Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2012

Θεωρία και πράξη, ή πώς δενόταν ο Μαρξισμός

Τα μέλη της Κομμούνας χωριζόταν σε μια πλειοψηφία Μπλανκιστών, η οποία ήταν επίσης κυρίαρχη στην Κεντρική Επιτροπή της Εθνικής Φρουράς· και μια μειοψηφία, μελών της Διενθούς Ένωσης Εργατών, η οποία αποτελούνταν κυρίως από πιστούς της προυντονικής σχολής του σοσιαλισμού. [...] Αυτό που είναι πιο δύσκολο να κατανοήσει κανείς είναι βέβαια το ιερό δέος με το οποίο έμειναν να στέκονται ευσεβώς έξω απ' τις πύλες της Τράπεζας της Γαλλίας. Αυτό ήταν συνάμα σοβαρό πολιτικό λάθος. Η τράπεζα στα χέρια της Κομμούνας -- αυτό θα ήταν πιο σημαντικό από δέκα χιλιάδες αιχμαλώτους [της κυβέρνησης Βερσαλλιών]. Θα σήμαινε την πίεση ολόκληρης της γαλλικής μπουρζουαζίας στην κυβέρνηση των Βερσαλλιών υπέρ της ειρήνης με την Κομμούνα. Αλλά αυτό που είναι ακόμα πιο εκπληκτικό είναι η ορθότητα πολλών από αυτά που πράχθηκαν απ' την Κομμούνα, απαρτιζόμενη καθώς ήταν από Μπλανκιστές και Προυντονικούς. Φυσικά, οι Προυντονικοί ήταν κυρίως υπεύθυνοι για τα οικονομικά διατάγματα της Κομμούνας, τόσο για τις αξιέπαινες όσο και για τις μη αξιέπαινές τους πλευρές. Όπως και οι Μπλανκιστές ήταν υπεύθυνοι για τις πολιτικές της δράσεις και παραλείψεις. Και στις δύο περιπτώσεις η ειρωνεία της ιστορίας θέλησε --όπως συμβαίνει συνήθως όταν οι δογματικοί βρίσκονται στο τιμόνι-- και οι δύο να κάνουν τα αντίθετα από ότι υπαγόρευαν τα δόγματα της σχολής τους.

Ο Προυντόν, ο σοσιαλιστής του μικροαγρότη και του τεχνίτη-μάστορα, έβλεπε τον συνεταιρισμό με οξύ μίσος. Ειπε για αυτόν ότι είχε περισσότερα κακά από ότι καλά. Ότι ήταν εκ φύσης στείρος, ακόμα και βλαβερός, γιατί εμπόδιζε την ελευθερία των εργατών· ότι ήταν καθαρό δόγμα, αντιπαραγωγικό και επαχθές, σε σύγκρουση τόσο με την ελευθερία των εργατών όσο και με την οικονομία της εργασίας· ότι τα μειονεκτήματά του πολλαπλασιάζονταν πιο γρήγορα από τα πλεονεκτήματα· ότι, συγκρινόμενα με τον συνεταιρισμό, ο ανταγωνισμός, η διαίρεση της εργασίας και η ιδιωτική περιουσία ήταν οικονομικές δυνάμεις. 

[...]

[Μ]ακράν το σημαντικότερο διάταγμα της Κομμούνας ήταν η θέσπιση μιας οργάνωσης βιομηχανίας μεγάλης κλίμακας και ακόμη και μανιφακτούρας, η οποία δεν βασιζόταν απλώς στον συνεταιρισμό των εργατών σε κάθε εργοστάσιο, αλλά είχε επίσης ως στόχο τον συνδυασμό όλων αυτών των συνεταιρισμών σε ένα μεγάλο συνδικάτο. [...] Και έτσι, η Κομμούνα έγινε επίσης ο τάφος της προυντονικής σοσιαλιστικής σχολής. Σήμερα, η σχολή αυτή έχει εξαφανιστεί από τους κύκλους της γαλλικής εργατικής τάξης [...] Μόνο η "ριζοσπαστική" μπουρζουαζία εξακολουθεί να είναι προυντονική.

Οι Μπλανκιστές δεν τα πήγαν καλύτερα. Έχοντας ανατραφεί στη σχολή της συνομωσίας, και όντας ενωμένοι από την αυστηρή πειθαρχία που τη συνόδευε, ξεκίνησαν απ' την θέση ότι ένας συγκριτικά μικρός αριθμός αποφασιστικών, καλά οργανωμένων ανδρών θα μπορούσε, σε μια δεδομένη ευνοϊκή στιγμή, όχι απλώς να αρπάξει το τιμόνι του κράτους, αλλά, μέσα από την ενεργητική και ακάματη δράση, να κρατήσει την εξουία ώσπου να πετύχει να φέρει τη μάζα του λαού μέσα στην επανάσταση και να την παρατάξει γύρω από την μικρή ομάδα ηγετών. Η αντίληψη αυτή ενέπλεκε, πάνω από όλα, την πιο αυστηρή δικτατορία, και την συγκέντρωση όλης της εξουσίας στα χέρια της νέας επαναστατικής κυβέρνησης. Και τι έκανε στην πράξη η Κομμούνα, με την πλειοψηφία αυτών των ίδιων Μπλανκιστών της; Σ' όλες της τις διακηρύξεις στους Γάλλους στην επαρχία, τούς πρότεινε μια ελεύθερη ομοσπονδία όλων των Κομμούνων της Γαλλίας με αυτή του Παρισιού, μια εθνική οργάνωση, η οποία, για πρώτη φορά, θα δημιουργούνταν απ' το ίδιο το έθνος. Ήταν ακριβώς η καταπιεστική εξουσία μιας πρότερα συγκεντρωτικής κυβέρνησης, του στρατού, της πολιτικής αστυνομίας και της γραφειοκρατίας [...] ήταν ακριβώς αυτή η εξουσία που γινόταν η έκκληση να πέσει παντού, όπως ακριβώς είχε ήδη πέσει στο Παρίσι.
Friedrich Engels, Εισαγωγή στο Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία του Καρλ Μαρξ, 1891.
Μτφρ.: Lenin Reloaded

26 σχόλια:

  1. "Η τράπεζα στα χέρια της Κομμούνας -- αυτό θα ήταν πιο σημαντικό από δέκα χιλιάδες αιχμαλώτους [της κυβέρνησης Βερσαλλιών]. Θα σήμαινε την πίεση ολόκληρης της γαλλικής μπουρζουαζίας στην κυβέρνηση των Βερσαλλιών υπέρ της ειρήνης με την Κομμούνα."

    Τι γίνεται εδώ; Οπορτουνιστής κι ο Φρειδερίκος; ;-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ο ποιος ήρθε;

    Ποιά ήταν η βασική κριτική Μαρξ/Έγκελς στην Κομμούνα (Μαρξ, "Επιστολή στον Κούγκελμαν", 'Ενγκελς, στην ίδια εισαγωγή;)

    Θυμάσαι ή ξέχασες;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Θα έπρεπε να είχαν επιτεθεί αμέσως στις Βερσαλλίες...η σωστη στιγμή χάθηκε λόγω ευσυνείδητων δισταγμών. Δεν ήθελαν να αρχίσουν τον εμφύλιο πόλεμο, λες και αυτό το δολερό έκτρωμα, ο Τιερ, δεν τον είχε ήδη αρχίσει με την απόπειρά του να αφοπλίσει το Παρίσι."

      Μαρξ, Επιστολή στον Κούγκελμαν.

      Έγκελς αν σου χρειάζεται αργότερα, αφού γυρίσω απ' τη συναυλία.

      Διαγραφή
  3. Φίλε Αντώνη,


    Μην παίρνεις φόρα! ;-) Διάβασες λάθος το σχόλιό μας. Είναι προφανές πως το νόημά του δεν είναι ότι ο Ένγκελς διαφωνούσε με την εξέγερση.[***] Το νόημά του ήταν ότι ακόμα και σε επαναστατικές καταστάσεις και συνθήκες μια συμβιβαστική τακτική δεν σημαίνει (υποχρεωτικά) πως αυτός που την εισηγείται, ή έστω απλώς τού περνάει από το μυαλό, είναι οπορτουνιστής (με την κάπως προβληματική ερμηνεία που έδωσες στη λέξη).


    Τα λέμε


    [***] Βέβαια, ακόμα κι αυτό δεν είναι εξ ορισμού και από ‘‘θέση αρχής’’ έγκλημα καθοσιώσεως. Εκτός κι αν στήσουμε κανένα δικαστήριο post mortem για τη Ρόζα…

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Καλημέρα.

    Νομίζω θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα που είναι πολύ καθαρά για όσους ξέρουν τα γεγονότα και τα σχετικά κείμενα, για να μην δημιουργούνται παρανοήσεις.

    Πρώτο είναι ότι ο Μαρξ, το 1870, είχε προειδοποιήσει ότι η εξέγερση θα ήταν "τρέλα" και θα πνιγόταν στο αίμα (όπως, δυστυχώς και έγινε).
    Δεύτερο είναι ότι από τη στιγμή που ξέσπασε, τόσο ο ίδιος όσο και ο Έγκελς την υπερασπίστηκαν παθιασμένα, κι ας ήταν βασικά στα χέρια Προυντονιστών και Μπλανκιστών (εδώ χωράει κάποια συζήτηση περί συμβιβασμών, όχι στο θέμα που θίγεις).
    Τρίτο είναι ότι ένοπλη εξέγερση δεν θα μπορούσε να ξεσπάσει εάν τα γαλλικά στρατεύματα του Ναπολέοντα δεν ήταν παγιδευμένα στο μέτωπο με Γερμανία, αφήνοντας στο Παρίσι μια οπλισμένη εθνοφρουρά που αποτελούνταν, σε κάθετη αντίθεση απ' τον τακτικό στρατό, από προλετάριους.
    Τέταρτο, είναι απόλυτα ξεκάθαρο απ'τα γραπτά των Μαρξ/Ένγκελς ότι για αυτούς, από τη στιγμή που ξέσπασε η εξέγερση, το επιβεβλητέο ήταν να το πάει στα άκρα και να τσακίσει τους αστούς στις Βερσαλίες αντί να περιμένει μέχρι να οργανωθούν, όπως κι έγινε. Συνεπώς, και εδώ πρέπει να είμαστε πάρα πολύ καθαροί, ΜΟΝΟ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΤΙΚΗ ΤΑΞΗ δεν πρότειναν οι Μαρξ/Έγκελς. Για να είμαστε ωμοί, αυτό που είπαν ήταν ουσιαστικά ότι αφού δεν τους έσφαξαν όσο ήταν καιρός οι προλετάριοι, σφάχτηκαν οι ίδιοι. Ο Λένιν είναι πιο ευθύς για το θέμα, ως συνήθως.

    Τέλος, η αναφορά στο λάθος να μην λεηλατηθεί η Τράπεζα της Γαλλίας στο Παρίσι: είναι ξεκάθαρο, σ' αυτό το πλαίσιο αναφοράς, ότι ο Έγκελς μιλά στη βάση του faut de mieux: Αφού οι προλετάριοι δεν ήθελαν να χύσουν γαλλικό αίμα, αφού δεν ήθελαν να ξεκινήσουν αυτοί τον εμφύλιο, θα μπορούσαν, αν είχαν πάρει τα λεφτά, να αναγκάσουν τους αστούς να αφήσουν στην άκρη τα σχέδια εξόντωσής τους και να γίνουν ΑΥΤΟΙ (οι αστοί) πιο συμβιβαστικοί.

    Τώρα, τι θα σήμαινε στην πράξη κάτι τέτοιο; Θα μπορούσε ποτέ η αστική τάξη του Παρισιού να δεχτεί χωρίς αντίδραση ότι ανατράπηκε; Θα καθόταν ο Βίσμαρκ με σταυρωμένα τα χέρια, από τη στιγμή που συνεργάστηκε με την αστική τάξη που ως τότε πολεμούσε σε εθνικό πόλεμο για να καταπνίξει την Κομμούνα;

    Όχι. Στην καλύτερη περίπτωση, και αυτό έχει κατά νου ο Ένγκελς, η κίνηση με την τράπεζα θα έδινε στους Κομμουνάρους πολύτιμο ΧΡΟΝΟ. Χρόνο να εξοπλιστούν καλύτερα, χρόνο, ακόμα πιο σημαντικά, να φέρουν με το μέρος τους τους αγρότες που τούς εξαπατούσαν οι εκπρόσωποί τους στην Εθνική Συνέλευση (οι "Αγροτικοί") πως τάχα η Κομμούνα ήταν απλώς άτομα του υποκόσμου, χρόνο να οργανώσουν αυτό που ΗΘΕΛΑΝ, δηλαδή την οργάνωση Κομμούνων σε όλη τη Γαλλία, να εξαπλώσουν το Παρίσι παντού. Και ο Μαρξ, και ο Έγκελς και ο Λένιν λένε συνεχώς ότι η Κομμούνα δεν είχε ΧΡΟΝΟ.

    Δεν έχει λοιπόν απολύτως καμία σχέση αυτό που γράφει ο Ένγκελς με αυτό που ορίζω ως "οπορτουνισμό". Δεν υπάρχει τίποτε στα γραπτά του για την Κομμούνα που να δηλώνει ότι θεωρούσε είτε εφικτό είτε επιθυμητό έναν συμβιβασμό με την αστική τάξη των Παριζιάνων στις Βερσαλίες. Το κρίσιμο ζητούμενο, αντίθετα, ήταν η συμμαχία με τους καταπιεσμένους και εκμεταλλευμένους αγρότες της επαρχίας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φίλε Αντώνη, αντιχαιρετούμε.

      Μα ο Μαρξ διαφωνούσε με μια προλεταριακή (στους σκοπούς της) εξέγερση. Ε, αυτή δεν έγινε ποτέ! Η Παρισινή Κομμούνα ξεκίνησε ως προσπάθεια γι’ αυτό που ο ίδιος ο Μαρξ πίστευε ότι είναι η προτεραιότητα: Η υπεράσπιση της δημοκρατίας και της εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας! Εξελίχθηκε ως τέτοια από τη στιγμή που η κυβέρνηση Εθνικής Άμυνας προσπάθησε να αφοπλίσει την Εθνοφρουρά. Κι το γεγονός πως ο Μαρξ γράφει στη 18η Μπρυμαίρ «Μια ύπουλη απόπειρα του Θιέρσου να κλέψει από την εθνοφρουρά τού Παρισιού τα πυροβόλα της, προκάλεσε μια νικηφόρα εξέγερση. Αποδείχτηκε και πάλι ότι στο Παρίσι δεν είναι πια δυνατή άλλη επανάσταση από την προλεταριακή.» αφήνει την παραμικρή αμφιβολία για το ότι, αν ο Μαρξ ήταν απόλυτος ηγέτης-δικτάτορας τής όλης κατάστασης, δεν θα τη χειριζόταν ουσιωδώς διαφορετικά; Μ’ αυτή την έννοια μιλάμε για μη διαφωνία. Ο Λένιν στη γνωστή του αναφορά στο Κράτος και Επανάσταση δεν μπαίνει σε τέτοιες λεπτομέρειες γιατί το θέμα του είναι άλλο (η αποφασιστική συμπαράταξη με την εργατική τάξη, ακόμα και στα λάθη της) και ο στόχος του ο Πλεχάνοφ.

      Αφού τελειώσαμε με το κύριο ζήτημα σχετικά με τα ιστορικά γεγονότα (και τα άλλα που αναφέρεις έχουν ενδιαφέρον, αλλά θα μας βγάλουν απ’ το δρόμο μας), δύο λόγια για το ζουμί τού σχολίου μας:

      Είναι κατά την άποψή μας λάθος να θεωρούμε οποιαδήποτε τακτική συμβιβαστική κίνηση ως ταξική προδοσία με βάση τον εξής αναγωγιστικό συλλογισμό: «Συμβιβάζεσαι; Με ποιον συμβιβάζεσαι; Με τον αντίπαλο. Ποιος είναι ο αντίπαλός σου; Η αστική τάξη. Άρα, συμβιβάζεσαι με την αστική τάξη. Όπερ έδει δείξαι». Μετά από έναν τέτοιο αναγωγισμό, μοιραία, ακολουθεί το δίπλωμα τού οποιουδήποτε σε μια κόλλα χαρτί για τα περαιτέρω…

      Πιθανότατα να πεις «μα πού τον είδατε έναν τέτοιο αναγωγισμό»; Ε, κάπου τον διακρίναμε.[***] Στην καλύτερη περίπτωση για σένα: Κάπου διακρίναμε ότι το κείμενό σου περί οπουρτουνισμού αφήνει διάπλατα ανοιχτά πόρτες και παράθυρα για να οδηγήσει εκεί κάποιον ή κάποιους αναγνώστες σου. Κυρίως αυτού που «δεν ξέρουν τα γεγονότα και τα σχετικά κείμενα», οπότε είναι πολύ πιθανόν «να δημιουργηθούν παρανοήσεις»… ;-)


      Τα λέμε


      [***] Θεωρητικά, τίποτε δεν αποκλείει να κάνουν πουλάκια τα μάτια μας. Αλλά αυτό είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της δικής σου κρίσης και δεν μας πέφτει λόγος… ;-)

      Διαγραφή
    2. Θα απαντήσω αργότερα, ευχαριστώ για την απάντηση.

      Διαγραφή
  5. Έχω τώρα λίγο χρόνο να απαντήσω. Χρειαζόμουν τον χρόνο γιατί ήθελα να απαντήσω συγκεκριμένα και με αναφορές στα σχετικά κείμενα.

    Να ξεκινήσω με το ζητούμενο των δύο τελευταίων παραγράφων του σχολίου, περί αναγωγισμού. Πιστεύω πως σε συνθήκες όξυνσης της ταξικής πάλης (και τέτοιες είναι οι σημερινές, έστω και αν η δική μας πλευρά υστερεί ακόμα πολύ στην ανταπόκριση...), ο συμβιβασμός καθίσταται ούτως ή άλλως αδύνατος απ' τις περιστάσεις. Αλλά και διαφορετικά να ήταν, συμβιβασμός σημαίνει ότι έχω ένα όπλο για να αναγκάσω τον αντίπαλο να συμβιβαστεί. Όταν την απεργία, που είναι το βασικότερο και θεμελιακότερο όπλο της εργατικής τάξης την υποσκάπτει η ίδια η αριστερά, τότε δεν νομίζω πως είναι νόμιμο να μιλούμε για "συμβιβασμό" καν. Εκτός και αν το να υπονομεύω την δυνατότητα της μίας από τις δύο πλευρές να απαντήσει στις επιθέσεις της άλλης ονομάζεται πλέον "συμβιβασμός των δύο.'

    Από εκεί και πέρα, φέρω φυσικά ακέραια την ευθύνη των όσων γράφω εγώ. Αν εγώ παρερμηνεύω τον Μαρξ ή τον Ένγκελς, αυτό είναι δική μου ευθύνη και όχι των ιδίων. Και συνεπώς το αν το δικό μου επιχείρημα δεν ευσταθεί, αυτό δεν αφορά τους Μαρξ και Ένγκελς αλλά τη δική μου αντίληψη και έκφραση βασικών διδαγμάτων. Εγώ βέβαια δεν θεωρώ ότι παρερμηνεύω κάτι, αλλά δεν μπορώ και να απαγορεύσω σε οποιονδήποτε να διαφωνεί. Το λέω για να ξεχωρίσουμε τα δύο θέματα (το δικό μου κείμενο και η φράση Ένγκελς), που πιστεύω πως είναι απαραίτητο για να μην συγχιζόμαστε.

    Αυτά για αυτό το κομμάτι του σχολίου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Τώρα, για το πρώτο σκέλος του σχολίου, αυτό που αφορά τους Μαρξ/Ένγκελς.

    Γράφεις: "ο Μαρξ διαφωνούσε με μια προλεταριακή (στους σκοπούς της) εξέγερση. Ε, αυτή δεν έγινε ποτέ! Η Παρισινή Κομμούνα ξεκίνησε ως προσπάθεια γι’ αυτό που ο ίδιος ο Μαρξ πίστευε ότι είναι η προτεραιότητα: Η υπεράσπιση της δημοκρατίας και της εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας!"

    Ομολογώ πως εγώ δεν κατανόησα καθόλου κάτι τέτοιο. Εκτός και αν δεν καταλαβαίνω την πρόταση λες πως ο Μαρξ διαφωνούσε με μια προλεταριακή εξέγερση, η οποία δεν πραγματοποιήθηκε, και ότι αυτό που πραγματοποιήθηκε, και με το οποίο ο Μαρξ συμφωνούσε ως προτεραιότητα, ήταν "η υπεράσπιση της δημοκρατίας και της εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας."

    Ελπίζω να παρέφρασα σωστά την παραπάνω πρόταση, και άρα να την κατανόησα σωστά.

    Τώρα, δεν έχω δυστυχώς ελληνική έκδοση των σχετικών κειμένων. Θα παραπέμψω λοιπόν στο βιβλίο Civil War in France/The Paris Commune, εκδόσεις International Publishers, μεταφράζοντας ο ίδιος μια σειρά αποσπασμάτων σχετικών, και παραπέμποντας στις σελίδες της αγγλικής αυτής έκδοσης. Ελπίζω να σού είναι εύκολο να εντοπίσεις τα αποσπάσματα. Με κεφαλαία οι εμφάσεις:

    1. Εισαγωγή του Ένγκελς στην έκδοση του 1891, σ. 14: "Την ίδια μέρα [30 Μάρτη 1871] οι ΞΕΝΟΙ οι οποίοι εξελέγησαν στην Κομμούνα επικυρώθηκαν ως προς τα αξιώματά τους, διότι 'η σημαία της Κομμούνας είναι σημαία της ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ.'"
    2. Ό.π., σ. 15-16: "Απ' τις 18 Μάρτη και μετά Ο ΤΑΞΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ του παρισινού κινήματος, ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΡΑ ΕΙΧΕ ΕΚΤΟΠΙΣΤΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΜΕ ΞΕΝΟΥΣ ΕΙΣΒΟΛΕΙΣ, αναδύθηκε έντονα και ξεκάθαρα."
    3. Ό.π., σ. 22: "Τελευταία, ο ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ ΦΙΛΙΣΤΑΙΟΣ έχει ξαναγεμίσει τρόμο απέναντι στις λέξεις: ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΤΟΥ. Ε, καλά, κύριοι, θέλετε να ξέρετε με τι μοιάζει αυτή η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ; Κοιτάξτε την ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ. ΑΥΤΗ ΗΤΑΝ Η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΤΟΥ."

    Σε ό,τι λοιπόν αφορά τον Ένγκελς, δεν υπάρχει ίχνος είτε λόγου περί "εθνικής κυριαρχίας" είτε περί "δημοκρατίας" σε ό,τι αφορά την Κομμούνα. Αντίθετα, δίνεται έμφαση στον διεθνικό της χαρακτήρα αφενός, και στην ταύτισή της με την προλεταριακή δικτατορία ως έννοια αφετέρου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Μαρξ, Ομιία προς τη Γενική Συνέλευση του IWA για τον εμφύλιο πόλεμο στη Γαλλία, σ. 36:
    "Μια νίκη του Παρισιού θα ήταν νίκη των ΓΑΛΛΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΓΑΛΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΩΝ και των κρατικών τους παράσιτων. Σ΄ΑΥΤΗ ΤΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΘΗΚΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΤΑΞΙΚΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ, η Κυβέρνηση της ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ (Thiers) δεν δίστασε ούτε λεπτό να γίνει κυβέρνηση ΕΘΝΙΚΗΣ ΛΙΠΟΤΑΞΙΑΣ."
    Ό.π., σ. 60: "[Η Κομμούνα] ήταν θεμελιωδώς μια κυβέρνηση ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ, παράγωγο της ΠΑΛΗΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΤΙΚΗ ΤΑΞΗ, η πολιτική μορφή, που επιτέλους ανακαλύπτεται, με την οποία να επεξεργαστούμε την ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΑΥΤΟ, ΤΟΤΕ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΑΣ ΘΑ ΗΤΑΝ ΑΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΗ."
    Ό.π, σ. 64: "Αν η Κομμούνα ήταν λοιπόν η αληθινή εκπρόσωπος όλων των υγειών στοιχείων της γαλλικής κοινωνίας, και άρα Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΘΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ήταν ταυτόχρονα, ως ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ, ως τολμηρός υπερασπιστής της χειραφέτησης της εργασίας, ΕΜΦΑΝΤΙΚΑ ΔΙΕΘΝΗΣ."

    Νομίζω αρκούν αυτά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φίλε Αντώνη,


      Κλείνουμε από τη μεριά μας με ένα απόσπασμα από τον Εμφύλιο πόλεμο στη Γαλλία. Και με τη διευκρίνιση ότι εμείς δεν μιλήσαμε ούτε για παρερμηνείες ούτε για τίποτε σχετικό. Κάναμε μια συζήτηση κατά την οποία θέλαμε να επισημάνουμε ένα συγκεκριμένο και πολύ λεπτό ζήτημα: αυτό τών συμβιβασμών. Και σε μια συζήτηση αναδεικνύονται και διαφορετικές απόψεις. Διαφορετικές απόψεις. Τίποτε λιγότερο, τίποτε περισσότερο. Ούτε παρερμηνείες, ούτε προδοσίες, ούτε πρακτοριλίκια. Αφού μας ξέρεις.

      Λοιπόν, το απόσπασμα:


      «Έτσι η γαλλική εργατική τάξη βρίσκεται κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Κάθε απόπειρα ανατροπής της νέας κυβέρνησης, τη στιγμή που ο εχθρός χτυπάει κιόλας τις πόρτες του Παρισιού, θα ήταν απεγνωσμένη τρέλα. Οι γάλλοι εργάτες πρέπει να εκτελέσουν το καθήκον τους σαν πολίτες, μα δεν πρέπει να αφήσουν τον εαυτό τους να κυριαρχηθεί από τις εθνικές αναμνήσεις του 1792, όπως γελάστηκαν οι γάλλοι χωρικοί από τις αναμνήσεις της πρώτης αυτοκρατορίας. Δεν πρέπει να επαναλάβουν το παρελθόν μα να ανοικοδομήσουν το μέλλον. Ας χρησιμοποιήσουν ήρεμα κι αποφασιστικά τα μέσα που τους δίνει η δημοκρατική ελευθερία για να στερεώσουν την οργάνωση της τάξης τους. Αυτό θα τους χαρίσει καινούριες ηράκλειες δυνάμεις για την αναγέννηση της Γαλλίας και το κοινό μας καθήκον, την απελευθέρωση του προλεταριάτου. Από τη δική τους δύναμη και σύνεση εξαρτάται η τύχη της δημοκρατίας»


      Τα λέμε


      ΥΓ Μια και πήγε λίγο η κουβέντα και στο εθνικό ζήτημα, να σημειωθούν και οι λέξεις "εχθρός" ή "να εκτελέσουν το καθήκον τους σαν πολίτες"...

      Διαγραφή
  8. Νομίζω ότι αυτό που ψάχνετε είναι η διάκριση μεταξύ εθνικής και μεταπρατικής αστικής τάξης (δες τα κείμενα Μάο). Ένα από τα ιδεολογήματα τής «Αριστεράς» (των επιγόνων των τριών Ζιλ και των Τιέρ) είναι η κατασκευή μιας εικονικής «εθνικής αστικής» τάξης ως έναν από τους πόλους εθνικής συσπείρωσης με σκοπό την ανόρθωση τής οικονομίας, βελτίωση του ανταγωνισμού και άλλα τέτοια τα φληναφήματα.

    Όταν, όπως συμβαίνει σήμερα, οι συνθήκες της πάλης οξύνονται, μπορεί κανείς να δει άλλες στρατηγικές όπως τον χαρακτηρισμό των μικροϊδιοκτητών ως εκείνης της «αστικής» τάξης που πρέπει να αναλάβει την «ευθύνη» για το μέλλον της χώρας, κ.λπ. (τακτική Ζίζεκ για «μισθωτούς», η οποία όμως ανάγεται στα πρώτα χρόνια της Θάτσερ, με την έμφαση που τότε δόθηκε στον «ιδιοκτησιακό καπιταλισμό» (τι ταυτολογία) [δηλ. την απόκτηση κατοικίας από μεγάλες μάζες μέσω δανεισμού - η κατάρρευση της κτηματαγοράς το 2008 είχε ένα προηγούμενο στην Αγγλία στις αρχές του 90]).

    Προφανώς, μόνο νοσηρά μυαλά θα μπορούσαν να χαρακτηρίσουν τον ΣΕΒ και τους εφοπλιστές (με ή χωρίς φορολογία) ως «εθνική αστική» τάξη (αν και ο Μηλιός ανανέωσε την θεωρία του ιμπεριαλισμού με το πολύ ωραίο ότι «το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα, αλλά πάντα αποκτά μία.»)

    Αυτά από το μέτωπο της προπαγάνδας του ΣΥΝ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Νομίζω πως το πιο πάνω απαντά ακριβώς στο τι εννοεί ο Μαρξ με τη φράση "πραγματικά εθνική κυβέρνηση". Υπάρχουν πάμπολλες αναφορές στον προδοτικό χαρακτήρα της γαλλικής αστικής τάξης στο κείμενο, όπως βέβαια υπάρχουν και πολλές στη σημασία που είχε για την Κομμούνα ο απεγκλωβισμός από μια αντίληψη της εθνικής άμυνας που παρέμενε τυφλός στην συμμαχία Βίσμαρκ, γάλλων αστών και αντιδραστικών ""Επαρχιωτών" της Εθνοσυνέλευσης, και προς έναν ταξικό αυτοπροσδιορισμό που περιελάμβανε τη δεκτικότητα στο διεθνιστικό προλεταριακό στοιχείο (Πολωνούς στρατηγούς που ήρθαν να βοηθήσουν την Κομμούνα, κλπ).

      Διαγραφή
    2. Η έννοια τής «εθνικής αστικής» αναφύεται σε σχέση με την ολοκλήρωση τής «αστικοδημοκρατικής» επανάστασης και σε συνάρτηση με την απεμπλοκή από τον αποικιοκρατικό ζυγό, «ξένη» εξάρτηση (Μίκης) κ.λ.π. Αν υπάρχει τέτοιο πράγμα στην Ελλάδα, με το οποίο ο LeftG531-μικτά επιθυμεί την συμμαχία, δεν γνωρίζω [και ίσως ευτυχώς που μας πρόλαβε η ανακοίνωση του ΚΚΕ στον Ριζ.].

      Διαγραφή
    3. Δεν ήμουν σαφής: αναδημοσίευση, άρθρο, εισαγωγή του Δοκιμίου:

      Αυτό:

      http://www2.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=6633478

      http://leninreloaded.blogspot.com/2012/01/blog-post_7544.html

      Διαγραφή
  9. Μιας και πιάσαμε και την κουβέντα περί του "εθνικού", να βάλω κι ένα κουιζάκι να μού βρείτε συγγραφέα, αλλά χωρίς να κάνετε παγαποντιά και το ψάξετε στο google;

    "Η σιδηρά, καίτοι ταπεινωτική, παρέμβαση του ξένου παράγοντος μπορεί να συμβάλει προς τούτο, στο μέτρο που θα διασωθούν χωρίς μείζονες απώλειες ο εθνικός κορμός και η κοινωνική συνοχή."

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Ν. Αφρονάκης, «Πολιτική Ξυδοκοπία»

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Άντε, εσύ είσαι πάντα διαβασμένος, κλέβεις!

      WTF ας πούμε. Και αυτή η καθαρεύουσα σ' όλο το άρθρο; Τι είναι πάλι τούτο;

      Διαγραφή
  11. Αντιγόνη, αναζητούμε Κρέοντες

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Είναι όλα τα λεφτά αυτή η πρόταση, την διαβάζω και την ξαναδιαβάζω και τρίβω τα ματάκια μου...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Θα γίνουμε η πρώτη χώρα στον κόσμο όπου η εγχώρια αστική τάξη, αφού απέτυχε στην θερινή εξέγερσή της κατά της αστικής τάξης, θα συμμαχήσει τώρα με την διεθνή αστική τάξη ενάντια στην εγχώρια αστική τάξη; Και με αντίπαλο, φαντάζομαι, την εγχώρια αστική τάξη που έχει συμμαχήσει με την διεθνή αστική τάξη;

      Διαγραφή
    2. Είπαμε, νεοφιλελευθερισμός εναντίον «δημοκρατίας» (κατά Ναόμι).
      Τι τα ψάχνεις, το «μέτωπο» είναι προϊόν προς κατανάλωση με ημερομηνία λήξης τις εκλογές (αν γίνουν).

      Πάω για γράψιμο.

      GtNacht

      Διαγραφή
  13. Παλιό το ποστ, αλλά με ενδιαφέρει ιδιαιτέρως κ παρότι δεν έχω γράψει ποτέ τόσα χρόνια, πήρα θάρρος.
    Πρώτα απ'όλα, νομίζω πως ο Έγκελς μιλά εντελώς σχηματικά για Προυντονικούς κ Μπλανκιστές-οι πρώτοι έχουν από καιρό πάψει να παίζουν ρόλο (ήδη από την πρώτη φάση της Α Διεθνούς-κ ο ίδιος το ξερει) ενώ η δεύτερη ομάδα παραμένει ασαφής. Ποιοί είναι Μπλανκιστές στο Παρίσι το 71; Σίγουρα όχι αυτοί που ήταν το 48 κ μετά. Μιλάμε κυρίως για πιτσιρίκια (φοιτητές κτλ) με τους οποίους συγκρούεται ενίοτε και ο ίδιος ο γέρος. Και ας μην ξεχνάμε ότι αρκετοί από αυτούς που δηλώνουν Μπλανκιστές είναι γραμμένοι στο Παρισινό τμήμα της Α Διεθνούς. Οι Μπλανκιστές (όχι όμως οι καθαροί Διεθνιστές) απουσιάζουν (στρατηγικά) και από τις "κόκκινες" συνελεύσεις του 1868 που διαμορφώνουν ιδέες και συνειδήσεις, οπότε αν περιοριζόμαστε σε αυτές τις ομάδες νομίζω αδικούμε τη συγκρότηση του γαλλικού εργατικού κινήματος την δεκαετία 60-70 κ κυρίως την αλματώδη εξέλιξή του.
    Ως προς τα υπόλοιπα σχόλια περί εθνικού ή ταξικού χαρακτήρα της Κομμούνας, πρέπει κανείς να θυμάται ότι η Κομμούνα έρχεται μετά τον γαλλοπρωσικό κ πως (κατά την γνώμη μου) η αριστερά του 70 χρησιμοποίησε σε ένα βαθμό την έννοια της αντίστασης στην γερμανική κατοχή για να παρασύρει τον πληθυσμό. Τα ταξικά χαρακτηριστικά βγήκαν όμως αμέσως στην επιφάνεια κ δηλώνονται τόσο με την εισχώρηση κ την νομιμοποίηση "ξένων" στους κόλπους της Κομμούνας όσο και με τα υπόλοιπα κείμενά της. Στο συνέδριο της Narbonne για τα 140 χρόνια της Κομμούνας, είδα μια συντηριτική αναγνωση των γεγονότων που εκφράζει μεγάλη μερίδα γάλλων κ αμερικανων ιστορικών. Μιλήσαν για την έννοια της Republique-ότι αποτελούσε την βασική επιδίωξη των Κομμουνάρων. Διαφωνώ πλήρως με αυτήν την αναγνωση.Κάθε φορά που η Κομμούνα επικαλείται την Republique είναι για να αντιταχθεί στα σενάρια παλλινορθώσεων που κατέκλυζαν τότε το Παρίσι. Δυστυχώς όμως τα κείμενα της Κομμούνας κόβονται κ ράβονται (ιδίως στη Γαλλία) για να υποστηριχθούν διάφορες θεωρείες. Τα πρακτικά του Παρισινού Τμήματος της Α Διεθνούς δείχνουν μήνες πριν την Κομμούνα, πως η επόμενη εξέγερση έρχεται καλπάζοντας και θα είναι ταξική. Όπως και ήταν.


    "Βαθιά κόκκινη-σχεδόν μαύρη"

    ΑπάντησηΔιαγραφή