Δευτέρα, 21 Νοεμβρίου 2011

Πλήθος μυστηρίων

Έγιναν λοιπόν οι εκλογές στην Ισπανία των θρυλικών Indignados. Και όπως είχε ήδη διαφανεί από τις δημοτικές στη χώρα εκείνη, το πολιτικά απτό αποτέλεσμα ήταν το εξής απλό: εκλογικός θρίαμβος της δεξιάς. 185 έδρες το Λαϊκό Κόμμα, ρεκόρ στην ιστορία του. Και οι "σοσιαλιστές" του Θαπατέρο στα χειρότερα ποσοστά τους μετά την ισπανική μεταπολίτευση.

Σε μια κοντινή της Ισπανίας χώρα που λέγεται Ελλάδα, όπου και μεταπήδησε από νωρίς το πνεύμα των Indignados, έγινε το εξής απίθανα συμπτωματικό σε ό,τι αφορά την απτή πραγματικότητα: η άκρα δεξιά βρέθηκε στην κυβέρνηση, επίσης για πρώτη φορά μετά την αντίστοιχη μεταπολίτευση.

"Τι έγινε ρε παιδιά;" που 'λεγε και ο αγαπημένος του Σφυροδρέπανου χαρακτήρας του Σπύρου Παπαδόπουλου στους Απαράδεκτους· μυστήριο πράμα αυτές οι υπερκομματικές, αυθόρμητες, ακηδεμόνευτες και μεταμοντέρνες εξεγέρσεις, τελικά, ε;  

14 σχόλια:

  1. Και θα πρέπει κάπου εδώ να διαφοροποιήσουμε την χώρα που όπως είπα εκφράζει το "αντικειμενικό πνεύμα" της μεταμοντέρνας αγανάκτησης: τις ΗΠΑ. Στις ΗΠΑ, όπου η αριστερά είναι ανύπαρκτη, το κίνημα του OWS είναι, με όλα του τα κουσούρια και αδυναμίες, μια σημαντική στο πολιτικό πεδίο εξισορρόπηση του Tea Party Movement της παλαβής δεξιάς του Fox και της Sarah Palin.

    Στην Ευρώπη όμως, με δεδομένο το παρελθόν ταξικών αγώνων και εργατικής οργάνωσης, τα πράγματα δεν μπορούν να κριθούν με καμία ανάλογη αισιοδοξία. Γιατί αυτό το οποίο "χτύπησε" το "κίνημα" στην ουσία, αυτό το οποίο εκτόπισε, δεν ήταν η παλαβή ακροδεξιά, αλλά ακριβώς το ιστορικό μοντέλο της οργανωμένης εργατικής τάξης ως πυρήνα της μαζικής κινητοποίησης.

    Αυτά παθαίνεις όταν σκέφτεσαι σαν αμερικανάκι στην λάθος ήπειρο όμως: τα αμερικανάκια κάνουν το καλύτερο εφικτό μέσα στο δικό τους απελπιστικά στενό πλαίσιο, κι εσύ καις χαρτιά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Και βέβαια να μην ξεχνάμε την Κύπρο, όπου η αριστερή κυβέρνηση, με όλα της τα κουσούρια, ήταν το μεγάλο θύμα της εδώ "αγανάκτησης."

    Αν το σκεφτεί κανείς, πρόκειται για μνημειώδη επιτυχία της δυτικής αριστεράς το ότι άφησε την κρίση του καπιταλισμού να εξελιχθεί ταχύτατα σε θηλιά γύρω απ' τον ΔΙΚΟ ΤΗΣ λαιμό. Μιλάμε για στρατηγική Σουν Τζου και Κλαούσεβιτς σε ένα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ο Σπύρος πρέπει να γίνει ίνδαλμα: Ο αριστερός ως ο κουμπούρας της υπόθεσης, αυτός που καταλαβαίνει τι έγινε τελευταίος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πολύ αναλυτικότερα απ' τον Στέργιο εδώ: http://aristeripolitiki.blogspot.com/2011/11/blog-post_20.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Τι επιφανειακή αξιολόγηση ενός μεγαλειώδους κινήματος που άλλαξε τον κόσμο. Οι αγανακτισμένοι επανέφεραν την πολιτική στο προσκήνιο, απέδειξαν πως η εξουσία δεν βρίσκεται στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια αλλά στις πλατείες όπου:
    "Με αυτή την επιθυμία συνομιλίας, (και με την κλήρωση η οποία τη ρυθμίζει), αναδύεται η «αρχή του οποιουδήποτε», η αρχή όσων δεν έχουν καμία εκ των προτέρων προσδιορισμένη αρμοδιότητα να άρχουν. Δηλαδή η έμπρακτη λειτουργία της δημοκρατίας, σε βαθμό που είχε να συμβεί στην Αθήνα από την εποχή του Κλεισθένη." (http://nomadicuniversality.wordpress.com/2011/08/21/%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%BF%CE%BA%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82-%CE%B7-%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B1%CF%83%CE%B8%CE%AD%CE%BD/)

    Τι και αν προέκυψαν δεξιές και ακροδεξιές κυβερνήσεις, από τη στιγμή που οι αναγεννημένοι πολίτες αποσύρουν την εμπιστοσύνη τους προς αυτές, η εξουσία τους που δεν είναι παρά μία αθεμελίωτη σύμαβαση, εξαφανίζεται και οι εκλογές μετατρέπονται απλά σε εθιμοτυπική δραστηριότητα κάλυψης ενός συμβολικού κενού.

    Πολύ σύντομα, με τις πρώτες ζέστες της Άνοιξης, το πλήθος της μεταπολιτικής θα ξαναγεμίσει τις πλατείες, διαλύοντας για μία ακόμη φορά τις φαντασιώσεις των φαλλογοκεντριστώνν λενινιστών που δεν μπορούν να συλλάβουν την πολιτική, παρά μόνο ως τη διαδικασία που τους τοποθετεί στην εξουσία...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Το παρατεθέν παραπέμπει βέβαια απευθείας στο Διαφωνία του Ρανσιέρ. Αλλά ο Ρανσιέρ ο ίδιος δεν νομίζω πως βγήκε να το επαναλάβει ως μοντέλο εξήγησης του τι συνέβαινε στις πλατείες.

    Γιατί άραγε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Θα ήθελα ένα σχόλιο από Αντώνη και Smirnoff για το λεγόμενο crowdsourcing που υποτίθεται ότι λαμβάνει χώρα στην Ισλανδία:

    http://www.guardian.co.uk/world/2011/jun/09/iceland-crowdsourcing-constitution-facebook

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Αντιλαμβάνομαι ότι είναι ένα θεωρητικό blog εδώ αλλά για τις μοντέρνες επαναστάσεις και τα αποτελέσματά τους έχουν γραφτεί τόσα και τόσα οπότε όποιος θέλει μπορεί να ψάξει και να βρει εκεί απαντήσεις. Η ρωσια είναι ένα καλό παράδειγμα διάυγασης τόσο μιας μοντέρνας επανάστασης, όσο και μιας μαζικής-λαϊκής-εργατικής επανάστασης (το τρίπτυχο του κόμματος).
    Θα παραθέσω μόνο ένα κομμάτι από ένα κείμενο που έπεσε στα χέρια μου του Miguel Abensour “τα παράδοξα του επαναστατικού ηρωισμού”. Το κείμενο διερωτάται για την έλλειψη εκείνων των υποκειμένων “ηρωικών” όχι όμως με την κλασική έννοια που συναντάμε τη φιγούρα του ήρωα, την εποχή της μοντερνικότητας, που έχει να κάνει με την έκθεση στην υπερβολή, την τοποθέτηση πέραν από τις ανθρώπινες συνθήκες για να υπερβεί προς το καλύτερο τα όρια. Αλλά σε μια νηφάλια αντίληψη του ηρωισμού, κατά την οποία η πολιτική δράση δε μπορεί να διαχωριστεί και, αντιστρόφως ο ηρωισμός συνίστανται σε αυτή την ίδια τη δράση και μόνο σε αυτή : “Ο ήρωας που αφυπνίζει η ιστορία δεν έχει ανάγκη από ηρωικές ιδιότητες. Η ιδέα του θάρρους, ιδιότητα που σήμερα θεωρούμε απαραίτητη στον ήρωα, βρίσκεται ήδη στο γεγονός της προσφυγής στη δράση και στην ομιλία, στην είσοδο στον κόσμο και στο ξεκίνημα μιας ιστορίας καθαυτής”.
    .......... Αν το πολιτικό ζήτημα δε μπορεί να διαχωριστεί από τον αγώνα για την ελευθερία, τον αγώνα για την εγκαθίδρυση ενός ελεύθερου πολιτικού καθεστώτος, έναν αγώνα διαρκή, προορισμένο να παραμείνει τέτοιος ακριβώς επειδή είναι ασταθής, δηλαδή πάντοτε εκτεθειμένος στον κίνδυνο να μετατραπεί στο αντίθετό του, τότε πως θα μπορούσαμε να μην το ταυτίσουμε μα την ηρωική διάσταση; Καλούμαστε, στο όνομα της πολιτικής ευφυίας, να ανακαλύψουμε και πάλι στην επανάσταση αυτή καθαυτή την ανάλυση του πολιτικού. Θα ήταν βολικό αν ανακαλύπταμε ολόκληρο το πολιτικό, το πολιτικό πεδίο στην ολότητά του. Έτσι, ακόμη και ο αγώνας εναντίον του οικονομικού αναγωγισμού περνάει από την εκ νέου ανακάλυψη και εκτίμηση του πολιτικού ηρωισμού. “Ένας από τους λόγους που χάσαμε από την οπτική μας το φαινόμενο του πάθους είναι η τάση μας να ασπαζόμαστε μια οικονομική θεώρηση του πολιτικού”. Η ανάσυρση από τη λήθη του πολιτικού περιλαμβάνει αναγκαστικά την εκ νέου ανακάλυψη του ηρωισμού. Μια διευρυμένη πολιτική ευφυΐα απαιτείται να στραφεί προς το ηρωικό Stimmung και να το εξετάσει........Δεν πρόκειται να εξυμνήσουμε ούτε να κακολογήσουμε, απλώς να κατανοήσουμε, χάρη στην έννοια του πολιτικού ηρωισμού που διαπερνά την πολιτική φιλοσοφία από το Σωκράτη μέχρι το Νίτσε, το πλέγμα των αναπαραστάσεων, των συμπεριφορών, των πρακτικών, αυτό το τρόπο να υπάρχεις, να ζεις τη πολιτική, αυτό το τρόπο πολιτικής δράσης. Η ηρωοποίηση της πολιτικής έχει προκαλέσει αρκετές καταστροφές στον αιώνα μας και έχει υπάρξει στα πλέον διαφορετικά μεταξύ τους πολιτικά εγχειρήματα, έτσι ώστε να είμαστε άκρως υποψιασμένοι όταν πρόκειται να ασχοληθούμε με τον ηρωισμό στο πεδία της πολιτικής. Εντάξει με τις υποψίες, αλλά όχι και να τυφλωνόμαστε, όχι και να προχωράμε σε μια νέα μορφή αναγωγισμού, πτώχευσης. Απαντάει νομίζω αρκετά καλά στα ερωτήματα που θέτεις στο τέλος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Το κινημα των αγανακτισμενων ειναι εναι μικροαστικο κινημα. Δεν παυει ομως να ειναι ενα μαζικο κινημα και ενας εν δυναμη συμμαχος της εργατικης ταξης εναντια στο κεφαλαιο. Ο Λενιν και οι μπολσεβικοι ειχαν καταφερει να συνεργαστουν με τα μικροαστικα αγροτικα στρωματα εναντια στους αστους, εξ ου και το σφυροδρεπανο.Ας εχουμε τα ματια και τα μυαλα μας ανοικτα λοιπον για το συγχρονο σφυροδρεπανο και ας μην χαριζουμε τους μικροαστους στην αντιδραση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Νομίζω έχει παρέλθει το όποιο παράθυρο ελπίδας στην συγκεκριμένη κατεύθυνση εδώ και κάποιο καιρό.

    Θα πρέπει οι όροι και η βάση συνάντησης να είναι πολύ διαφορετικοί από ότι στις πλατείες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. @afroman:

    Το μπλογκ δεν είναι θεωρητικό αμιγώς, ίσα-ίσα ένας απ' τους στόχους της ίδρυσής του ήταν να περάσουμε σε ποιο πρακτικά ζητήματα οργάνωσης του ταξικού αγώνα ( εξ ου και η ανάλογη ταμπέλα), καθώς και να παρεμβαίνει πιο συστηματικά από το προηγούμενο στην επικαιρότητα.

    Μού άρεσε πολύ το εξής σημείο του κειμένου σου: "Δεν πρόκειται να εξυμνήσουμε ούτε να κακολογήσουμε, απλώς να κατανοήσουμε, χάρη στην έννοια του πολιτικού ηρωισμού που διαπερνά την πολιτική φιλοσοφία από το Σωκράτη μέχρι το Νίτσε, το πλέγμα των αναπαραστάσεων, των συμπεριφορών, των πρακτικών, αυτό το τρόπο να υπάρχεις, να ζεις τη πολιτική, αυτό το τρόπο πολιτικής δράσης. "

    Βρίσκω πολύ γόνιμη αυτή τη στάση και σκέψη για το "ηρωϊκό στοιχείο" στην πολιτική.

    Επίσης, μού άρεσε ιδιαίτερα το παράθεμα από Αμπενσούρ, αν έχεις την καλοσύνη δώσε τον τίτλο του κειμένου να το αναζητήσω.

    Ευχαριστώ για το σχόλιο και συγνώμη για την γενική καθυστέρηση στις απαντήσεις.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. @AlexK: Νομίζω --αυτή είναι η προσωπική μου αντίληψη, τουλάχιστο-- πως η έμφαση δεν πρέπει να είναι καθόλου στο crowdsourcing, αλλά στην μη ένταξη στο ευρώ, που έδωσε πραγματικά περιθώρια άσκησης πολιτικής εθνικής κυριαρχίας στην ισλανδική οικονομία. Μέσα σε ένα πλαίσιο τέτοιου είδους, οι αλλαγές στο σύνταγμα μπορούν να είναι κάτι άλλο από ασκήσεις επί χάρτου για να περνά η ώρα. Και λίγη σημασία έχει συγκριτικά το πώς αντλείται τεχνικά το "από τα κάτω" feedback.

    Στην Ελλάδα, η αντισυνταγματικότητα των μνημονιακών μέτρων θα μπορούσε να έχει νόημα μόνο εφόσον υπήρχε ντε φάκτο εθνική κυριαρχία που να ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ το κράτος να βάλει τις υποχρεώσεις του απέναντι στους πολίτες πάνω από αυτές στους δανειστές. Το ότι έγινε το δεύτερο είναι ακριβώς συνέπεια της έκθλιψης της εθνικής κυριαρχίας, η οποία, μας αρέσει ή όχι, έχει αυτό το θεμελιώδες καλό για τα λαϊκά στρώματα που η ευρωζώνη έχει καταστήσει ανέφικτο και ανενεργό: ότι η πολιτική νομιμοποίηση συνεχίζει να περνά σε έναν βαθμό από τη λαϊκή έγκριση, πράγμα το οποίο απλά εξαφανίστηκε στην δική μας περίπτωση, πλέον και τυπικά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Τα παράδοξα του επαναστατικού ηρωισμού, ειναι ο τιτλος του κειμενου του Miguel Abensour.

    ΑπάντησηΔιαγραφή