Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2011

Marcuse και Heidegger: Περί φασισμού και ευθύνης ΙΙ

20 Ιανουαρίου, 1948
Φράιμπουργκ

...
Αν μπορώ να συνάγω από την επιστολή σας ότι σάς απασχολεί σοβαρά το να καταλήξετε σε μια σωστή κρίση σχετικά με το έργο μου και εμένα, τότε η επιστολή σας μού δείχνει ακριβώς πόσο δύσκολο είναι να συζητήσεις  με ανθρώπους που δεν έχουν ζήσει στη Γερμανία από το 1933, και που κρίνουν τις απαρχές του εθνικοσοσιαλιστικού κινήματος από τη σκοπιά του τέλους του. Σχετικά με τα βασικά σημεία της επιστολής σας, θα ήθελα να πω τα εξής:

1. Σχετικά με το 1933: Ανέμενα από τον εθνικό σοσιαλισμό μια ολοκληρωτική πνευματική αναγέννηση, μια συμφιλίωση των κοινωνικών ανταγωνισμών, και μια σωτηρία του δυτικού Dasein από τους κινδύνους του κομμουνισμού. Τούτες οι πεποιθήσεις εκφράστηκαν στην Πρυτανική μου ομιλία (την διαβάσατε ολόκληρη;), σε μια διάλεξη περί "Της ουσίας της επιστήμης", και σε δυο ομιλίες στους φοιτητές του Φράιμπουργκ. Υπήρχε επίσης μια εκλογική έκκληση περίπου 25-30 αράδων, η οποία δημοσιεύτηκε στην φοιτητική εφημερίδα [του Φράιμπουργκ]. Σήμερα, βλέπω κάποιες από τις προτάσεις μου ως παραπλανητικές
2. Το 1934 αναγνώρισα το πολιτικό μου λάθος και παραιτήθηκα από την πρυτανεία, σε ένδειξη διαμαρτυρίας ενάντια στο κράτος και το κόμμα.  Το ότι το υπαριθμόν 1 [δηλ., οι κομματικές δραστηριότητες του Χάιντεγκερ] έτυχε εκμετάλλευσης για σκοπούς προπαγάνδας τόσο εδώ όσο και στο εξωτερικό και ότι το υπαριθμόν 2 [η παραίτησή του] αποσιωπήθηκε για εξίσου προπαγανδιστικούς λόγους, δεν περιήλθε στην αντίληψή μου και δεν μπορεί να εκληφθεί εναντίον μου.
3. Έχετε απόλυτο δίκαιο για το ότι δεν έκανα κάποια δημόσια, εύκολα κατανοητή αντι-δήλωση. Θα ήταν το τέλος μου και το τέλος της οικογενείας μου. Για το σημείο αυτό, ο Γιάσπερς είπε: το ότι παραμένουμε ζωντανοί είναι η ενοχή μας.
4. Στις διαλέξεις και τα μαθήματά μου την περίοδο 1933-44, ενσωμάτωσα μια οπτική που ήταν τόσο αναμφισβήτητη που, ανάμεσα στους φοιτητές μου, κανείς δεν έπεσε θύμα της ναζιστικής ιδεολογίας. Τα έργα μου της περιόδου αυτής, αν δημοσιευτούν ποτέ, θα πιστοποιήσουν το γεγονός αυτό.
5. Μια δήλωση μετά το 1945 ήταν αδύνατη για μένα: οι υποστηρικτές των Ναζί ανακοίνωσαν την αλλαγή των συμπαθειών τους με τον πιο αποτρόπαιο τρόπο. Όμως εγώ δεν είχα τίποτε κοινό μ' αυτούς. 
6. Για τις σοβαρές, δικαιολογημένες κατηγορίες που διατυπώνετε "σχετικά μ' ένα καθεστώς που δολοφόνησε εκατομμύρια Εβραίους, που έκανε την τρομοκρατία καθημερινό φαινόμενο, και που μετέτρεψε όλα όσα αφορούν στις ιδέες του πνεύματος, της ελευθερίας και της αλήθειας στο αιματοβαμένο τους αντίθετο", μπορώ απλώς να προσθέσω ότι αν αντί για "Εβραίους" γράφατε "ανατολικογερμανούς" [δηλ., Γερμανούς των ανατολικών περιοχών] τότε το ίδιο ισχύει για έναν από τους συμμάχους, με την διαφορά ότι όλα όσα έγιναν από το 1945 έχουν γίνει δημοσίως γνωστά, ενώ η αιματηρή τρομοκρατία των Ναζί κρατήθηκε στην πραγματικότητα μυστική σε ό,τι αφορά τον γερμανικό λαό.

Συμπερασματικά, θα ήθελα να σας ζητήσω να αναλογιστείτε ότι και σήμερα υπάρχει ψευδής προπαγάνδα, για παράδειγμα ότι εξαπλώνονται φήμες για να αντικρούσουν την αλήθεια. Έχω μάθει για την ύπαρξη εντελώς παράλογων δυσφημίσεων εμού και της εργασίας μου.

Σας ευχαριστώ για την ανοιχτή έκφραση των αμφιβολιών σας για μένα. Μπορώ μόνο να ελπίσω ότι κάποια μέρα θα ξαναβρείτε στο έργο μου τον φιλόσοφο με τον οποίο μελετήσατε και εργαστήκατε.

Με τους καλύτερούς μου χαιρετισμούς,
Μ. Χάιντεγκερ

(μετάφραση, υπογραμμίσεις: Lenin Reloaded)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου