Τετάρτη, 23 Νοεμβρίου 2011

Ανατομία της ωμότητας

Η σύγχρονη ωμότητα --de rigeur για όσους κατάλαβαν έγκαιρα τον ιδεολογικό ρόλο τους στην αναδυόμενη βιοπολιτική-ως-θανατοπολιτική μιας Ελλάδας υπεράριθμων, πλεοναζόντων και αναλώσιμων τελικά σωμάτων-- έχει συγκεκριμένες λογοθετικές προϋποθέσεις. 

Η ιδεολογική ανατομία της γίνεται επιτακτική τώρα που η πρώιμη, ηθικοπλαστική φάση της ποιμαντικής παραίνεσης αντικαθίσταται ραγδαία με την ηθική ουδετερότητα του χασάπη μπροστά σε ένα πλάσμα που, έχοντας εξαντλήσει την χρησιμότητά του, εμφανίζεται πια ως παρασιτεμένο κρέας, χρήζον άμεσης σφαγής. Τα συστατικά της μετανεωτερικής ωμότητας --τελευταίου σταδίου της αποσύνθεσης της δημοκρατίας και πρώτου της σκωληκοειδούς νύμφης του νέου φασισμού-- είναι τα εξής:

α. η ταύτιση του κυνισμού με την κριτική σκέψη: ο κυνισμός είναι το πραγματικό κριτικό πνεύμα· το πραγματικό κριτικό πνεύμα είναι κυνισμός. 

β. η απόλυτη συστράτευση της ειρωνίας με την οπτική της εξουσίας του κεφαλαίου: η εξουσία είναι αυτή που ειρωνεύεται και που έχει το δικαίωμα να ειρωνευτεί. Η αδυναμία αντίδρασης στην ταπείνωση είναι, στο κάτω-κάτω, προκλητική. 

γ. η βίαιη αντίστιξη μιας χαρούμενα επιδειξιομανούς απανθρωπιάς με μια ταπεινόφρονη, ντροπαλή δήλωση ευαισθησίας: σου επιτίθεμαι επειδή στην πραγματικότητα είσαι απλώς ένα επιβλαβές παράσιτο, αλλά αγαπώ τα δέντρα· μού είναι εύκολο το χιούμορ του ικριώματος, αλλά μού αρέσει ο Κατ Στίβενς και οι Σάιμον και Γκαρφάνκελ.

δ. η τρομοκρατική ισορροπία μεταξύ κανιβαλικού σαρκασμού και επίπλαστα λεπτής αυτοπαρωδίας: γιορτάζω την ισοπέδωσή σου και φτύνω πάνω απ' τον τάφο σου, αλλά μπορώ να μετατρέπω τη γροθιά που σου χώνω μέσα στο λαρύγγι σε λαγουδάκι από σκιά πάνω στον τοίχο· είμαι ο Χίτλερ σου, αλλά το μουστάκι μου είναι ζωγραφισμένο με μολύβι· σκοπεύω ανάμεσα στα μάτια σου, αλλά δες, απ' το πιστόλι μου βγαίνει μόνο μια σημαία που λέει "μπαμ!"

9 σχόλια:

  1. Ο παλιάνθρωπος είναι ο νέος άνθρωπος, ο άνθρωπος μετά τον τελευταίο άνθρωπο.

    Βλ. Χέρμαν Μπροχ, Οι υπνοβάτες, τομ. 3, Ο Ρεαλισμός.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. είμαι ο Χίτλερ σου, αλλά το μουστάκι μου είναι ζωγραφισμένο με μολύβι·

    Ανατριχιλα.
    Δε ξερω πως να το πω διχως να ακουστει κολακεια, αλλα ειμαι βεβαιος οτι δεν εχει υπαρξει σε καμια γλωσσα του κοσμου ακριβεστερη περιγραφη για τη συγχρονη ωμοτητα, απο αυτο το κειμενο σου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Μια φορά κι έναν καιρό, υπήρξε μια ιστορική παρένθεση, ένα ιστορικό αστείο, μια πλακίτσα. Υπό τον μπαμπούλα της μεταπολεμικής Σοβιετικής Ένωσης οι Ευρώπες ανέδειξαν κυβερνήσεις διαιτητές:
    μέσα στο γήπεδο, από την μια ήταν οι εργαζόμενοι από την άλλη τα αφεντικά. Κι έτσι, έστω και για τα μάτια του κόσμου οι κυβερνήσεις-διαιτητές σφύριζαν πότε-πότε και κανένα αφεντικό, και έστηναν και λίγο κοινωνικό κράτος.... πώς να το πω: έπρεπε πάση θυσία ο κόσμος να μην ψηφίσει κομμουνιστές! Η Τουρκία πχ εξήγαγε ανεργία αλλά και αριστερή ψήφο στις χώρες της Β-Δυτικής Ευρώπης, όπως προκύπτει από τα κείμενα της Βουλής της.. Το ίδιο έκανε και ο Εθνάρχης.. τέλος πάντων.. πάνε αυτά..
    Τα χρόνια πέρασαν, το αντίπαλο δέος κατέρρευσε, το γήπεδο έγινε αρένα... Το αντρεϊκό πασοκ ντρεπόταν να συνομιλεί φανερά με τους βιομήχανους, το έκανε στα κρυφά...
    Έπειτα ήρθαν οι εκσυγχρονιστές, που ανέδειξαν σε προνομιακό συνομιλητή τους βιομήχανους και μάλιστα από αυτούς έπαιρναν ανοιχτά και γραμμή...
    Οι κυβερνήσεις-διαιτητές απώθησαν τους εργαζόμενους στην κερκίδα, τα αφεντικά παίζουν μόνα τους, σε συγκυριακές συμμαχίες και συχνά εναντίον αλλήλων και οι κυβερνήσεις σφυρίζουν αδιάκοπα και ξεδιάντροπα τους εργαζόμενους στην εξέδρα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Κίτρινα Συνδικάτα-Κόκκινα Συνδικάτα & «Αλεπούδες»:

    http://inconue.wordpress.com/2011/02/15/syndicalisme-jaune-syndicalisme-rouge-et-les-renards-red-unions-yellow-uninions-and-the-fox-hommage-a-jules-durand/

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Εξαιρετικό! Πρέπει να δουλέψουμε, νομίζω, πολύ πάνω σε αυτή την αντιστροφή.
    Σκέφτομαι συνεχώς γιατί είναι αδύνατον να κάνουμε σάτιρα, παρότι το υλικό που μας δίνεται είναι παραπάνω από πρόσφορο. Αλλά κάθε σάτιρα που ακούμε ή σκεφτόμαστε μοιάζει μελό ή χαζοχαρούμενη, και δεν είναι αληθινά αστεία, ενώ ο κυνισμός του κυρίαρχου λόγου, αυτή η ωμότητα, ακόμα και χωρίς να είναι αστεία, κατορθώνει να είναι σατιρική.

    Θέση: Κάθε κωμικό/σατιρικό είναι πάντοτε αντιδραστικό (από τον Αριστοφάνη κιόλας). Το γέλιο είναι ο σαρκασμός του κυρίαρχου
    Αντίθεση (μπαχτινική): Ο καρνάβαλος (ως αντιστροφή) δεν ανήκει στην κυριαρχία, αλλά στις υποτελείς τάξεις. Ο κυρίαρχος δεν μπορεί ούτε να τον φανταστεί ούτε να διασκεδάσει.
    Σύνθεση: Έχουμε χαρίσει το κωμικό/σατιρικό στους κακούς γιατί μας λείπει η αρνητική στιγμή της διαλεκτικής (παρόλο που φανταζόμαστε τον εαυτό μας μόνο αρνητικά, είμαστε γεμάτοι με θετικότητες, έστω και "κριτικές"), δηλαδή φανταζόμαστε ακόμα τους εαυτούς μας ως κυρίαρχους. Ενώ οι άλλοι φαντάζονται τους εαυτούς τους ως υποτελείς (της τελευταίας σοβιετικής χώρας).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Βλ. Radical Desire, "Σημειώσεις για μια κοινωνική τυπολογία του γέλιου": http://radicaldesire.blogspot.com/2009/10/blog-post_05.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Ποίηση. Τόσο κοντά στη πραγματικότητα, που το αισθάνθηκα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. @avanti_maestro: Ευχαριστώ, να σαι καλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή