕΜΟΥ που ακόμα και οι Αμερικάνοι ντράπηκαν με τους μισθοφόρους τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Η παραβολή των λόγων του κ. Καραγιάννη που, ως σάλτσα, παραθέτει και "ολίγον Γκράμσι" για να στηρίξει τα επιχειρήματά του με το κείμενο του ίδιου του Γκράμσι είναι αποκαλυπτική.

    Σε αυτό που διαφωνώ κάπως, Αντώνη, είναι στο σχόλιό σου με το οποίο θεωρείς τη ΔΗΜΑΡ εκφυλισμένη κατάληξη του ευρω-κομμουνισμού. Ουδεμία σχέση με τον ευρωκομμουνισμό (ακόμα με το "δεξιό") έχει η ΔΗΜΑΡ.

    Το γιατί τα κόμματα του ευρωκομμουνισμού αδυνάτησαν ή διαλύθηκαν είναι αντικείμενο μεγάλης συζήτησης και σίγουρα κάποιος πρέπει να αναζητήσει αιτίες και στα θεμέλια (θεωρητικά, ταξικά, κλπ) αυτού του ρεύματος. Ανάλογη τύχη είχαν, βέβαια, και τα λεγόμενα φιλο-σοβιετικά ΚΚ (ίσως το ΚΚΕ με το ΚΚΠορτογαλίας να είναι οι μόνες εξαιρέσεις στην Ευρώπη) -προφανώς και για την περίπτωσή τους ισχύει η παραπάνω μεθοδολογική παρατήρηση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Να εξηγήσω τους λόγους της διατύπωσης στο σχόλιο, ανανεωτικέ:

      1. Ο Γκράμσι είναι η αναμφισβήτητη θεωρητική σημαία του ευρωκομμουνισμού, αρχικά, και της ευρωαριστεράς, σε δεύτερο στάδιο. Αυτό ήδη ενέχει αρκετές επιλεκτικές εμφάσεις και αποσιωπήσεις για το έργο του, το οποίο ας πω παρενθετικά ότι είχα την τύχη να μελετήσω συνολικά και από πολύ νωρίς (1994) σε οργανωμένο ακαδημαϊκό πλαίσιο.

      2. Όλως τυχαίως, αυτή η ηρωϊκή και ευφυής φιγούρα του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος έχει γίνει το θεωρητικό κλωτσοσκούφι κάθε εκδοχής ρεφορμισμού, παρέκκλισης και στρέβλωσης που κατέβηκε ποτέ στον ευφάνταστο νου να αποπειραθεί.

      Ο κύριος Ρινάλντι μαγείρεψε τον Γκράμσι ως βάση του "να μάθουμε απ' τη ΧΑ" σε ό,τι αφορά το ζήτημα της στάσης της αριστεράς απέναντι στους μετανάστες.

      Ο πιο πάνω κύριος εφήυρε τον Γκράμσι της "προσωπικής ευθύνης" και του απεργοσπαστισμού.

      Και όταν ο πρώην ΕΠΕΝίτης κύριος Βορίδης θέλησε να βρει κάτι για να κανιβαλίσει την μαρξιστική παράδοση, τον φτωχό Γκράμσι βρήκε.

      Τυχαίο; Δεν νομίζω. Γιατί κανείς απ' τους τρεις δεν διανοήθηκε να ακουμπήσει το όνομα "Λένιν" για να κάνει τη βρωμοδουλειά; Για τον απλούστατο λόγο ότι το όνομα "Γκράμσι" έχει στην Ελλάδα καταστεί συνώνυμο της ανεξέλεγκτης ερμηνευτικής αυθαιρεσίας και της κανιβαλικής επιδρομής στην παράδοση του κομμουνισμού.

      Αλλά αυτό δεν είναι κάτι για το οποίο ευθύνεται ο ίδιος ο Γκράμσι. Ας αναλογιστούν τις ευθύνες τους όσοι τον "ξαναπακέταραν" για την εκφυλισμένη σοσιαλδημοκρατία που ο ίδιος σθεναρά απέρριψε.

      Διαγραφή
    2. Και ΠΑΝΤΑ, η έννοια-Τιραμόλα είναι ΜΙΑ: Αυτή η καταταλαιπωρημένη "ηγεμονία", που ΑΝΑΘΕΜΑ ΜΕ αν έχει κάτσει κάποιος στην Ελλάδα να μελετήσει επισταμένως και αναλυτικά όπως τη μελέτησε πριν 35 χρόνια ο Πέρι Άντερσον του "The Antinomies of Antonio Gramsci": http://www.newleftreview.org/A68

      Διαγραφή
    3. Έχω την εντύπωση οτι τα πρόσωπα είναι σαν τις λέξεις, αποτελούν πολιτιστική παρακαταθήκη. Όπως η ετυμολογία των λέξεων επαναδιατυπώνεται ιδεολογικά φορτισμένη, το αυτό γίνεται και με την κληρονομιά των ιστορικά δρώντων προσωπικοτήτων. Όλα αποτελούν εργαλεία και λάφυρα στο πεδίο του ιδεολογικού και κοινωνικού ανταγωνισμού. Ο Λένιν δεν πρέπει να νιώθει αδικημένος, έχει χρησιμοποιηθεί και αυτός εργαλειακά για να ισχυροποιήσει τη θέση της μια νέα κομματική τάξη έναντι των υποτελών. Χωρίς να "το έχω" το ζήτημα "Λένιν", είχα βρεί το βιβλίο της Έλλης Παππά αρκετά διαφωτιστικό.

      Γενικά, η επαναδιαπραγμάτευση όρων μπορεί να είναι προωθητική, μπορεί όμως να δημιουργήσει και τέρατα. Αυτό που πρέπει να προσέχουμε είναι η προσπάθεια αναγωγής εννοιών και αποφθευγμάτων στο σήμερα. Η χοντροκοψιά, ή η απειρία μπορεί να δικαιολογηθεί, όχι όμως και ο τσαρλατανισμός. Κάπως έτσι νομίζω πρέπει να διακρίνουμε τις περιπτώσεις μεταξύ τους.

      Διαγραφή
    4. Δεν μπορώ να σού απαντήσω υπεύθυνα πριν διαβάσω το βιβλίο της Παππά για ό,τι λες για Λένιν. Μού φαίνεται αρκετά παράδοξο, εκ πρώτης.

      Διαγραφή
  3. Αποφοιτος του ΙΕΚ "ΠΑΣΧΟΣ ΚΑΙ ΜΠΑΜΠΗΣ" ο κυριος;
    Τελικα, εγινε σχολη!
    Να δημοσιευτει στην ΑTHENS VOICE, παρακαλω, ειναι πολυ ωραιο αρθρο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η συνήθεια που έγινε λατρεία...

      Δεν του φτανε η πονεμένη ζωή της σωματικής παραμόρφωσης του Αντόνιο, δεν του φτανε το σάπισμα στη Μουσολινική φυλακή, έχει και τα ελληνικά τζίνιουσιζ να τον σκυλεύουν μετά θάνατο...

      Διαγραφή
  4. a)Ποιος ειναι ο Μακης Καραγιαννης?
    β)Πως εμπλεκετε ο Μπρυκνερ σ'ενα πολιτικο κειμενο?
    γ)Τι σχεση εχει η Δημαρ του Καστανα και του Ματσαγγανη με τον ευρωκομμουνισμο?
    δ)Γιατι ο καθε φτωχος μαλακας πρεπει να ριχνει κι εναν Γκραμσι στα γραφτα του?
    Υ.Γ. Τα ερωτηματα ειναι ρητορικα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. «Τα ΜΜΕ δεν αναγνώρισαν τη μεγαλύτερη είδηση των τελευταίων 40 χρόνων.»
    ΜΑΛΛΟΝ ΕΠΕΙΔΗ ΚΙ ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΡΓΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΠΙΟ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ, ΟΜΟΛΟΓΩ.

    « Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί δεν την αντιλήφθηκε η Αριστερά.»
    ΣΥΜΦΩΝΩ ΑΠΟΛΥΤΑ, Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΚΙ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟΥ ΜΑΡΞ (ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΠΩ ΤΟ ΛΕΝΙΝ ΩΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΤΟΥ ΧΕΓΚΕΛ ΤΟΥ ΣΤΑΘΗ ΚΟΥΒΕΛΑΚΗ), ΔΕΝ ΑΝΤΙΛΗΦΘΗΚΕ ΑΥΤΟ;

    « Η αριστερά που είναι μέρος αλλά και η αιτία του προβλήματος.»
    ΥΠΟΣΥΝΕΙΔΗΤΑ ΤΟ ΗΞΕΡΑ ΠΑΝΤΟΤΕ, ΤΩΡΑ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΤΑΙ ΑΥΤΗ ΜΟΥ Η ΑΙΣΘΗΣΗ.
    Η ΕΚΤΗ ΑΙΣΘΗΣΗ.
    ΤΩΡΑ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΕΞΗΓΟΥΝΤΑΙ ΟΛΑ.
    ΕΙΝΑΙ ΣΑΝ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΑΥΤΗ Η ΔΗΛΩΣΗ.

    «Ακόμη και στην ύστερη φάση, όταν βρισκόμασταν στο χείλος της χρεοκοπίας πρότεινε 100.000 διορισμούς στο δημόσιο.»
    ΕΞΟΥΣΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ; ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ Ο,ΤΙ ΓΟΥΣΤΑΡΕΙ.

    Μάκης Καραγιάννης, το κρατάω αυτό το όνομα, ο άνθρωπος τα λέει έξω απ' τα δόντια.
    Και που ξέρει ο Cris ότι ο κος Καραγιάννης είναι φτωχός;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Tο φτωχος μαλακας ειναι εκφραση και ο Καραγιαννης σιγουρα δεν ειναι φτωχος :). Ισως θα 'πρεπε να βαλω μια λεξη, φτωχομαλακας.

      Διαγραφή
    2. Μπορούσες απλά να πεις:
      δ)Γιατι ο καθε ΜΑΛΑΚΑΣ πρεπει να ριχνει κι εναν Γκραμσι στα γραφτα του?

      Και δεν θα ξαναχρησιμοποιήσω κεφαλαία γράμματα Αντώνη, είναι όντως κουραστικά.

      Διαγραφή
  6. Στέφανος Μάνος: «Στο Βόλο το ΚΚΕ με τραμπούκους του εμποδίζει εργαζόμενους στη Χαλυβουργία να δουλέψουν. Θα κλείσουν την επιχείρηση. Αστυνομία; Εισαγγελία;»

    Κάποιος τέλος πάντων να προστατεύσει τους εργαζόμενους στη Χαλυβουργία… αν δεν μπορούν οι ανωτέρω επειδή είναι και Δημόσιοι Υπάλληλοι, τουλάχιστον μια ιδιωτική εταιρεία προστασίας.
    (δεν τολμάει καν να τους πει ΕΡΓΑΤΕΣ-είναι τόσο λεπτεπίλεπτος και ανώτερος άνθρωπος που δεν υπάρχουν τέτοιες έννοιες στο λεξιλόγιό του).

    Τέτοια ευαισθησία καιρό είχα να δω για το ιερό δικαίωμα της εργασίας των φτωχομπινέδων, εκτός απ’ το κείμενο του κου Μάκη Καραγιάννη βεβαίως.

    Η ΤΡΟΙΚΑ βεβαίως και δεν είναι τραμπούκοι Αντώνη (σε προλαβαίνω γιατί είσαι εξυπνάκιας και θα μου ανταπαντήσεις στο δευτερόλεπτο), είδες αυτοί να χρησιμοποιούν καμιά βία;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. "σε προλαβαίνω γιατί είσαι εξυπνάκιας"

    "ΣΤΑΛΙΝΙΚΟΣ εξυπνάκιας", παρακαλώ. Μην κλέβεις: http://athemita.wordpress.com/2012/01/16/hysteric-mourning-in-deep-grief-for-mao-zedong-sep-1976/

    ΑπάντησηΔιαγραφή