Παρασκευή, 1 Αυγούστου 2014

Lenin Facepalm 1: Τι κατάλαβε ο Πόππερ απ' τον Χέγκελ

Ωχ, το μάτι μου!
Ο μόνος μας κανόνας, σε όσα παραδείγματα ακολουθήσουν, θα είναι η αυστηρή αποφυγή της παλιάς ψευτο-εγελιανής καρικατούρας περί θέσης-αντίθεσης-σύνθεσης.
Fredric Jameson, Σθένη της διαλεκτικής

Καρλ Πόππερ
Τι είναι η διαλεκτική; (Ομιλία στη Νέα Ζηλανδία, 1937, πρώτη δημοσίευση 1940)

Η διαλεκτική με τη σύγχρονη έννοια, δηλ. κυρίως με την έννοια με την οποία χρησιμοποίησε τον όρο ο Χέγκελ, είναι μια θεωρία η οποία ισχυρίζεται ότι κάτι --πιο συγκεκριμένα, η ανθρώπινη σκέψη-- αναπτύσσεται με τρόπο τον οποίο χαρακτηρίζει αυτό που ονομάζουμε διαλεκτική τριάδα: η θέση, η αντίθεση και η σύνθεση. Πρώτα υπάρχει κάποια ιδέα ή θεωρία ή κίνημα το οποίο μπορούμε να καλέσουμε "θέση." Μια τέτοια θέση συχνά θα προκαλέσει αντιπαλότητα γιατί, όπως τα περισσότερα πράγματα σ' αυτόν τον κόσμο, θα έχει μάλλον περιορισμένη αξία και αδύνατα σημεία. Η αντίπαλη ιδέα ή κίνημα ονομάζεται "αντίθεση" γιατί εναντιώνεται στην πρώτη, τη θέση. Η διαπάλη ανάμεσα στη θέση και την αντίθεση συνεχίζεται μέχρι να βρεθεί μια λύση η οποία, με κάποια έννοια, ξεπερνάει και τη θέση και την αντίθεση αναγνωρίζοντας την αξία της κάθε μιας και προσπαθώντας να συντηρήσει τα πλεονεκτήματά τους και να αποφύγει τους περιορισμούς τους. Αυτή η λύση, που είναι το τρίτο βήμα, λέγεται "σύνθεση." Μόλις επιτευχθεί, η σύνθεση με τη σειρά της μπορεί να γίνει το πρώτο βήμα μιας νέας διαλεκτικής τριάδας, και θα το κάνει αν η συγκεκριμένη σύνθεση που επιτυγχάνεται αποκαλυφθεί ως μονόπλευρη ή άλλω τρόπω μη ικανοποιητική. Γιατί στην περίπτωση αυτή θα δημιουργηθεί πάλι αντιπαλότητα, πράγμα που σημαίνει ότι η σύνθεση μπορεί να ξαναπεριγραφεί ως μια νέα θέση, η οποία παρήγαγε μια νέα αντίθεση. Η διαλεκτική τριάδα θα προχωρήσει έτσι σε ψηλότερο επίπεδο, και μπορεί να φτάσει ένα τρίτο επίπεδο, όπου επιτυγχάνεται μια δεύτερη σύνθεση.

Αυτά για τη "διαλεκτική τριάδα."

"Συνωμοσιολογία": Ένα σχόλιο του Χέρμαν για την ψυχροπολεμική γενεαλογία ενός ψευδοθεωρητικού όρου

Πόππερ, Η Ανοιχτή Κοινωνία και οι Εχθροί της: Χέγκελ και Μαρξ

23 Οκτωβρίου 2013 - 8:11 μ.μ.
Μέσω αντισυνωμοσιολόγου γνωστής μου έφτασε στα χέρια μου αυτό το άρθρο: "Conspiracy Accounts as Intergroup Theories: Challenging Dominant Understandings of Social Power and Political Legitimacy". [Αφηγήσεις συνωμοσίας και Θεωρίες για τη διάδραση ομάδων: Αμφισβητώντας την κυρίαρχη κατανόηση της κοινωνικής ισχύος και της πολιτικής νομιμότητας]. Δεν είχα σκοπό να το διαβάσω αλλά το άνοιξα για να ρίξω μια ματιά. Και τότε έγινε η αποκάλυψη! Στην πρώτη παράγραφό του έγραφε ότι ο όρος «θεωρία συνωμοσίας» (conspiracy theory) πρωτοεισήχθη (was first coined) από τον Πόππερ. Σύμφωνα με το άρθρο η θεωρία συνωμοσίας περιγράφεται ως η άποψη ότι:

Πέμπτη, 31 Ιουλίου 2014

Πέντε πραγματικά θεωρητικά ζητήματα για την κομμουνιστική πολιτική σήμερα και στο εγγύς μέλλον

"Πραγματικά" ονομάζω τα ζητήματα που εγώ προσωπικά θεωρώ ότι αναδύονται ως ανοιχτά και καίρια όταν --έργο επίπονο και μακρόχρονο-- ξεφορτωθεί κανείς τα ψευδοζητήματα που δημιουργεί η ιστορική στρέβλωση και παραπληροφόρηση και οι διαρκείς παρεμβολές των προπαγανδιστικών ευκολιών του οπορτουνισμού. Μεγάλο κομμάτι των προσπαθειών μου στο θεωρητικό επίπεδο ως τώρα ήταν να μπορέσω να ξεχωρίσω ακριβώς τι παραμένει ζήτημα και τι απλώς εμφανίζεται ως τέτοιο λόγω κεκτημένων συνηθειών και δανεικής σκέψης -- να αποφασίσω, ακόμα, για τους όρους με τους οποίους τίθεται το ζήτημα, το πλαίσιο στο οποίο τίθεται, το για ποιον τίθεται. Η λίστα αυτή απέχει πόρρω από το να είναι εξαντλητική, φυσικά, αλλά περιέχει όλα τα ζητήματα που με έχουν απασχολήσει και βασανίσει τα τελευταία τρία χρόνια.

Επιστολή στη Βεατρίκη, 10 Δεκέμβρη 1953

Η ζωή μου ήταν μια θάλασσα από έτοιμες αποφάσεις, μέχρι που πέταξα γενναία τις αποσκευές μου, και, με το σακίδιό μου στον ώμο, ξεκίνησα με τον σύντροφο Γκαρσία στο φιδωτό μονοπάτι που μας έφερε ως εδώ. Κατά τη διαδρομή μου είχα την ευκαιρία να περάσω απ’ την “επικράτεια” της United Fruit Co., κάτι που με έπεισε για ακόμη μια φορά πόσο απαίσια είναι τα καπιταλιστικά χταπόδια. Ορκίστηκα μπροστά σε μια φωτογραφία του παλιού και θρηνημένου συντρόφου Στάλιν ότι δεν θα ησυχάσω μέχρι να δω τον αφανισμό αυτών των χταποδιών. Στη Γουατεμάλα θα τελειοποιηθώ και θα πετύχω όσα χρειάζεται για να γίνω αυθεντικός επαναστάτης.

...

Απ' τον ανηψιό σου με τον σιδερένιο οργανισμό, το άδειο στομάχι και την λαμπερή πίστη στο σοσιαλιστικό μέλλον.
Ερνέστο "Τσε" Γκεβάρα, 10 Δεκέμβρη 1953, Γουατεμάλα.

Neferti X. Tadiar-Άνθρωποι και υπάνθρωποι

Ζούμε σε καιρούς όπου κάθε μέρα φέρνει μαζί της επαρκείς ενδείξεις του αναλώσιμου της ανθρώπινης ζωής. Η χρήση της λέξης "ανθρώπινης" είναι χαλαρή, καθώς η ίδια η αναλωσιμότητα αυτής της ζωής, η συνθήκη της ως προορισμένης να καταστραφεί, θα φαινόταν να αμφισβητεί την περιγραφή αυτής της ζωής ως ανθρώπινης -- ενός κληρονομημένου όρου με τον οποίο ορίζουμε συνθήκες ιδανικής, επενδυμένης με αξία, και ανεκτίμητης ύπαρξης.

ΗΠΑ+Ισραήλ: Ο ιμπεριαλοφασισμός είναι μόνο ροκ εν ρολ, και μ' αρέσει!



Αναλώσιμοι

Έκλεψα, αλλά μόνο τόσο!
Αν βάλετε τους όρους "Ζίζεκ λογοκλοπή" στο διαδίκτυο (Zizek plagiarism) θα βρείτε και γω δεν ξέρω πόσα αποτελέσματα για το "σκάνδαλο λογοκλοπής" που ξέσπασε στις ΗΠΑ για την αντιγραφή του Σλοβένου από ακροδεξιό αμερικανικό περιοδικό σε άρθρο που δημοσίευσε το σε αμήχανη πλέον θέση Critical Inquiry -- βασικό έντυπο της αποδόμησης και όλης της "θεωρίας αιχμής" στις ΗΠΑ. Καμία σημασία δεν έχει η "είδηση"· ο Σλοβένος αντιγράφει ξεδιάντροπα εδώ και πολλά χρόνια, και αυτό είναι το λιγότερο από όσα έχει κάνει. Η μόνη σημασία που έχει η όλη φασαρία είναι ότι η ιστορία στήθηκε από την αμερικανική ακροδεξιά και πλασάρεται ως σκάνδαλο με "μαρξιστή φιλόσοφο", δηλαδή ως μια ακόμα ευκαιρία για αντικομμουνιστικά ψέματα -- σουρεαλιστικού χαρακτήρα, καθώς όσο "μαρξιστής" και "φιλόσοφος" είναι ο Ζίζεκ άλλο τόσο είναι και ο Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι ή ο Ρόναλντ Ρήγκαν.