Δευτέρα, 19 Δεκεμβρίου 2011

Κοκτέιλ Μολότωφ # 98

Ο κόσμος, νομίζω, κάνει συχνά το λάθος να κρίνει τον "κομφορμισμό" ή "αντικομφορισμό" ενός τρόπου σκέψης με αφηρημένα κριτήρια, ανάλογα με το αν, για παράδειγμα, η σκέψη αυτή δηλώνει ενσυνείδητα την αναζήτηση της ορθοδοξίας ή, αντίθετα, της ρηξικέλευθης εικονοκλαστικότητας.

Αυτό όμως δεν είναι τρόπος τού να αξιολογήσεις τον κομφορμισμό ή αντικομφορμισμό ενός τρόπου σκέψης. Οι ποιότητες αυτές δεν αφορούν ποτέ αποκλειστικά την σκέψη αυτή καθαυτή, αλλά την σχέση ανάμεσα στην σκέψη και μια προσλαμβάνουσα κουλτούρα, το πόσο προκαλεί και πιέζει μια σκέψη την κουλτούρα που αποπειράται να την αφομοιώσει.

Για παράδειγμα: αν ζητούσαμε τον μέσο "μορφωμένο" αριστερό να ταξινομήσει τον Λένιν και τον Γκυ Ντεμπόρ σε ένα δίπολο "ορθοδοξίας/κομφορμισμού" απ' τη μία και "ετεροδοξίας/αντικομφορμισμού" απ' την άλλη, είναι βέβαιο ότι η απάντηση θα συνέδεε τον πρώτον με την πρώτη ποιότητα και τον δεύτερο με την δεύτερη.

Για μένα όμως, μια προσλαμβάνουσα κουλτούρα και ιδεολογία για την οποία η λενινιστική έμφαση στην οργανωτική πειθαρχία, στην καθαρότητα της σκέψης και την αποφυγή αμφισημιών, στην πράξη και την πρακτική εξακρίβωση των ιδεών, στην συγκρουσιακή έλλειψη ανεκτικότητας και ελαστικότητας, κλπ είναι ανάθεμα --και τέτοια είναι η κυρίαρχη ελληνική κουλτούρα και ιδεολογία-- δεν έχει το δικαίωμα να κυρήσσει "κομφορμιστικό" κάτι που ποτέ της δεν μπήκε στον πειρασμό να πάρει σοβαρά και για το οποίο έχει ελάχιστη έφεση και αντοχή. Ούτε έχει το δικαίωμα να κηρύσσει "αντικομφορμιστικό" αυτό που αναπαράγει τον ήδη δεδομένο της ιδεολογικό χαρακτήρα -- για παράδειγμα, τη λατρεία του αυθόρμητου και του άτακτου, την φάρσα, τις ισορροπίες ανάμεσα στο μισοαστείο και μισοσοβαρό, την αφ υψηλού αποποίηση της ευθύνης για την διευκρίνηση νοημάτων και προθέσεων που ενσαρκώνεται στο όνομα "Ντεμπόρ." 

Εκεί λοιπόν που οι συμπατριώτες μου βλέπουν ρηξικέλευθο αντικομφορισμό, εγώ βλέπω απλώς την μετουσίωση της κοινής λογικής της κυρίαρχης ιδεολογίας· εκεί που βλέπουν βαρετό και προβλέψιμο κομφορμισμό, βλέπω μια σκέψη αναφομοίωτη και δύσπεπτη, μια σκέψη στην οποία νιώθω ότι αξίζει τον κόπο να μαθητεύσω ακριβώς επειδή δεν αποδεικνύεται πρακτικά ούτε "προφανής" ούτε "αυταπόδεικτη" -- και ούτε βέβαια "ορθόδοξη."

Αναρωτιέμαι αν αυτό με κάνει αντικομφορμιστή ή κομφορμιστή, και για ποιον.

10 σχόλια:

  1. Πώς χτίζεις όμως ένα ταξικό κίνημα από την αρχή, όταν εκείνοι που πάνε να το χτίσουν είναι δεκάδες, στα μαχαίρια και χωρίς να αντιλαμβάνονται την ανάγκη του ταξικού χαρακτήρα της ενότητας των εργατών, και το 98% αυτών το κάνουν με λάθος τρόπο?

    Λίγο άσχετο, αλλά ήθελα να πω για κάτι που είχατε σχολιάσει, νομίζω πως ο Μαριόλης όχι μόνο δεν είναι με τον Στράφα αλλά κάνει έντονη κριτική σε αυτόν-αυτό ισχύει σίγουρα για τον Σταμάτη που είναι στην ίδια ομάδα, ο οποίος κάνει σφοδρή κριτική για την new solution του νεορικαρδιανού Στράφα στο ζήτημα μετασχηματισμού των αξιών σε τιμές (το εν λόγω κείμενο διατίθεται στο διαδίκτυο, στην βιβλιοθήκη της Παντείου, και είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πραγματικά "χτύπησες κέντρο" όπως λέει και ο "Trash"!
    Ηχηρά ξεκάθαρος συλλογισμός!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Έπαιζε κάποιο φλερτ Μαριόλη με ΜΑΑ (Αλαβάνος) ή κάνω λάθος; Πάντως οι δημοσιεύσεις του είναι σε περιοδικά όπως το Monthly Review, δεν φαίνεται για ρικαρντιανός αν και το κείμενο είναι αρκετά ασαφές ως προς ιδεολογικό προσανατολισμό.

    Για το πώς χτίζεις το κίνημα απ' την αρχή, γενικές και αφηρημένες απαντήσεις νομίζω πως δεν χωράνε. Πιστεύω έχουν γίνει μερικά θετικά πράγματα τον τελευταίο μήνα, ιδιαίτερα στην κατεύθυνση του "ανοίγματος" μιας πιο παραγωγικής σύμπραξης ΠΑΜΕ-Ανταρσύα-εξωκοινοβουλίου που αναγκάζονται να συμβιώσουν καλύτερα από ότι θα μπορούσαν να κάνουν υπό άλλες συνθήκες. Πιστεύω ότι έχουν γίνει κάποια βήματα μπροστά απ' το φρικιαστικό τοπίο που είδαμε στις 20 Οκτώβρη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. @Ονειρμός

    Ο Σταμάτης δεν τοποθετείται στη σραφαϊνή σχολή, για τον Μαριόλη όμως δεν είμαι σίγουρος. Αν διαβάσεις τα κείμενα του για την ελληνική κρίση, το βασικό του μοτίβο είναι τα προβλήματα ανταγωνιστικότητας και το πέρασμα από καθεστώς συγκριτικού πλεονεκτήματος σε καθεστώς απόλυτου πλεονεκτήματος (η κλασική ρικαρδιανή ανάλυση), με την είσοδο στο ευρώ. Όπως κάνει και στο κείμενο που ανέβασε ο Αντώνης. Πουθενά, από όσο έχω υπόψιν, δεν εκκινά από έννοιες όπως "ποσοστό κέρδους", ταξικές σχέσεις, εκμετάλλευση, στις οποίες οφείλει να δομήσει την ανάλυση του ένας μαρξιστής. Σε κάποιο κείμενο του μάλιστα αναφέρει ρητά τον Σράφα ως επιρροή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. "...στην καθαρότητα της σκέψης και την αποφυγή αμφισημιών..."
    Αυτό ειδικά δεν αρέσει σε πολλούς, είτε στο απο 'δω στρατόπεδο, είτε στο απο 'κεί.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Νομίζω ότι δεν είναι καλό να υποτιμούμε τους ανθρώπους που γράφουν με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι από όλους κατανοητοί.

    Θα ήθελα να γράφω με τέτοιο τρόπο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. "Νομίζω ότι δεν είναι καλό να υποτιμούμε τους ανθρώπους που γράφουν με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι από όλους κατανοητοί."

    Σε ποιόν το λες αυτό;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Το λέω επειδή συχνά έχω ακούσει "σιγά τον στοχαστή" για τον Λένιν. Δεν το είπα για σένα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή